نورالحق انور Noorulhaq Anwar

.قلم او توره د الهی حکمونو مطابق د خیر رسونې په نیت کارونه عبادت ده.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

د حجاجو د معلمينو د سيمنار په مهال د عالي قدر امير المؤمنین حفظه الله تعالی له ويناوو څخه:
يو ځل په سپين بولدک کې د اسلامي امارت د امنيتي ارګان مربوط یو تن مجاهد په ټانګ معلوماتي پير وکړ، په خطايي توګه د ټانګ مرمی چمن ښار (پاکستان) کې په یوه کور کې څو تنه شهيدان کړل، د شهيدانو وارثان شکايت لپاره راغلل عريضه یې راوړه، عريضه مو اړون��ه محاکمو ته راجع کړه، محاکمو فيصله وکړه چې دا د قتلِ خطاء پېښه ده، قاتل دې د مقتول وارثانو ته ديت (مالي تاوان) ورکړي، بیا څو تنه راته راغلل، ویل یې چې: قاتل د ديت د ادا کولو وس نلري، ما ويل د قتلِ خطاء په اړه شرعي تفصيل دا ده چې ديت به د قاتل عاقله ورکوي، يعني هغه خلک چې قاتل (ياد مجاهد) سره دفتر او دیوان کې شريکان دي، د هغوی له املاکو او معاشاتو څخه دې د مقتول وارثانو ته ديت ورکړل شي، که زه ديت ادا کړم نو د قتل د جرم سزا به ونه ګالل شي، بالآخره هغوی ته ديت ورکړل شو، د عادلانه فيصلې او بې تکليفه ښه تطبيق له امله یې خوښي څرګندوله او د ا.ا.ا. ته د دوام دعاګانې یې کولې.
له ياد جريان څخه يوه ورځ وروسته د پاکستان د فوځ له لوري په خوست کې د ملکي خلکو په کورونو قصدي او هدفي بمبارد وشو، چې زيات خلک په کې شهيدان شول.
دې دواړو پېښو کې واضح توپير مخې ته راغی: هغه دا چې اسلامي امارت د نړۍ ټول مسلمانان له هر هېواد او سیمې سره چې تعلق ولري، خپل ورونه ګڼي، د هغوی د سر، مال او عزت تحفظ ته درناوی لري، مګر هغوی (د پاکستان فوځي حاکمه طبقه) بیا د بې ګناه خلکو په قتل او وژنه فخر کوي او ستره لاسته راوړنه یې ګڼي، د زيات افسوس ځای دی هغه خلک چې ځانونه مسلمان او د اسلامي خاورې حاکمان ګڼي، د هغو بې ګناه مسلمانو ښځو، ماشومانو او سپين ږيرو په وژلو او کور ورانولو فخر کوي چې څو لسیزې مسلسل پرې بې رحمانه ظلمونه شوي دي.
د افغانستان به نو قسمت داسې وي، چې د هر چا تکبر او غرور له حده زیات شي مټې را بډ ووهي او پر افغانانو تخت او تاز شروع کړي، دا يو څرګند حقيقت دی، چې افغانستان په چا ظلم نه دی کړی، بلکې تل د مظلوميت له امله جوابي اقداماتو ته اړ شوی دی، مګر د خوښۍ خبره بیا دا ده چې الله تعالی د ظالم او متجاوز په خلاف د افغانانو نصرت کړی دی، د مظلومو افغانانو په انتقامي څپېړه کې الله تعالی دومره تاثير ايښی چې ظالمانو او متجاوزينو لپاره د عبرت درس شوی او په پايله کې ډېر مظلوم ملتونه یې له شر او ضرر څخه په امن شوي دي.
ما اړونده ارګانونه ته هدايت کړی، چې د اسلام مبارک دين خپلو پيروانو ته دا اجازه نه ورکوي چې پر مسلمانانو ظلم او تیری وکړي، هېڅکه په هېچا ظلم مه کوئ، خو که ظلم درباندې وشو، شريعت د دفاع او غچ اخيستنې اجازه درکړې ده، مظلوم اړخ ته حق حاصل دی چې ظالم سره د هغه د ظلم په اندازه بالمثل تعامل وکړي.
الله تعالی فرمايلي دي:
فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ ‌فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ...

