Aslan Bilkay

Dinler Tarihi PhD Candidate @istnbulilahiyat
Arş. @IlahiyatSiirt
MA @ibnhalduni
Müif'19 🎓 @marunilahiyat
İsar @isarorg | Editör @marifetnameder

[marifetname @marifetnameder]

| Yeni Sayımız Yayında!

🔗https://t.co/539iy8RL8w

[BPT @bpthaber]

Dünya Kupası’nın ilk çeyrek finalisti belli oldu:

Fas. 🔥

[Hüseyin Gökalp @huseyin_gokalp]

Oxford University Press'in DSH (SSCI Q1) dergisinde @ali_cetinkaya hocam ile birlikte hazırladığımız “The Early Islamic Conquests Database–Balādhurī (EICD-B): LLM Extraction of Conquest Data from Futūḥ al-Buldān” başlıklı makale elhamdülillah yayımlandı.
https://t.co/AX133yNGkI

[arkeolojihaber ® @arkeolojihaber]

📍 Diyarbakır'da Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan Zerzevan Kalesi'ndeki Mithras dinine ait yer altı tapınağının 1700 yıl önce mühürlenerek kapatıldığı tespit edildi.

Kalede 2017'de yapılan çalışmalarda ortaya çıkarılan Mithras Tapınağı'nın girişinde yer alan kitabedeki yazının çözümü, Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Süryani Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Sait Toprak tarafından, eski Aramice epigrafik ve filolojik incelemeyle yapıldı. Yapılan epigrafik ve ortografik analizlerde, yazının MS 3. ve 4. yüzyıllarda eski Süryanice ve Aramice yazı karakterleriyle uyum gösterdiği tespit edildi.

Şanlıurfa Müzesi'ndeki MS 2. ve 3. yüzyıla ait Süryanice yazıtlarla yapılan karşılaştırmalarla, kitabenin tarihlendirmesi gerçekleştirildi. Yazının çözümüyle tapınağın 1700 yıl önce Roma İmparatorluğu döneminde Hristiyanlar tarafından kapatılarak mühürlendiği ortaya çıktı.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, "Kutsal alanda yer altı yapısı ve tapınak vardı. Hristiyanlıkla birlikte gizem dininin en önemli Mithras Tapınağı'nın kapatıldığını gördük. Kapatılma döneminde sikkelerin ortaya çıkmasıyla da buna işaret edilmişti. Tapınağın kapısında bir yazıt keşfettik. 2017'den bu yana yurt içi ve yurt dışında birçok çalışma yapıldı ama yazıt çözümlenemedi. Bir yıl boyunca yapılan çalışmayla çözümü yapılan yazıt, dünya arkeolojisine önemli bir keşif olarak tarihe ismini yazdırdı" dedi.

Mithras dininin Roma İmparatorluğu döneminde çok yaygın inanç olduğunu anlatan Coşkun, Hristiyanlıkla birlikte Mithras tapınaklarının Zerzevan Kalesi'ndeki gibi ya kapatıldığını ya da kiliseye dönüştürüldüğünü gördüklerini belirtti. Coşkun, "İlk kez, bu tapınağın kutsanarak kapatılması, Mithras ile ilgili bilinen ve dünya arkeolojisinde en çok merak edilen önemli bir soru işaretine cevap buldu. Mithras inancı, Roma İmparatorluğu'nda yaygın ve MS 2. ve 3. yüzyılda bütün Roma'ya hakim olan bir inanç. İmparatorların Hristiyan olmasıyla ve Hristiyanlığın Roma dünyasında yayılmasıyla Mithras inancını kendilerine rakip görüyorlar. Bu nedenle bu inancı yasaklıyorlar. Bütün tapınaklar ya kapatılıyor ya da kiliseye dönüştürülüyor" ifadesini kullandı.

