Fundacja powstała, aby pomagać Wam w walce o Wolność i Godność. Wspieramy poprzez zorganizowane działanie, aby skutecznie reagować na bezprawne organów państwa.
🇵🇱 11 LISTOPADA – NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI! 🇵🇱
Niepodległość nie jest dana raz na zawsze. Trzeba o nią dbać, pielęgnować ją i być gotowym jej bronić!
11 listopada 1918 roku, po 123 latach zaborów, Polska odzyskała niepodległość. Był to owoc niezłomnej wiary, patriotyzmu, poświęcenia i walki wielu pokoleń naszych przodków.
Dziś oddajemy hołd wszystkim, którzy walczyli, cierpieli i oddawali życie, abyśmy mogli żyć w wolnej i suwerennej Ojczyźnie. 🇵🇱
Patriotyzm to jednak nie tylko pamięć o historii. To również odpowiedzialność za Polskę tu i teraz. To troska o nasze rodziny, tradycję, kulturę, suwerenność oraz prawa i wolności obywatelskie.
Jako Fundacja Twoje VETO wierzymy, że wolna Polska potrzebuje świadomych, odważnych i aktywnych obywateli, którzy nie boją się zabierać głosu i stawać w obronie swoich wartości.
Niech dzisiejsze święto przypomina nam, że wolność wymaga nie tylko wdzięczności wobec przeszłych pokoleń, ale również odpowiedzialności wobec przyszłych!
❤️ CZEŚĆ I CHWAŁA BOHATEROM!
🇵🇱 NIECH ŻYJE WOLNA, NIEPODLEGŁA I SUWERENNA POLSKA!
BÓG • HONOR • OJCZYZNA‼️
#11Listopada #ŚwiętoNiepodległości #Niepodległość #Polska #WolnaPolska #Patriotyzm #BógHonorOjczyzna #TwojeVETO #FundacjaTwojeVETO
Potrzebujesz pieniędzy, więc decydujesz się na pożyczkę. Zamiast samej gotówki otrzymujesz jednak także kurs językowy lub pakiet usług medycznych, za które musisz dodatkowo zapłacić. W jednej z umów przeanalizowanych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pożyczka w wysokości 6000 zł oznaczała konieczność spłaty aż 13 000 zł. Czy dodatkowe usługi mogą stać się sposobem na omijanie przepisów chroniących konsumentów?
⚠️ Pożyczka z obowiązkowym dodatkiem
10 listopada 2026 roku Prezes UOKiK poinformował o wszczęciu postępowań przeciwko pięciu powiązanym spółkom: D&D Group, MediQurs, MediQurs Bis, MediQurs Bis 1 oraz MediQurs 1.
Z ustaleń urzędu wynika, że przedsiębiorcy oferowali konsumentom finansowanie określane jako „limit gotówkowy”, powiązane z zakupem kursu językowego lub pakietu telemedycznego.
Problem polegał na tym, że zakup dodatkowej usługi nie był dobrowolny. Stanowił warunek otrzymania pieniędzy.
W jednej z przeanalizowanych umów konsument otrzymywał 6000 zł pożyczki, ale dodatkowo naliczono mu 7000 zł za kurs językowy. Łączna kwota do spłaty wynosiła 13 000 zł.
Według UOKiK opłaty pobierane w ten sposób nawet siedmiokrotnie przekraczały ustawowe limity pozaodsetkowych kosztów kredytu.
👴 Seniorzy wśród klientów. Przypadek?
Szczególną uwagę zwracają informacje dotyczące osób korzystających z tych ofert.
Z ustaleń UOKiK wynika, że większość klientów wspomnianych spółek stanowiły osoby powyżej 50. roku życia, w tym emeryci. Co istotne, z dodatkowych kursów i pakietów korzystali oni w niewielkim stopniu lub niemal wcale.
Może to wskazywać, że głównym powodem zawierania umów była potrzeba uzyskania pieniędzy, a nie zainteresowanie nauką języka obcego czy usługami medycznymi.
Czy osoba, która pilnie potrzebuje gotówki, powinna być zmuszona do zakupu usług, których w rzeczywistości nie potrzebuje?
Warto również zastanowić się, czy sam obowiązek przedstawienia warunków umowy wystarczy, jeżeli jej konstrukcja jest skomplikowana, a dodatkowe opłaty znacząco zwiększają zobowiązanie.
⚖️ Przepisy istnieją. Dlaczego problem powraca?
Polskie prawo przewiduje ograniczenia kosztów pozaodsetkowych kredytu konsumenckiego. Ich celem jest ochrona pożyczkobiorców przed nadmiernymi opłatami i prowizjami.
Jednak praktyki polegające na dołączaniu drogich usług dodatkowych do pożyczek nie są nowym zjawiskiem.
Już 19 października 2026 roku UOKiK poinformował o nałożeniu na Aasa Polska kar w łącznej wysokości blisko 4 mln zł za praktyki związane z zawyżaniem kosztów pożyczek poprzez doliczanie drogich pakietów dodatkowych.
W najnowszej sprawie pięciu spółkom grożą kary do 10 proc. obrotu każdej z nich, a osobom zarządzającym nawet do 2 mln zł. Prezes UOKiK zawiadomił również prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Należy podkreślić, że postępowania dotyczące spółek MediQurs i D&D Group są na etapie zarzutów. Nie oznacza to jeszcze prawomocnego stwierdzenia naruszeń.
🔎 Jak nie wpaść w kosztowną pułapkę?
Zanim podpiszemy umowę pożyczki, warto sprawdzić nie tylko wysokość miesięcznej raty, ale przede wszystkim:
całkowitą kwotę, którą będziemy musieli zwrócić;
rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO);
wszystkie prowizje, opłaty i obowiązkowe usługi dodatkowe;
czy firma znajduje się we właściwym rejestrze Komisji Nadzoru Finansowego;
czy otrzymaliśmy formularz informacyjny pozwalający porównać koszty ofert.