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

د چاپېریال پاکوالی؛ د اسلام له نظره د ولس او حکومت ګډ مکلفیت
اسلام یو بشپړ او هراړخیز دین دی، چې د انسان د ژوند هېڅ اړخ یې له پاملرنې نه دی غورځول��. د عباداتو تر څنګ، اسلام د اخلاقو، ټولنیز نظم، د کور او چاپېریال د ساتنې په اړه هم روښانه لارښوونې لري. پاک چاپېریال د روغ صحت، سالم ژوند او ټولنیزې سوکالۍ بنسټ دی، ځکه نو اسلام د چاپېریال پاکوالی یو ديني او اخلاقي مسئولیت ګڼي.
نظافت؛ د ایمان برخه:
رسول الله ﷺ فرمایلي دي:
«الطُّهُورُ شَطْرُ الإِيمَانِ»
(رواه مسلم، حدیث: ٢٢٣)
ژباړه: پاکوالی د ایمان نیمه برخه ده.
دا حدیث څرګندوي چې نظافت یوازې یو عادي عادت نه، بلکې یو ایماني ارزښت دی. مسلمان مکلف دی چې خپل بدن، جامې، کور او چاپېریال پاک وساتي، ځکه دا د ایمان له نښو څخه ده.
د چاپېریال ککړول؛ شرعاً ناروا عمل:
اسلام د هر هغه عمل مخه نیسي چې نورو ته زیان ورسوي. رسول الله ﷺ فرمایلي دي:
«لا ضَرَرَ وَلا ضِرَارَ»
(رواه ابن ماجه، حدیث: ٢٣٤٠ – صحیح)
ژباړه: نه ځان ته زیان رسول روا دي او نه بل چاته.
د لارو، کوڅو، جوماتونو او عام�� ځایونو ناپاکول، د ناروغیو د خپرېدو او د خلکو د اذیت سبب ګرځي، چې دا ټول د شریعت له نظره حرام او ګناه کارونه دي.
د لارې پاک ساتل؛ صدقه ده
رسول الله ﷺ فرمایلي دي:
«إِمَاطَةُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ»
(متفق علیه: بخاري ٢٩٨٩، مسلم ١٠٠٩)
ژباړه: له لارې څخه د ضرري شي لرې کول صدقه ده.
دا حدیث ښيي چې د چاپېریال پاکوالی یوازې ټولنیز خدمت نه، بلکې د ثواب ستر عمل دی.
طبیعت؛ الهي امانت:
الله تعالی انسان ته ځمکه د امانت په توګه سپارلې ده او فرمایي:
﴿وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا﴾
(سورة الأعراف: ٥٦)
ژباړه: او په ځمکه کې له سمون وروسته فساد مه کوئ.
د اوبو ککړول، د هوا چټلول، ځنګلونه وهل او د طبیعي سرچینو ضایع کول هم هغه فساد دی چې اسلام ترې منع کړې ده.
د کور او چاپېریال پاکوالی؛ اسلامي ځانګړنه:
رسول الله ﷺ فرمایلي دي:
«طَهِّرُوا أَفْنِيَتَكُمْ، فَإِنَّ الْيَهُو��َ لَا تُطَهِّرُ أَفْنِيَتَهَا»
(رواه الطبراني في المعجم الأوسط: ٤٠٥٧)
ژباړه: خپل انګړونه پاک وساتئ، (د سهودو په څېر مه اوسئ) ځکه یهود خپل انګړونه نه پاکوي.
دا حدیث ښيي چې د مسلمان ځانګړنه پاکوالی او صفايي ده.
پاکوالی؛ د ټولنې ګډ مسئولیت:
رسول الله ﷺ فرمایلي دي:
«كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ»
(متفق علیه: بخاري ٨٩٣، مسلم ١٨٢٩)
ژباړه: تاسو ټول مسئول یاست، او هر یو به د خپل مسئولیت په اړه پوښتل کېږي.
نو د چاپېریال ساتنه یوازې د حکومت کار نه، بلکې د ټولنې د هر فرد ګډ مسئولیت دی.
د حکومت مسئولیت؛ د نظافت ترویج:
کله چې حضرت عمر رضی الله عنه، ��بو موسی اشعري رضی الله عنه بصرې ته د والي په توګه ولېږه، هغه خلکو ته وویل:
«إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بَعَثَنِي إِلَيْكُمْ لِأُعَلِّمَكُمْ سُنَّتَكُمْ، وَأَنْظِفَ طُرُقَكُمْ»
(مصنف ابن أبي شيبة: ٢٥٩٢٤ – إسناده صحيح)
ژباړه: امیر المؤمنین زه تاسو ته استولی یم چې ستاسو سنت در وښیم او لارې مو پاکې کړم.
یاد حدیث دا څرګندوي چې اسلامي حکومت د خلکو د دیني تربیې تر څنګ د عامه نظم او پاکوالي مسئولیت هم لري.
د اسلامي امارت مسئولینو ته په کار ده چې د خپلو مسئولیتي ساحو نظافت ته ځانګړې پاملرنه وکړي، عملي برنامې ولري او خلک د لارو، کوڅو، پارکونو، دفترونو او عامه ځایونو پاکوالي ته وهڅوي. دا کار به د اسلامي حکومت یو مثبت، عملي او روښانه انځور وړاندې کړي.
د کابل ښاروالۍ د تنظیفاتو په رابطه له بهرني شرکت سره قرارداد او د محیط زیست ادارې له اړونده ادارو سره ګډ تصمیم نیولو سره به ان شاء الله د کابل ښار نظافت نور هم ښه او د هوا ککړتیا نوره هم کمه شي.
دا کار عامه پوهاوي ګډو هڅو او د اړونده ��دارو له لارې جدي پاملرنې ته اړتیا لري.
الله تعالی دې موږ ته توفیق راکړي چې د خپل ایمان، ټولنې او چاپېریال حق په سمه توګه ادا کړو، او ډېر ژر له هر ډول ککړتیا پاک او سالم چاپېریال ولرو. آمین یا رب العالمین.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

