یکی از دوستان این پرسش را مطرح کرده بود که اگر تقریباً هیچ کشوری، جز چند قدرت بزرگ و هستهای، توان بازدارندگی واقعی در برابر ایالات متحده را ندارد، پس چرا آمریکا به بیشتر آنها حمله نمیکند؟ پاسخ ایشان این بود که دلیل اصلی، «نرمال بودن» این کشورها، پذیرش نظم بینالمللی و پرهیز از سیاست خارجی ستیزهجویانه است؛ در حالی که جمهوری اسلامی با اتخاذ سیاستی تقابلی، خود زمینه افزایش تنش و درگیری را فراهم کرده است. بر همین اساس، ایشان نتیجه میگرفت که مسئله اصلی، بازدارندگی نیست، بلکه نوع رفتار سیاست خارجی است.
به گمان من، این تحلیل هرچند بخشی از واقعیت را توضیح میدهد، اما به دلیل نادیده گرفتن محیط امنیتی ایران، ساختار منطقهای، تغییرات نظام بینالملل پس از جنگ سرد و رفتار سایر بازیگران، تصویری ناقص از مسئله ارائه میکند. پاسخ من به این پرسش از منظر نظریههای روابط بینالملل و تجربه تاریخی به شرح زیر است:
به نظرم مشکل اصلی استدلال شما این است که سیاست خارجی ایران را در خلأ بررسی میکنید. گویی همه دولتها در محیط امنیتی مشابهی قرار دارند و تنها تفاوتشان این است که برخی «نرمال» هستند و ایران ستیزهجوست. در حالی که در روابط بینالملل، رفتار امنیتی دولتها فقط محصول ایدئولوژی یا شخصیت رهبران نیست، بلکه به موقعیت جغرافیایی، ساختار منطقه، توزیع قدرت، سابقه جنگ، حضور قدرتهای خارجی و برداشت آنها از تهدید نیز بستگی دارد.
۱. محیط امنیتی ایران با بسیاری از کشورها قابل مقایسه نیست
ایران در یکی از نظامیشدهترین و بیثباتترین محیطهای امنیتی جهان قرار گرفته است. در چند دهه گذشته، در پیرامون ایران جنگ ایران و عراق، دو جنگ خلیج فارس، اشغال افغانستان، اشغال عراق، جنگهای سوریه، لبنان، یمن، غزه و گسترش پایگاهها و نیروهای نظامی خارجی رخ داده است. بنابراین مقایسه ایران با کشوری مانند برزیل، اندونزی، آفریقای جنوبی یا حتی بسیاری از دولتهای اروپایی از اساس ناقص است.
ایران از جنوب با منطقهای روبهروست که چندین دولت آن امنیت خود را از طریق مناسبات نظامی با آمریکا تأمین میکنند. در شرق آن، افغانستان و پاکستان قرار دارند؛ یکی گرفتار فروپاشی دولت و دیگری یک قدرت هستهای با بیثباتی داخلی. در غرب، عراق و ترکیه قرار گرفتهاند و در فاصلهای نهچندان دور، اسرائیل به عنوان تنها قدرت هستهای اعلامنشده منطقه حضور دارد. بنابراین، محیط امنیتی ایران را نمیتوان تنها با ارجاع به رفتار جمهوری اسلامی توضیح داد.
این سخن البته به معنای نادیدهگرفتن نقش سیاستهای جمهوری اسلامی نیست. برخی از سیاستهای منطقهای، برنامه هستهای مبهم و استفاده از بازیگران مسلح غیردولتی به تشدید تهدیدها و تشکیل ائتلافهای ضدایرانی کمک کرده است. اما «محیط تهدید» صرفاً ساخته تهران نیست. بخشی از آن پیش از جمهوری اسلامی وجود داشته و بخش دیگری نیز محصول رفتار سایر دولتها و مداخلات قدرتهای بزرگ است.
در اینجا مفهوم «معمای امنیتی» اهمیت پیدا میکند. ممکن است اقدامی که یک دولت دفاعی میداند، از دید دولت مقابل تهاجمی به نظر برسد. ایران میگوید موشک، نیروهای نیابتی و عمق منطقهای برای جلوگیری از محاصره و حملهاند؛ همسایگان و اسرائیل آنها را برنامهای برای سلطه منطقهای میبینند. اسرائیل عملیات پیشدستانه و برتری نظامی خود را دفاعی معرفی میکند؛ ایران و بسیاری از بازیگران منطقه آن را تلاش برای تثبیت هژمونی اسرائیل تلقی میکنند. نتیجه، چرخهای است که در آن افزایش امنیت یک طرف، ناامنی طرف دیگر را بیشتر میکند.
