“Savunma sanayii, bu yetenekli yapay zeka araştırmacısı havuzunda payını artırdıkça fırsat maliyeti artıyor. İklim bilimindeki hesaplamalı modelleme, yeni nesil yapay zekâ kapasitesi gerektiriyor. Enfeksiyonlarla mücadele hızlanmış ilaç keşif algoritmalarına ihtiyaç duyuyor. Erken evre kanser tespiti, medikal görüntü işleme ve derin öğrenme ile birlikte ilerliyor. Küresel gıda sistemlerinin optimizasyonu veri analitiği üzerine kuruluyor. Bu problemlerin çözümü için gerekli beşeri sermaye ise savunma sanayiinin bonkör maaşlarını tercih edebiliyor.”
Bu hafta savunma sanayiinde artan yapay zeka kullanımını ve de bu alana giden “talent” ların bize maliyetini yazdım.
Pazar okuması olsun 👇
https://t.co/nQ4ysfK2QG
Evet anlaşmanın ilk adımları geliyor.
Fentanyl tarifeleri %10 a düştü
Çin daha fazla soya fasülyesi alacak
Ama asıl mevzu bunların çok ötesinde her iki ülke de kendi kozlarını bırakmak istemiyor.
ABD yapay zekada lider. Çin’in bu konuda ilerlemesini durdurmak için advanced chip ve yapımı için ekipmanların satışını yasaklıyor. Bu bir ABD politikası Biden da uyguladı. Bu çiplerin satışına izin verilmesi güvenlik meselesi olarak görülüyor.
Çin ise nadir toprak elementleri silahını kullanıyor. Ki bu da tüm endüstrilerde kullanılıyor. Metallerin baharatı olarak geçiyor.
Kısaca iki tarafta birbirini köşeye sıkıştırmış durumda. Asıl bunlardan ne kadar taviz veriliyor bu önemli. Şimdi bir uzlaşma sağlanır. Ama unutmayalım “geçici” olur. Çünkü anlaşmazlığın kökeni başka: hegemon güce alttan bir meydan okuma.
Her iki taraf ta eksikliklerini tamamlamak için geçici anlaşmalar yapar ama güçlendiklerini ya da karşı tarafın güçlendiğini gördükleri anda kılıçlar yine çekilir.
Trump tarifelerler dış ticaret dengesizliğini azaltmak istiyor.
Peki bu dediklerini yapabildi mi?
İthalat azalıyor özellikle tüketim mallarında.
Ama ihracat da azalıyor. Hem de özellikle sanayi mallarında. Downstream endüstrilerde. Maliyetleri artan endüstrilerin rekabetçilikleri azaldı.
İmalat sanayi istihdamı tarafına bakacak olursak, daha çarpıcı. İmalat sanayi istihdamı Nixon döneminden beri azalıyor zaten ama bu dönemde azalış ivme kazanmış.
Baldwin detayları ile göstermiş (aşağıda )
Trump bunları bilmiyor olabilir mi? Hayır yoruma ilk dönemi ile ilgili benim analizimi ekliyorum. Bunlar belliydi aslında. Belki de niyet başka🤷♀️
Kapasite kullanımı %73.6 oldu. 3 aydır düşüyor.
Kapasite kullanım oranı ortalama %76.
14 aydır kapasite kullanım oranı ortalamanın altında.
Ancak sanayi üretimi bu düşüşü yansıtmıyor. İkinci çeyrek ortalama kapasite kullanım oranı %74.70 iken sanayi üretimi az da olsa artmaya devam ediyor.
Peki yatırımla kapasite mi artıyor ? Henüz tam net sabit yatırım verisi yok 2. Çeyrek için ama iktisadi yönelim anketinde sabit yatırım yapma beklentisi düşüyor.
Sanayi üretimine bütünleşik olarak baktığımızda rakamlar fena değil gibi gözükse de bazı sektörler belirleyici.
Türkiye’de bir çok veriye olduğu gibi sanayiye de bütünleşik (aggregated) data yerine disaggregated bakmak gerek.
Yani özünde sanayide işler pek iyi değil.
Global Trade Alert’in Türkiye analizine gelelim şimdi de…
Tarife %15 ama sektörel tarifelerle efektif tarife %20.9 (ben de %20 civarı hesaplamıştım 😊)
Türkiye %1.4 ile avantajlı sayılan ülkelerde ama bu avantaj diğer ülkelerle kıyaslandığında çok da değil. Hala Vietnam, Tayland, Malezya bizden daha avantajlılar.
Halı ve diğer tekstil yer kaplamalarında avantajlıyız. Ama çimento ve turbojet parçalarında dezavantajlıyız.
