andy tran

Chasing my dream

[Moshe Vardi @vardi]

Happy New Year to all nerds :-)

[andy tran @andytra46946689]

@Pigscommunity Don’t claim it . They try to take all your balance ! F.k it

[andy tran @andytra46946689]

@AirdropsDaily_

[andy tran @andytra46946689]

@AirdropsDaily_ UQDQyjcs69W6eCJOZbBZARKnlYHspJJRqhsyWZkF5V-wkxYQ

[andy tran @andytra46946689]

@AirdropBrotherX Nice @buy_panic @nntihun @tradinbenjamins

[phuchoangle @phuchoanglevn]

Market Maker (MM) vs Game Maker (GM)
Khi mới tham gia vào thị trường crypto, mình như một tấm chiếu mới trải, khi đó còn không biết blockchain là gì, thế nào là hot hay cold wallet. Như bao người, mình lân la ở đủ các group trên Telegram, theo dõi các KOL trên X để theo các kèo mà họ chia sẻ, đó có lẽ là cách dễ nhất cho người mới theo dõi các dự án trong thị trường. Nhưng, kết cục như thế nào thì chắc mọi người đều có thể đoán được.

Rồi đến đầu 2020, mình bắt đầu biết đến Chainlink. Càng đọc và tìm hiểu về Chainlink, mình lại càng bị đắm chìm vào thế giới blockchain này [1]. Chainlink cho mình một niềm tin mãnh liệt rằng rồi chúng ta sẽ thấy blockchain và smart contract (hợp đồng thông minh) được áp dụng rộng rãi ở mọi nơi và mọi ngành nghề. Vào giai đoạn đó, mình đã có một thời gian ngẫm nghĩ, rồi từ đó tự thay đổi thesis/tư duy khi tham gia thị trường crypto này.

Mình tạm định hình ngành crypto này thành hai nhóm chính - Market Maker (MM) và Game Maker (GM).
Market Maker (MM) - hay còn được biết đến cái tên mỹ miều là Nhà tạo lập thị trường. MM cung cấp thanh khoản cho thị trường, đảm bảo rằng luôn có người mua và bán trong thị trường [2]. Họ giúp duy trì sự ổn định giá cả và giúp thị trường hoạt động trơn tru hơn cho các thị trường tài chính. Đặc biệt là trong thị trường crypto, các MM này là nhóm tạo tạo ra các làng sóng fomo cho các người mới. Wintermute, Jump Trading, hay DWF Labs là những cái tên quá quen thuộc với những bạn đã theo dõi thị trường từ lâu, đi đôi với độ nổi tiếng là độ tai tiếng của họ vì những pha pump/dump token mà không thể nào lường trước được, ví dụ như đợt Terra Luna [3]. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ cứ thế mà theo các MM, tưởng rằng sẽ được hưởng lợi từ các MM bằng cách theo dõi ví, track on-chain các hành động của họ. Nhưng không, chính chúng ta mới là những con mồi thơm ngon của họ. Mình luôn quan niệm rằng, họ chỉ cho chúng ta thấy cái họ muốn chúng ta thấy. Ta có thể làm được lần một, lần hai, nhưng chỉ cần sai ở lần thứ ba, thì ta có thể mất đi những gì có được từ hai lần trước.

Game Maker (GM) - mình tự nghĩ ra cụm này, nên không biết có ai trước đó đã thảo luận hay đề xuất về về cụm này chưa. Không cần phải quá sâu xa, đơn giản như chính các tên của nó, nhóm này là những người tạo ra thế giới blockchain này, là những người tạo lập nên cuộc chơi tài chính này, và đừng lầm tưởng họ ngang hàng với các KOL. Tiếng nói của GM có trọng lượng rất lớn trong cộng đồng, tầm nhìn của họ là hướng phát triển của toàn ngành. GM không chỉ là những thiên tài trong việc đưa ra những ý tưởng và tầm nhìn, họ còn giỏi luôn trong việc hiện thực hóa ý tưởng đó. GM liên tục đưa ra những đóng góp để phát triển thị trường, và đa phần các tổ chức tài chính, các dự án và các devs luôn coi những lời đóng góp của họ là kim chỉ nam trong việc phát triển sản phẩm.