Prof. Dr. Toprak ise “Yazıtta 'Yenilmeyen güneş tanrı Mithras' ile Hazreti İsa'nın o Mithras karşısındaki varlığını buradaki yazıyla da sembolize bir şekilde ifade edildiğini görüyoruz. Haç ve bu yazı mevcut Mithras Tapınağı'nı bir anlamda mühürlüyor. Yazının içeriğini incelediğimizde bu çok bariz bir şekilde görünüyor. Yazıtta karakteristik olarak milattan sonra 4. veya 5. yüzyıl yazı özelliklerini görebiliyoruz. Yazıtta 'kutsal haçın tanrı adına ki o tanrı düzenleyen, ıslah eden ve sevgiyi yayan tanrıdır' ifadeleri yer alıyor. Bu cümleyle bir anlamda mevcut Mithras Tapınağı kapatılarak hükmü feshedilmiştir” dedi. Kaynak: AA (02.06.2026)

[Mahfil @mahfildijital]

🔴 Suriye Havayolları'nın yayınladığı reklam filmi ses getirdi:

"Sayın yolcularımız. Şam'a vardığımızı bildirmek isteriz.

Şu an uçağın sağ tarafından eski mahalleleri görebilirsiniz.

Ve sol tarafımızda Şam'ın Guta bölgesi var.

Özgürlerin evi ve şehitlerin yurdu...

İyi vakit geçirmenizi dileriz.

Gökyüzü yeniden bizim..."

[Dijital Beşeri Bilimler M.|Center f DH |Marmara Ü @DBB_CDH]

🚀 Merkezimiz tarafından hazırlanan Seyahatnâme Atlas Web Portalı Açıldı!

https://t.co/JCqInjKeuU

Marmara Üniversitesi Dijital Beşerî Bilimler Uygulama ve Araştırma Merkezi (DBB-M) bünyesinde eğitim ve araştırma süreçleri içerisinde gönüllü katkılarla geliştirilen Seyahatnâme Atlas, Osmanlı coğrafyasına ilişkin seyahatnamelerinin künyelerini dijital yöntemlerle erişilebilir, analiz edilebilir ve görselleştirilebilir bir araştırma altyapısına dönüştürüyor. Seyahatnamelerde yer alan kişi, mekân ve güzergâh bilgileri ilk kez bütüncül bir dijital ekosistem içinde araştırmacılarla buluşuyor.

Seyahat anlatıları yalnızca geçmiş yolculukların kayıtları değil; aynı zamanda şehirlerin, toplumların, kurumların ve gündelik hayatın izlerini taşıyan önemli tarihî kaynaklardır. Seyahatnâme Atlas, bu zengin mirası yapılandırılmış veri setleri, etkileşimli haritalar ve ağ analizleri aracılığıyla yeniden görünür kılarak tarih, edebiyat, coğrafya, sosyoloji ve dijital beşerî bilimler alanlarında çalışan araştırmacılar için yeni araştırma imkânları sunmaktadır.

📊 Atlasın mevcut kapsamı:

🔹 1088 Kayıt
🔹 3 Kaynak Cilt
🔹 8 Bölge
🔹 VIII. – XX. Yüzyıl Dönem Aralığı

📚 Veri tabanı şimdilik şu temel kaynaklardan künyeleri tespit etmiştir (Eser sahiplerine teşekkürlerimizi sunarız):

• Prosopographie der Reisenden und Migranten ins Osmanische Reich (10 cilt; c. 1 ve 2 kullanıldı)
• Les Voyageurs dans l'Empire Ottoman

🔎 Platform üzerinden;

• Seyyahlar, eserler, kişiler ve mekânlar arasında arama yapabilir,
• Tarihî güzergâhları etkileşimli haritalar üzerinde inceleyebilir,
• Farklı dönemlere ait seyahatnameleri görebilir,
• Künyelerde geçen Kişi–mekân–güzergâh ilişkilerini ağ analizleriyle keşfedebilirsiniz.

