Gözümün nuru çıktı 📚 B Planı: Türkiye'de Borsa Katılımı ve Telafi Edici Finansallaşma. Krizin maliyetinin hanelere devrini, devletin örgütlediği borsa yönelimini ve telafi kanallarının daralmasıyla mecbur kaldığı için borsada olan küçük yatırımcıyı anlatıyor. Okuru bol olsun📚
Sevgili Müge hoca bugün incelik gösterip imzalayarak verdi yeni kitabını.
Kitap tam da zamanında çıkmış. Yatırım, fon, borsa dünyasındaki küçük yatırımcıyı ele alıyor.
Burada "telafi edici finansallaşma" tanımı ve kitabın adındaki "B Planı" ifadesi dikkat çekici.
Finansallaşma süreci adeta emekçiler için telafi edici bir seçenek olarak sunuluyor/görülüyor.
Emeğin farklı bir boyunduruk altına alınma süreci.
Okunası, güncel bir çalışma.
Bu yüzden fon krizi bir sapma değil, katılımı kitleselleştiren aynı mimarinin içinden çıktı. Suç varsa yargılanmalı. Ama asıl soru şu. 455 bin kişinin birikimi neden oradaydı? Telafi edici finansallaşma bu soruya cevap arıyor. Ayrıntılar B Planı'nda. Haftaya çıkıyor!
Medyascope'ta Gülener Kırcalı'nın Toplum ve Siyaset programında yakında çıkacak kitabım B Planı'nı ve fon krizini konuştuk. Yayının linki aşağıda. Canlı yayında eksik kalanları bu zincirde toparlıyorum. https://t.co/CXWqFdb7Wo
Fon krizi bu ilişkiyi açıkça gösterdi. Katılım kamusal bir proje olarak sunulmuştu, kayıp ise "özel zarar" sayıldı. Oysa KKM'de riskin bedelini kamu üstlenmişti. Devlet kimin riskini kamulaştıracağını seçiyor. Kazanırken milli, kaybedince bireysel. +
Bu mimari bir söylemle de meşrulaştırıldı. Borsa "milli ve yerli" diye sunuldu, sermayenin tabana yayılacağı söylendi. Ama tabana yayılan sermaye değil riskti. Hak talep eden vatandaşın yerini risk yöneten birey aldı. +
Ama mecburiyet tek başına insanları borsaya yöneltmedi. Arkasında bir kurumsal mimari var. Halka arz seferberliği, eşit dağıtım kuralı, BES fonlarına getirilen hisse zorunluluğu, rafa kaldırılan işlem vergisi gibi…. +
Bu yüzden telafi edici finansallaşmayı bağımlı finansallaşmanın hanehalkı düzeyindeki karşılığı olarak tanımlıyorum. Makro düzeydeki bağımlılık, hanede mecburiyet olarak yaşanıyor. +
Kavram Türkiye'nin konumunu da hesaba katıyor. Anglo-Amerikan literatür refah devletinin tasfiyesinden yola çıkıyor. Türkiye'de ise güçlü bir refah devleti hiç kurulmadı. Para hiyerarşisinin alt basamaklarındaki bağımlı bir ekonomide her kriz doğrudan hanenin cebine iniyor. +
Telafi edici finansallaşma bu yapısal mantığın adı. Neden "telafi"? Çünkü borsa burada servet biriktirme aracı olarak değil, kaybı yerine koyma aracı olarak işliyor. Mecbur yatırımcı da bu mantığın ürettiği özne. +
Oysa sahada gördüğüm insanlar kazanmaktan değil, korumaktan söz ediyordu. Eriyen maaş, değer kaybeden birikim, ulaşılamayan konut. Kitlesel katılımı açıklayan şey fırsat arayışı değil, yeniden üretim krizinin ve onu çözme yükünün bireyselleştirilmesiydi. +
Neden? 2020 sonrası borsaya giren milyonlar genellikle iki biçimde açıklanıyor. Ya zenginleşmek isteyen fırsatçılar, ya da bilgisiz ve açgözlü kumarbazlar. İki açıklama da sorunu bireyin tercihine indiriyor. Kararı biçimlendiren koşullar görünmez kalıyor. +
Kitabın temel iddiası şu. 2020 sonrası küçük yatırımcının dahil olduğu kitlesel borsa katılımı salt bir zenginleşme arayışı değil. Mevduat, döviz, kredi ve emeklilik kanalları daralınca ücretin kapatamadığı açığı piyasada kapatma çabası Buna telafi edici finansallaşma diyorum. +
📌 Fon krizi ne anlatıyor?
📌 Milyonlarca insan neden borsaya girdi?
🎙️ Gülener Kırnalı soruyor Müge Neda Altınoklu anlatıyor
⏰ Toplum ve Siyaset 19:00'da Medyascope'ta
🔗 https://t.co/PXanVIzbaF
@GulenerKirnali | @MugeNeda
Le mouvement lycéen et étudiant signe le crépuscule du macronisme: les jeunes veulent se former et accéder aux études, et un pouvoir élitiste leur répond en réduisant de 20% le budget par étudiant entre 2017 et 2026 et en gérant la pénurie avec un algorithme opaque (Parcoursup)
Sadece fon vurgununu değil, finansallaşmayı tartışmanın tam sırası. Bu konuda bir kitabı çıkacak olan Müge Neda Altınoklu @MugeNeda hocayı okumanızı öneririm.
Finansallaşma, devlet ve borsa: Bir ‘gazino’ masalı değil, birikim rejiminin kendisi
🔴 Finans, reel ekonominin üstüne dışarıdan yapışmış bir kumarhane, arızi bir asalak değildir. O, kapitalizmin içsel bir boyutu, toplumsal ilişkilerin ta kendisidir.
🔴 Finansı bir gazino gibi tasvir etmek, onu mantığını dile getirdiği sistemin dışına atma riski taşır. Dahası kumar metaforu bir şeyi daha çarpıtır, katılımı bir oyun, bir tercih ve bir kusur gibi gösterir.
🔴 Halka arz fon raporları üzerinden yürütülen okumalar paranın doğrudan üretime gitmesi gerektiği varsayımına yaslanır. Şirketler üretim vaat eder, gerçekleşen kullanım çoğu kez başka yöne akar.
🔴 2023 ile 2025 arasındaki en büyük halka arzlarda, devletin en yüksek sesle milli kalkınma için sahiplendiği savunma ve havacılıkta bile, en büyük ihraççı topladığı paranın yüzde altısından azını üretime ayırmış, dörtte üçünü atıl tutmuştur.
✒️ Müge Neda Altınoklu (@MugeNeda) yazdı
https://t.co/JDp6OObtRA
Öğrencilerim de çevremdeki emekliler de aynı şeyi yapıyordu, eriyen gelirin açığını borsada kapatmaya çalışıyordu. Bu kırılgan piyasanın telafi aracına dönüşmesi, devletle ilişkimiz ve vatandaşlık haklarımız hakkında çok şey söylüyor. Gözden kaçırılmaması gereken nokta bu. #fon
İki yıldır üzerinde çalıştığım kitap, keşke fon krizinden önce çıksaydı dedim tabi :) Zamanlama benden yana olmadı. Ama bu krizi mümkün kılan koşulları anlamak isteyenler için “B Planı” Ekim'de kitapçılarda. Başlangıç olarak @ayrimdergi için yazdım. https://t.co/NhKqorGx03