W przypadku umowy o kredyt konsumencki co do zasady przysługuje również prawo do odstąpienia od niej bez podawania przyczyny w terminie 14 dni.
Najważniejsze jest jednak to, abyśmy jeszcze przed podpisaniem dokumentów wiedzieli, ile pieniędzy faktycznie otrzymamy i ile ostatecznie będziemy zobowiązani oddać.
❗ Czy konsument zawsze musi sam bronić się przed kosztownymi praktykami?
Fundacja Twoje VETO zwraca uwagę na problem, który wykracza poza działalność konkretnych przedsiębiorców.
W sytuacji finansowej potrzeby człowiek nie zawsze ma czas, wiedzę i możliwości, aby szczegółowo analizować skomplikowane zapisy umowy. Tym bardziej istotne staje się skuteczne egzekwowanie przepisów chroniących konsumentów.
Działania UOKiK pokazują, że państwo posiada instrumenty reagowania na podejrzane praktyki. Pozostaje jednak pytanie, czy obecne mechanizmy wystarczająco skutecznie zapobiegają ich stosowaniu.
Bo czy naprawdę można mówić o uczciwej ofercie, jeżeli warunkiem otrzymania potrzebnych pieniędzy jest zakup usługi, której klient wcale nie chciał?
💬 A Ty co o tym sądzisz? Czy spotkałeś się z pożyczką, której rzeczywiste koszty okazały się znacznie wyższe od oczekiwanych?
✍️ Autor tekstu: Natalia Mehlich.
🔗 Cały artykuł przeczytacie na stronie Fundacji Twoje VETO. Link znajdziecie w komentarzu.
ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły na naszej stronie www, a link podajemy w komentarzu.✍️ Autor tekstu: Natalia Mehlich.
ℹ️ Drodzy @obserwujący, @liderzy wśród fanów‼️
Jeśli uważacie, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły na naszej stronie:
https://t.co/p7k4cTruDt
GROŹBY ŚMIERCI WOBEC POSŁA NA SEJM RP! DLACZEGO SŁUŻBY MILCZĄ?
🚨 Poseł @KONFEDERACJA_@placzekgrzegorz otrzymał wulgarną wiadomość zawierającą groźby pozbawienia życia oraz ostrzeżenie przed udziałem w tegorocznym Marszu Niepodległości w Warszawie.
Autor wiadomości zażądał od parlamentarzysty zaprzestania publicznych wypowiedzi dotyczących Ukrainy, w szczególności krytyki uchwał samorządowych związanych z upamiętnianiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA).
Sprawa została zgłoszona marszałkowi Sejmu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Prokuraturze Krajowej. Mimo powagi sytuacji, według relacji posła, przez wiele dni nie doczekał się on żadnej skutecznej reakcji ze strony państwowych instytucji.
❗ Dlaczego w jednych przypadkach służby reagują błyskawicznie, a w innych zapada cisza? Czy bezpieczeństwo parlamentarzystów zależy od ich przynależności politycznej? Czy wszyscy obywatele są rzeczywiście równi wobec prawa?
W swoim wystąpieniu Grzegorz Płaczek ostro krytykuje postawę odpowiedzialnych instytucji, wskazując na nierówne traktowanie oraz niebezpieczny proceder zastraszania osób publicznie zabierających głos w sprawach relacji polsko-ukraińskich.
🎙️ Wprowadzenie do reportażu: @NataliaMehlich, wiceprezes Fundacji Twoje VETO.
🌐 Możesz też przeczytać nasz artykuł na ten temat pod linkiem, który dodajemy w komentarzu.
ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły znajdziesz na naszej stronie, a link podajemy w komentarzu.
#TwojeVETO #NataliaMehlich #MirosławSieńkowski #MaciejPodstawka #GrzegorzPłaczek #Konfederacja #GroźbyŚmierci #MarszNiepodległości #ABW #Prokuratura #Bezpieczeństwo #RównośćWobecPrawa #Polska #Ukraina
ℹ Jeśli uważacie, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły na naszej stronie:
https://t.co/p7k4cTruDt
🔔 Sprawozdanie i rozliczenie działań Fundacji z 45 tygodnia (od 2 do 8 listopada 2026 roku) - w sumie za trzy działania w terenie.
1️⃣ W poniedziałek, 2 listopada 2026 roku o godzinie 9:00 Prezes naszej Fundacji uczestniczył w Sądzie Rejonowym w Rybniku jako osoba zaufania w sprawie karnej Pana Piotra Paździorek (sygnatura: III K 880/25, termin X), który jest oskarżony z art. 207 par. 1 KK (to pokłosie sprawy rodzinnej/rozwodowej) – przewodnicząca składu to SSR Agnieszka Bierza. W sprawie jednym z wątków jest też wątpliwość względem bezstronności sędzi, względem której, na wniosek Pana Piotra, Ministerstwo Sprawiedliwości wszczęło postępowanie wyjaśniające. Rozprawa odbyła się w trybie niejawnym. Oddelegowany do tego zadania był Adam Kania.
2️⃣ W poniedziałek, 2 listopada 2026 roku, o godzinie 11:00, reprezentantka naszej Fundacji uczestniczyła w charakterze osoby zaufania w posiedzeniu III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Oleśnicy (sygnatura akt: III RNs 295/25), dotyczącym wniosku o przymusowe leczenie psychiatryczne Damiana Prędoty, złożonego przez jego rodziców. Rozprawa odbyła się z wyłączeniem jawności. Sąd oddalił złożony wniosek, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Obecność przedstawicielki Fundacji miała charakter monitoringu procedur związanych ze stosowaniem leczenia psychiatrycznego bez zgody osoby zainteresowanej. Oddelegowana do realizacji tego zadania była Natalia Mehlich.
