The Turkic countries are working toward a “Turkic ID” system that could allow citizens to travel between participating countries using national ID cards instead of passports.
ویدئوی پراحساس حضور یک دختر خردسال اهل جمهوری آذربایجان بر سر مزار شهید نوجوان، «ارن بولبول» در شهرستان ماچکای ترابزون، پس از چند سال بار دیگر با یاد این شهید در شبکههای اجتماعی تورکیه دستبهدست و پربازدید شده است.
در این ویدئو، این دختر کوچک با زبانی کودکانه و لحنی حماسی، ابیاتی در رثای این شهید و با تکرار عبارت نمادین «İyi ki varsın Eren» (چه خوب که هستی ارن) قرائت میکند. بازنشر گسترده این کلیپ پس از گذشت چند سال، علاوه بر زنده نگه داشتن یاد و خاطره این شهید ۱۵ ساله، موجی از ابراز احساسات کاربران را به همراه داشته و بار دیگر پیوندهای عمیق فرهنگی و برادری میان مردم تورکیه و آذربایجان را به تصویر کشیده است.
ارن بولبول نوجوان ۱۵ ساله اهل شهرستان ماچکا در استان ترابزون تورکیه بود که به نمادی از شجاعت و فداکاری در تورکیه تبدیل شد.
در ۱۱ آگوست ۲۰۱۷، ارن متوجه حضور عناصر گروه تروریستی پ.ک.ک در روستای خود شد و بلافاصله نیروهای ژاندارمری را مطلع کرد. او برای نشان دادن مخفیگاه تروریستها، نیروهای امنیتی را همراهی و هدایت کرد، اما در جریان درگیری و حمله تروریستها، به همراه استوار یکم ژاندارمری، فرهاد گدیک که خود را سپر او کرده بود، به شهادت ( آلپارنی) رسید.
مدت کوتاهی پیش از شهادت، ارن در صفحه شخصی خود در فیسبوک نوشته بود: «یک نفر هم پیدا نمیشود که بگوید ارن، چه خوب که هستی (İyi ki varsın Eren)». این جمله پس از شهادت او به یک هشتگ ملی و نمادین در تورکیه تبدیل شد و امروزه نام او بر روی مدارس، پارکها، عملیاتهای ضد تروریستی و حتی فیلمهای سینمایی زنده نگه داشته شده است.
خطاب به تورک های هزاره ، یاد گرفتن زبان مادری خود را اولیت قرار بدهید. اگرنه در مرور زمان در میان فارسها، پشتونها، تاجیک ها، بلوچ و کرد ها نابود می شوید. دیگر تاریخ از شما یاد نخواهند کرد. اصالت شما با هویت شما است. و اگرنه مثل یک برده می مانید.
Turk dunyosining muhim siymosi — o‘zbek shoiri Alisher Navoiy haykali buzib tashlanganidan so‘ng, O‘zbekiston davlati Afg‘onistonda yangi Navoi haykalini quradi.
Mazar-i-Sharifda shoir va davlat arbobi Alisher Navoiy nomiga yodgorlik qurilishi boshlandi. 🇺🇿🇦🇫
Afgʻonistonda turkmanlar va oʻzbeklar oʻrtasida hech qanday farq yoʻq. Ikkisi bitta millat sifatida hisoblanadi. Ularni ajratib, fitna chiqarayotgan ayrim postsovet gʻoyalaridan boshqa hech narsa yoʻq. 🇹🇲🫂🇺🇿
TÜRKSOY TARAFINDAN ANLAMLI BULUŞMAYA İMZA ATILDI
Güney Türkistan’daki Türk kimliği, Ankara'da düzenlenen kültür günlerinde yeniden ses buldu. Dil, sanat ve tarih üzerinden kurulan köprüde ortak hafıza geleceğe taşındı. Tarihi sorumluluğun ve kardeşlik hukukunun bir gereği olarak, Afganistan’daki Türkmen varlığına sahip çıkmanın önemine dikkat çekildi.
@turksoyorg@ersoyruhi@SultanRaev
Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY ev sahipliğinde düzenlenen “Afganistan (Güney Türkistan) Türkleri Kültür Günü”, 17 Şubat 2026 tarihinde TÜRKSOY Genel Sekreterliğinde gerçekleştirildi.
Resim ve el sanatları sergisinin açılışıyla başlayan programda, Güney Türkistan’a ait geleneksel motifler, dokuma örnekleri ve kültürel semboller ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Ardından bölgeyi tanıtan kısa bir video gösterimi gerçekleştirildi.
Sultan Raev: “Afganistan Coğrafyası Türk-İslam Medeniyetinin Hafıza Mekânıdır”
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Afganistan coğrafyasının Türk-İslam medeniyeti tarihinde müstesna bir yere sahip olduğunu vurguladı. Raev, bu toprakların yalnızca siyasi tarih bakımından değil; ilim, sanat ve edebiyat alanında da Türk Dünyası’nın önemli merkezlerinden biri olduğunu ifade etti. Gazne ve Herat gibi şehirlerin asırlar boyunca birer kültür ve irfan merkezi olarak öne çıktığını belirten Raev, kültürel hafızanın korunmasının milli kimliğin yaşatılmasındaki belirleyici rolüne dikkat çekti.