له تاریخي عبرتونو څخه:
��ر هغه حکومت چې پر افغانانو تپل شوی او یا له بهره راوارد شوی دی، هغه حکومت ناکام شوی او هېواد ته هم په زیان تمام شوی. خو کوم حکومتونه چې خپله د افغانانو په خوښه، بې د پردیو له لاس‌وهنې جوړ شوي دي، هغو بیا د خلکو ریښتینی استازیتوب کړی، هېواد یې سم چلولی چې د ښو خدمتونو او پرمختګونو ویاړونه یې تاریخونو محفوظ ساتلي دي.
له تاریخ څخه جوته شوې چې د پردیو په لاسوهنه جوړ شوي حکومتونه په افغانستان کې کله هم نه دي بریالي شوي. که څه هم ډېرې خبرې یې کړي او د بدلون او پرمختګ شعارونه یې زمزمه کړي، خو په عمل کې یې څه نه دي کړي. ځینې خو دومره پر پردیو ولاړ وو چې د خپل ولس ګټې یې هېرې کړ�� وې او د نورو ګټې یې پاللې. هېواد ته یې پرېمانه ناخوالې را وارد کړي، ځکه نو خلکو هم نه دي منلي، مخالفت یې ورسره کړی، او بالاخره له بد انجام سره مخ شوي دي.
خو برعکس، هغه حکومتونه چې د افغانانو د خپلې ارادې له مخې جوړ شوي دي، د وړ قیادت او مثبت فکر له امله خلکو پرې باور کړی او د خلکو د کلک ملاتړ څخه برخمن شوي. د خلکو د غولولو، تشو خبرو او د��ه مخي چلند اړتیا یی نه ده محسوس کړې.
دغه ډول حکومتونو د پردیو مرستو ته لاس نه دی نیولی او نه ورته انتظار پاتې شوي، بلکې له خپلو امکاناتو یې سمه ګټه اخیستې ده. په لږ وخت کې یې هېواد ته هر اړخیزه خپلواکي، یووالي، عزت، نظم، عدالت او ثبات ډالی کړی او د پرمختګونو لاره یې پرانیستې ده. چې غوره مدیریت، خدمتونه او لاسته راوړنه یې د افغانستان او آن د اسلامي نړۍ د تاریخي ویاړ سبب ګرځېدلې دي.
الحمدلله، د افغانستان اسلامي امارت هم د خپل ولس د قربانیو پایله کې رامنځته شوی. د خلکو په ملاتړ یې امنیت ټینګ شوی، نظام یې ورځ تر بلې قوي کېږي او د خپلو امکاناتو په مټ د پرمختګ په لاره روان دی. چې دا د خلکو باور لا زیاتوي او د افغانانو هیلې ژوندۍ ساتي.