Ví dụ như Satoshi Nakamoto, người đã tạo ra Bitcoin. Satoshi đã tạo nền tảng chuyển tiền/ thanh toán tài chính phi tập với một cơ chế tokenomic không thể nào tuyệt vời và hoàn hảo hơn [4]. Với mình, Satoshi thật sự là một thiên tài, ông tạo ra một tài sản có lượng cung cố định 21 triệu đồng, lượng BTC đào được giảm đi một nửa sau 4 năm, càng nhiều người tham gia đào thì độ khó sẽ tăng lên. Một cơ chế trong có vẻ đơn giản nhưng rất logic, việc này giống như chúng tìm được một mỏ vàng, mỏ vàng đó đương nhiên sẽ có một trữ lượng vàng cố định, ai đến trước thì sẽ đào được nhiều hơn, càng nhiều người tham gia vào đào ở mỏ thì đương nhiên việc tìm được vàng sẽ khó hơn. Satoshi đã đặt việc gạch đầu tiên cho việc tạo lập ra thị trường tiền điện tử này, nói không ngoa Satoshi chính là một trong những GM đầu tiên của thị trường này.

Ngoài Satoshi, chúng ta không thể không nhắc đến Vitalik Buterin - một trong những thiên tài mà cả thị trường crypto ai cũng phải ngưỡng mộ. Vitalik đề xuất phát triển Ethereum vào cuối năm 2013 do nhận thấy những hạn chế của Bitcoin trong việc xử lý các ứng dụng phức tạp. Vitalik muốn tạo ra một nền tảng linh hoạt hơn, cho các phép các nhà phát triển có thể tạo ra các ứng dụng phi tập trung (DApps) hoạt động dựa trên các hợp đồng thông minh, cũng từ đó Ethereum đã được ra đời. Mục tiêu của Vitalik là xây dựng một nền tảng blockchain thế hệ mới, mạnh mẽ và linh hoạt hơn so với BTC. Chỉ nhiêu đó thôi, cũng đã cho thấy được tầm nhìn siêu việt của của Vitalik như thế nào. Ethereum luôn là nền tảng cơ bản, là nơi để các nhà phát triển thực hiện các ý tưởng phi tập trung của mình, từ các sàn giao dịch phi tập trung cho đến các dịch vụ tài chính cơ bản của Web 3. Ngoài ra, từ các cuộc chiến giữa các blockchain layer 1, rồi định hướng phát triển layer 2 trên Ethereum, hay blockchain Modular. Nếu nhìn lại thì những khái niệm hay các narrative này cũng từ những bài blog của Vitalik mà ra, Vitalik thực sự là một trong những GM thiên tài của thị trường.

Vậy ngoài Satoshi với Bitcoin và Vitalik với Ethereum, chúng ta có những ai khác là GM của thị trường? Sau khi tìm hiểu và dành hàng giờ đọc các blog của Chainlink, xem đi xem lại các bài thuyết trình của Sergey tại các hội nghị, mình tin rằng các founder của Chainlink như Sergey Nazarov, Steve Ellis và Ari Juels chính là một trong những Game Maker của thị trường crypto này. Đó chính là lý do vì sao mình từng viết một bài về Bộ ba nguyên tử Bitcoin - Ethereum - Chainlink này, ba dự án là mảnh ghép cực kỳ quan trọng giúp blockchain phát triển và tiếp cận được với nhiều người hơn [6].

Chainlink white-paper được ra mắt bởi Sergey, Steve và Ari vào năm 2017 [7]. Khi này cả thế giới lần đầu được nghe đến cụm “Decentralized Oracle Networks” - một mạng lưới oracle phi tập trung giúp kết nối data từ thế giới bên ngoài vào blockchain. Bởi chính họ là những GM, họ hiểu rất rõ cuộc chơi của game blockchain này, họ biết được điểm yếu của blockchain là bị cô lập với thế giới bên ngoài, các smart contract sẽ không có tính ứng dụng nếu data không được trao đổi qua lại giữa blockchain và thế giới thực, thì khác gì blockchain sẽ trở nên không có tính ứng dụng với con người? Nên nhớ, mọi công nghệ được tạo ra là để cải thiện và nâng cao cuộc sống và xã hội loài người. Rồi cho đến khi, Chainlink chính thức ra mắt các dịch vụ như Price feed hay Automation (trước đó là Chainlink Keepers), chúng ta đã có một mùa hè tuyệt vời - hay còn gọi là DeFi summer. Nếu nhìn về phía sau sân khấu, chính Chainlink đã mở ra cuộc chơi DeFi này, và cho đến hiện tại, Chainlink vẫn luôn là người nắm tay dẫn đường cho các dự án ở giới DeFi. Nếu bạn đã từng nhìn qua bức hình về Chainlink effect (xem ở reference 8), bạn sẽ hiểu được vì sao mình nói Chainlink chính là GM của cuộc chơi này [8]. Đó là bởi vì, khi Chainlink được thông báo chính thức mainnet trên bất kỳ một chain nào, số lượng developers ở trên chain đều tăng nhanh ở cấp độ lũy thừa. Chainlink mang đến cho họ những tool cần thiết nhất để build một hệ sinh thái blockchain, Chainlink giúp họ có những dịch vụ về data an toàn và bảo mật nhất để phát triển những sản phẩm tài chính. Những dự án DeFi Bluechip hàng đầu của thị trường như AAVE hay Synthetix luôn hợp tác mật thiết với Chainlink, việc này giúp họ đảm bảo rằng họ sẽ là những người đi đầu trong thị trường nhờ vào nền tảng Chainlink. Và cho đến hiện tại, Chainlink đã phần nào trở thành một tiêu chuẩn chung của toàn thị trường DeFi. Và không chỉ DeFi, khi Chainlink ra mắt Verifiable Random Function (VRF), Chainlink cũng đã tạo ra một sân chơi minh bạch hơn cho mảng Gaming, giúp người chơi có thể tin tưởng được rằng các vật phẩm hay NFTs được phát hành một cách ngẫu nhiên mà không bị nhà phát hành gian lận. Tất cả những sản phẩm mà Chainlink ra mắt, luôn là tiền đề quan trọng giúp các nhà phát triển dựa vào đó mà tạo ra những sản phẩm và dịch vụ ứng dụng blockchain.

