Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Karar Organı'nın 04/06/2026 tarihli ve 2026/35 sayılı bülteninde yayımlanan i-SPK.67.1 sayılı bu İlke Kararı, Borsa İstanbul (BIST) pay piyasasının şeffaflığını ve adil fiyat oluşumunu etkileyecek önemli bir teknik düzenlemedir.
1. Kararın Özü ve Teknik Anlamı Nedir?
Mevcut durumda, bir şirketin hakim ortaklarının, kurucularının veya büyük hissedarlarının doğrudan kendi adlarına kayıtlı payları zaten Fiili Dolaşımdaki Pay Oranı (FDPO) hesaplamasına dahil edilmiyordu (yani halka açık kısımda sayılmıyordu).
Ancak bazı hakim ortaklar veya kurumsal büyük yapılar, sermaye piyasalarında kendilerine ait "Serbest Fonlar" veya "Özel Fonlar" üzerinden dolaylı olarak şirketin hisselerini satın alabiliyorlardı. Bu hisseler, fonun içinde durduğu için, teknik olarak piyasada "halka açık/fiili dolaşımda" gibi görünüyordu.
Yeni kararla birlikte (A bendi): Halka açık payların hesaplanmasına dahil edilmeyen bu büyük/hakim ortakların sahip olduğu serbest veya özel fonlar varsa, bu fonların içindeki payların, ortağın fon üzerindeki sahiplik oranına denk gelen kısmı da artık fiili dolaşımdaki pay oranının "DIŞINDA" tutulacaktır. Yani SPK, fonların arkasındaki gerçek sahipliğe bakarak, dolaşımdaki pay oranlarındaki yapay yüksekliği temizlemektedir.
Yürürlük Tarihi (B bendi): Bu yeni hesaplama yöntemi 15 Haziran 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri günlük olarak hesaplayıp ilan edecektir.
2. Avantajları Nelerdir? (Piyasa ve Yatırımcı Açısından)
Gerçekçi Likidite ve Derinlik Analizi: Şirketlerin borsada gerçekten ne kadarlık bir payının serbestçe el değiştirebildiği netleşecektir. Yatırımcılar, kağıt üzerinde yüksek halka açıklık oranına aldanıp likidite yanılgısına düşmeyecektir.
Fiyat Spekülasyonlarının ve Manipülasyonun Önlenmesi: Büyük ortakların serbest/özel fonlar arkasına saklanarak tahtadaki fiili dolaşımı kontrol etmesi, suni fiyat hareketleri veya tahta kilitleme (manipülasyon) operasyonları yapması ciddi şekilde zorlaştırılmıştır. Gri alanlardan biri kapatılmıştır.
Endeks Ağırlıklarının Adilleşmesi: BIST 30, BIST 100 veya kurumsal sürdürülebilirlik endekslerinde şirketlerin ağırlı��ı FDPO baz alınarak hesaplanır. Bu karar, endekslerin çok daha sağlıklı, manipülasyondan uzak ve gerçek piyasa ağırlıklarını yansıtmasını sağlayacaktır.
Yabancı ve Kurumsal Yatırımcı Güveni: Kurumsal yönetim ilkelerine tam uyum sağlayan bu şeffaflık adımı, özellikle yabancı fonların piyasaya ve açıklanan verilere duyduğu güveni artıracaktır. (MSCI gibi yabancı fonların yatırım yaptığı endekslere grip çıkan şirketlerde bu kurallara göre belirleniyor.)
Bakınız: https://t.co/2L2YGkwzU9
3. Dezavantajları ve Olası Riskleri Nelerdir?
Hisselerde Zorunlu Kurumsal Satış Baskısı (Endeks Ayarlaması): Bazı şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranları 15 Haziran itibarıyla kağıt üzerinde sert bir düşüş gösterebilir. Bir şirketin FDPO'su düşünce, BIST 100/30 endeksindeki ağırlığı da düşer.