از عبرت‌های تاریخ:
هر حکومتی که بر مردم افغانستان تحمیل شده یا از بیرون به این کشور آورده شده است، ناکام بوده و به کشور نیز آسیب رسانده است. اما حکومت‌هایی که با خواست خودِ افغان‌ها و بدون دخالت بیگانگان شکل گرفته‌اند، توانسته‌اند نمایندگی واقعی مردم را انجام دهند و کشور را به‌درستی اداره کنند؛ به‌گونه‌ای که افتخاراتِ خدمت و پیشرفت‌های آن‌ها در تاریخ ثبت و محفوظ مانده است.
تاریخ به‌روشنی نشان می‌دهد که حکومت‌هایی که با دخالت بیگانگان ساخته شده‌اند، در افغانستان هرگز موفق نبوده‌اند. هرچند حرف‌های زیادی زده و شعارهای تغییر و پیشرفت سر داده‌اند، اما در عمل کاری انجام نداده‌اند. برخی از آن‌ها آن‌قدر به بیگانگان وابسته بودند که منافع ملت خود را فراموش کرده و منافع دیگران را دنبال می‌کردند. این حکومت‌ها مشکلات و بدبختی‌های زیادی برای کشور به‌وجود آوردند؛ به همین دلیل مردم آن‌ها را نپذیرفتند، با آن‌ها مخالفت کردند و در نهایت خودشان نیز به سرنوشت بدی دچار شدند.
در مقابل، حکومت‌هایی که بر اساس ارادهٔ خودِ افغان‌ها به‌وجود آمده‌اند، به‌دلیل رهبری شایسته و فکر درست، اعتماد مردم را به‌دست آورده و از حمایت قوی مردمی برخوردار بوده‌اند. آن‌ها نیازی به فریب مردم نداشتند، نه حرف‌های پوچ می‌زدند و نه رفتار دوگانه داشتند.
چنین حکومت‌هایی دست نیاز به‌سوی کمک بیگانگان دراز نکردند وبه انتظار ماندند، بلکه از امکانات خود به‌درستی استفاده کردند. در مدت کوتاه، کشور را به سوی استقلال، وحدت، عزت، نظم، عدالت و ثبات بردند و راه پیشرفت را باز کردند؛ به‌گونه‌ای که مدیریت درست، خدمات و دستاوردهای‌شان باعث افتخار تاریخ افغانستان و حتی جهان اسلام شده است.
الحمدلله، امارت اسلامی افغانستان نیز در نتیجهٔ قربانی‌های مردم خود به‌وجود آمده است. با حمایت مردم، امنیت آن تأمین شده، نظام روزبه‌روز نیرومندتر می‌شود و با تکیه بر امکانات خود در مسیر پیشرفت حرکت می‌کند؛ امری که اعتماد مردم را بیشتر کرده و امیدهای افغان‌ها را زنده نگه می‌دارد.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