3️⃣ We wtorek, 3 listopada 2026 roku, o godzinie 12:30, Fundacja obecna była w charakterze publiczności w rozprawie przed Sądem Rejonowym w Będzinie, I Wydziałem Cywilnym (sygnatura akt: I Ns 1198/23), dotyczącej wniosku spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. w Katowicach o zasiedzenie słupa na prywatnej działce. Sprawę rozpoznawała sędzia Ewa Gradowska. Uczestnikami postępowania byli Bartosz Baran, Katarzyna Fryźlewicz, Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę Powiatowego w Będzinie oraz Jan Dąbek. Udział w rozprawie stanowił element działalności statutowej Fundacji Twoje VETO w zakresie ochrony praw obywatelskich i kontroli społecznej funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Oddelegowany do realizacji tego zadania był Adam Kania.
📝 ROZLICZENIE:
✅️ Delegacje trwały: najkrótsza 4 godziny, a najdłuższa 7 godzin.
✅️ Oddelegowani: @NataliaMehlich i @AdamKania_IOD.
💰 KOSZTY, które poniosła Fundacja w związku z realizacją tych zadań:
➡️ Kilometrówki: 700km (łącznie wszystkie delegacje): 805,00 PLN,
➡️ Diety za delegacje (łącznie): 0,00 PLN.
💸 Suma wydatków za cały tydzień: 805,00 PLN.
🏷 Kod budżetu:
➡️ FTV/2026 (ogólny), numer sprawy: SP/20260108/PP - numery rozliczeń delegacji: D/20261102/1.
➡️ FTV/2026 (ogólny), numer sprawy: SP/20260325/DP - numery rozliczeń delegacji: D/20261102/2.
➡️ FTV/2026 (ogólny) - numer delegacji: D/20261103/1.
#WalczyMY #WspieraMY
ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły w komentarzu.
ℹ Jeśli uważacie, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły na naszej stronie:
https://t.co/p7k4cTruDt
#DziękujeMY naszym Darczyńcom za wsparcie w 45 tygodniu roku (informacja obejmuje wsparcie od 2 do 8 listopada 2026 roku):
❤️ Za wpłaty na konto: Urszula Ch., Teodor W. W sumie 50,00 PLN.
💔 Za wpłaty na https://t.co/WZ5XtjrwTC: BRAK.
💔 Za wpłaty na PayPal: BRAK.
💔 Za cashback na https://t.co/WhmXlauU1s: BRAK.
❤️ Za aktywne subskrypcje:
▶ na Facebook: Dorota K., Marcin G., Tomasz J.
👉 W tym zestawieniu pomijane są zbiórki dedykowane na konkretny cel (objęte one są odrębnym sprawozdaniem).
🤍❤️ Pamiętaj, że każdą wpłatę na rzecz naszej Fundacji możesz odliczyć sobie w zeznaniu rocznym PIT - dotyczy to zeznań PIT-28, PIT-36, PIT-36L oraz PIT-37 (ulgę wpisuje się do PIT/0).
👉 Jeśli jesteś naszym stałym Darczyńcą, zapraszamy Cię do grupy VIP. Link do grupy znajdziesz w sprawozdaniu zamieszczonym na naszej stronie internetowej.
📍 Fundacja jest tak silna, jak silne jest jej wsparcie.
ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów - szczegóły na naszej stronie www, a link podajemy w komentarzu.
Publikujemy bilans naszych działań oraz Waszego wsparcia w minionym tygodniu (za 45 tydzień 2026 roku - to jest od 2 do 8 listopada 2026 roku) wygląda następująco: wpłaty darowizn: +50,00 PLN, wydatki (rozliczone szczegółowo - patrz pod linkiem): -805,00 PLN.
Darczyńcom, którzy nas wspierają BARDZO dziękujemy‼
Więcej tu:
https://t.co/de5kMv2dF3
Publikujemy bilans naszych działań oraz Waszego wsparcia w minionym tygodniu (za 45 tydzień 2026 roku - to jest od 2 do 8 listopada 2026 roku) wygląda następująco: wpłaty darowizn: +50,00 PLN, wydatki (rozliczone szczegółowo - patrz pod linkiem): -805,00 PLN.
Darczyńcom, którzy nas wspierają BARDZO dziękujemy‼️
Więcej tu:
https://t.co/de5kMv2dF3
🇵🇱 POLACY POTRAFIĄ POMAGAĆ! ALE DLACZEGO TAK RZADKO ANGAŻUJEMY SIĘ SPOŁECZNIE? 🤔
📊 Według międzynarodowego badania World Giving Report 2025 zaledwie 14% Polaków deklarowało udział w wolontariacie, podczas gdy w Kenii było to aż 42%!
Czy naprawdę brakuje nam chęci do pomagania? A może zbyt często ograniczamy się do komentowania rzeczywistości, zamiast próbować ją zmieniać?
🤝 W Fundacji Twoje VETO każdego dnia przekonujemy się, jak wiele można osiągnąć dzięki zaangażowaniu ludzi, którzy nie pozostają obojętni na krzywdę i niesprawiedliwość.
Nie musisz mieć wielkich pieniędzy, specjalistycznego wykształcenia ani nieograniczonego czasu. Czasami wystarczy kilka godzin, konkretna umiejętność lub zwykła chęć pomocy drugiemu człowiekowi.
💬 „Jedyną rzeczą potrzebną złu do zwycięstwa jest bierność dobrych ludzi”.
🔥 NIE BĄDŹ BIERNY! DOŁĄCZ DO WOLONTARIATU FUNDACJI TWOJE VETO!
👉 Napisz do nas i przekonaj się, jak możesz pomóc - link do formularza kontaktowego podajemy w komentarzu.
Bo zmiana zaczyna się od Ciebie! 🇵🇱
#TwojeVETO #FundacjaTwojeVETO #AdamKania #Wolontariat #Pomaganie
Czy w Polsce doszło do paraliżu i naruszenia prawa w najważniejszych organach państwowych? W tym materiale przyglądamy się wydarzeniom wokół Trybunału Konstytucyjnego z końca października 2026 roku oraz próbom podjęcia obywatelskiej interwencji w tej sprawie.