Euro ve Dolar yükselişte... Döviz kurlarındaki artışın piyasalara etkisi nasıl olur? Piyasanın faiz kararı beklentisi ne?
Doç. @drderyahekim#AkşamHaberleri'nde anlattı.
Hürmüz boğazı kapanırsa en çok kim zarar görür?
Kısa vadede Çin gibi görünse de uzun vadede başka bir kurban daha var: Avrupa
Çin’in petrolünün hemen hemen %50’si LNG’nin %12’si Hürmüz boğazından geçiyor.
Kapanırsa kısa vadede Çin çok zarar görür evet. Ama Çin’in Rusya ile bağlantıları var, boru hatları var. Geçici olarak sıkıntıya girer evet ama Rusya ile işini çözer.
Gelelim Avrupa’ya. Avrupa, Rusya-Ukrayna savaşı öncesi ucuz Rus petrolünü alırken zaten bir şokla karşılaşmıştı. Sonrasında ABD ve Ortadaoğuya döndü.
Petrolün %18’i LNG’nin %15’i Hürmüz Boğazından geçiyor. Çok değil gibi görünsede kapanırsa sadece ABD’ye bağımlı olacak.
Enerji arz güvenliği giderek daha önemli hale geliyor!
#IranVsIsrael #HurmuzBogazı
Biraz sanayi tarafını konuşalım.
Şekilde Türkiye Ekonomi Modelinin başlangıcı sayılabilecek 2021-09’ten beri sanayi ve hizmetlerin üretimi görülüyor.
Birkaç tespit yapmakta fayda var:
1. Sanayi üretimi 4 senede pek bir yol kat etmezken hizmet üretimi faiz indirimleri başladığından beri artmış.
2. Sanayi üretimindeki bu yavaşlama sadece sıkı para politikasının bir sonucu değil, düşük faiz politikası uygulanırken de bir artış yok.
İçinde bulunduğumuz bu küresel konjonktürde tüm ülkeler sanayi üretimlerini arttırmaya çalışırken, bizim sanayimizdeki bu durgunluğu önemsememek kabul edilemez.
Bu noktada o taraf bu taraf diye olaya bakmayı çok yanlış buluyorum. Önemli olan Türkiye’nin geleceği. Eğer bir taraf bunu suistimal ediyorsa bunu engellemenin yapay zeka çağında türlü yolu var.
Türkiye’nin acil ve kapsamlı bir “stratejik sanayi politikasına” ihtiyacı var. Dünya değişip, kartlar yeniden dağıtılıyorken bu değişimi görüp ona göre davranmak gerek.
Trump 1987’de New York Times, Washington Post ve Boston Globe’a bir reklam veriyor ve aşağıdaki mektubu gönderiyor.
▪️Diğer ülkelere savunma desteği sağlamaktan şikayetçi.
▪️Güçlü dolar istemiyor.
▪️Vergileri düşürün, harcamaları kesin diyor.
▪️Amerikalıları değil fazla verenleri vergileyin diyor.
40 yıllık rüya gerçekleşiyor hem de fazlası ile…
Adama denecek bir şey yok kendi içinde tutarlı 🤷♀️
Dönel kavşaklarda geçiş üstünlüğü kavşak içerisindeki araçlara aittir!
Şunu anlamadığı ya da bilmediği için mi uygulamıyor yoksa biliyor, anlıyor ama umursamıyor mu önce o tespit edilecek. Sonra anlamayan ve bilmeyenlere tekrar anlatılacak. Umursamayanların da ehliyeti alınacak.
Türkiye ekonomisi son 3 buçuk yıldır kümülatif olarak neredeyse %14 büyümesine rağmen sanayi kesimi %2.5 büyümüş.
Sanayinin GSYH payı ise hızla geriliyor. 2022 başında %28.7 iken bugün 19.7’ye geriledi.
Türkiye sanayisizleşiyor. Bunu önlemek için politika oluşturmak gerekli.
Evet yılın ilk yazısı geldi.
Mangione popüler bir katil zanlısı. ABD’de çılgınca destekleniyor. Peki makroekonomik verileri bu kadar iyi giden ABD ekonomisinin karanlık tarafında neler oluyor?
Yeni yılın ilk gününde keyifli okumalar 😉
https://t.co/FAL0JtUZN0
#DiscordKapatılsın yerine yenisi mi açılsın? Reddit peki o ne olcak? Sorun platformlarda değil, bireylerin kontrol edilmemiş davranışlarında. Yasak yerine bilinçli kullanım, denetim ve eğitimle bu sorunları çözebiliriz.
#sılabebek Deha Tuzcu İncel Semih Çelik