د استقلال ساتنې، پرمختګونو او ځان بسیاینې لپاره فکري استقلال او پخپلو ظرفیتونو باور ضروري دی:
په تېرو سلو کلونو کې د افغان حکومتونو د ضعف او بېرته پاتې والي عمده لامل همدا ګڼلی شي چې دوی د هېواد د استحکام او پرمختګ لپاره ځینو مغرضو بهرنیو نظرونو او فرمایشونو ته غوږ ایښودل او عملي کول ضرور ګڼلي دي، متأسفانه چې د ملت د یوې برخې فکر یې هم همداسې ساز کړی.
د ا.ا.ا. هغه حکومت دی چې د بل چا په فرمایشونو او مداخله ګرانه نظرونو غوږ نه ګروي، خپله داخلي او خارجي پالیسي یې خپلو منافعو او اولویتونو ته په کتو ترتیب کړې او له مخې یې سنجیده مزل کوي.
متل دی چې دې آموخته کړ نو برخه ورته تاخچه کې ساته، د ځینې ناراضه بهرني جهتونو د نارضایتۍ عمده لامل همدا دی چې په بین الافغاني قضایاوو کې یې غیر مجاز فرمایشونو ته اعتبار نه ورکول کیږي.
د خوښۍ خبره دا ده چې له څو مشخصو کړیو او افرادو پرته ټولو افغانانو ته په تجربه جوته شوې چې بهرني فرمایشونو نه یوازې دا چې موږ ته ګټه نه ده کړې، بلکې د تېرې پېړۍ ټولو ناخوالو او بدرنګیو اصلي لامل بهرنۍ غیر مجاز مداخلې دي.
له نیکمرغه دا باور اوس ښه پوخ شوی چې د استقلال ساتنې، ځان بسیاینې او لازمو پرمختګونو لپاره همداسې پالیسي او ټینګ عزم ته اړتیا ده چې نورو ته له طمعې او انتظار پرته، د یو والي او نیک نیتۍ په روحیه ��پل کاروان مخته روان وساتي.
په دې هیله چې په نژدې راتلونکي کې داسې یو افغان هم ونه لیدل شي، چې د خپلو په ځای پرديو، د هېواد په ځای بهر او د ملي منافعو په ځای شخصي یا ګروهي ګټو ته ترجیح ورکوي.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

ټول هېواد کې د افغانۍ راج او رواج، هېوادوالو ته ښه پیغام لري:
د .ا.ا. دا ځل واکمني، لومړنۍ هغه مرحله ده چې ټول هېواد کې ټولې معاملې (په ښارونو کې کلیو کې په حکومتي کچه او په عادي توګه لویې او کوچنی) پخپله کرنسۍ (افغانی) تر سره کېږي.
څلور لسیزی په ډېرو ولایتونو کې سل فیصده او په ځینو ولایاتو کې په اغلبه توګه بهرنۍ کرنسي کلداره چلېده، په افغانۍ راکړه ورکړه عرفاً ممنوع او ناچل وه او د شل کلن اشغال په مهال خو په لویو ښارونو کې په ځانګړې توګه غټې معاملې عموماً په امریکایي ډالرو تر سره کېدې.
د اشغال په مهال به چی د ثمن او مبلغ په توګه ډالر یا کلداره یادیده دومره بد تاثیر یې نه درلود خو تر آزادۍ او د اسلامي امارت تر را تلو وروسته به چې له افغانۍ پرته بله کرنسي یادیدله سړی به زیات ودریده.
داخبره تر دې را یاده شوه چی نن د قره باغ بازار ته ورسیدو یو ملکري راته وویل چې د فتحې په لومړیو ورځو کې مې دلته له دوه تنه دهقانانو پیاز واخیستل، افغانۍ مې ورکولې، نه یې را نه اخیستې، ویل یې: سمې پیسې (کلداری) را ته را کړه.
زما په ذهن کې هم دا ډول زیات هغه مثالونه را غللل چې ځینو ځایونو کې یې شاهد پاتې شوی وم.
الحمد لله، په ټول هېواد د خپلو اسعارو چلند، د هېواد د بشپړې خپلواکۍ، سرتاسري حاکمیت، کفایت، ولسي باور او د اقتصادي چارو د سالم مدیریت ل�� نښو څخه ده.
هېواد وال یې باید د الله جل جلاله پېرزوینه او نعمت وګڼي.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

