చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు

కందము, ఆటవెలది, తేటగీతి మొ. వాటితో సరదా సంభాషణలు, సాహితీమరమరాలు

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పద్యతాంబూలం

పరుగిడి నేరాలేనని,
త్వరపడి నీ దర్శనమ్ము తగనాకీయన్
గిరికోవెల వెలసిన దొర,
కరఁగితివా నన్నుఁజేర, కరుణామూర్తీ!

🙏🏼🕉️🙏🏼

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

నీ కోసం కాదుకదా నీ నడక,
నువు చేరలేని గమ్యమేముంది కనక,
నా లోపలి ఏలికా!
చూపిస్తున్నావు మొత్తం నీ పోలిక..

ఔనని, కాదని అల్లరిపెడుతూ
కరిగిపోతోంది కాలం,
కనులు తెరచినా, మూసుకొన్నా
కనిపిస్తోంది నీ ప్రతిబింబం..

3/3

🙏🏼🕉️🙏🏼

రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పోలిక

నీకన్నా ముందే వచ్చి స్థిరపడింది
నూవ్వొస్తావన్న నమ్మకం,
నీ చూపుతోనే తగిలింది
నన్ను నిద్రనుండి మేల్కొలిపిన బాణం..

నీ చుట్టూ తెలియని కథలెన్నో
సుడులు తిరుగుతున్నాయి,
నీ మౌనంలో అలుపెరుగని అక్షరాలు
ఆటలాడుతున్నాయి..

1/3

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పువ్వుపువ్వులో విరుస్తోంది
నీ కులుకుసుగంధం,
నవ్వునవ్వులో మెరుస్తోంది
నీ వెలుగుప్రబంధం..

నువ్వు ఒక్క క్షణం ఆగావంటే
పాత్రలో అమృతాన్ని ఒంపుకొంటాను,
రేపటిపుటలో చెక్కుచెదరని
జ్ఞాపకంలా నింపుకొంటాను..

తీరం దాటని నావకు
రేవంతా అంబరమే,
దూరం తెలియని అలకు
బ్రతుకంతా సంబరమే..

2/3

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

అందరికీ “అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవ” శుభాకాంక్షలతో

🙏🕉️🙏

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

(మూడేళ్ళ క్రితం చుట్టిన తాంబూలాలు, పంచుకోవడానికి ఇప్పటికీ తాజాగా ఉన్నాయని ముఖపుస్తకం జ్ఞాపకం చేసింది😀🙏🏼)

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పద్య తాంబూలం

ధ్యానముద్ర దాల్చి తపమాచరించుటే
ముక్తి మార్గమనిరి మునులు, ఋషులు,
యోగమొకటి సేయ రోగముల్దరిరావు,
ఆసనములె పోయు నాయువనిరి..

భరత భూమిఁ బుట్టి, బహురూపములు దాల్చి,
విశ్వమంత నేడు విస్తరించి,
వందలాది పేర్ల వ్యాపార సూత్రమై
సాగె లాభసాటి "యోగ"మాయ..

రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పద్యతాంబూలం

కురులు తుమ్మెద గుంపులు, కువలయములు
కనులు, బుగ్గలు యాపిలు నునుపు మెరుపు,
చిలుక ముక్కును, దానిమ్మ పలువరుసలు,
కనుడు బింబాధరమ్ములు, కవుల సృష్టి..😂

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

👆ఇప్పుడు ప్రజలే రాజులు. నేను ఈ కాలంలో "యథా ప్రజా తథా రాజా" అనుకుంటాను. మనం దొంగలం అయితేనే, మన నాయకుడిని దొంగల నాయకుడు అంటారు. మన కులమతాల పేరుతో లేదా ఇంకా ఏదన్నా స్వార్థంతో చెడ్డవాడైనా ఎంచుకుంటున్నామంటే మన దైనందిన జీవితంలో భ్రష్టుపట్టిపోయామనే ఆర్థంతో పద్యాన్ని తిరగరాయగలరా?

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

“యథా ప్రజా, తథా రాజా”
అనే అర్థంలో corollary పద్యం -

ప్రజలె రాజులైన ప్రగతికానగరాదు,
స్వార్థ పరులనేల స్వార్థ పరులు,
ఉన్నదూడబెరకు నుచితములెరవేసి
నాయకాళి జనుల నాడి తెలిసి..🥲.

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

(2/2)

ఎలా?

నువ్వు, నేను
ఎలా కలిసేది?
నేను నీకు,
నువ్వు నాకు
ఎలా తెలిసేది?

🙏🏼🕉️🙏🏼

రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

ఎలా?

నేను అనుకొంటున్న నేను,
నేను కాబోతున్న నేను,
నువ్వు అనుకొంటున్న నేను,
నువ్వు చూడాలనుకొంటున్న నేను..

ఇలా,
నాలాంటి నలుగురు,
నీలాంటి నలుగురు,
మనలాంటి
ఎందరెందరో?

ఒకరినొకరు
దారి కాచి,
నీకు, నాకు,
అడ్డు పడుతుంటే..

