Türkiye, kendi kendine sürekli sorunlar yaratan sonra da o sorunları çözmeye çalışmak yerine unutturmak için yeni ve daha büyük sorunlar yaratan bir ülkedir.
Ülkeler 4'e ayrılır: Gelişmiş ülkeler, Gelişmekte olan ülkeler, Arjantin ve Türkiye.
İlber Ortaylı'nın görülmesini önerdiği şehirlerin bulunduğu ülkeler
1) Müthiş ve dengeli bir karışım görmek için:
İspanya; Barselona, Madrid, Toledo, Cordoba, Granada, Sevilla
2) Akdeniz'deki bizi yaşamak için:
Hırvatistan'ın Dalmaçya kıyıları ve özellikle Dubrovnik
Yunanistan; Yunan adaları özellikle Midilli, Rodos, Sakız, Korfu, Kefalonya, Zakintos ve Girit.
İnebahtı (Nafpaktos), Arta (Narda), Anaboli (Nauplion) şehirleri.
3) Hayattan bunaldığınız zaman:
Bosna-Hersek: Bosna
4) Kafanızı dinlemek, hayat hakkında planlar yapmak, durup bir geriye bakmak için:
Macaristan: Peşte ve Buda ama özellikle Peşte.
Avusturya: Viyana, Innsbruck, Salzburg, Graz, Klagenfurt.
5) Hayaller kurmak, tefekküre dalmak için:
Özbekistan: Semerkand
6) Orta Asya coğrafyasını keşfetmek için:
Özbekistan: Taşkent, Buhara, Semerkand ve Özbekistan-Kırgızistan-Tacikistan tarafından paylaşılan Fergana Vadisi. Not: Doğu Türkistan'ı da öneriyor ancak günümüzde oraya gitmek neredeyse imkansız.
Kazakistan'ın güneyi: Türkistan (Yesi) şehri
7) Tüm dünyada en sevdiği şehir:
İran: İsfahan ve Yezd (bu arada diğer önemli İran şehirlerini de öneriyor: Tebriz, Tahran, vs...)
Ek olarak:
İtalya: Roma, Venedik, Floransa, Napoli, vs...
Rusya: Moskova, St.Petersburg ama özellikle Volga boyundaki şehirler. Örneğin Yaroslavl.
Hayatını kaybeden Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın 2025 yılında katıldığı panelden kesit:
"Mühim olan şey, tayin edemeyeceğimiz bir ömrü verimli hale getirebilmek.
Huzursuz insanlar, verimli olamazlar.
Size mutluluklar, güzel tesadüfler diliyorum.”