✅ @PiotrSterkowski , dziennikarz i publicysta, sprawdza w praktyce, czy i jak działa Trybunał Konstytucyjny oraz kluczowe instytucje państwowe, podejmując próbę osobistego złożenia pism i apeli w biurach podawczych @KancelariaSejmu, @prezydentpl, @PremierRP oraz samego @TK_GOV_PL. Z kolei @AdamKania_IOD, prezes Fundacji Twoje VETO, zaprasza wszystkich do aktywnego włączenia się w akcję społeczną #ZAMACHnaTK poprzez złożenie zawiadomienia do prokuratury i/lub apelu o rozwiązanie sporu wokół TK ponad politycznym podziałem.
🆘 W filmie zobaczysz relację z trasy po kancelariach państwowych oraz szczegółową analizę wydarzeń z 30 i 31 października 2026 roku, kiedy ogłoszono przerwę w wykonywaniu czynności służbowych przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Reportaż obejmuje również kwestię obecności Policji na terenie TK, nocną wizytę Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz przygotowany przez Fundację Twoje VETO darmowy wzór zawiadomienia do prokuratury.
Główne wątki materiału:
▶ Test działania instytucji (Piotr Sterkowski) - praktyczny sprawdzian biur podawczych i apel o jednoczesną rezygnację sędziów TK oraz wybór nowego składu dla dobra Polski,
▶ Inicjatywa społeczna #ZAMACHnaTK (Adam Kania/Fundacja Twoje VETO): Wezwanie obywateli do działania prawno-karnego poprzez wysyłanie gotowych zawiadomień z 29 wnioskami dowodowymi (https://t.co/uBFQmwaOON. art. 128 k.k., art. 231 k.k.).
▶ Spór prawny i rola Policji - analiza przejęcia obowiązków w TK przez Annę Korwin-Piotrowską, obecności Policji wewnątrz ogrodzenia oraz obowiązku odmowy wykonania rozkazu z art. 58 ustawy o Policji.
▶ Nocny incydent z udziałem Prezydenta RP - weryfikacja okoliczności przybycia Prezydenta Karola Nawrockiego pod kątem art. 135 § 1 k.k..
👉 Pobierz darmowe wzory zawiadomienia do prokuratury oraz apelu do najważniejszych urzędników w państwie - link podajemy w komentarzu.
ℹ️ Jeśli uważasz, że to, co robimy, ma sens, możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO – szczegóły pod linkiem w komentarzu.
#ZAMACHnaTK #PiotrSterkowski #AdamKania #TwojeVETO #TrybunałKonstytucyjny #KonstytucjaRP #Praworządność #Prokuratura #Policja #KarolNawrocki #Prawo #WymiarSprawiedliwości
Bezpieczeństwo obywatela nie może zależeć od tego, czy jest politycznie wygodny dla władzy.
📩 GROŹBY WOBEC POSŁA - GDZIE REAKCJA?
Grzegorz Płaczek otrzymał żądanie usunięcia publikacji dotyczących Ukrainy i ostrzeżenie przed Marszem Niepodległości: „tam na pewno cię dopadniemy”.
W rozmowie z 2 listopada mówił, że mimo przekazania sprawy przez marszałka Sejmu komendantowi głównemu Policji nikt z Policji, ABW ani prokuratury się z nim nie skontaktował.
🚔 WOBEC SCHOROWANEJ EMERYTKI PAŃSTWO DZIAŁAŁO BŁYSKAWICZNIE.
Za komentarz o Jerzym Owsiaku, zaczynający się od słów „Giń człeku i to jak najszybciej”, zatrzymano o świcie 66-letnią kobietę. Zastosowano dozór, poręczenie majątkowe, zakaz opuszczania kraju, a nawet zakaz publicznego komentowania własnej sprawy.
Dozór później uchylono. Kobieta zmarła przed rozpoznaniem apelacji od nieprawomocnego wyroku. Wyrok następnie uchylono, a postępowanie umorzono z powodu jej śmierci.
Wrogie życzenie i zapowiedź popełnienia przestępstwa wymagają rozróżnienia. Polityczna sympatia do adresata wypowiedzi nie może zastępować analizy prawa.
👨⚖️ STU PROKURATORÓW - A RÓWNA OCHRONA?
Waldemar Żurek mówił o ponad stu prokuratorach ścigających przestępstwa z nienawiści. Zapewniał, że ochrona obejmuje również Polaków. Sprawa Płaczka jest sprawdzianem tej deklaracji.
Minister powinien też pamiętać, że sam wygrał przed ETPC sprawę, w której stwierdzono naruszenie jego wolności wypowiedzi i efekt mrożący działań władz.
🥶 TAK POWSTAJE STRACH PRZED ZABIERANIEM GŁOSU.
Nagłośnione zatrzymanie i perspektywa procesu mogą sprawić, że inni zrezygnują nawet z dozwolonej krytyki. To efekt mrożący. Jeżeli procedury są nadużywane do uciszania uczestników debaty, pojawia się również pytanie o SLAPP.
🏛️ PRZY TRYBUNALE POTRAFILI DZIAŁAĆ TEGO SAMEGO DNIA.
W sprawie bezpieczeństwa TK Policja podjęła działania w dniu otrzymania korespondencji Prokuratora Generalnego. Prezes NSA zgłosił jednak zasadnicze zastrzeżenia do wydarzeń wokół Trybunału i stwierdził: „Granice te zostały przekroczone”.
Donald Tusk, Marcin Kierwiński i Waldemar Żurek powinni wyjaśnić, jak potraktowano zgłoszenie Płaczka. Równość wobec prawa sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy ochrony potrzebuje przeciwnik władzy.
✍️ Autor tekstu: PAX.
ℹ️ Jeśli uważasz, że to, co robimy, ma sens, możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO – szczegóły w komentarzu.
