Au A3P SCIENTIFIC

[• win 🏳️‍🌈 @i_winnn]

สิ่งที่ทำลายความรักมากที่สุด หลัก ๆ มีดังนี้:

1. การไม่พูดคุยกัน — เวลามีปัญหากัน อีกฝ่ายเลือกที่จะเงียบ ไม่พูดไม่จาอะไรทั้งนั้น ปล่อยให้อีกฝ่ายเดาใจเอง

2. การไม่ให้พื้นที่ของกันและกัน — รักมากเกินไปจนกลายเป็นการควบคุมอีกฝ่าย เช็คทุกสิ่งทุกอย่าง จนทำให้อีกฝ่ายรู้สึกไม่มีความเป็นอิสระ

3. พูดคำว่า "ขอโทษ" ไม่เป็น หรือพูดเป็นแต่ไม่อยากพูด — บางครั้งการยอมรับว่าตัวเองผิดไม่ได้หมายความว่าแพ้ แต่การยึดอีโก้ และไม่ยอมขอโทษต่างหาก ที่ค่อย ๆ ทำลายความรู้สึกของคนที่รัก

[JRT—Platinum Emperor Reserve Ceremonial Grade @JRTDesk]

Post นี้ขอพูดถึงหุ้นกลุ่ม biotech ครับ (อันนี้ที่ post คือฉบับแบบปรับโคตรสั้นลงมาเยอะ เพราะ draft แรกที่เขียน เนื้อหาแม่ง dense ไป และท่าทางจะโคตรยาวมาก แทบจะเป็น PhD dissertation 😅)

พอดีตั้งแต่เช้าของอเมริกา เห็นน้องคนนึงพูดว่าหุ้น biotech กำลังจะมา แล้ววันเดียวกันก็มีหุ้น clinical-stage biotech ตัวหนึ่งร่วงเกือบ 90% หลัง Phase 3 ไม่ผ่าน primary endpoint

ชื่อบริษัทขอไม่พูดถึงเพราะไม่สำคัญมาก.. เพราะเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นเป็นประจำ ผมเห็นมันวนมาเป็น cycle เรื่อยๆ ตลอด 25 ปีที่ผ่านมา

สิ่งแรกที่นักลงทุน/trader ต้องเข้าใจคือ เวลาลงทุนในหุ้นกลุ่ม biotech เราไม่ได้กำลังซื้อ『ยา』

เรากำลังซื้อความน่าจะเป็นและผลตอบแทนภายใต้แต่ละ outcome.. ในราคาที่ตลาดกำหนดให้ โดยต้องรวม cash burn และ dilution ที่อาจเกิดขึ้นในแต่ละกรณีด้วย..

ยาที่มีโอกาสสำเร็จสูงอาจเป็นหุ้นที่แย่.. ถ้าราคาสะท้อนความสำเร็จมากเกินไป ส่วนยาที่มีโอกาสสำเร็จต่ำก็อาจเป็นหุ้นที่ดี หากตลาดประเมินโอกาสสำเร็จต่ำกว่าความเป็นจริง..

เพราะฉะนั้น『ยาดี』กับ『หุ้นดี』เป็นคนละเรื่องกัน (clinical thesis VS. stock thesis)

และ positive skew ก็ไม่ได้แปลว่า positive expected value

สมมติหุ้นตัวนึงมีโอกาส 20% ที่จะขึ้น 200%.. แต่มีโอกาส 80% ที่จะลง 90%

Expected return คือ

20% × 200% ลบ 80% × 90%

เท่ากับ -32%..

ถ้าถูกอาจให้กำไรหลายเท่าจริง แต่ถ้าราคาที่จ่ายไปแพงกว่าผลตอบแทนเมื่อถ่วงด้วยความน่าจะเป็น (จริงๆ ผมจะพิมพ์ว่า probability-weighted payoff แต่ลองให้ ai เขียนเป็นภาษาไทยดู) มันก็ยังเป็น negative-EV trade

ซึ่งที่พูดนี่ถือเป็น core ของการลงทุน biotech แทบจะทั้งหมดก็ได้ครับ เลยไม่ควรดูแค่ว่า『ยาจะผ่านไหม』ต้องดูด้วยว่า『ผลตอบแทนเมื่อถ่วงด้วยความน่าจะเป็น.. คุ้มกับราคาตลาดหรือไม่』

⚠️จุดสำคัญที่ควรรู้ไว้ ถ้าจะลงทุน/trade พวก biotech..⚠️
.
.
🍆 stop-loss ไม่สามารถจำกัดความเสียหายข้าม clinical catalyst ได้.. กับพวกหุ้นกลุ่ม biotech

หุ้นทั่วๆ ไปมีมูลค่าจากกระแสเงินสดหลายงวด.. ยอดขายอาจต่ำกว่าคาด 10% margin หด 200 bps หรือ guidance ถูกลดลง.. ข้อมูลใหม่ไหลเข้าทีละส่วนๆ ราคาเลยมักจะปรับผ่านหลายระดับ.. นักลงทุนยังพอมีเวลาอ่าน ลดสถานะ.. หรือเปลี่ยนสมมติฐานได้..

แต่ clinical-stage biotech ที่พึ่งยาหลักตัวเดียวไม่ได้เป็นแบบนั้น มูลค่าหุ้นส่วนใหญ่ผูกขึ้นอยู่กับผลลัพธ์สำคัญเพียงไม่กี่กรณี

ยาอาจผ่านตามแผน.. ผ่านแต่ใช้ได้กับประชากรแคบกว่าที่ตลาดคาด ใช้ได้แค่กับผู้ป่วยบางกลุ่ม.. ต้องทำ trial เพิ่มเพื่อยืนยันผล.. พลาด primary endpoint หรือล้มเหลวจน valuation ถูก reprice ลงมาใกล้ residual value ซึ่งเหลือเพียง net cash และ option value ของสินทรัพย์ที่เหลือใน pipeline..

ก่อนประกาศผลการทดลองราคาหุ้นก็คือ probability-weighted value ของผลลัพธ์ทุกๆ สถานะ.. พอข้อมูลออกมา ความไม่แน่นอนลดลง ตลาดก็จะ reprice หุ้นเข้าหาความเป็นจริงขึ้น

ราคาหุ้นเลยสามารถกระโดดข้ามระดับที่เราตั้ง stop ไว้ทั้งหมด..

ถ้าหุ้นปิดที่ $10 แล้วเปิดตลาดถัดไปที่ $1.50 คำสั่ง stop-market ที่ $8 (20%) จะถูกสั่งขายใกล้ราคาที่มีคนรับซื้อจริงแถว $1.50 ไม่ใช่ $8..

ส่วน stop-limit ที่ $8 ก็อาจขายไม่ออกเลย.. สรุปไม่ว่าแบบไหน เราไม่ได้ stop loss ไว้ที่ 20% ตามที่วางแผนไว้เลย

วิธี sizing ที่ถูกต้องเลยต้องเริ่มจากประเมินก่อนว่า..

『ถ้าผลทดลองล้มเหลวและหุ้นลงไปหา residual value.. portfolio ของเราจะเสียหายเท่าไหร่??』

สมมติถือหุ้นตัวนี้ 1% ของ portfolio และกรณีล้มเหลวทำให้หุ้นตก 90% portfolio จะเสียหาย 0.9%..

ถ้ายอมขาดทุนจาก catalyst 1 ครั้งได้สูงสุด 0.5% ของ portfolio และประเมิน plausible gap loss ไว้ที่ 90%.. position size สูงสุดควรอยู่ที่ประมาณ 0.56%
Position size = Risk budget ÷ Failure-state loss
0.5% ÷ 90% = 0.56%
(งงมั๊ย? ไม่งงนะ? 😅)

สำหรับหุ้นที่มี event-driven position แบบนี้ เราต้องกำหนดขนาด position จากความเสียหายในกรณีที่ล้มเหลว.. ไม่ใช่กำหนดจากระยะห่างของ stop-loss

ต่อให้ trade มี expected value เป็นบวก แต่ถ้า position ใหญ่เกินไป การเจอผลลัพธ์ด้านลบแค่ครั้งเดียวก็ทำให้ portfolio เสียหายหนักได้

⚠️Positive EV ไม่ได้ป้องกัน ruin ถ้า position sizing ผิดแต่แรก
.
.
🍆 ข่าวดีไม่ได้แปลว่ายามีโอกาสได้ผลมากขึ้นเสมอไป

ก่อนประกาศผลทดลอง เรามักเห็นบริษัทออกข่าวต่อเนื่อง..

FDA ให้ความเห็นต่อแผนการทดลอง.. รับผู้ป่วยได้ครบตามเป้า.. ได้รับสิทธิบัตร.. ระดมทุนได้.. ขยาย clinical sites.. หรือได้รับเลือกให้นำเสนอในงานวิชาการ

ข่าวพวกนี้มีประโยชน์ แต่...