Bu durumda, ilgili endeksleri birebir takip eden pasif endeks fonları (ETF'ler) veya yatırım fonları, portföy dengelemesi yapmak için o hisselerde zorunlu satış yapmak zorunda kalabilir. Bu da 15 Haziran'a kadar bazı hisselerde satış baskısı oluşturabilir.
Pazar Değişikliği ve Kota Kriteri Riskleri: Borsada fiili dolaşım oranı belirli kritik eşiklerin (örneğin %5 veya %10 gibi) altına düşen şirketler, pazar kuralları gereği Yıldız Pazar'dan Ana Pazar'a düşürülme veya yakın izleme pazarına alınma gibi teknik risklerle karşı karşıya kalabilirler.
Bakınız: https://t.co/emXqLqHVbW
Kısa Vadeli Oynaklık (Volatilite): 15 Haziran 2026'ya kadar olan geçiş sürecinde, hangi şirketin oranının ne kadar düşeceğine dair piyasada spekülasyonlar dönebilir ve bu durum hisse bazlı geçici yüksek oynaklığa sebebiyet verebilir.
4. Özet Finansal Değerlendirme
Bu karar, borsa yatırımcısını koruyan ve piyasayı daha takip edilebilir ve adil hale getiren bir yapısal değişikliktir.
Kısa vadede fonların portföy ayarlamaları yüzünden bazı hisse senetlerinde dalgalanmalar oluşturabilecek olsa da, orta ve uzun vadede Borsa İstanbul'un veri kalitesini ve güvenilirliğini arttıracaktır.
Özellikle uzun vadeli değer ve temettü yatırımcıları için, yatırımlarını gerçek dolaşım oranlarına göre analiz edebilmek çok önemli bir avantaj sağlayacaktır.
NOT: Konu hakkında daha fazla bilgisi olan arkadaşlar, bu tweet altına bilgilerini paylaşırlarsa sevinirim.
Alınan kararın, finans piyasamıza hayırlı olmasını dilerim.
@itfo_ Turgut bey, bu sarih izahat için teşekkür ederim. Xu100 ile Xutumy endeks dalga yapısında garip bir tezat oluşacak. Buna mana veremiyordum ki siz bu paradoxu çözmüş oldunuz. 👍🙋🏻♂️
@Agah_Hoca Benden önce bahsedilmiş. BOJ’un faiz artırması söz konusu zaten bundan daha ewel 4 defa faiz artırdılar, hepsinde coinler önden çakıldı. Yen, ucuz carrytrade idi. Artık işler değişiyor.
@traderiss İlk olarak, Cumhr. tarihinin en büyük iç tahvil ihracı yapılıyor. 1.6 trlyn. Banka ve borsa şirketlerine satılıyor. https://t.co/AW9Pi7kBtL faiz ile ilgili sinyal verildi. 3.sü $ kurunu whirpool ile tutmayı öğrendiler. (18��� den iki saatte 9₺ ye düşürmüşlerdi) yine devam eder.
#kontr ihraç ettiği özel sektör borçlanma araçlarında 5 Haziran 2026 kupon ödemesi yapılamadı ve gözaltı pazarına alındı . Şimdi #ömergönül sana soruyorum bu 2 müptezeli #samiaslanhan ve #ömerünsalan ı sen milletin başına bela etmedin mi ?
- Sen #mahmutsütçü açığa satış yasak olmasına rağmen bu hissede temerrüt oluştuğu halde işlem neden yapmadın ?
#spk Tarihinin en karanlık dönemi
1 - #alifuattaşkesenlioğlu
2- #ömergönül
3 - #mahmutsütçü de şimdiye kadar düzeni devam ettirdi . Henüz hiç bir müdahale de bulunmadı…
#XU100#BIST endeks sanki böyle bir düzeltme olabilir. 12750 kırmızı bölge mühim umarım buralardan döneriz. İki ihtimal olabilir. Kırmızı veya mavi (matrix gibi oldu). Umarım yanılırım bu şekilde oyalanmaz