Raev, Afganistan Türklerini anlamanın yalnızca tarihî olayları bilmekten ibaret olmadığını; bu topraklarda şekillenen kültürel ruhu kavramak anlamına geldiğini ifade ederek, “Medeniyet süreklilikle yaşar; hafıza korunursa milli kimlik güçlenir.” dedi.
Konuşmasında ayrıca kültürel iş birliğinin önemine değinen Raev, bu tür programların Türk Dünyası içinde gönül köprülerini güçlendirdiğini belirtti.
Prof. Dr. Ruhi Ersoy: “Kültürel Kimlik, Stratejik Bir Güç Unsurudur”
Ahmet Cevat Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ruhi Ersoy konuşmasında, Afganistan Türklerinin tarih boyunca farklı siyasi süreçlerden geçmesine rağmen kültürel kimliğini muhafaza etmeyi başardığını ifade etti. Kültürün yalnızca geçmişe ait bir miras değil, aynı zamanda geleceği inşa eden stratejik bir güç unsuru olduğunu vurgulayan Ersoy, Türk Dünyası içerisinde ortak tarih bilincinin güçlendirilmesinin önemine işaret etti. Ersoy, akademik çalışmaların ve kültürel organizasyonların bu bilincin kurumsal zeminde pekiştirilmesine katkı sunduğunu belirtti.
Abdurrahim Masumi: “Güney Türkistan, Türk Kimliğinin Yaşayan Hafızasıdır”
Öz-Türkistan Kültür Eğitim Araştırma ve Strateji Derneği Başkanı Abdurrahim Masumi ise konuşmasında, Güney Türkistan’ın tarih boyunca Türk kültürünün önemli merkezlerinden biri olduğunu dile getirdi. Bölgedeki Türk topluluklarının dilini, geleneklerini ve kültürel değerlerini büyük fedakârlıklarla yaşattığını belirten Masumi, kültürel dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Masumi, diasporadaki Türk topluluklarının da bu sürece aktif katkı sunmasının önemine dikkat çekti.
M. Haşim Hamdam: “Dil ve Kültür, Varlığımızın Temelidir”
Türkistan Elleri Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı M. Haşim Hamdam, konuşmasında Afganistan’daki Türk topluluklarının özellikle dil ve eğitim alanında karşı karşıya bulunduğu zorluklara değindi. Türk lehçelerinin korunmasının, yalnızca iletişim aracı değil, kimliğin temel unsuru olduğunu ifade eden Hamdam, genç kuşakların ana dil bilinciyle yetiştirilmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Raila Dostum: “Kadim Mirasımızı Gelecek Nesillere Taşımak Ortak Sorumluluğumuzdur”
Dostum Vakfı Başkanı Raila Dostum ise konuşmasında, Afganistan Türklerinin tarihî ve kültürel mirasının korunmasının ortak bir sorumluluk olduğunu belirtti. Kültürel faaliyetlerin toplumsal dayanışmayı güçlendirdiğini ifade eden Dostum, kadınların ve gençlerin kültürel süreçlere daha aktif katılımının önemine dikkat çekti. Dostum, Türk Dünyası içindeki dayanışma ve iş birliğinin Afganistan Türkleri için moral ve güç kaynağı olduğunu dile getirdi.
Etkinliğin panel bölümünde Dr. Ahmet Cavit Türkoğlu “Afganistan Türkleri: Tarihten Günümüze” başlıklı sunumuyla tarihî arka planı değerlendirdi. Doç. Dr. Azizullah Aral ise “Afganistan’da Türk Dilinin Günümüzde Durumu” başlıklı tebliğinde, bölgede konuşulan Türk lehçelerinin korunmasının önemine işaret etti.
🇦🇫 Afghanistan has a huge Turkic population.
Uzbeks, Turkmens, Kyrgyz, and Hazaras together number in the millions, with a long history of ruling dynasties and leading armies before the modern Afghan state.
Otasi uyg‘ur, onasi o‘zbek bo‘lgan Yaponiya Tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Arfiye Ablet O‘zbekiston Madaniyat vaziri Azadbek Nazarbekov bilan Toshkentda an’anaviy raqsga tushdi. 💃🇯🇵🇺🇿 @eri_arfiya
در افغانستان در آستانه ی تجلیل از روز ملی زبان تورکی اوزبیکی همگام با رسانه های دولتی رسانه های خوشنام مانند اطلاعات روز هم نشرات خویش را به زبان شیرین تورکی اوزبیکی آغاز کرده است. ازین حرکت شان استقبال و موفقیت مزید شان را در امور خبر رسانی خواهیم.
۲۹ میزان اوزبیکچه ملی گونی