Şuheda Nur Temel

Klinik Psikolog/PhD

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Arada dinlenmekten ve yavaşlamaktan korkmayın. İnsan zamansal değişimlerle demlenir ve olgunlaşır.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

@abdullahyuyucu Beni duaya katın

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

@abdullahyuyucu .

[Şule Öncü @suleoncu]

Füsun ne kadar masum?
İlişkide kadının kendine ihaneti, kendi yaşam sorumluluğunu (yani büyük oranda kaderini), muktedir bellediği erkeğe delege etmektir. Bu, hem erkeği araçsallaştırmak hem de kendini bir başkasının izan ve insafına bırakmak demek (İzan: Anlayış, kavrayış / İnsaf: Vicdan ve mantığa dayalı adalet duygusu). İzan ve insaf, oldukça karmaşık ve yetişkin bireye özgü yetiler. Erkek immatür (olgunlaşmamış/çocuk kalmış) yapıdaysa (ki ülkemizde çoğunlukla böyledir), maalesef izansız ve insafsız olur ki bu, kadın için çok büyük bir risk ve hayal kırıklığı. Erkek izanlı ve insaflıysa da bu kez kadın zamanla erkeğe bağımlı olur ve muhtemelen her bağımlı gibi “kendi olamayışının” sorumlusu olarak bağımlı olduğu kişiyi görüp, ona karşı öfkeye, isyana / küskünlüğe, kine kapılır. Her iki durumda da seçimlerinin sorumluluğunu almamak kendine ihanettir. Füsun bu bağlamda herkesten önce kendine karşı masum değil.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Ama kişi kendini sürekli kıyaslamak zorunda hissettiği bir deneyimle büyüdüğünde,başkasındaki iyilik bazen kendi değersizliğiyle temas ettirebilir.
Kişi kendini olduğu haliyle kabul edebildiğinde,başkasındaki iyilik bir tehdit olmaktan çıkıp mümkün olan bir şey haline gelebilir.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bazen başkalarının hayatlarına baktığımızda içimizden şu cümleler geçebilir:

“Onun hayatı ne kadar güzel.”
“Ben her şeyi zor elde ederken onun önüne serilmiş.”
“Benim neden böyle değil?”

Başkalarının sahip olduklarına bakarken içimizde haset duygusu oluşabilir.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bu duygu yalnızca bugüne ait değildir.
Erken ilişkilerde, özellikle ebeveynlerle kurulan ilişkilerde de şekillenir.

Çocuk, olduğu haliyle kabul gördüğünde, sevildiğini ve yeterli olduğunu deneyimlediğinde;
başkasındaki iyilik daha az tehdit edici olur.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Şükran ise kişinin iyi olanı fark edebilmesi, onu içselleştirebilmesi ve yok etmeden taşıyabilmesidir.

Bu yüzden hasetin karşısında sadece “bakmamak” değil,kendi iç dünyasında iyi olanla yeniden temas kurabilmek vardır.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Yoğunluk tek başına patolojik değildir. Belirleyici olan; ambivalans kapasitesi, ayrılık toleransı ve sevilen nesnenin özerkliğini tanıyabilme becerisidir. Kemal’in trajedisi belki de çok sevmesi değil, sevdiği nesnenin gerçekliğiyle temasını sürdürememesidir.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

İdealizasyon, romantik ilişkinin erken evresinde normatif bir savunmadır. Sevilen nesne büyütülür, parlatılır, benlik onun ışığında genişler. Ancak sağlıklı örgütlenmede zamanla ambivalans kapasitesi devreye girer:

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Alternatiflerin sınırlı olduğu, sosyal normların güçlü olduğu bir iklimde uzun süreli bağlılık bugünkü kadar “aşırı” görünmeyebilir.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bununla birlikte, hikâyeyi sadece patoloji diliyle okumak eksik bence geçtiği dönemin kültürel bağlamı, aşkı fedakârlık ve süreklilik üzerinden anlamlandıran bir çerçeve de var.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bu noktada ilkel idealizasyon kavramı devreye girer. İlkel düzeyde nesne ya tamamen iyidir ya da tamamen kaybedilmiştir; ambivalans tolere edilemez. Gerçek kişi ile zihinsel temsil arasındaki mesafe kapanır.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Kişi sevdiği nesnenin kusurlarını görebilir, hayal kırıklığını tolere edebilir ve yine de bağını sürdürebilir. Masumiyet Müzesi’nde Kemal’in anlatısında idealizasyon katılaşır; Füsun gerçek bir özne olmaktan çok, kaybedilmiş bir bütünlüğün temsilcisine dönüşür.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bu örüntü fark edilip ele alındığında, kişi hem heyecanı regüle etmeyi hem de güvenli yakınlığı tolere etmeyi öğrenebilir. Amaç, dopamin temelli arayışı bastırmak değil; oksitosin temelli bağlanmayı tehdit olarak algılamayan bir ilişki deneyimini mümkün kılmaktır.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

“Neden biri önce çok ilgiliyken sonra geri çekiliyor?”

Çoğu zaman mesele karşı taraf değildir.

Asıl mesele, zihnin neye alışkın olduğudur.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bu nedenle burada sorun, “yanlış kişiyle karşılaşmak” ya da “sevememek” değildir. Daha çok, ödül sistemi yüksek uyarılmaya koşullanmış bir zihnin, güvenli bağlanmanın getirdiği sakinliği henüz ilişkiyi sürdüren bir sinyal olarak tanıyamaması söz konusudur.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Güvenli bağlanmanın getirdiği sakinlik, heyecanla eşleştirildiğinde “sıkılma” ya da “soğuma” olarak adlandırılabilir. Kişi, bilinçdışı düzeyde yüksek uyarılma yaratan ilişkilere yönelirken; tutarlı, güvenli ve kalıcı ilişkilerde duygusal yatırım yapmakta zorlanabilir.

[Şuheda Nur Temel @TemelSuheda]

Bu bağlanma biçimi uzun vadede koruyucu ve regülatiftir; fakat dopamin temelli ilişkilere alışkın bireylerde duygusal yoğunluğun azalması şeklinde algılanabilir.

Bu noktada sıkça gözlenen şey sevgisizlik değil, yanlış yorumlanan bir sinir sistemi tepkisidir.