Thực tế, từ khi ra mắt Chainlink đã được định hình sẽ trở thành một platform để giúp các devs có thể dễ dành phát triển các Dapps trên các blockchain, không chỉ cho DeFi mà còn cho cả TradFi. Chainlink biết rằng, thế giới này sẽ không chỉ có các public chain như BTC và ETH, sẽ có hàng ngàn public chain như vậy được phát triển nhằm cạnh tranh miếng bánh thị phần của ngành blockchain này. Ngoài public chain, Chainlink còn thấy được các quỹ đầu tư, các tập đoàn tài và các ngân hàng sẽ tham gia và tích hợp công nghệ blockchain này - hay còn gọi là bank chain. Đương nhiên, mỗi ngân hàng, mỗi tổ chức tài chính họ sẽ tự phát triển và vận hành những blockchain riêng của họ theo đúng mục đích và nhu cầu của họ. Do vậy, Chainlink hiểu được sự quan trọng của việc giao tiếp giữa các public chain và private bank chain này hơn ai hết. Các chain này sẽ như những hòn đảo cô độc nếu không được kết nối với nhau, và đó cũng chính là lý do Chainlink phát triển CCIP và muốn cả thế giới công nhận CCIP là tiêu chuẩn chung toàn cầu của việc giao tiếp giữa các blockchain, giống như TCP/IP đã làm với nền internet hiện tại. Thật vậy, không cần phải bàn cãi thêm khi CCIP hiện tại đã chứng minh được rằng, đây là một trong những công nghệ của thập kỷ, khi được SWIFT hay DTCC dùng thử nghiệm ứng dụng vào việc vận hành các nền tảng tài chính lớn nhất toàn cầu. Danh sách các tổ chức tài lớn nhất hợp tác với Chainlink để phát triển và đẩy mạnh việc token hoá tài sản thế giới thực bạn có thể xem thêm ở bài này [13], và với việc này, Chainlink một lần nữa cho thấy việc định hình hướng phát triển ngành blockchain của họ trong mảng RWA. Chainlink sẽ chính là người mang hàng nghìn tỷ đô lên giao dịch on-chain chứ không phải là ai khác. Nếu các founder của Chainlink không phải là các GM, bạn có nghĩ tầm nhìn của họ nghĩ ra được những ý tưởng như vậy và biến nó thành hiện thực như bây giờ?