#TwojeVETO #WolnośćSłowa #RównośćWobecPrawa #EfektMrożący #SLAPP #Płaczek
Rządy Donalda Tuska spełniają wszystkie cztery kryteria totalitarnego zachowania, które Steven Levitsky i Daniel Ziblatt zaczerpnęli z dorobku Juana Linza: odrzucają reguły gry, odmawiają przeciwnikom legitymacji, sięgają po siłę państwa i zawężają swobody oponentów.
Wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2026 r. nie są wypadkiem przy pracy, lecz logicznym zwieńczeniem tej drogi. Jej źródłem jest połączenie ideowej tradycji, w której wolność i tolerancja przysługują tylko „słusznej” stronie, z deficytem politycznej większości, a skala ryzyka podejmowanego przez władzę każe zapytać, czy kieruje nią determinacja, czy strach.
1️⃣ Od terroru do łagodnego despotyzmu.
Hannah Arendt w „Korzeniach totalitaryzmu” (1951) opisała totalitaryzm jako nową formę rządów opartą na ideologii i terrorze, której warunkiem jest izolacja i osamotnienie jednostek rozbitych i zmiksowanych w amorficzną masę, zatomizowanych. Carl Friedrich i Zbigniew Brzeziński w „Totalitarian Dictatorship and Autocracy” wyliczyli jego symptomatyczne cechy: totalna ideologia, jedna masowa partia pod jednym wodzem, system terroru, monopol na środki komunikacji, monopol na broń i centralne sterowanie gospodarką. Jacob Talmon w „The Origins of Totalitarian Democracy” (1952) wskazał, że korzenie tego typu rządów tkwią nie w odrzuceniu demokracji, lecz w jej radykalnej wersji, w której wolność realizuje się wyłącznie w dążeniu do absolutnego celu zbiorowego. Wywodził ją z rousseau’owskiej „woli powszechnej” i z doświadczenia jakobinów.
Terror jest jednak kosztowny i budzi opór, więc historia totalitaryzmów to w dużej mierze historia ich wygładzania i – niejako – optymalizacji. Alexis de Tocqueville w „O demokracji w Ameryce” ostrzegał przed władzą opiekuńczą, która jest absolutna, drobiazgowa, przewidująca i łagodna: nie łamie woli obywateli, lecz ją wygina i kieruje nią, poniża ludzi, nie dręcząc ich, utrzymując w wiecznym infantylizmie. Sheldon Wolin w „Democracy Incorporated” (2008) opisał „odwrócony totalitaryzm”, który nie potrzebuje charyzmatycznego wodza: zachowuje fasadę wyborów i konstytucji, a realna władza przechodzi w ręce tych, którzy korporacyjnie zarządzają demokracją. Herbert Marcuse w „Człowieku jednowymiarowym” (1964) pisał o wygodnym, gładkim, rozsądnym i demokratycznym braku wolności w rozwiniętej cywilizacji przemysłowej, która, jak twierdził, ze względu na swoją organizację ma skłonność do totalitaryzmu.
Gilles Deleuze w 1990 r. ogłosił, że społeczeństwa kontroli zastępują społeczeństwa dyscyplinarne opisane przez Foucaulta, a człowiek nie jest już człowiekiem zamkniętym w instytucjach, lecz zadłużonym. Maurizio Lazzarato w „The Making of the Indebted Man” opisał dług jako technikę rządzenia, w której wszyscy stają się dłużnikami, winnymi i odpowiedzialnymi w oczach kapitału. David Graeber w „Debt: The First 5,000 Years” pokazał, jak od tysiącleci dług splata się z moralnością i przymusem, aż po niewolę lub poddaństwo za długi.
Najdoskonalszą, syntetyzującą wyżej wymienione techniki formą ewolucji systemu zniewolenia jest totalitaryzm liberalny: system, który nikogo do niczego nie zmusza, a każdego trzyma w ryzach strachem przed utratą zdolności kredytowej, pracy i dorobku materialnego, oraz pozycji społecznej. To pałka-niewidka, atłasowe kajdany i przezroczysta klatka, ale w razie potknięcia, również podetknięta pod nos niewidzialna, zaciśnięta pięść reżimu.
2️⃣ Co się dzieje, gdy miękka kontrola zawodzi.
Powyższy wywód potrzebuje rozwinięcia definicji tego ostatniego ogniwa. System, który udziela reglamentowanej, a więc pozornej wolności i zarazem ją realnie ogranicza, musi umieć działać także wtedy, gdy miękkie metody zawiodą: gdy instytucje, których jeszcze nie udało się opanować, stawiają opór, lub gdy szala obywatelskiej frustracji mimo wszystko przeważy szalę oferowanych społecznych łapówek. Wtedy państwo sięga po to, co miękka kontrola chowała w cieniu, czyli po siłę. Jej użycia wobec zdemoralizowanego socjotechnicznym kamuflażem miękkiego zamordyzmu społeczeństwa nie musi już cechować wielka skala, ani przesadna brutalność. Trochę oddziałów szturmowych policji lub wojska, puszczone w przestrzeń medialną informacje o wydaniu siłom porządkowym ostrej amunicji i broni maszynowej, próba dyskredytacji przywódców opozycji, kilka aresztowań – zwykle więcej nie trzeba. Coś nam to przypomina?
Jako kryteria funkcjonowania systemu totalitarnego można wyróżnić owe cztery sygnały ostrzegawcze, które Levitsky i Ziblatt w „How Democracies Die” (2018) wywiedli z Linza: odrzucenie demokratycznych reguł gry, odmowa legitymacji przeciwnikom politycznym, tolerowanie lub zachęcanie do przemocy, gotowość ograniczania swobód oponentów – w tym mediów. Zestaw pochodzi z głównego nurtu nauk politycznych, bynajmniej nie z publicystyki prawicy. Ci sami autorzy zauważają zresztą, że ironią upadku demokracji jest to, iż „sama obrona demokracji bywa często używana jako pretekst do jej podważania”. Skądś to znamy?
3️⃣ Hegemonia przez instytucje.