💦การรับผู้ป่วยครบหมายความว่าการทดลองเดินตามแผนการ..

💦เงินทุนใหม่ช่วยให้บริษัทมีเงินดำเนินงานต่อ..

💦สิทธิบัตรอาจเพิ่มมูลค่าทางการค้า หากยาได้รับอนุมัติ..

💦ส่วนการได้นำเสนอช่วยให้ตลาดรู้ว่าจะได้เห็นผลตอนไหน..

แต่ข่าวพวกนี้ไม่ได้ให้หลักฐานใหม่ว่า.. ยาให้ผลทางการรักษาจริงหรือเปล่า..

บริษัทอาจมีเงินสดพอ ทำ trial ได้ตรงเวลา.. มีสิทธิบัตรยาว.. และคุยกับ FDA ราบรื่น.. แต่ทั้งหมดนี้ก็ยังไม่ได้ตอบว่ายาให้ผลการรักษาจริงหรือเปล่า..

ตลาดชอบตีความว่าการทดลองที่เดินหน้าได้ตามแผน ทำให้ยามีโอกาสสำเร็จสูงขึ้น.. จริงๆ เรื่องนี้มันลดเพียงความเสี่ยงด้านการดำเนินงาน ไม่ได้เพิ่มหลักฐานว่ายามีประสิทธิผลจริง

เวลาอ่านข่าวเลยต้องประเมินว่า.. ข่าวนี้เพิ่มหลักฐานว่ายาได้ผลจริง? หรือแค่บอกว่าจะได้รู้คำตอบเร็วขึ้น?
.
.
🍆 ต้องแยกหลักฐานที่ใช้สร้างสมมติฐาน ออกจากหลักฐานที่ใช้ยืนยันสมมติฐาน (hypothesis-generating VS. confirmatory)

Phase 3 ที่ต่อยอดจาก Phase 2 ซึ่งผ่าน primary endpoint และยังคงใช้ formulation, endpoint และกลุ่มผู้ป่วยใกล้เคียงกับการศึกษาเดิม ย่อมมีฐานหลักฐานแข็งแรงกว่า Phase 3 ที่อาศัย signal จาก secondary endpoint ในกลุ่มตัวอย่างเล็ก แล้วยังเปลี่ยนทั้งรูปแบบยาและกลุ่มผู้ป่วยที่ทดลอง โอกาสสำเร็จที่ประเมินให้ทั้ง 2 กรณีเลยไม่ควรเท่ากัน

แม้จะเรียกว่า Phase 3 เหมือนกัน แต่น้ำหนักของหลักฐานอาจต่างกันมาก เวลาอ่าน trial ก่อนหน้า เลยต้องดูว่าผ่าน primary endpoint หรือเปล่า..

ผลที่นำมาพัฒนาต่อเป็น primary, secondary หรือ exploratory endpoint?

รูปแบบยาและกลุ่มผู้ป่วยเปลี่ยนจากการทดลองเดิมมากขนาดไหน?

และ endpoint หรือ subgroup ได้กำหนดไว้ก่อนทดลอง หรือเพิ่งถูกกำหนดหลังเห็นข้อมูล?

Effect estimate จากกลุ่มตัวอย่างเล็กมี sampling uncertainty สูง และเมื่อเลือกพัฒนาต่อเฉพาะผลที่โดดเด่นที่สุด estimate ที่ถูกเลือกก็มีแนวโน้มสูงกว่าค่าจริง.. (winner’s curse)

Phase 3 เลยมีหน้าที่ทดสอบว่า signal จากการศึกษาระยะแรกสามารถทำซ้ำได้หรือไม่ ภายใต้แผนการทดลองที่กำหนดล่วงหน้าและจำนวนผู้ป่วยที่มากขึ้น..

สมมติ trial หนึ่งถูกออกแบบให้มี power 90% ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่ายามีโอกาสสำเร็จ 90% แต่หมายความว่า หากยามี effect size ตามที่กำหนดจริง การทดลองมีโอกาส 90% ที่จะตรวจพบความแตกต่าง

และเมื่อ primary endpoint ไม่ผ่าน ผลจาก biomarker หรือ subgroup ที่อยู่นอกแผนการวิเคราะห์ที่กำหนดไว้ล่วงหน้า ควรถูกมองเป็น hypothesis-generating จนกว่าจะได้รับการยืนยันในผู้ป่วยชุดใหม่

Biomarker อาจแสดงว่ายามีผลทางชีวภาพ แต่ก็ไม่ได้รับประกันว่าผู้ป่วยจะมีอาการดีขึ้น เข้าโรงพยาบาลน้อยลง.. หรือมีชีวิตยาวขึ้น..

ส่วน subgroup ที่ดูดีอาจเป็นกลุ่มที่ตอบสนองจริง หรืออาจเกิดจากการแบ่งข้อมูลหลายแบบจนเจอผลโดยบังเอิญ.. เลยต้องนำสมมติฐานนั้นไปทดสอบล่วงหน้ากับผู้ป่วยชุดใหม่

ผลการวิเคราะห์ที่จะใช้ยืนยันสมมติฐาน ต้องมาจากวิธีที่กำหนดไว้ล่วงหน้าและควบคุมการทดสอบหลายครั้งอย่างเหมาะสม.. ส่วน signal ที่พบที่หลังเปิดดูข้อมูล ใช้ได้เพียงเป็นสมมติฐานสำหรับการศึกษาครั้งต่อไป และยังถือเป็นหลักฐานยืนยันไม่ได้จนกว่าจะทดสอบซ้ำในผู้ป่วยชุดใหม่
.
.
🍆 อย่าดู market cap กับ cash per share จาก screener แล้วเชื่อทันที

สมมติบริษัทมีหุ้นสามัญ 30 ล้านหุ้น.. ราคาหุ้น $10..

Screener จะแสดง market cap $300M..

แต่ถ้ามี pre-funded warrants อีก 20 ล้านหน่วย ซึ่งในทาง econ แทบไม่ต่างจากหุ้น.. จำนวนหน่วยที่แท้จริงจะเป็นอย่างน้อย 50 ล้าน

ดังนั้นตัวเลข $300M บน screener จึงต่ำกว่ามูลค่าหุ้นรวมในทางเศรษฐกิจ.. เพราะเมื่อรวม pre-funded warrants แล้ว economic equity value ขั้นต่ำจะอยู่ใกล้ $500M.. และยังไม่รวม warrants, stock options, RSUs, convertible securities หรือหุ้นที่อาจออกผ่าน ATM ในอนาคต.. (At-the-Market offering นะ.. ไม่ใช่ตู้ ATM..)

Cash per share ก็ต้องคำนวณจาก economic share count ที่รวม pre-funded warrants และตราสารที่มีสภาพใกล้เคียงหุ้น.. พร้อมปรับ exercise proceeds จากตราสารอื่นอย่างเหมาะสม.. ส่วนเงินสดต้องหัก cash burn ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นก่อนถึง catalyst สำคัญครั้งถัดไป..

สมมติบริษัทมีเงินสด $120M และเมื่อรวม pre-funded warrants กับตราสารที่มีสภาพใกล้เคียงหุ้นแล้ว มีจำนวนหุ้นที่ต้องใช้คำนวณ 50 ล้านหน่วย.. เงินสดต่อหุ้นจะอยู่ที่ $2.40

แต่ถ้าบริษัทต้องใช้เงินอีก $60M กว่าจะถึงการประกาศผลครั้งถัดไป.. เงินสดจะเหลือ $60M หรือ $1.20 ต่อหุ้น.. และยังไม่หักหนี้สินหรือผลจากการเพิ่มทุนในอนาคต

เพราะฉะนั้น.. การที่หุ้นซื้อขายต่ำกว่าเงินสดต่อหุ้นไม่ได้หมายความว่าหุ้นถูกเสมอไป.. ส่วนลดนั้นอาจสะท้อนว่าเงินสดจะถูกใช้ไปก่อนบริษัทถึงจุดที่สร้างมูลค่า.. และผู้ถือหุ้นอาจเจอ dilution จากการระดมทุนเพิ่มเติม ไม่ว่าผลทดลองจะออกมาดีหรือแย่..

ถ้าผลออกมาดี บริษัทก็อาจต้องระดมทุนเพื่อทำ trial เพิ่ม ผลิตยา เตรียมขออนุมัติ และสร้างทีมขาย..

ถ้าผลออกมาแย่ บริษัทก็อาจต้องระดมทุนเพื่อทดลองใหม่ ซื้อยาตัวอื่น หรือประคองบริษัทต่อ..

ความแตกต่างคือหากต้องระดมเงินจำนวนเท่ากัน ผลทดลองที่ดีมักช่วยให้บริษัทระดมทุนบน valuation ที่สูงกว่า.. เลยต้องออกหุ้นใหม่น้อยลงและเกิด dilution ต่อผู้ถือหุ้นเดิมน้อยกว่า..