Ngoài ra có một số thông tin bên lề có thể nhiều người chưa biết đến, nhưng những thông tin này củng cố thêm niềm tin của mình về việc các founder của Chainlink là những người hiểu rõ nhất về cuộc chơi blockchain, và họ chính là một trong những người tạo lập cuộc chơi này. Về Ari Juels, đa phần mọi người đều biết ông là một trong những giáo sư có danh tiếng nhất trong mảng cryptography, và chính Ari Juels là đồng tác giả của bài báo “Proofs of Work and Bread Pudding Protocols” vào năm 1999, Ari cùng với Mark đã đề xuất ra khái niệm Proofs of Work [9]. Và Proofs of Work chính là cơ chế cơ bản giúp Satoshi và Vitalik phát triển Bitcoin và Ethereum đời đầu. Ngoài ra, chắc mọi người cũng nghe nói rất nhiều đến MEV (Miner Extractable Value), cũng chính Ari và team của ông đã đề xuất ra khái niệm này ở bài báo “Flash Boys 2.0: Frontrunning, Transaction Reordering, and Consensus Instability in Decentralized Exchanges” [10]. Mọi công nghệ luôn được phát triển dựa trên các nghiên cứu khoa học học thuật, và các bằng chứng trên đã chứng minh cho thấy Ari chính là nhà khoa học đi đầu trong mảng cryptography. Một trong những khái niệm, các cơ chế phức tạp và quan trọng nhất của giới blockchain này phần nào đều đến từ các nghiên cứu của Ari. Đối với co-founder Sergey, có lẽ chính Sergey mới là người đầu tiên nghĩ ra khái niệm smart contract (hợp đồng thông minh) cho blockchain, khi ông đã mua tên miền “https://t.co/CZYdupnDD3” vào năm 2008 [11], và cho đến tận 2013 Vitalik mới ra mắt Ethereum và phổ biến với cộng đồng về khái niệm smart contract. Quan trọng hơn cả, Sergey cũng như Chainlink không phải chỉ mới làm việc với SWIFT vài năm gần đây. Chainlink đã chiến thắng một giải “Innotribe Industry Challenge” được tổ chức bởi SWIFT tại Sibos 2016 [12]. Từ đó, Chainlink đã bắt đầu làm việc với SWIFT trong việc phát triển công nghệ CCIP giúp SWIFT giải quyết vấn đề giao tiếp giữa các DLT (Distributed Ledger Technology). Có thể nói, Chainlink đã làm việc với SWIFT trước cả khi Chainlink ra mắt dịch vụ mainnet đầu tiên cho DeFi vào 30/05/2019.

Với những thông tin và lập luận trên, mình tin rằng ngoài BTC và ETH, chúng ta có Chainlink chính là một trong những GM của thị trường này. Là những cá thể nhỏ bé, không phải ai trong trong chúng ta sinh ra để trở thành các trader. Chúng ta được đào tạo và làm việc ở nhiều ngành nghề khác nhau, đó là những việc chúng ta giỏi và có thể tạo ra được giá trị cho xã hội. Mình tự ngẫm ra được rằng là mình muốn hạn chế tối đa việc đưa ra các quyết định và hành động mình thực hiện, bởi vì càng làm xác suất sai sẽ càng cao. Nên thay vì bỏ ra hàng giờ ngồi check on-chain, kẻ đủ line xanh đỏ trên chart nhằm theo dõi các MM xem họ làm gì, mình chọn làm ít đi. Và mình chọn theo thị trường này trong dài hạn bởi vì thị trường này không xuất hiện một hay hai năm rồi biến mất, nó vẫn ở đó. Mình chỉ muốn chiến thắng cuộc chơi này một lần duy nhất. Nhưng để đi được trong dài hạn và tăng xác suất chiến thắng, mình cần phải theo đúng người, nên mình chọn đi theo Game maker - đó là Chainlink.

Do đó, thay vì theo dõi Market Maker, mình chọn theo chân Game Maker Chainlink.

[andy tran @andytra46946689]

@Ancient8_gg @xpet_tech I love it. It is a perfect pair. Ancient8

[Ancient8 @Ancient8_gg]

Prize pool up to $20,000 - We're excited to join hands with @xpet_tech for another exciting campaign under Ancient8 Mainnet Mastery. 🎮💚

Users who complete the campaign not only receive rewards but also gain the recognition for future 🪂💰.

A thread 🧵 1/5

[andy tran @andytra46946689]

@tatsumeeko @xpet_tech Tatsumeeko oooooooooooooo

[TatsuVerse (Previously Tatsumeeko) @Tatsu_Verse]

We're thrilled to announce our partnership with @xpet_tech ✨

Xpets is a SocialFi Pet Simulator playable directly in your browser.

Play and complete quests to win Access Codes and secret reward🎁

Stay tuned🔔

[andy tran @andytra46946689]

Okila

[andy tran @andytra46946689]

Thank hội !

[andy tran @andytra46946689]

Oke

[andy tran @andytra46946689]

@xpet_tech xpet ttttttttttttttttttt

[andy tran @andytra46946689]

@xpet_tech xpet thank you guy for the game and money ! $$

[andy tran @andytra46946689]

@GasHeroOfficial Gas Hero go to moon soon !

[andy tran @andytra46946689]

@GasHeroOfficial Gas hero go to moon soon !

[2184 | Game by FSL @2184Official]

Who's Xcited? 👀

[andy tran @andytra46946689]

@xpet_tech @GasHeroOfficial xpet go to moon soon !

[andy tran @andytra46946689]

@xpet_tech @okxweb3 xpet go to the moon !