(1/2 contd..👇🏻)

🙏🏼🕉️🙏🏼

రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

చెడ్డ కాలం వచ్చి నప్పుడు తర్కం పని చెయ్యదు. బుద్ధి మందగిస్తుంది. ఈ ప్రసిద్ధ సూక్తి సాధారణంగా రామాయణం లోని “మారీచుని స్వర్ణమృగ ఉపాఖ్యానం”తో అనుసంధానించి ఉటంకించబడుతుంది. అయితే ఇది వాల్మీకి రామాయణంలోని యథాతథ శ్లోకం కాదు; తర్వాతి కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన సుభాషితరూపం అని పేర్కొంటారు.

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

సుప్రసిద్ధ సంస్కృత  
మూల శ్లోకం, అనువాద పద్యం (10)

న నిర్మితో వై నచ దృష్ట పూర్వో
న శ్రూయతే హేమమయం కురంగః
తథాఽపి తృష్ణా రఘునందనస్య
వినాశకాలే విపరీత బుద్ధిః

పాఠాంతరం
న నిర్మితః కేన నదృష్ట పూర్వమ్ 
నచశ్రుతం హేమమయః కురంగః
తథాఽపి తృష్ణా జనకాత్మజాయాః 
వినాశకాలే విపరీత బుద్ధిః

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

బంగారులేడి సృష్టిలో ఉన్నదా? మునుపు ఎవరైనా కన్నారా? ఎన్నడయినా విన్నారా? అయినప్పటికీ రాముడు తృష్ణతో (తన చెలి కోరిందని) (పాఠాంతరం - జానకి తృష్ణతో) ముందు వెనుకలు యోచించకుండా బంగారులేడిని తెస్తానని వెళ్ళాడు. వినాశ కాలం దాపురించిన నాడు ఇలాంటి విపరీత బుద్ధులే పుడుతూ ఉంటాయి.

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

రాజు ధర్మ పరుడయితే రాజ్యం ధర్మ పథంలో నడుస్తుంది. పాప వర్తనుడయితే రాజ్యం పాప పంకిల మవుతుంది. రాజు ఎలా ఉంటే, ప్రజలూ అలాగే నడచు కుంటారు.

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

సంస్కృత శ్లోకం, అనువాద పద్యం - 9

రాఙ్ఞ ధర్మిణి ధర్మిష్ఠా, 
పాపే పాప పరా: సదా 
రాజానమనువర్తంతే,
యథా రాజా, తథా ప్రజా!

ధర్మమూర్తి పూని ధర్మము నిలబెట్టు, 
భ్రష్టుడైన పెంచు పాపకర్మ, 
నాయకాళి బాట నడతురు జనులెల్ల,  
రాజుననుసరించు రాజ్యమెపుడు..

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పద్యతాంబూలం

కలవారి తనయ సొగసుల
నలమామిడి పండు సంచి, “యంబా! నీ”దే,
తులలేని వజ్రసంపద,
జిలుగుల పైటంత పసిడి, శ్రీలక్ష్మి కళల్..

🙏🏼🕉️🙏🏼

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

కలవారి కూతురు “కనక(నే) మాలక్ష్మి”😀👍

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పద్యతాంబూలం

మన సాహితి పలుచబడుచు
మనిషే వ్యాపారమైన మన చిత్రములన్,
తన పాటల వినసొంపగు
మనసున్నది యని తెలిపెను మన ఆత్రేయే..🙏🙏🙏

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్

మా గోత్రాన్ని తన ఇంటిపేరుగా మలచుకొన్న మన(సు)కవి శతజయంతి సందర్భంగా ఐదేండ్ల క్రితం వ్రాసుకొన్నది🙏🏼

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

విశ్వ + అమిత్రుడు = విశ్వాఽమిత్రుడు, విశ్వామిత్రుడు (సవర్ణదీర్ఘ సంధి)

విశ్వస్య మిత్రం (షష్ఠీ తత్పురుష సమాస విగ్రహవాక్యము) = ప్రపంచమునకు, ప్రపంచము యొక్క మిత్రుడు

విశ్వం మిత్రం యస్య సః (బహువ్రీహి సమాస విగ్రహవాక్యము) = (సకల) ప్రపంచము మిత్రునిగా కలవాడు.

[చిన్ని పద్యాలు, చిట్టి కవితలు @RamDokka]

పద్యతాంబూలం

ఏకార్థము కుదరదుగా,
సాకల్యంబుగ సమాస, సంధుల నడుమన్,
వాకదె “విశ్వామిత్రుడు”
వ్యాకరణము ముదిరినంత వ్యతిరేకంబౌ..😀

వాకు + అదె = వాకదె (అదే పలుకు, విశ్వామిత్రుడన్న ఒకటే పలుకు, సంధి సమాసాలలో వ్యతిరేకార్థాన్నిస్తోందని భావము)

🙏🏼🕉️🙏🏼

- రామ్ డొక్కా, ఆస్టిన్, టెక్సస్