และ clinical success ไม่ได้เท่ากับ shareholder return.. เพราะผลตอบแทนของผู้ถือหุ้นขึ้นอยู่กับมูลค่าต่อหุ้นบนฐาน fully diluted หลังคิดระยะเวลาไปถึงการอนุมัติ.. เงินทุนที่ต้องใช้เพิ่มเติม.. และ dilution ตลอดกระบวนการพัฒนายาจนออกสู่ตลาด..

⚠️แต่ใดๆ นี่ไม่ได้หมายความว่าไม่ควรลงทุนใน biotech.. หุ้นกลุ่มนี้ให้ผลตอบแทนหลายเท่าได้จริง.. แต่ positive skew เพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้หุ้นน่าลงทุน.. หุ้นจะน่าสนใจก็ต่อเมื่อมูลค่าต่อหุ้นภายใต้ผลลัพธ์แต่ละกรณี เมื่อถ่วงด้วยความน่าจะเป็นและหักเงินทุนที่ต้องใช้ในอนาคต รวมถึง dilution ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นแล้ว ยังสูงกว่าราคาตลาด..
สิ่งที่เราซื้อคือมูลค่าต่อหุ้นภายใต้ผลลัพธ์แต่ละแบบ เมื่อเทียบกับราคาตลาด (state-contingent value per share)

หากเราไม่สามารถประเมินมูลค่าภายใต้ผลลัพธ์แต่ละแบบได้.. การไม่ถือ position คือการบริหารความเสี่ยงอย่างมีวินัย ไม่ใช่การพลาดโอกาส..

เมื่อไม่มี edge น้ำหนักที่เหมาะสมใน portfolio ก็คือศูนย์

[olaedo @olaedo578]

ผู้หญิงกับผู้ชาย อาจมองคำว่า “ชีวิตคู่” ต่างกัน

ผู้หญิงบางคนฝันถึงการมีใครสักคนอยู่ข้างๆ ทำกับข้าวกินด้วยกัน มีแก้วน้ำคู่กัน วันหยุดนอนเล่นบนโซฟา กลับบ้านมาแล้วมีคนพูดว่า “กลับมาแล้วเหรอ” ต่อให้ทะเลาะกัน ก็ยังอยากนอนเตียงเดียวกัน
สุดท้ายกอดกันหลับเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

แต่ผู้ชายอาจไม่ได้คิดถึงภาพใหญ่ขนาดนั้น เขาอาจแค่ชอบการเล่นเกมด้วยกันจนดึก แอบมองแฟนตอนหลับ เห็นเธอใส่เสื้อฮู้ดตัวใหญ่ของเขา ได้ยินเสียงฮัมเพลงเบา ๆ ตอนทำอาหาร หรือบางที แค่ได้ยินเสียงฝีเท้าของเธอตอนเดินเข้าบ้าน ก่อนจะทันได้ยินคำว่า “กลับมาแล้ว” ก็รู้สึกดีแล้ว

ผู้หญิงอาจมีความสุขกับการได้เริ่มต้น “ชีวิตของเราสองคน” แต่ผู้ชายบางคนกลับมีความสุขกับการได้เห็น ชีวิตธรรมดาของผู้หญิงที่มีแค่เขาเท่านั้นที่ได้เห็น และสิ่งที่ผู้ชายแพ้ทางที่สุด อาจไม่ใช่วันที่มีดอกไม้หรือของขวัญ แต่เป็นคืนธรรมดา ๆ คืนที่ไม่มีอะไรพิเศษเลย
เธอแค่มานั่งข้าง ๆ เอนหัวลงบนไหล่ แล้วพูดว่า “แบบนี้แหละ...ที่ฉันอยากได้”

บางทีผู้หญิงไม่ได้ต้องการชีวิตที่หวือหวา เธอแค่ต้องการ วันธรรมดาที่มีคนเดิมอยู่ข้าง ๆ และบางทีผู้ชายก็ไม่ได้พูดอะไรออกมา แต่ในใจเขาอาจกำลังคิดว่า... “ถ้าเป็นชีวิตแบบนี้ ฉันอยากรักษามันไว้ให้นานที่สุด”

เพราะสุดท้ายแล้ว ความสุขของชีวิตคู่ อาจไม่ได้อยู่ที่การมีอะไรพิเศษ
แต่อยู่ที่การมีใครสักคน ทำให้ คืนธรรมดาๆ กลายเป็นคืนที่เราไม่อยากเปลี่ยนอะไรเลย ❤️

[ѴѺҎ @MrVop]

กฎ 5 ข้อที่มีชื่อเสียงของฝรั่ง

1- กฎเมอร์ฟี: คุณยิ่งกลัวสิ่งใดเกิดขึ้น สิ่งนั้นยิ่งมีโอกาสเกิดขึ้นมากเท่านั้น

2- กฎคิดลิน: หากคุณเขียนปัญหาอย่างชัดเจนและตรงไปตรงมา คุณจะแก้ปัญหานั้นได้

3- กฎกิลเบิร์ต: เมื่อคุณรับผิดชอบงานใด สิ่งที่ดีที่สุดคือต้องหาวิธีที่ดีที่สุดเพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ที่ต้องการ และนั่นคือความรับผิดชอบของคุณเสมอ

4- กฎวิลสัน: หากคุณให้ความสำคัญกับความรู้หรือสติปัญญา เงินจะไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่อง

5- กฎฟอล์กแลนด์: หากคุณไม่จำเป็นต้องตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องใด ก็อย่าตัดสินใจ

[FARZANA @FarzanaSay76728]

Check out this amazing Apple Watch for you

[Mrs Grey @Noviansx]

Seal carving very cute😍

[supawichable @supawichable]

นี่คือสาเหตุที่บันทึกรายรับรายจ่ายได้ละเอียดมาก สิ้นเดือน-สิ้นปีมี stats ให้ดูละเอียดๆ ว่าใช้จ่ายหนักไปกับอะไร

หลักการแอปไม่ซับซ้อนใครจะไป vibe code มาเองก็ได้ ใครขี้เกียจเชิญ Budget app - spending tracker บนแอปสโตร์ จ่าย Lifetime ทีเดียวไม่มีเก็บรายเดือน

[Au A3P SCIENTIFIC @ScientistTeam]

@SuRider32186456 ยังไงถ้ามีความรักก็ต้องร้องไห้ซักวันน่ะครับ แม้จะรักกันน่ะครับ

[Inkwish @Inkwish_TH]

หลายคนเริ่มต้นการดูแลตัวเองด้วยความตั้งใจที่ดี อ่านหนังสือ จดบันทึก ทำสมาธิ เข้าบำบัด ฝึกวินัย ออกกำลังกาย หรือพยายามเป็น "เวอร์ชันที่ดีที่สุด" ของตัวเองทุกวัน แต่บางครั้ง การพัฒนาตัวเองก็อาจกลายเป็นการวิ่งหนีบางอย่างอย่างเงียบๆ ไม่ใช่เพราะเราไม่ดีพอ แต่เพราะลึกลงไป เราเชื่อว่า

[Sopon Supamangmee @sopons]