ګټور اقدام:
د ا.ا.ا. د کابینې د محترمو غړو په غوښتنه او د ریاست الوزراء محترم مقام په پیشنهاد او د عالي قدر امیر المؤمنین حفظه الله تعالی (١٦٣٦/٤٢٨٦) ګڼه حکم په اساس د نفت او ګازو په نوم مستقله اداره منظور شوه او اداري کمیسیون ته حکم وشو چې له وزارتونو/ ادارو څخه تقریبا (٨) اته هغه څانګې چې په نامنسجمه توګه یې د نفت او ګازو اړوند فعالیتونه تر سره کول، د نوې مستقلې ادارې په تشکیل کې تنظیم کړي.
د کابینې په شمول ټولې اړونده امارتي ادارې او هغه هیئتونه چې له زیاتې مودې په دې هکله د څېړنې په موخه توظیف وو، په دې باور دي چې دا اقدام به د نفتو او ګازو د تولید او تورید چارو د انسجام، تنظیم، کفایت، شفافیت، لازمې همږغۍ او نورو اړونده آسانتیاوو رامنځته کېدو له امله د امارت، پانګوالو، مصرف کونکو، بلکې د ټولو هېوادوالو په حق کې ښه مؤثر او ګتور ثابت شي، ان شاء الله.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

د عوايدو، ملي شتمنیو او لګښتونو د برنامو اړوند لنډه تبصره:
تر فتوحاتو د مخه عوايدو او لښګتونو باندې تبصره نلرم، یوازې دومره یادونه کوم چې هغه مهال حتی تر اویا فيصده زیات دولتي معاشات هم د ذیدخلو بهرنيانو په غاړه وه، مګر اسلامي امارت ټول لګښتونه (عادي او انکشافي) له داخلي عوايدو څخه دي او د الله تعالی په نصرت ځينو هغو مواردو ته هم رسيدګي شوې او هڅه جاري ده، چې ډېرو حکومتونو کې مکلفيت نه ګڼل کېږي، چې په لاندې توګه یې يادونه مناسب ګڼم:
(لومړی): تر سره شوې برنامې:
(1) د ا.ا.ا. له راتلو سره هم مهاله په خائنانه توګه د بیت المال او ملي شتمنیو بهر ته وړلو بهیر درېدل.
(2) د ملي شتمنیو او بیت المال له خورد او بُرد او غصب څخه مخنيوی، بلکې غصب شوي املاکو او شتمنیو حتی الام��ان بېرته استرداد.
(3) د ملي شتمنیو او بیت المال استعمال تر اړونده مناسبو مواردو پورې محدودول او له افراطي استعمال څخه يې مخنيوی، بلکې په حکومتي او ولسي کچه ورځ تر بلې له اسراف څخه د ډډه کولو او په لګښتونو کې د اعتدال او سادګۍ د روحيې پیاوړتيا.
(4) له بهر څخه د افغان پانګوالو د پانګو د انتقال او پانګونې لپاره د آسانتیاوو برابروولو اړوند د هڅو زیاتوالی.
(دويم): تر لاس لاندې برنامې:
(1) د ملي عوايدو د کفايت، شفافیت او د مشروعيت د لا ډاډمنتيا لپاره ګڼې برنامې تر لاس لاندې نيول.
(2) امنيتي، تعليمي، صحي، زراعتي او صنعتي برخو کې د پام وړ متوازنه پانګونه.
(3) ذوی الحاجاتو او مستحقو اشخاصو ته په ملي عوائدو او بیت المال کې برخه ور کول، یعني د ټولو کونډو، يتيمانو، معيوبينو، بې واده پيغلو او ځوانانو، بوډاګانو، قرضدارانو، بې وارثه نفقه خوارو، مجانينو او بې وزله مريضانو ستونزو ته په ښه توګه رسيدګي، ځينو يادو ډلو ته - الحمد لله- اوس هم د څه اندازه معاشاتو او پالنې په حساب تعامل جاري دی.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

