Vandaag de dag herinneren nog veel straatnamen in de Amsterdamse binnenstad aan het middeleeuwse verleden. Toch zal dit aan de hedendaagse bezoeker (veelal toerist) voorbijgaan. Daarom wil ik een paar bijzondere straten uitlichten. Deel 1.
De schildering leidde volgens het stadsbestuur tot 'groote rumoer ende murmuracie' onder veel Amsterdammers.
Bron: Mellink, Documenta Anabaptistica Neerlandica V (Leiden: Brill, 1985), 43-44.
Op 8 augustus 1534 wordt de Amsterdamse mandenmaker Adriaen Jacobsz. uit de stad verbannen vanwege een muurschildering voor zijn huis. Op de schildering zijn meerdere duivels afgebeeld die aan het vissen zijn naar geld, kaas en andere goederen.
Het stadsbestuur dwingt Adriaen om de muurschildering te verwijderen. Daarnaast krijgt hij een flinke geldboete en moet hij op bedevaart naar Rome. Ook de schilder van het werk (blijkbaar had Adriaen het niet zelf geschilderd) krijgt een soortgelijke straf.
Fun fact: het idee van geven aan de armen, of hedendaagse politieke idealen zoals de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen, is dikwijls een innovatie van het christendom. In de oudheid werd een omgekeerde logica toegepast: de rijkste mensen kregen het meeste geld.
Wist je dat bidden en bedelen vrijwel synoniemen van elkaar zijn in het Middelnederlands?
Op zichzelf een redelijk nutteloos feitje, maar hieronder leg ik het belang van dit verband uit.
De zogeheten biddende orden, mensen die uit vroomheid in armoede leven en bedelend rondtrekken, krijgen eveneens met beperkingen te maken: zij mogen slechts driemaal per jaar in de stad bedelen.
Onlangs won Janna Coomans met 'Dievenland' de Libris Geschiedenis Prijs 2025.
Voor ons nieuwste nummer 'Rafelranden van Amsterdam' schreef ze een boeiend artikel: 'Precariteit, dieven en de middeleeuwse Amsterdamse rafelrand'.
Bestel het nummer hier: 👇
https://t.co/G4JvXnuS3a
@VanZeelandSoest Sint Pieterspoort was geen stadspoort maar een normale poort, tenzij mijn geheugen mij in de steek laat. Ik neem aan dat je doelt op stadspoorten?
Rijmpje van de vijftiende-eeuwse dichter Anthonis de Roovere uit Brugge, over de zeven werken van barmhartigheid:
Secourst / Spijst / Laeft / Lost uut noode /
Herbercht / Cleedt / Begraeft de doode.
Op het schilderij zijn de zeven werken afgebeeld.
Wist je dat het merendeel van de middeleeuwse archieven van Amsterdam digitaal raadpleegbaar is?
Bijvoorbeeld de zogeheten gasthuisarchieven: https://t.co/sM1hdnyyeX
Iedereen kan paleografie (oud schrift) leren. Het is voor veel mensen een leuke hobby en een manier om bij te dragen aan historisch onderzoek. Op https://t.co/qjZgfP55bR vind je projecten waar zowel absolute beginners als ervaren paleografen meer dan welkom zijn.