หากคุณรู้สึกว่าที่ผ่านมาพยายามเปลี่ยนตัวเองเท่าไหร่ก็ยังไม่ไปไหน โพสต์นี้อาจจะช่วยได้
.
ทุกครั้งที่ชีวิตเริ่มหนักหน่วงรับไม่ไหว ภาพในหัวที่มักเกิดขึ้นคือการเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด เอาใหม่ จากศูนย์ เช่น ลาออกจากงานที่ทำอยู่ ย้ายไปเมืองที่ไม่มีใครรู้จัก ล้างไพ่ทุกอย่างที่เคยเป็นแล้วประกอบตัวเองขึ้นมาใหม่ตั้งแต่ต้น
.
เราจินตนาการถึงวันแรกของปีใหม่ วันเกิด หรือแค่เช้าวันจันทร์ ราวกับว่ามันคือประตูที่เปิดออกสู่ชีวิตอีกเวอร์ชันหนึ่งที่ไร้ร่องรอยของความผิดพลาดเก่าๆ ติดอยู่เลย
.
เหตุผลหนึ่งที่แนวคิดแบบนี้น่าดึงดูดและหอมหวาน เพราะมันปลอบประโลมจิตใจเราได้ค่อนข้างดี ถ้าชีวิตเปรียบเป็นเรือแนวคิดนี้ก็เหมือนบอกเป็นนัยว่าปัญหาของเราอยู่ที่วัสดุตั้งต้นที่ผุพัง ถ้าได้เริ่มจากไม้ใหม่ทั้งหมด เราคงเป็นคนที่ดีกว่านี้
.
แต่...เรารู้ดีว่ามันไม่ใช่
.
มีนักปรัชญาคนหนึ่งเสนอภาพที่ตรงข้ามกับความฝันนี้อย่างสิ้นเชิง Otto Neurath นักคิดเวียนนาช่วงต้นศตวรรษที่ยี่สิบเสนอว่า “เราเป็นเหมือนกะลาสีเรือที่ต้องซ่อมเรือกลางทะเล ไม่มีวันได้ขึ้นฝั่งไปต่อเรือใหม่จากศูนย์ ถอดไม้กระดานแผ่นไหนออก ก็ต้องรีบหาแผ่นใหม่มาใส่แทนทันที โดยยืนอยู่บนไม้แผ่นอื่นที่ยังเหลือเป็นที่ค้ำ เราเปลี่ยนเรือทั้งลำได้จริง แต่เปลี่ยนได้ทีละแผ่นเท่านั้น ไม่มีทางรื้อทิ้งทั้งหมดพร้อมกัน"
.
(ชอบคำอธิบายนี้มากเพราะภาพในหัวมันโคตรชัดเลย)
.
ซึ่งต่อมานักปรัชญาชื่อ Quine หยิบภาพนี้ไปใช้จนแพร่หลาย คนรุ่นหลังจึงเรียกมันสั้น ๆ ว่าเรือของนอยรัท (Neurath's Boat)
.
พลังของภาพนี้อยู่ตรงที่มันลบภาพความฝันเรื่องอู่ต่อเรือได้อย่างนุ่มนวลแต่ในขณะเดียวกันก็เด็ดขาดมาก
.
อู่ต่อเรือที่เงียบสงบไร้เรื่องรบกวน สถานที่และช่วงเวลาที่เราสามารถพักรอให้ชีวิตนิ่งเงียบก่อน ซึ่งในชีวิตจริงมันไม่มีช่วงเวลาที่เราหยุดใช้ชีวิตเพื่อมาซ่อมชีวิตหรอก เราต้องตื่นไปทำงานในขณะที่ยังเยียวยาความสัมพันธ์ที่แตกร้าว ต้องเลี้ยงลูกในขณะที่ยังไม่แน่ใจว่าตัวเองเป็นพ่อแม่ได้ดีพอหรือยัง ต้องเขียนหนังสือเล่มใหม่ทั้งที่ยังไม่หายเจ็บจากเสียงวิจารณ์เล่มเก่า ฯลฯ
.
เราต้องซ่อมเรือของตัวเองกลางทะเลเปิด คลื่นลมไม่สงบ ไม่มีวันได้ลากเรือขึ้นอู่ต่อเรือเพื่อรื้อออกทีละชิ้นแล้วประกอบใหม่จากไม้ที่ดีที่สุด การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงจึงไม่เคยเกิดจากการเผาเรือทิ้งแล้วเริ่มใหม่ มันเกิดจากการเปลี่ยนไม้ทีละแผ่นในขณะที่เรือยังแล่นอยู่กลางทะเล เวลาที่ไม้กระดานแผ่นหนึ่งผุจนต้องถอดออก เราต้องรีบหาแผ่นใหม่ใส่แทนทันที และที่ชีวิตมันท้าทายก็เพราะระหว่างที่ทำ เราก็ต้องยืนอยู่บนไม้ที่เหลือเพื่อไม่ให้ตัวเองจมน้ำ ยืนประคองตัวเราไปได้นานมากพอแล้วก็ซ่อมไปทีละแผ่น
.
Carlo Rovelli นักฟิสิกส์ชาวอิตาลีนำแนวคิดของเรือลำนี้ไปอธิบายเรื่องที่ดูไกลตัว นั่นคือการที่กาลิเลโอสร้างฟิสิกส์สมัยใหม่ขึ้นมา ซึ่งปกติแล้วเรามักเล่ากันว่ากาลิเลโอคือคนที่ลุกขึ้นล้มล้างอริสโตเติล โยนความเชื่อเก่าสองพันปีทิ้งแล้วเริ่มนับหนึ่งใหม่ แต่ Rovelli บอกว่าเรื่องเล่านี้ผิด เพราะที่จริงแล้วกาลิเลโอไม่ได้สร้างของใหม่ด้วยการลบอริสโตเติลทิ้งหรือเป็นกบฏต่อเขา
.
แต่ตรงกันข้าม เพราะกาลิเลโอเรียนรู้จากอริสโตเติลอย่างลึกซึ้งจนเข้าใจหัวใจของมัน เขาจึงมองเห็นช่องว่างที่สามารถแก้ไขและต่อยอดได้ต่างหาก
.
ระหว่างคนสองคนนี้ไม่มีเส้นแบ่งที่แตกต่างกันทั้งหมด แต่มันเป็นบทสนทนาที่ต่อเนื่องกัน กาลิเลโอเองเคยเขียนไว้ในบั้นปลายชีวิตด้วยความมั่นใจว่า ถ้าอริสโตเติลฟื้นกลับมา เขาน่าจะรับกาลิเลโอไว้ในหมู่ศิษย์ เพราะกาลิเลโอค้านคำสอนของเขาเพียงไม่กี่ข้อเท่านั้น
.
ความคิดเดียวกันนี้นำมาใช้ได้กับการเติบโตและการเปลี่ยนแปลงของเราครับ
.
เราชอบมองอดีตของตัวเองเป็นสิ่งที่ต้องปฏิเสธ เป็นความผิดพลาดที่อยากลบทิ้ง เป็นเวอร์ชันที่โง่เขลาซึ่งเราโตกว่านั้นแล้ว
.
แต่ผมมองว่าคนที่เปลี่ยนตัวเองได้จริงมักไม่ได้เกลียดอดีตของตัวเอง เขากลับจ้องมองมันอย่างลึกซึ้ง นั่งตกตะกอนและคิดลงลึกเข้าไปทำความเข้าใจมันจนพบว่าตัวเองในวันวานนั้นกำลังพยายามแก้ปัญหาอะไรบางอย่างด้วยเครื่องมือ ความรู้และทักษะเท่าที่มี (เหมือนที่อริสโตเติลอธิบายโลกจริงที่เขาเห็นได้ถูกต้องตามบริบทของเขา)
.
การเติบโตที่มั่นคงจึงไม่ได้มาจากการทุบตัวตนเก่าให้แหลกละเอียด แต่มันมาจากการยืนประคองตัวเองบนเรือลำเดิมเพื่อเอื้อมไปเปลี่ยนไม้แผ่นถัดไปทีละแผ่นเท่านั้นเอง
.
หลายคนอาจจะมองว่าการเปลี่ยนแปลงแบบนี้มันเชื่องช้าและผลลัพธ์มาไม่ทันใจ แต่สำหรับผมกลับมองว่ามันปลอบประโลมจิตใจดีมากๆ เพราะมันบอกว่าเราสามารถกลายเป็นคนใหม่ทั้งคนได้จริง โดยไม่ต้องมีวินาทีแห่งการแตกหักที่เจ็บปวด (แบบเผาเรือทิ้งอะไรแบบนั้น) การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนที่สุดเกิดขึ้นช้าๆ จนแทบมองไม่เห็นในแต่ละวัน แล้ววันหนึ่งเราก็หันกลับไปมองแล้วพบว่าเรือทั้งลำเปลี่ยนไปหมดแล้ว ทั้งที่จำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าไม้แผ่นสุดท้ายของตัวตนเราคนเดิมหลุดออกไปตอนไหน
.
เงื่อนไขพื้นฐานหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงตัวเองให้ดีขึ้นคือการที่เราต้องเคลื่อนไหวและเลือกให้ดีขึ้นอยู่ตลอดเวลาโดยไม่มีจุดพักที่ปลอดภัยอย่างสมบูรณ์
.
ความทุกข์ของเราเกิดจากการปฏิเสธที่จะยอมรับว่าเรามีเวลาและการควบคุมในชีวิตอย่างจำกัด เราใช้พลังมหาศาลไปกับการพยายามจัดชีวิตให้เข้าที่เสียก่อนแล้วค่อยเริ่มใช้ชีวิต ทั้งที่วันนั้นไม่มีวันมาถึง
.
การยอมรับความจริงข้อนี้ไม่ใช่การยอมแพ้ มันคือการปลดปล่อยตัวเองจากภาระของการรอคอยจุดเริ่มต้นที่สมบูรณ์แบบ...ซึ่งไม่มีอยู่จริง
.
จำเอาไว้เสมอว่า “เราเป็นเหมือนกะลาสีเรือที่ต้องซ่อมเรือกลางทะเล ไม่มีวันได้ขึ้นฝั่งไปต่อเรือใหม่จากศูนย์”
.
ค่อยเป็นค่อยไป เลือกไม้แผ่นที่ควรเปลี่ยนก่อน รู้ว่าตอนนี้ยังต้องยืนบนอะไร และการยอมรับว่าเราจะไม่มีวันได้เห็นเรือลำที่เสร็จสมบูรณ์ เพราะทันทีที่ซ่อมแผ่นหนึ่งเสร็จ ก็จะมีอีกแผ่นเริ่มผุ
.
ดูเหมือนคำสาปที่ไม่มีวันจบสิ้น แต่มันไม่ใช่เลยมันคือรูปแบบของชีวิตที่ยังคงดำเนินต่อไป ยังมีลมหายใจ
.
เรือที่ไม่ต้องซ่อมอีกแล้วคือเรือที่ถูกลากขึ้นฝั่งและไม่ได้ออกทะเลอีกแล้ว
.
บางทีคำถามที่ควรถามตัวเองจึงไม่ใช่ว่าเมื่อไรจะพร้อมได้เริ่มต้นใหม่ทั้งหมด แต่เป็นว่าในวันนี้ ท่ามกลางทะเลที่ยังไม่สงบ มีไม้แผ่นไหนที่คุณพอจะเปลี่ยนได้สักแผ่นบ้าง และมีไม้เก่าส่วนไหนของตัวเองที่ต้องขอบคุณ เพราะมันยังช่วยให้คุณประคองชีวิตและไปต่อได้
.
- โสภณ ศุภมั่งมี