تعامل او تقابل د فریقینو د پېژندګلوی آسانه لاره ده:
لکه د اشخاصو د اخلاقیاتو او معنویاتو ( وړتیا، ژمنتیا، درک، عاطفې، درایت، حلم، صبر، ثبات) اړونده معلوماتونه د تعامل او تقابل په مهال پخپله مخې ته راځي، همدا ��از د حکومتونو د اخلاقي او معنوي ارزښتونو کچه هم د تقابل او تعامل په مهال ښه اندازه کېدای شي.
له مظلوم افغانستان سره د تعامل او تقابل په پایله کې د ځینو حکومتونو اصلي څېرې مخې ته راغلې، چې په اړه یې د سنجیده انسانانو په ذهنونو کې اوسمهال ستر فکري بدلون لیدل کېږي او د افغان حکومت وړتیا، درایت، انسان دوستي او معقول موقف له دې ډېر لوړ شو چې د ځینو په خاورو پاشلو دې نور هم پټ يا پیکه پاتې شي.
چې دا ډول زیاتې بې مصرفه لاسته راوړنې او حیرانوونکي پرمختګونه د ا.ا.ا. د هغې رغنده پالیسۍ محصول بللی شي چې په لوړو شرافتمندانه اخلاقي معیارونو او ارزښتونو استواره ده.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

د روان ۱۴۰۴ هـ ش مالي کال د څلورو لویو ښاروالیو (هرات، جلال اباد، قندهار او مزار) د پروژو اړوند اجمالي راپور:
مجموعي لګښت: ( ٢٣٤١٠٠٠٠٠٠) دوه ملیارده او درې سوه یو څلويښت ملیونه افغانۍ.
*هرات*:
1. د هرات ښاروالۍ د پروژو تعداد: (۷۹) نهه اویا.
لګښت: (894000000) اته سوه او څلور نوي میلیونه افغانۍ.
(۳۳) درویشت پروژې ٪۱۰۰ فیصده تکمیل او
(۴۶) شبږویشت پروژې تر کار لاندې دي.
*جلال آباد*
2. د جلال آباد ښاروالۍ پروژې(۳۴) څلور دیرش.
لګښت: د (555000000) پنځه سوه پنځه پنځوس میلیونه افغانی.
(۷) اوه پروژې ٪۱۰۰ فیصده تکمیل .
(۸) اته پروژې تر کار لاندې دي او
(۱۹) نولس پروژې په تدارکاتي حالت کې دي.
*قندهار*
3. د قندهار ښاروالۍ پروژو تعداد: (۲۶) شپږویشت.
لګښت: (552000000) پنځه سوه دوه پنځوس میلیونه افغانی.
(۷) اوه پروژې %۱۰۰ فیصده تکمیل.
(۸) اته پروژې تر کار لاندې او
(۱۱) یوولس پروژې په تدارکاتي حالت کې دي.
*مزار*
4. د مزار ښاروالۍ د پروژو تعداد: (��٦) شباړس.
لګښت: (340000000) درې سوه او څلوېښت میلیونه افغانۍ.
(۵) پنځه پروژې ٪۱۰۰ فیصده تکمیل او
(۱۱) یوولس پروژې تر کار لاندې دي.
یادونه: د ښاروالیو ساختار کې د وړتیا د زیاتوالی، اړونده سیمینارونو د زیاتوالی، لازمې هما آهنګی د رامنځته کېدو او د سالم رقابت دایجاد له امله یې چارو او خدماتو کې شفافیت او بهتری ورځ تر بلې په زیاتیدو ده.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

د لارې بندېدو له امله د ادویه جاتو د کمښت او ګرانښت اندېښنه راسره وه، ځکه چې تر اویا فیصده زیاته دوا له ګاونډ څخه راتله، د اړونده اشخاصو او مسئولینو ګذارش سره مې نن اندیښنه ختمه شوه.
بلکې د ادویه جاتو د کیفیت او قیمت اړوند د بهتری او په مستقبل قریب کې د داخلي تولید د زیاتوالي یادونې سره مې زیاته خوښی محسوس کړه.
دا به نو په شرونو کې د خیرونو له مثالونو څخه وګڼو.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