Droga do sytuacji w jakiej się znajdujemy Anno Domini 2026, prowadziła przez instytucje kształtujące opinię – i to w skali znacznie wykraczającej poza granice Rzeczpospolitej. Antonio Gramsci opisał hegemonię kulturową jako warunek skutecznej władzy: kto kontroluje społeczeństwo obywatelskie, nie musi kontrolować wszystkiego siłą. Hasło „długiego marszu przez instytucje” ukuł ostatecznie około 1967 r. Rudi Dutschke, inspirowany ideami Gramsciego, a Herbert Marcuse poparł tę strategię w liście z 1971 r. Ten sam Marcuse w eseju „Tolerancja represywna” (1965) postulował „tolerancję wyzwalającą”, czyli – po prostu – nietolerancję wobec ruchów prawicy i jednoczesną afirmację wobec ruchów lewicy, wraz z nowymi, sztywnymi ograniczeniami w nauczaniu w instytucjach edukacyjnych. Jest bynajmniej nie teoria spiskowa, a jawna, wydana drukiem strategia, stanowiąca osnowę lewicowych ideologii drugiej połowy XX i całego dotychczas XXI w. – od rewolucji 1968, poprzez rozwój – epatującego kolejno postulatami tolerancji, równouprawnienia, legalizacji „małżeństw”, na adopcji dzieci (na razie) kończąc – homolobby, genderyzm, woke, ekologizm.
Z niszczących skutków owej strategii można sporządzić rejestr. W USA ankieta FIRE (Foundation for Individual Rights and Expression) z 2024 r., obejmująca 6269 pracowników naukowych z 55 uczelni, wykazała, że 55% konserwatystów ukrywa poglądy, by zachować posadę, wobec 17% liberałów, a tylko co piąty respondent uznał, że konserwatysta pasowałby do jego wydziału (liberał: 71%). Badanie opublikowane w „Nature” w 2024 r. potwierdziło, że konta z hashtagiem Trump2020 były zawieszane na Twitterze 4,4 razy częściej niż konta z hashtagami Bidena. W styczniu 2025 r. Joel Kaplan, szef spraw globalnych firmy Meta (Facebook), przyznał w oficjalnym wpisie, że program zewnętrznego fact-checkingu, który miał „w założeniach” informować, zbyt często stawał się narzędziem cenzury.
W Polsce trend jest równie wyraźny. W marcu 2017 r. uniwersytety Warszawski i Jagielloński odwołały wykład Rebeki Kiessling, organizowany przez Ordo Iuris. W 2018 r. odwołano debatę o idei narodowej i Ruchu Narodowym, zorganizowaną przez Niezależne Zrzeszenie Studentów UW. W lutym 2026 r. Uniwersytet Wrocławski odmówił wynajmu sali na debatę „Zmień nasze zdanie” z politykami PiS, a rzeczniczka uczelni uzasadniła to tym, że spotkanie miałoby charakter jednostronnego manifestu politycznego, powołując się na kodeks dobrych praktyk Fundacji Rektorów Polskich. W marcu 2026 r. także Uniwersytet Warszawski nie zezwolił na takie spotkanie na swoim terenie, w tym samym czasie, kiedy liczne uczelnie w kraju organizują spotkania z kandydatem na urząd prezydencki Rafałem Trzaskowskim, politykami rządu, np. niedawno z ministrem sprawiedliwości Waldemarem Żurkiem na UW.
Przechodzą do porządku dziennego także niestandardowe, grubo ciosane „działania prawne”, rodzące całe mnóstwo dobrze umocowanych w przepisach komentarzy krytycznych. W grudniu 2023 r., tydzień po objęciu urzędu przez nowy rząd, minister kultury Bartłomiej Sienkiewicz odwołał zarządy i rady nadzorcze TVP, Polskiego Radia i PAP, a 27 grudnia postawił te spółki w stan likwidacji, uzyskując tym samym możliwość przejęcia kontroli nad nimi, poprzez pozbycie się kadencyjnych zarządów. W KRS Telewizja Polska widnieje od kwietnia 2024 r. jako spółka w likwidacji. 12 stycznia 2024 r. minister sprawiedliwości i Prokurator Generalny Adam Bodnar przekazał Prokuratorowi Krajowemu Dariuszowi Barskiemu pismo stwierdzające, że jego przywrócenie do służby czynnej w 2022 r. było nieskuteczne, a Premier powołał na pełniącego obowiązki Prokuratora Krajowego Jacka Bilewicza. Tak zaczął się łamiący wszelkie reguły i przepisy epizod siłowego przejęcia Prokuratury Krajowej. Jak przyznaje nawet przychylne tej decyzji https://t.co/c50CQvoNXy, Bodnar oparł się wówczas tylko na czterech opiniach prawnych. Wykluczające legalność tych działań orzeczenia: TK z 15 stycznia 2024, Izby Karnej Sądu Najwyższego z 27 września 2024 r. (I KZP 3/24), TK z 22 listopada 2024 r, Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN z 2 września 2026 r. (II ZO 18/25) zostały przez dokręcający śrubę reżim uznane i ogłoszone jako nieistniejące.
Lekceważenie orzeczeń nie ogranicza się jednak do prokuratury. 12 stycznia 2024 r., po wyroku TK w sprawie Trybunału Stanu dla prezesa NBP, Premier powiedział, że „ten dziwny werdykt pani Przyłębskiej nie jest wiążący”. Od marca 2024 r. Rządowe Centrum Legislacji, powołując się na uchwałę Sejmu z 6 marca 2024 r., nie ogłasza wyroków TK w Dzienniku Ustaw. 18 grudnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę, którą przygotowali ministrowie Bodnar i Berek: zadeklarowała w niej, że nadal nie będzie publikować wyroków TK, oraz uznała, że Sąd Najwyższy orzekający w składach z udziałem tzw. neosędziów nie spełnia wymogów niezależności i bezstronności. Według wykazu opublikowanego przez sam Trybunał nieogłoszonych pozostaje 85 jego wyroków: 22 z 2024 r., 41 z 2025 r. i 22 z 2026 r. Według relacji prasowych we wrześniu 2025 r. TK orzekł, że ogłoszenie wyroku jest czynnością techniczną, a praktyka rządu jest bezprawna, a w kwietniu 2026 r. jego prezes wezwał Premiera do opublikowania 67 orzeczeń. W orędziu z 31 października Premier stwierdził, że Trybunał w kształcie narzuconym przez PiS nie jest prawdziwym sądem. Maciej Berek, współautor rządowej uchwały, jest dziś… wybranym przez Sejm sędzią TK.