[Sopon Supamangmee @sopons]

ทุกการตัดสินใจของคุณวันนี้จะเปลี่ยนไป...หากคุณรู้ว่าคุณมีเวลาเหลืออยู่บนโลกนี้ 6 เดือน
.
นี่คือประเด็นหนึ่งที่ผมแชร์ในคลาสช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เพราะถ้ามีชีวิตยาวเป็นล้านปีทุกการตัดสินใจจะไม่มีน้ำหนักเลย
.
ที่จริงนักปรัชญา จอนนี ทอมสัน ยกตัวอย่างภาพที่คล้ายๆ กันไว้ในหนังสือ Mini Philosophy เขาบอกว่าให้ลองนึกภาพแดร็กคูลาในวันเกิดครบสี่ร้อยปีที่นอนจ้องเพดานโลงศพของตัวเองอย่างเบื่อหน่าย ไม่รู้ว่าจะลุกขึ้นมาทำไม
.
ทอมสันพยายามอธิบายแนวคิดของมาร์ติน ไฮเดกเกอร์ นักปรัชญาชาวเยอรมันในศตวรรษที่ยี่สิบ โดยบอกว่าถึงตอนนั้นแดร็กคูลาคงแต่งซิมโฟนีมาแล้วนับไม่ถ้วน วาดภาพชิ้นเอกมาแล้วมากมาย เคยรักหญิงงามมาทุกยุคสมัย เคยพบคนสำคัญและลิ้มรสมนุษย์ทุกแบบเท่าที่โลกนี้มี แต่เมื่อชีวิตไม่มีวันสิ้นสุด ทุกอย่างก็พลอยไร้น้ำหนักไปด้วย ทุกวันเหมือนกันไปหมด และเช้าวันนี้ก็ไม่ต่างอะไรกับอีกพันเช้าข้างหน้า ทุกเช้าเบลอหลอมเข้าด้วยกันเป็นภาพที่แยกกันไม่ออกเลย
.
สิ่งที่แดร็กคูลาขาดไป ไฮเดกเกอร์เรียกมันว่าการมีชีวิตอย่างแท้จริง
.
ไฮเดกเกอร์มองว่ามนุษย์เรามองข้ามความจริงข้อเดียวที่สำคัญที่สุดของการเป็นมนุษย์มานานเกินไป นั่นคือเราทุกคนกำลังจะตาย
และเราก็เก่งเหลือเกินในการซ่อนความจริงข้อนี้ เรามีนิทานที่ลงท้ายว่าทุกคนอยู่กันอย่างมีความสุขตลอดกาล โดยไม่มีกลิ่นอายของความตายเจือปน เรามีโรงพยาบาลและสถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ถูกกั้นออกไปเป็นดินแดนเงียบงันอีกฟากหนึ่ง
.
เราใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับกิจวัตรและสิ่งเบี่ยงเบนความสนใจที่ออกแบบมาเพื่อกลบเกลื่อนความตายที่รอเราอยู่ เราโปะถ้อยคำสวยงามและคำเปรียบเปรยลงบนเหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดของชีวิต แล้วบอกกันว่าอย่าคิดมาก อย่าเศร้าหมองเลย
.
ไฮเดกเกอร์เชื่อว่าถ้าปราศจากความตายมาเป็นม่านปิดฉากสุดท้าย เราจะไม่มีวันพบความหมายเลย เพราะถ้าเราใช้ชีวิตราวกับว่าตัวเองเป็นอมตะ มันจะกลายเป็นการดำรงอยู่ที่ไม่แท้จริง เป็นชีวิตที่เราไม่เคยยอมรับว่าทางเลือกของเราแต่ละครั้งนั้นเด็ดขาดและย้อนคืนไม่ได้เพียงใด
.
เมื่ออมตะกลายเป็นระบบปฏิบัติการของความคิด ทุกช่วงเวลาเลยจืดชืด ทุกการตัดสินใจรู้สึกเหมือนแก้ไขได้เสมอ พรุ่งนี้ค่อยทำก็ได้ ปีหน้าค่อยเป็นก็ได้ สักวันหนึ่งค่อยกลายเป็นคนที่เราอยากเป็นก็ได้
.
การตระหนักถึงความตายคือกุญแจสู่การใช้ชีวิตอย่างแท้จริง นั่นคือสิ่งที่ ไฮเดกเกอร์ พยายามจะบอกเรา
.
แล้วเราจะปรับใช้แนวคิดนั้นยังไงดี?
.
มีวิธีหนึ่งที่ผมชอบมามากจากนักแสดงตลก จิมมี คารร์ ที่บอกว่าให้ลองถามตัวเองว่าถ้ามีเวลาอีก 6 เดือน คุณจะใช้ชีวิตยังไง?
.
ลองหยิบการตัดสินใจครั้งล่าสุดของวันนี้ขึ้นมาหนึ่งเรื่อง จะเป็นสิ่งที่คุณเลือกกินตอนกลางวัน อีเมลที่คุณตอบหรือไม่ตอบ งานที่คุณเลือกทำก่อน หรือวิธีที่คุณใช้เวลาช่วงเย็น อะไรก็ได้
.
ทีนี้ลองสมมติว่าคุณเหลือเวลาอีกหกเดือน
.
เรายังจะตัดสินใจเหมือนเดิมไหม?
.
การตัดสินใจส่วนใหญ่ของเราตั้งอยู่บนสมมติฐานข้อหนึ่งคือฉันมีเวลาไม่จำกัดที่จะปรับแก้ทีหลัง แต่ถ้าเราใช้หกเดือนเป็นที่ตั้ง ระยะเวลาตรงนั้นยังพอมี แต่ก็สั้นมากพอที่ทุกสัปดาห์ที่ปล่อยผ่านไปจะรู้สึกเหมือนการทรยศต่อตัวเอง
.
หลายคนเข้าใจผิดว่าการเผชิญหน้ากับความตายจะทำให้ชีวิตมืดหม่นลง แต่ไฮเดกเกอร์เห็นตรงกันข้าม
.
เขามองว่าการปฏิเสธความตายต่างหากที่ทำให้ชีวิตกลวงเปล่า เพราะเมื่อเราใช้ชีวิตเหมือนตัวเองเป็นอมตะ ทุกอย่างก็ไม่มีน้ำหนักอะไรเลย ทุกเรื่องเป็นเพียงการชั่วคราว เราคอยแต่จะเตรียมตัวใช้ชีวิตอยู่ร่ำไป โดยไม่ได้ลงมือใช้มันจริงๆ สักที
.
แต่เมื่อเรายอมให้ความตายเข้ามาอยู่ในความรับรู้ ไม่ใช่ในฐานะจุดจบอันน่ากลัว แต่ในฐานะข้อเท็จจริงที่เรียบง่ายพอๆ กับแรงโน้มถ่วง โลกที่เราเห็นจะคมชัดขึ้นโดยทันที
.
เช้าวันธรรมดาที่เคยจืดชืดก็หยุดจืดชืด กาแฟรสชาติเปลี่ยนไปเมื่อเรารู้ว่าตัวเองเหลือเช้าให้ดื่มมันอีกไม่กี่ครั้ง บทสนทนากับคนที่เรารักมีน้ำหนักขึ้นเมื่อเราตระหนักว่าไม่มีใครรับประกันวันพรุ่งนี้ให้เราสักคน
.
ความตายไม่ได้ลบความหมายออกจากชีวิต มันบีบอัดความหมายให้เข้มข้นขึ้นต่างหาก
.
นี่คือสิ่งที่แดร็กคูลาสูญเสียไป และเป็นสิ่งที่เราค่อยๆ สูญเสียในทุกวันที่เราแกล้งทำเป็นว่ามีเวลาไม่จำกัด
.
บรอนนี แวร์ พยาบาลชาวออสเตรเลียที่ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายมาหลายปี เคยบันทึกคำบอกเล่าของผู้ป่วยไว้ในหนังสือ The Top Five Regrets of the Dying เธอพบว่าเมื่อถามถึงสิ่งที่เสียใจที่สุด คำตอบมักวนกลับมามีรูปแบบที่คล้ายคลึงกัน
.
แน่นอนครับไม่ค่อยมีใครพูดว่าเสียใจที่ไม่ได้ทำงานให้หนักกว่านี้
.
สิ่งที่พวกเขาพูดคือฉันอยากมีความกล้าพอที่จะใช้ชีวิตในแบบที่ซื่อตรงต่อตัวเอง ไม่ใช่ชีวิตที่คนอื่นคาดหวังให้ฉันเป็น ฉันอยากรักษาความสัมพันธ์กับเพื่อนเก่าเอาไว้ และฉันอยากยอมให้ตัวเองมีความสุขมากกว่านี้
.
สิ่งที่น่าคิดคือคำตอบเหล่านี้ไม่ใช่คำตอบของคนที่ล้มเหลว แต่เป็นคำของคนที่ประสบความสำเร็จ....เพียงแต่พวกเขาอาจจะเล่นเกมที่ผิดมากกว่า เพราะที่ผ่านมาดันไปปีนขึ้นภูเขาลูกที่ทุกคนบอกให้ปีน ไปถึงยอด แล้วเพิ่งรู้ตัวว่าใช้ชีวิตทั้งชีวิตไปกับความทะเยอทะยานและเป้าหมายของคนอื่นมาโดยตลอด
.
แต่สุดท้าย เข้าใจแหละว่าเราคงใช้ชีวิตทุกวันราวกับเหลือเวลาอีกหกเดือนไม่ได้ มันเหนื่อยเกินไป และหดหู่ไม่น้อย
.
แต่เราใช้คำถามนี้เป็นเข็มทิศได้ อาจจะลองถามตัวเองในเช้าวันที่รู้สึกว่ามันเหมือนเช้าที่ทุกวันที่ผ่านมานานเกินไป เดือนละครั้ง ไตรมาสละครั้ง ลองคุยกับตัวเองดู
.
ลองมองปฏิทินของคุณ อะไรกำลังกินเวลาของคุณอยู่ ถ้าเหลือหกเดือน คุณจะลบอะไรทิ้ง และจะทุ่มเทให้อะไรมากขึ้น
.
ลองมองความสัมพันธ์รอบตัว คุณใช้เวลาอยู่กับใคร ถ้าเหลือหกเดือน คุณอยากเจอพวกเขาบ่อยขึ้นหรือน้อยลง
.
ลองมองเป้าหมายที่คุณกำลังไล่ตาม ถ้าเหลือหกเดือน มันยังสำคัญอยู่ไหม
.
คำถามนี้จะไม่บอกคุณว่าต้องทำอะไร มันไม่ได้เรียกร้องให้คุณลาออกจากงานหรือรื้อชีวิตทิ้งทั้งหมด มันเพียงขอให้คุณซื่อสัตย์กับสิ่งที่กำลังสร้างและเหตุผลที่สร้างมันขึ้นมามากกว่า
.
สิ่งที่น่ากลัวกว่าการวิ่งไม่ทันเวลา คือการคิดว่าเรายังมีเวลาและพูดว่า ‘สักวันหนึ่ง’…จนกระทั่งไม่มีโอกาสได้ทำสิ่งนั้นแล้ว
.
ความตายเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นอยู่แล้ว เป็นปลายทางไม่ใช่ปัญหาที่ต้องแก้ แต่เป็นเงื่อนไขที่ทำให้ชีวิตของคุณเป็นชีวิตของคุณ
.
วันนี้คุณทำอะไรไปบ้าง และถ้ารู้ว่าเหลือเวลาอีกหกเดือน คุณจะยังทำสิ่งนั้นอีกไหม
.
ดังที่ โอลิเวอร์ เบิร์กแมนเขียนเอาไว้ใน 4,000 weeks ว่า “ความท้าทายที่แท้จริงของการจัดการเวลาที่มีอยู่น้อยนิด ไม่ได้อยู่ที่การทำทุกอย่างให้สำเร็จ เพราะมันเป็นไปไม่ได้อยู่แล้ว แต่อยู่ที่การเลือกอย่างชาญฉลาดที่สุดว่าจะไม่ทำอะไร และจะรู้สึกสงบกับการปล่อยมันไปได้อย่างไร”
.
- โสภณ​ ศุภมั่งมี