دزیات صبر اوزغم وروسته ګاونډي سره دتجارت اړوندهغه معقوله اوټول منلې پرېکړه مخې ته راغله چې دپانګونې،ظرفیت سازۍ اوځان بساینې په هکله به هم ان شاء الله ښې پایلې ولري.
البته، ځینې تاجر��ن دمؤثرو تجارتي مواردو دانتخاب او دتېرو نظامونو ځینې چارواکي دسجده سهوې په حساب ازمېښت کې راغلل.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

الله تعالی پرخپلو بندګانو څومره زیات مهربان ده: هغه اعمال چې په ترسره کولو یی د انسانانو تر منځ وحدت، محبت او انصاف رامنځته کېږي ، الله تعالی ته څومره خوښ دي او عاملین یې په څومره ارزښتناکه انعامونو نازوي.
سبحان الله.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

سمنګان ولایت کې دزلزلې د غمیزې له امله ژوره خواخوږي څرګندوو.
شهیدانو ته لوړې درجې، ټپیانو ته دعاجلې روغتیا اوغمځپلو ته دصبر اواجر دعا کوو. الله تعالی دې دټولو اغېزمنو کورنیو مرستندوی شي.
امنیتي ځواکونه دخلکو مرستې ته رسیدلي او هڅه کوي چې شهیدان اوزخمیان له خاورو لاندې راوباسي.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

١/٣: او که چېرې له ظلم څخه کار واخيستل شي بيا معامله معکوس وي، ظالم پخپله مخه ولاړ شي مګر د ظلم فرهنګ او رواج ترې پاتې شي چې تر ډېره یی امله خلک کړیږی او که عادلانو څخه حکومت له لاسه ووځي نو ښه فرهنګ، نېک دستور او نېک یادګارونه ترې پاتې شي. (نصيحة الملوک).

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

١/١: درويش صفته حاکمان، په حقیقت کې دخپل هېواد ساتونکي دي؛ځکه چې دا ډول حاکمان دخپل عدل، احسان اوانصاف له امله هېواد کې دخلکو لپاره دامن، استحکام اوثبات موجب دي، دې سره آبادي اوکرکیله زياتیږي، چې په سبب یې دهېواد ټولو برخو کې راحت، امن، دهر څه پريماني اوارزاني رامنځته کېږي.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

١/٢: تجاران اوپانګوال پانګونه کوي، هېواد ته دضرورت وړ شيان را واردوي، خزانې ډکېږي، درعيت، فوځ، پوليسو اودنظام دخلکو ژوند کې پراخي راځي، هېواد اونظام ته ترقي نصيب کېږي، لنډه داچې دعادل نظام له ښو پايلو څخه دا ده چې له برکته یې هم د دنيا د نعمتونو پرېماني وي اوهم دآخرت د ثوابونو.

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

١/٢: هر څوک چې  د سلطان او شرعي امیر د اطاعت له رسۍ غاړه باسي:
 له غم سره به مخ کيږي.
 ناهيلۍ ته به غېږ ورکوي.
 او د خپل ځان په اړه دې د سختو حالاتو انتظار باسي.
 (سحر البلاغة وسر البراعة عبد الملك بن محمد بن إسماعيل أبو منصور الثعالبي (ت ٤٢٩هـ)).

[نورالحق انور Noorulhaq Anwar @N_Anwar1]

١/١: ددين اقامت او ټینګښت يوازې په داسې سلطان یا نظام رامنځته کېدای شي چې مسلط وي.
خلک یې اطاعت کوي.
 حدود پلي کوي.
 امن قائموي.
 دخلکو حقوقو ته د اهميت په نظر ګوري .
او مستحقو ته یې ورسوي.
هغه څوک چې دعادل سلطان له اطاعت څخه سرغړونه کوي، پرته له شکه هغه د شيطان پیروي کوي..