۲. «منطقه» صرفاً مجموعهای از کشورهای همجوار نیست
در نظریه مجموعههای امنیتی منطقهای، منطقه فضایی است که نگرانیهای اصلی امنیتی دولتهای آن چنان به یکدیگر پیوند خورده که امنیت هیچیک را نمیتوان جدا از دیگران تحلیل کرد. خاورمیانه نمونه روشن چنین مجموعهای است: امنیت ایران به عراق، خلیج فارس، اسرائیل، لبنان، سوریه و افغانستان پیوند خورده و امنیت این دولتها نیز از تحولات ایران اثر میپذیرد.
از این منظر، ایران نمیتواند بگوید آنچه در لبنان، سوریه، عراق یا خلیج فارس رخ میدهد هیچ ارتباطی با امنیتش ندارد. اما همین منطق درباره اسرائیل، آمریکا و دولتهای عربی نیز صادق است. هیچیک نمیتوانند مداخلات نظامی، پایگاهها، ائتلافها و عملیات برونمرزی خود را کاملاً دفاعی بنامند و سپس فقط اقدامات ایران را مداخلهجویانه تلقی کنند.
مشکل خاورمیانه این است که فاقد یک معماری امنیتی فراگیر است. برخلاف اروپا، نهادی وجود ندارد که همه بازیگران اصلی، از ایران و دولتهای عربی تا ترکیه و اسرائیل، در آن درباره کنترل تسلیحات، مرزها، حل بحران، عدم تجاوز و تضمینهای امنیتی مذاکره کنند.۱👇🏼
Imagine having forty-something million of your own citizens on food stamps and calling another nation hungry. This is not a proclamation. This is a projection. Keep your SNAP advice.
Our assets, our choices. Mind your malnutrition rates.
I never thought you’d be fun to talk to…. and your continued brazen propagandist support for this Israel govt whose ministers are now openly demanding genocide in Lebanon, is despicable.
This is not a rant by a random genocidal lunatic. It's a public post by the national security minister of the Israeli regime.
The genocidal death cult headquartered in Tel Aviv is a threat to all of humanity. It threatens all humans. Its only interest is permanent war.
How can anyone still support this Israeli govt when psychopathic monsters like Ben Gvir are ministers in it, advocating genocide in Lebanon? Disgusting.
The Iranian navy, which has been destroyed eight times, has apparently closed the Strait of Hormuz again, because the United States, for the seventh time, won the war that wasn’t a war, so now the United States has to open the Strait of Hormuz that was already open before the not-war began.
The not-war began because Iran had uranium that was totally, completely, beautifully obliterated, so they can’t build the nuclear bomb they weren’t building, which is why the United States had to start the not-war it definitely didn’t start.
Now the United States, which has nuclear weapons, is threatening to use nuclear weapons to stop Iran from getting nuclear weapons, because nuclear weapons are far too dangerous for countries with nuclear weapons to allow other countries to have.
If the United States saw the United States doing what the United States does in other countries, the United States would invade the United States to liberate the United States from the tyranny of the United States.
Countertrend rallies are normal in bear markets. They always last long enough to truly convince the bulls that "this time is different."
Bitcoin tends to be weak in midterm years, and no amount of mental gymnastics changes that.
بحديثي مع أخي دولة الرئيس نبيه برّي، أكّدت إنّه إذا استمرّ العدوان الإسرائيلي على لبنان، مش بس رح نوقّف مسار التفاوض، بل رح نكون بمواجهة مباشرة مع العدو.
عاشت المقاومة.
عاش الدفاع عن الأرض.
وعاشت الأخوّة بين الشعبين اللبناني والإیراني.
Horrifying report that will of course be instantly attacked, dismissed, belittled and mocked by the same shameless apologists for the Israeli govt who went after @NickKristof following his own shocking and very similar recent report.
۱-ما امتیازات را نه با گفتگو، بلکه با موشکها میگیریم، در مذاکره فقط آنها را تفهیم میکنیم.
۲- هیچ اعتمادی به تضمینها و حرفها نداریم، فقط رفتارها معیار است. اقدامی پیش از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد.
۳-پیروز هر توافق، کسی است که از فردای آن بهتر برای جنگ آماده شود.
In the Roman mind, Rome was the undisputed center of the world. Yet the Iranians shattered that illusion; when Marcus Julius Philippus (Philip the Arab) marched east against Persia, the campaign did not result in Roman victory — it ended in a peace established on Sasanian terms: the emperor had to come to terms!
So you're funding Hegseth the failed TV host at rates unheard of since 2007, so he can cosplay as Secretary of War in our backyard in Hormuz?
You know what's crazier than $39 trillion in debt? Paying a pre-GFC premium to fund a LARP and all you'll get is a brand new GFC.
One day we will figure out how the Iranian theocratic government became so good at trolling the US, and that too using US-style pop culture memes and lines.