[Little Moments @LittleMomentsTH]

ติดตั้ง OpenClaw แล้วงง?
วันนี้ผมจะพามาสอนติดตั้งแบบ Step-by-Step ทำตามได้ง่าย ๆ ภายใน 3 นาทีครับ
.
ดูคลิปเต็มได้ที่ 👉 https://t.co/4GQ5yyqhUP

#littlemomentsTH #OpenClaw #สอนติดตั้งOpenClaw #MSI #MSIVector16HXAI

[ฉันเล่าแล้วเธอห้ามบอกใครนะ @Garfield_Lucky]

สำเนียงรอยเตอร์
ความหมายลอยละล่อง🤣🤣🤣

[ルッキズム会長 @agjn456]

猫背、巻き肩を一瞬で矯正する胸張りストレッチ。
これマジで効果あった…

[KM @Kerymai_]

ทำผิดมาตลอดหรอนี่ ถึงว่ายื่นแขนไม่ค่อยจะถึง

[said @petitedj]

stop bending like this ❌

[R here @UvgtdERt4PWmcjF]

ความน่าทึ่งของสิ่งที่ "คำนวณไม่ได้" 🌀💡
ความลับที่ซ่อนอยู่ในการสวิง

[sofia @sofiatieger]

Nobody told me THIS about chips

[Norman @Johny_Smily]

“คนเราลืมแฟนเก่าได้จริงไหม?”

คำถามนี้อาจดูเหมือนประโยคธรรมดาในบทสนทนาเรื่องความรัก แต่ในทางจิตวิทยา มันคือคำถามใหญ่เกี่ยวกับ “ระบบความผูกพันของมนุษย์” ว่าความสัมพันธ์หนึ่ง เมื่อสิ้นสุดลงแล้ว มันจบลงจริงหรือเพียงแค่เปลี่ยนรูปแบบการดำรงอยู่ในใจเราเท่านั้น

งานวิจัยเรื่อง The Long-Term Stability of Affective Bonds After Romantic Separation: Do Attachments Simply Fade Away? ของ Jia Y. Chong และ R. Chris Fraley

ผลการศึกษาพบว่า สำหรับคนส่วนใหญ่ ความผูกพันหลังการเลิกราจะค่อยๆ ลดลงตามเวลา แต่ไม่ได้หายไปทันที โดยจุดกึ่งกลางของการเปลี่ยนผ่านนี้อยู่ที่ประมาณ 4 ปี หลังความสัมพันธ์สิ้นสุดลง

กล่าวอีกแบบคือ สมองและอารมณ์ของมนุษย์ใช้เวลานานมากในการเปลี่ยนใครสักคนจาก “ศูนย์กลางทางอารมณ์” ให้กลายเป็นเพียง “บุคคลในความทรงจำ”

สิ่งนี้อธิบายได้ว่าทำไมหลายคน แม้จะเลิกกันไปนานแล้ว แต่ยังมีบางช่วงเวลาที่อีกฝ่ายย้อนกลับมาในความคิด บางคนฝันถึงแฟนเก่าโดยไม่ได้ตั้งใจ บางคนเผลอเปรียบเทียบคนใหม่กับคนเดิม หรือบางคนยังรู้สึกใจสั่นเมื่อได้ยินชื่อหรือกลิ่นที่เชื่อมโยงกับอดีต ทั้งหมดนี้ไม่ได้แปลว่าพวกเขา “อ่อนแอ” หรือ “ยังไม่ move on” เสมอไป แต่อาจเป็นเพราะระบบความผูกพันของมนุษย์ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ลบใครออกไปได้เหมือนการลบไฟล์ในคอมพิวเตอร์

งานวิจัยยังพบอีกว่า ความผูกพันนี้จะคงอยู่ยาวนานขึ้นในคนที่มีลักษณะ anxious attachment หรือคนที่กลัวการถูกทอดทิ้ง ต้องการความมั่นคงทางอารมณ์สูง รวมถึงในกรณีที่ยังติดต่อกับแฟนเก่า ยังติดตามกันผ่านโซเชียลมีเดีย หรือเคยมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งมากเป็นพิเศษ

น่าสนใจว่า งานวิจัยชิ้นนี้แยกความแตกต่างระหว่าง “การยังมีความผูกพันทางอารมณ์” กับ “การอยากกลับไปคบ” ออกจากกันอย่างชัดเจน เพราะหลายคนไม่ได้ต้องการรีเทิร์นความสัมพันธ์อีกแล้ว แต่ในระดับลึกของจิตใจ อีกฝ่ายยังคงเป็นบุคคลสำคัญในระบบอารมณ์ของพวกเขาอยู่

