Herkesten çok güldü. Belli ki acı çekiyor.”
Diye bir cümle var Tolstoy’un Savaş ve Barış’ında. Gorki ise Ana kitabında bunu şöyle ifade etmiş: ”Ne güzel gülüyorsun Andre! Oysa çok gülenlerin yüreğinde keskin bir acı saklıdır.'' Bu böyledir. En çok gülenin en içi, daima acı dolu.
“Ne kadar az bilirsen o kadar iyi uyursun” der Gorki, İzahını Sartre yapar: “Uyursan gece biter, uyuyamazsan sen”. Son noktayı Freud koyar: “Çok uyumak kaçmaktır, uyuyamamaksa yakalanmak”.