[Survival guide] Status epilepticus
ฉบับย่อยแล้ว เน้นใช้งานเบื้องต้น
1.เจอคนไข้ชัก ก่อน 5 นาที -> Stabilize คนไข้ก่อน, ให้ O2, Monitor V/S, เปิด IV + เจาะน้ำตาล + เจาะแลปอื่น (e.g. CBC,BUN,Cr,Elyte,Ca,Mg,LFT)
2.ถ้าชักเกิน 5 นาที = Status epilepticus
Rx. ให้ Diazepam 10 mg iv stat (0.15-0.2 mg/kg/dose)
(ถ้าไม่หยุดชัก ให้ซ้ำได้อีก 1 dose)
3.ตาม Guideline ประเมินหลังจาก 20 min
แต่ในชีวิตจริงสั่งยากันชัก IV ให้ต่อทันที
(ถ้าหยุดชักแล้ว -> พอรอได้ , ถ้ายังไม่หยุดชัก -> ตามยามาให้ด่วนๆๆๆ ไม่งั้นคนไข้มี Brain damage) เลือกเอาตัวใดตัวนึง ตาม condition คนไข้/รพ.
💉Phenytoin (Dilantin®)
15-20 mg/kg/dose (Max 1,500 mg)
▶️BW 37.5-49 kg => 750 mg + NSS 100 ml iv drip in 15 min
▶️BW 50-62 kg => 1,000 mg + NSS 100 ml iv drip in 20 min
▶️BW 63-75 kg => 1,250 mg + NSS 100 ml iv drip in 25 min
▶️BW >75 kg => 1,500 mg + NSS 100 ml iv drip in 30 min
(+ Order Phenytoin level หลัง load ยาครบ 1 ชม. /ต้อง Corrected กับ Albumin ทุกครั้ง)
‼️ระวัง Heart block, BP drop
🚨ถ้ายา Overdose คนไข้มี Ataxia, Nystagmus, ซึม
💉Valproate (Depakine®)
20-40 mg/kg/dose (Max 3,000 mg)
▶️BW 35-50 kg => 1,200 mg + NSS 100 ml iv drip in 15 min
▶️BW 50-60 kg => 1,600 mg + NSS 100 ml iv drip in 15 min
▶️BW 60-75 kg => 2,000 mg + NSS 100 ml iv drip in 15 min
▶️BW >75 kg => 2,400-3,000 mg + NSS 100 ml iv drip in 15 min
[Range ค่อนข้างกว้าง อันนี้เป็น dose ส่วนตัว เปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม]
(+ Order Valproate level หลัง load ยาครบ 1 ชม.)
‼️ระวัง Hepatic impairment -> Encephalopathy, Thrombocytopenia
💉Levetiracetam (Keppra®)
30-60 mg/kg/dose (Max 4,500 mg)
▶️ส่วนใหญ่กะๆให้ 1,500 - 3,000 mg + NSS 50-100 ml iv drip in 10-15 min
✅ไม่มี Acute serious side effects
⚠️ปรับยาตามไต
4. ตาม Guideline ประเมินหลังจาก 40 min
ถ้าให้ยากันชัก 1 ตัวแล้วไม่หยุดชัก ให้เพิ่มยาตามข้อ 3. อีก 1 ตัว หรือจะให้ Anesthetic agents ไปเลยก็ได้
(ชีวิตจริงจะสั่งยาเพิ่มและให้ยา Sedate คนไข้พร้อมกันเลย เพราะส่วนใหญ่ยาต้องรอเบิก เอาให้คนไข้หยุดชักก่อน)
⚠️ถึงขั้นนี้ถ้ายังไม่หยุดชัก
- Consult Neuro/Med
- on ETT + Ventilator
- ขอเตียง ICU +/- Monitor EEG
💉Midazolam 0.1-0.3 mg/kg iv stat then 0.05-0.4 mg/kg/hr
▶️ Midazolam 5-10 mg iv stat then 1->20 mg/hr
💉Propofol 2 mg/kg iv stat then 5-10 mg/kg/hr -> reduce to 1-3 mg/kg/hr
💉Thiopental 100-250 mg iv slowly push
Bolus every 2-3 min จนกว่าจะคุมชักได้
then 3-5 mg/kg/hr
5.ถ้ายากันชัก/Anesthetic agents ตัวเดียวเอาไม่อยู่ ก็ต้อง ปรับ dose + add ยาเพิ่ม จนกว่าจะหยุดชัก
6.หลังจากหยุดชัก W/U cause ของ Seizure ด้วยเสมอ
- CBC,BUN,Cr,Elyte,Ca,Mg,LFT
- CT Brain with contrast
- Urine for substance
- +/- LP
- อื่นๆอีกมาก ตามแต่โรคที่สงสัย