ท้ายที่สุด งานวิจัยนี้อาจกำลังบอกเราว่า การเติบโตหลังความสัมพันธ์จบลง ไม่ได้หมายถึงการไม่มีความรู้สึกเหลืออยู่เลย แต่อาจหมายถึงการที่อีกฝ่ายไม่ได้เป็น “ศูนย์กลางของระบบอารมณ์” ของเราอีกต่อไป แม้ร่องรอยบางอย่างจะยังคงอยู่ก็ตาม

งานวิจัยต้นฉบับ: https://t.co/AD3xwO0dHT

[Sopon Supamangmee @sopons]

เหมือนโดนน้ำเย็นสาดหน้า ตอนที่ภรรยาเอ่ยประโยคนี้ขึ้นมา
.
"ลูกชินไปแล้วมั้ง ที่เธอนั่งทำงานตลอดเวลา... มันใช่ชีวิตที่เธอต้องการจริงๆ เหรอ?"
.
ผมจำได้ว่าตัวเองนั่งนิ่งไปครู่หนึ่ง พยายามจะหาคำอธิบายถึงสิ่งที่ตัวเองทำ แต่สุดท้ายก็ไม่รู้จะพูดอะไร เพราะมันคือความจริงที่กำลังเกิดขึ้น
.
“นั่นสิ…” ผมคิดในใจ
.
ผมเคยคิดว่าหากตัวเองสามารถจัดการเวลาได้ดี เรียนรู้เคล็ดลับ หรือสร้างสูตร productivity ให้ตัวเองได้ ผมจะสามารถมีได้ทุกอย่าง มีชีวิตการทำงานที่ดี ทำงานได้เยอะและมีคุณภาพ ควบคู่ไปกับชีวิตส่วนตัวที่ดี มีเวลาอ่านหนังสือ ออกกำลังกาย ดูแลตัวเอง และมีเวลาคุณภาพให้กับครอบครัว
.
แต่ไม่เลย ยิ่งผมทำงานได้เยอะขึ้น งานก็ยิ่งเยอะขึ้นตามไปด้วย
.
ในตำนานเทพปกรณัมกรีก Sisyphus คือกษัตริย์ผู้ฉลาดแกมโกงจนเทพเจ้าโกรธ พระเจ้า Zeus จึงลงโทษให้เขาเข็นก้อนหินขนาดมหึมาขึ้นภูเขา แต่ทุกครั้งที่หินใกล้ถึงยอด มันจะกลิ้งกลับลงไปใหม่ Sisyphus ต้องเริ่มเข็นใหม่ไปเรื่อยๆ ชั่วนิรันดร์ การลงโทษที่โหดที่สุดของเทพเจ้า ไม่ใช่ความเจ็บปวดทางกาย แต่คือ 'งานที่ไม่มีวันเสร็จ'
.
ผมรู้สึกว่าตัวเองกำลังเป็น Sisyphus
.
ยิ่งเข็นเร็ว หินก็ยิ่งใหญ่ ยิ่งทำงานเสร็จเยอะ งานใหม่ก็ยิ่งโผล่มา ปฏิทินสีเขียวที่ผมเคยภูมิใจ กลายเป็นก้อนหินที่ผมต้องเข็นทุกเช้า ผมพลาดตรงไหนกันแน่?
.
ถ้าคุณเคยอ่านบทความด้านการจัดการเวลา คุณคงรู้จัก กฎพาร์กินสัน (Parkinson's Law) ที่กล่าวไว้ว่า "งานจะขยายตัวเพื่อเติมเต็มเวลาที่มี"
.
สิ่งที่คนมักเอาไปต่อยอดคือ ถ้าคุณให้เวลาตัวเอง 8 ชั่วโมงในการทำงานที่ใช้เวลาจริงแค่ 2 ชั่วโมง คุณก็จะใช้เวลาครบ 8 ชั่วโมงไปโดยไม่รู้ตัว ดังนั้นการให้เวลาตัวเองน้อยลง เท่ากับทำงานเสร็จเร็วขึ้น และเท่ากับทำงานได้เยอะขึ้น
.
ฟังดูสมเหตุสมผลใช่ไหมครับ
.
ผมเคยเชื่อแบบนั้นจริงๆ ผมตั้งเดดไลน์ที่สั้นกว่าใจคิดเสมอ ใช้เทคนิค Time-blocking แบ่งวันเป็นบล็อกย่อยๆ ตัดการประชุมที่ไม่จำเป็นออก และบีบประชุมที่เหลือให้สั้นลง เพื่อทำให้ตัวเองทำงานเร็วขึ้น คล่องขึ้น และมีประสิทธิภาพมากขึ้น
.
แล้วชีวิตผมดีขึ้นไหม? ไม่เลย ตรงกันข้ามด้วยซ้ำ ยิ่งทำเสร็จเร็ว ยิ่งมีงานใหม่เข้ามา ยิ่งเคลียร์ Inbox ได้เร็วเท่าไหร่ อีเมลใหม่ก็ยิ่งเด้งเข้ามามากขึ้นเท่านั้น ยิ่งจัดการตารางได้เป๊ะ คนก็ยิ่งมาขอแบ่งเวลาจากผมมากขึ้น
.
เหมือนหินของ Sisyphus ที่ยิ่งเข็นเร็วเท่าไหร่ ก็ยิ่งกลิ้งกลับลงมาไวขึ้นเท่านั้น
.
ผมเคยแซวเล่นกับน้องในทีมคนหนึ่งว่า งานนี่เหมือนหญ้าเลย ตัดวันนี้พรุ่งนี้ก็งอกมาใหม่ น้องสมทบว่า “งอกเร็วด้วยนะพี่” แล้วก็หัวเราะ (ซึ่งในเสียงหัวเราะก็เหมือนมีน้ำตาซ่อนอยู่ 555)
.
จุดที่ผมเริ่มเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นกับชีวิต คือตอนที่ได้อ่านหนังสือ Four Thousand Weeks: Time Management for Mortals ของ Oliver Burkeman
.
ชื่อหนังสือมาจากการคำนวณง่ายๆ ว่าถ้ามนุษย์มีอายุเฉลี่ย 80 ปี เราจะมีชีวิตอยู่บนโลกนี้ประมาณ 4,000 สัปดาห์เท่านั้น ตัวเลขที่น้อยจนน่าตกใจ น้อยจนน่าโกรธ และน้อยจนทำให้ฉุกคิดว่า วัฒนธรรม productivity ทั้งหมดของเรา อาจไม่ใช่คำตอบที่ถูกต้องเสมอไป
.
ในบทที่ชื่อ The Efficiency Trap (กับดักประสิทธิภาพ) Burkeman ชี้ให้เห็นจุดที่ผมไม่เคยมอง เขาบอกว่า การทำให้ตัวเองมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยทั่วไปจะไม่ทำให้คุณรู้สึกว่ามีเวลา "เพียงพอ" เพราะข้อเรียกร้องจะเพิ่มขึ้นมาหักล้างประโยชน์ที่คุณเพิ่งได้มา
.
ปัญหาไม่ใช่ว่าเทคนิคเหล่านั้นไม่ทำงาน ปัญหาคือมัน ‘ทำงาน’ นั่นแหละครับ และเมื่อมันทำงาน คุณจะได้รับงานเพิ่มขึ้นมาเติมเต็มช่องว่างที่คุณอุตส่าห์บีบสร้างมันขึ้นมาเสมอ ระบบรอบตัวรู้ว่าคุณเร็วขึ้น และมันจะส่งงานเพิ่มมาเพื่อทดสอบความเร็วขีดจำกัดใหม่ของคุณ
.
Burkeman ยกตัวอย่างที่ทุกคนน่าจะเข้าใจได้ทันที ถึงคุณจะตอบอีเมลเร็วและเคลียร์ Inbox จนว่างเปล่า อีเมลก็จะถูกส่งเข้ามาอีก และคุณอาจได้รับอีเมลมากขึ้นด้วยซ้ำ เพราะมันดันไปกระตุ้นให้คนตอบกลับข้อความที่คุณเพิ่งส่งเคลียร์ออกไป
.
ผมหยุดอ่าน วางหนังสือลง มองไปที่ปฏิทินบนหน้าจอมือถือ แล้วเริ่มเห็นบางอย่างที่ตัวเองไม่เคยอยากยอมรับ
.
ปฏิทินผมไม่เคยว่างเลย เพราะทุกครั้งที่มันมีช่องว่าง ผมจะรีบหางานมาเติมเสมอ และทุกครั้งที่ผมทำงานเสร็จเร็วกว่าที่คิด งานใหม่ก็จะถูกจัดสรรเข้ามาในช่องว่างนั้นทันที ไม่ว่าจะจากเจ้านาย ลูกค้า เพื่อนร่วมงาน หรือแม้แต่จากตัวผมเอง