4️⃣ Październik 2026: Trybunał.
Wybrany w dniu 4 września 2026 r. przez Sejm na sędziego TK Maciej Berek złożył 14 października ślubowanie w Sejmie, bez udziału Prezydenta Karola Nawrockiego. Prezydent oświadczył, podobnie jak wobec czworga wcześniej wybranych sędziów, że bez prawidłowego ślubowania nie może on rozpocząć pracy jako legalnie zaprzysiężony sędzia TK, równocześnie wskazując, że Maciej Berek nie wykazał, że spełnia ustawowy wymóg minimum dziesięcioletniej pracy w zawodzie. Prezes TK Bogdan Święczkowski konsekwentnie nie dopuścił owych pięciorga sędziów wybranych przez obecny Sejm do orzekania.
30 października około godz. 18 na stronie Trybunału pojawiła się informacja o zarządzeniu miesięcznej przerwy w czynnościach służbowych prezesa Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Wydała je sędzia Anna Korwin-Piotrowska, wskazana jako kierująca Trybunałem na podstawie najdłuższego stażu sędziowskiego. Wskazana – dodajmy – przez… samą siebie, w dodatku niewłaściwie, z uwagi na to, że staż sędziowski sędziego Wojciecha Sycha jest co najmniej o dwa lata dłuższy. To niejedyny spór o to zarządzenie: prof. Marcin Matczak, bynajmniej nie postrzegany jako sympatyk prawicowej opozycji, uznał podstawę prawną za nieistniejącą, bo art. 130 ustawy o ustroju sądów powszechnych daje uprawnienie do zawieszenia sędziego ministrowi sprawiedliwości lub prezesowi sądu, a nie sędziemu z najdłuższym stażem.
Między godz. 17.00 a 18.00 pod siedzibą TK pojawili się funkcjonariusze oddziału prewencji w szokującej sile ośmiu kompanii. Policja wyjaśniła, że wykonuje czynności ustawowe po informacji sędzi Korwin-Piotrowskiej o możliwych zagrożeniach dla życia i zdrowia sędziów i pracowników; komenda stołeczna zapewniała, że policji nie ma w budynku. Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny Waldemar Żurek złożył do TK pięć wniosków o uchylenie immunitetów: cztery dotyczące Święczkowskiego i jeden Sochańskiego. Dotychczasowe władze TK, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, liderzy partii opozycyjnych i wielu komentatorów zgodnie i wprost nazwało te wydarzenia zamachem stanu.
W nocy Prezydent, który przerwał lot do Senegalu, przyjechał pod Trybunał. Przy wejściu doszło do przepychanek z sędziami wybranymi przez Sejm, a obie strony oskarżają się o agresję. Zarejestrowane materiały filmowe uderzają jednoznacznym obrazem utrudniania Prezydentowi poruszania się i wejścia do siedziby Trybunału Konstytucyjnego – najpierw przez blokujące przejście oddziały odzianej szturmowo Policji, następnie stojących na czele sędziowskiego puczu, szarpiących Prezydenta Nawrockiego sędziów – Anny Korwin-Piotrowskiej, Macieja Berka i Krystiana Markiewicza. Rzecznik Prezydenta zapowiedział zawiadomienia do prokuratury wobec tej trójki, w związku z naruszeniem nietykalności cielesnej głowy państwa.
Operacja była przygotowana i zaplanowana. Według ustaleń „Rzeczpospolitej“, z wyprzedzeniem znały ją w policji trzy osoby, a według Interii plan realizowano od tygodni, przygotował go Berek, a termin – piątkowy wieczór tuż przed świętami, w czasie planowej nieobecności Prezydenta – wybrano nieprzypadkowo. Premier napisał, że „innej drogi nie ma“, a w sobotnim orędziu zwolenników kompromisu nazwał „symetrystami“ i mówił o „armii rosyjskich botów“.
W tym samym czasie ujawniono pismo zastępcy komendanta głównego policji z 29 października, polecające utrzymanie pełnej gotowości oddziałów i pododdziałów prewencji od 2 do 8 listopada i, jak podały media, noszenie https://t.co/uBFQmwagZf. pistoletów maszynowych. Komenda Główna odniosła się do pisma jako do istniejącego dokumentu, zaprzeczyła jednak jego związkowi z TK i powiązała je z zagrożeniem sabotażem i dywersją; funkcjonariusze kwestionują to wyjaśnienie. Dwa dni po orędziu, 2 listopada, Sztab Generalny Wojska Polskiego opublikował ostrzeżenie przed „pozornie oddolnymi“ protestami inspirowanymi przez wrogie podmioty. Komunikat nie wskazuje konkretnej demonstracji, ale ukazał się natychmiast po manifestacjach, w trwającym kryzysie TK.
Krytyka płynie już także z wnętrza obozu rządzącego i jego otoczenia. Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oświadczył w sobotę wieczorem, że zaufanie do Trybunału jest zrujnowane, a reset konstytucyjny to „jedyna szansa na stopniowe przywracanie normalności wokół TK“. Dwaj ambasadorowie, Jakub Kumoch i Paweł Soloch, oraz stały przedstawiciel RP przy ONZ, Krzysztof Szczerski, złożyli dymisje w proteście przeciw wydarzeniom w TK, a szef MSZ Radosław Sikorski napisał Kumochowi, że nie reprezentuje już Rzeczypospolitej. Matczak ocenił, według „Bezprawnika“, że akcja pod TK „grzebie ten organ i kwestię praworządności na dwie dekady“.
