Süper güçlerin artık süper güç olmadıklarını gösteren acı olaylar vardır tarihte.
1683 2.Viyana Kuşatmasında Hussarların yeniçerileri rencide edişi ve Kırım Hanı Murat Giray'ın ihaneti. Bir süper gücün artık süper olmadığının resmidir.
1956 Süveyş Krizi İngilizlerin artık süper güç olmadığının ilanı olarak kabul edilir tarihçiler tarafından. Öyle rencide oldular ki gururlarını biraz olsun onarabilmek için Falkland Adalarını almak zorunda kaldılar.
Bu akşam açıklanacak 2025 Trump gümrük tarifeleri de ABD'nin artık süper güç olmadığının resmi bana göre. Tarih kayıtlarında ABD'nin zirve dönemi Bill Clinton dönemi olarak yazacak muhtemelen gelecekte.
Trump haklı mı? Haklı.
Bir reçel üreticisi Beyaz Saray'a mektup yazmış geçenlerde. ABD reçeline Avrupa %37 tarife uyguluyormuş. Avrupa reçeline ise ABD %1 tarife uyguluyor.
Burada asıl konu şu. Bu tarifeler yeni değil, ama artık ABD'nin bunları kaldıracak gücü yok. Çünkü süper güç değil.
ABD uçak gemisini Orta Doğuya yolladıktan sonra ne tesadüftür ki Çin donanması Tayvan açıklarına doğru ilerledi. Tayvan acil durum ilan etti.
Tek bir süper gücü olmayan dünyada yatırım yapmak daha zor.
Borsacıları ilgilendiren asıl konu şu. Çinli şirketler devlet desteğiyle, para kazanmaya değil rakipleri batırmaya oynuyor. Hani açıp Çinli şirketlerin bilançoya baksak -ki doğru olduğu da şüpheli- yatırım yapılacak da bir şey çıkar mı hiç emin değilim. Bize hep zarar yani, hem yatırım yapmak istemeyeceğimiz bir ülke, hem de yatırım yapmak isteyeceğimiz ülkelerdeki şirketleri de zayıflatıyor.
Asya iyi hoş ama, fikir geliştirmekte zayıf. Özgün üretim ancak demokrasi ve özgürlüğün olduğu yerlerden çıkıyor.
Çinlilerin olduğu ya da olabileceği sektörlerde kesinlikle olmamak gerekiyor. Lokalliğin ön planda olduğu sektörleri, Asya'nın dehşet verici üretim makinası tarafından taklit edilemeyecek sektörleri seçmek lazım gelecek yıllarda.
Keyfiniz yerindeyse ve güzel bir cumartesi gecesindeyseniz, Çin viskisi açmazsınız mesela. Çok önemli bir toplantıya Çin malı takım elbiseyle gitmezsiniz ya da. Bu böyle devam eder 10-15 yıl daha.
Ben her şeyi alt alta topladığımda şunu görüyorum, Çin çok iyi bir ikinci, fakat birinci olmak başka şeyler gerekiyor.