.
ผมกำลังสร้างก้อนหินของตัวเองให้ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ อย่างไม่รู้ตัว
.
“ปัญหาของการพยายามจะหาเวลาสำหรับทุกอย่างที่รู้สึกว่าสำคัญ หรือแค่พอสำหรับสิ่งที่คิดว่าสำคัญ คือคุณจะไม่มีทางทำได้เลย” Burkeman อธิบาย
.
เทคนิค productivity ที่ผมเคยหลงรักทั้งหมด มันสร้างความสัมพันธ์รูปแบบหนึ่งกับเวลา นั่นคือการมองเวลาเป็น ‘ทรัพยากร’ ที่ต้องบีบให้คุ้ม ต้องใช้ให้หมด ต้องห้ามสูญเปล่าเด็ดขาด
.
แต่เมื่อคุณมองเวลาเป็นทรัพยากรที่ต้องบีบ ต้องเค้น คุณจะรู้สึกผิดทุกครั้งที่ไม่ได้ทำแบบนั้น การนั่งเฉยๆ กลายเป็นตราบาป การนั่งเล่นเกมกับลูกกลายเป็นค่าเสียโอกาส การกินข้าวช้าๆ กลายเป็นความขี้เกียจ ชีวิตทั้งชีวิตของคุณถูกตัดสินด้วยตัวชี้วัดเดียว คือ ‘ผลลัพธ์ (Output) ต่อหน่วยเวลา’
.
และเมื่อตัวชี้วัดเดียวที่มีคือ Output ต่อหน่วยเวลา คำตอบของทุกคำถามในชีวิตจะหนีไม่พ้นการทำให้มากขึ้นและทำให้เร็วขึ้น คุณไม่มีทางตอบว่า "พอแล้ว" ได้ เพราะเครื่องวัดที่คุณถืออยู่ มันไม่มีขีดกำกับคำว่า 'พอ'
.
มาถึงตรงนี้ ผมจึงเริ่มเข้าใจว่าคำถามที่ถูกต้อง ไม่ใช่ "ทำยังไงถึงจะ productive ขึ้น" แต่คำถามที่ถูกคือ "productive ไปเพื่ออะไร"
.
เทคนิคการตั้งเวลาให้สั้นลงเพื่อรีดงานออกมาให้ได้เยอะๆ มักแอบซ่อนสมมติฐานไว้ในตัวมันเองว่า 'เยอะคือดี' 'Output คือคุณค่า' และ 'ความเร็วคือชัยชนะ' มันคอยบอกว่าคุณต้องวิ่งให้เร็วขึ้นยังไง แต่ไม่เคยเอ่ยถามเลยว่า ‘คุณกำลังวิ่งไปไหน?’
.
งานชิ้นที่ 5 ที่รีบทำเสร็จในวันนี้ มีคุณค่ามากกว่างานชิ้นที่ 1 ที่ค่อยๆ ลงมือทำอย่างเต็มที่และมีคุณภาพไหม? การประชุม 8 ครั้งที่ตัดทิ้งไปได้ คุณได้อะไรกลับมา หรือสุดท้ายก็แค่เอาเวลาที่เหลือไปประชุมเรื่องอื่นที่ไม่เกิดประโยชน์อยู่ดี? เวลาที่อุตส่าห์ดึงกลับมาได้ คุณเอาไปทำอะไรต่อ เอาไปทำสิ่งสำคัญ หรือแค่เอางานที่เยอะขึ้นมาสุมเพิ่ม?
.
นี่คือกับดักที่ลึกที่สุดของวัฒนธรรม productivity มันสอนเราให้ Optimize ความเร็วและปริมาณ แต่ไม่เคยสอนให้เราตั้งคำถามเลยว่า เร็วและเยอะนั้น... มันไปเพื่ออะไร
.
Burkeman เสนอทางออกที่สวนทางกับกูรูสาย productivity ทุกคน เขาบอกว่าเราต้องยอมรับให้ได้ว่า เราจะไม่มีวันทำทุกอย่างที่อยากทำได้ ไม่มีวันจัด Inbox ให้เหลือศูนย์ตลอดกาล ไม่มีวันเคลียร์ทุกอย่างจนจบ และที่สำคัญที่สุด (และที่ปลดปล่อยทุกอย่าง) คือเราไม่จำเป็นต้องเคลียร์ทุกอย่างให้จบ
.
สิ่งเดียวที่ต้องทำคือ 'เลือก' เลือกว่าจะให้อะไรคงอยู่ในชีวิต และเลือกว่าจะปล่อยให้อะไรหลุดมือไป เพราะการเลือกไม่ใช่ความล้มเหลว การเลือกคือสิ่งที่ทำให้ชีวิตเป็น 'ชีวิต' ไม่ใช่รายการเช็กลิสต์ที่ไม่มีวันจบ
.
วันที่ภรรยาพูดประโยคนั้น ผมไม่ได้เปลี่ยนชีวิตตัวเองได้ในทันทีหรอกครับ นิสัยแบบนี้มันเลิกยากอยู่ แต่วันนั้นผมนั่งดูปฏิทินสีเขียวที่เคยภาคภูมิใจ แล้วถามตัวเองเงียบๆ ว่า นี่คือ Output ที่ผมต้องการในชีวิตจริงๆ หรือเปล่า
.
ถ้าผมตั้งเดดไลน์ให้สั้นลงอีก ผมคงปั่นงานเสร็จได้เยอะขึ้นแน่ๆ... แต่คำถามคือ ผมจะมี 'ชีวิต' เพิ่มขึ้นตามไปด้วยไหม? ผมจะมีเวลาในเย็นวันธรรมดาให้ลูกวิ่งมากอดมากขึ้นหรือเปล่า? ผมจะได้นั่งคุยและรับฟังคนที่ผมรักจริงๆ มากขึ้นไหม? หรือท้ายที่สุด ผมก็แค่เป็นพนักงานที่ productive ขึ้น ที่มีผลลัพธ์ต่อหน่วยเวลามากขึ้นเป็นถ้วยรางวัลเท่านั้น?
.
เทคนิค productivity ทุกตำราตั้งสมมติฐานว่าคำตอบของคำถามเหล่านี้คือ 'ใช่' โดยอัตโนมัติ โดยไม่ต้องมีการพิสูจน์ แต่ถ้าคำตอบในความเป็นจริงคือ 'ไม่' ล่ะ? ถ้าการบีบเวลามากเกินไป ทำให้สิ่งที่ถูกบีบอัดจนแหลกสลายคือ ตัวคุณเอง ไม่ใช่เวลาที่เสียเปล่าล่ะ?
.
ผมไม่ได้กำลังบอกว่ากฎพาร์กินสันใช้ไม่ได้นะครับ ในบางบริบท การตั้งเดดไลน์ที่สั้นลงก็ช่วยให้เราโฟกัสได้ดีจริงๆ แต่นั่นไม่ใช่ประเด็นสำคัญ ประเด็นคือ ก่อนที่จะ Optimize อะไรสักอย่าง ลองหยุดนิ่งๆ แล้วถามตัวเองสักครั้ง ว่าเรากำลัง Optimize อะไรอยู่
.
เพราะเครื่องมือ productivity ไม่เคยมีหน้าที่ตอบคำถามนี้ให้คุณ มันแค่ช่วยทำให้คุณเก่งขึ้นในการเดินไปในทิศทางที่คุณเลือก ไม่ว่าทิศทางนั้นจะเป็นทางที่คุณ อยากไป จริงๆ หรือไม่ก็ตาม
.
ลูกผมโตขึ้นทุกวัน วันที่เขาเลิกชวนผมเล่น ไม่ใช่วันที่ปฏิทินของผมว่างขึ้นหรอกนะครับ แต่มันคือวันที่เขาเรียนรู้แล้วว่า 'พ่อมักจะยุ่งเสมอ'
.
อยากให้ลองถามว่า
.
'เร็วขึ้นเพื่ออะไร เยอะขึ้นไปทำไม แล้วถ้าทำได้ตามนั้น... ผมจะเอาเวลาที่ได้กลับมา ไปใช้กับอะไร?'
.
เพราะถ้าคุณตอบตัวเองไม่ได้ เครื่องมือจัดการเวลาเทพๆ แค่ไหนก็คงช่วยอะไรไม่ได้หรอกครับ เพราะคุณไม่ได้กำลัง 'เดินทาง' ไปไหนเลย
.
แค่กำลัง 'เข็นหิน' ที่ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ขึ้นเขา และที่เจ็บปวดที่สุดคือ หินก้อนนั้น คุณนั่นแหละ เป็นคนสร้างมันขึ้นมาเอง
.
- โสภณ ศุภมั่งมี