5️⃣ Cztery kryteria Levitsky’ego i Ziblata.
Odrzucenie reguł gry. O składzie i kierownictwie sądu konstytucyjnego, który ma kontrolować władzę wykonawczą, rozstrzyga w praktyce władza wykonawcza: policja zabezpiecza wejście, Prokurator Generalny będący ministrem sprawiedliwości występuje o uchylenie immunitetów prezesowi i wiceprezesowi, a kierującą Trybunałem zostaje sędzia wskazana na podstawie stażu. Piotr Zaremba zwraca w Interii uwagę, że przy tej instalacji zastosowano przepisy o sądach powszechnych, które do Trybunału wprost się nie odnoszą. Sędziowie wybrani przez Sejm ślubowali przed Marszałkiem Sejmu, bez Prezydenta RP, którego rola w tej procedurze wynika z ustawy. Pamiętającym film o symptomatycznym tytule „Samowolka”, owo ślubowanie nachalnie kojarzy się z nakłanianiem młodych żołnierzy do „zameldowania się do kaloryfera”. Tu za kaloryfer robiły kolumny Sali Kolumnowej, względnie Marszałek Włodzimierz Czarzasty. I śmieszno i straszno.
Odmowa legitymacji przeciwnikom. Przeciwnik jest złodziejem odebranej staruszce torebki, więc nie ma prawa do podziału łupu; zwolennik kompromisu jest „symetrystą”; opozycja to ludzie działający z chciwości, głupoty lub zdrady i korzystający z poparcia sił prorosyjskich. Według Premiera atak na Trybunał jest częścią procesu niszczenia rządów prawa przez PiS i Prezydentów Dudę i Nawrockiego, czyli także przez urzędującą głowę państwa.
Przemoc i jej tolerowanie. Siły prewencji wchodzą na teren organu konstytucyjnego, w tle jest pismo o pełnej gotowości i uzbrojeniu, a armia publicznie ostrzega przed manipulowaniem protestami. Państwo przygotowuje się na starcie z własnymi obywatelami i zawczasu ramuje ich sprzeciw jako dzieło wrogów.
Ograniczanie swobód oponentów. Prokurator Generalny wnioskuje o uchylenie immunitetów sędziom, którzy nie przyjmują jego wizji ładu. Telewizja publiczna przejęta i postawiona w stan likwidacji. Uczelnie, od których oczekuje się bezstronności, odmawiają sal jednej stronie sporu. Pojawiają się informacje o naciskach i zatrzymaniach osób zaangażowanych w protesty.
Każde z tych kryteriów z osobna można by od biedy uznać za niefortunny epizod. Wszystkie cztery razem układają się we wzorzec.
6️⃣ Wniosek.
Droga od klasycznego autorytaryzmu, przez łagodny despotyzm i totalitaryzm liberalny prowadzi do najskuteczniejszego zniewolenia całych społeczeństw, sięgającego po twardą siłę tylko w bardzo nielicznych przypadkach, wyjątkach potwierdzających regułę, gdy przez „lukę w systemie”, jakieś niedopatrzenie, czy błąd w planie, miękka kontrola zawodzi. Rządy Donalda Tuska, zwłaszcza w październiku 2026 r., spełniają wszystkie cztery kryteria autorytarnego, a wręcz totalitarnego zachowania: łamią reguły gry, odmawiają przeciwnikom legitymacji, uciekają się do siły państwa i zawężają przestrzeń wolności oponentów. Ich źródłem jest ideowa tradycja uzależniająca wolność od słuszności, polityczny deficyt większości oraz, jak się zdaje przede wszystkim, lęk przed konsekwencjami własnych czynów. Bo właśnie lęk to czynnik, o którym mówi się najmniej i najciszej, a jest w całym tym modelu działania kluczowy: kodeks karny w art. 128 przewiduje za wywieranie przemocą lub groźbą bezprawną wpływu na czynności organu konstytucyjnego karę od roku do 10 lat pozbawienia wolności, a za działanie w celu usunięcia przemocą takiego organu od 3 do 20 lat. Na ten przepis powołał się w komentarzu do wydarzeń legalny Prokurator Krajowy Dariusz Barski, a Święczkowski zapowiedział konsekwencje dla funkcjonariuszy.
Kto podejmuje działania obarczone takim ryzykiem, musi albo kierować się podyktowaną strachem przed konsekwencjami determinacją, jadąc na czołowe zderzenie i licząc że tą grę „w cykora” wygra blokując zmianę władzy, albo działa szkodliwie dla Polski z nadania sił, nad którymi nie panuje, lecz które panują nad nim, i które dysponują przemożnymi narzędziami wywierania nacisku i przymusu do realizacji swojej woli. Jakie to narzędzia, i jakie siły, które byłyby zdolne przełamać zwykły instynkt samozachowawczy urzędującego Premiera, rzucając go do tak desperackiej szarży – strach myśleć. Choć propaństwowe myślenie i patriotyzm nikogo z takich rozważań bynajmniej nie zwalniają.
Ta ostatnia hipoteza zasługuje na większą uwagę: strach przed odpowiedzialnością i ucieczkę do przodu można by uznać za najsilniejszy motor rządów, które przestały respektować procedury i elementarną przyzwoitość. Lecz kiedy mimo tego strachu pojawia się dalsza, szaleńcza niemal eskalacja, warto zapytać, czy jej autorzy aby na pewno uznają perspektywę wieloletniego więzienia za najgorszy wariant zakończenia swoich rządów? A jeśli nie, to co nią jest?
Debata o tym, czy Polska jest jeszcze demokracją, nie zaczyna się dziś. Dziś po prostu przestała być choć trochę abstrakcyjna, za to staje się już całkowicie surrealistyczna.
✍️ Autor tekstu: @SebastianSarre.
ℹ️ Jeśli uważasz, że to, co robimy, ma sens, możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów. Szczegóły znajdziesz na naszej stronie internetowej – link podajemy w komentarzu.