Seyahat anlatılarının sunduğu tarihî, toplumsal ve mekânsal bilgiyi dijital yöntemlerle yeniden yorumlayan bu açık erişimli platformu keşfedin:

https://t.co/JCqInjKeuU

@marmara1883

[Mahfil @mahfildijital]

🔴 Cüneyt Özdemir:

Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye aleyhindeki kararı onaylandı.

Avrupa Birliği'nin eski cazibesi Türkiye için artık yok.

"Sizi almıyoruz çünkü sizin insan hakları falan" Lan git! Müslüman bir ülke diye almıyorsunuz bizi.

Almıyorsunuz da ne oluyor? En büyük ordu Türkiye'de.

"Türkiye'nin ev ödevi"... Lan git, ev ödeviymiş. Sen kimsin de bize ev ödevi veriyorsun.

[Kitâbiyat @bibliyoteka]

Ekrem Akurgal’ın ilk defa 1999’da TÜBA tarafından basılan hatıratı Bir Arkeoloğun Anıları, uzunca bir aradan sonra Kronik’ten çıkmış. Kitaba yakışır bir kapak olmuş şükür.

[YTB @yurtdisiturkler]

Beşeri ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı başvuruları başladı.

#BESKAP ile soydaş ve akraba topluluklarımızın beşerî ve sosyal kalkınmalarına yönelik kapsamlı, yol haritası oluşturan, yenilikçi tez ve bilimsel araştırmalarına destekler verilecek.

Başvuru ve detaylı bilgi için👇
https://t.co/XKoUsblSuX

[Enes Furkan Onur @EnesFurkan_Onur]

Gesellschaft zur Förderung der Islamstudien (GEFIS) bünyesinde gerçekleşen, Prof. Dr. Mehmet Sait Toprak hocanın "Semitik Diller Bağlamında İslam'ın Kurucu Metinleri" başlıklı semineri ve akabinde bu seminere dair gerçekleştirdiğim müzakere yayınlandı:

https://t.co/7DLAA264b3

[Gazete Sabro @gazetesabro]

📌Çivi yazılı kitabeleri için tarihi adım

Dünya çapındaki üniversitelerde en çok incelenen ve araştırılan eserlerin başında gelen Bethnahrin (Mezopotamya) çiviyazılı kitabeleri, Arapça konuşan öğrenci ve araştırmacılar için erişilebilir hale geliyor.

https://t.co/eqHSo4aGZ6

[TÜBA @TUBAakademi]

📢8. Geleneksel Yaz Okulu Başvuruları Başladı

📝Türkoloji, Sanat ve Medeniyet Tarihi Yaz Okulu
📝Yapay Zekâ ve Enerji Yaz Okulu

🎯 Son gün: 2⃣3⃣ Haziran 2⃣0⃣2⃣6⃣
🤝#TÜBA @turkic_academy @Tika_Turkiye @yurtdisiturkler
📍Konya, @selcukuniresmi

👉https://t.co/xVbUiyIt3v

[Hasan Mert Kaya @kayamerthasan_]

Doğudan Batıya Orta çağ İslam tarihi halen birçok bilinmeyenle dolu. Bu nedenle İslam arkeolojisi ve saha çalışmaları büyük önem taşıyor. Önyargı ve bağnazlıktan uzak, toleransı önceleyen bir Akdeniz barışının yolu İslam Arkeolojisinden geçiyor.

V'esselam

[KÜME Araştırma @kumearastirma]

KÜME Araştırma Destek Programı 2026’ya ilişkin başvuru sürecinde öne çıkan başlıklar ve sıkça yöneltilen soruları derledik.

Program, sosyal ve beşeri bilimler alanında kavramsal derinliği, yöntemsel tutarlılığı ve araştırma nesnesiyle kurduğu ilişkinin ciddiyetiyle öne çıkan projeleri desteklemeyi amaçlıyor. Bu çerçevede başvuru koşulları, destek kapsamı, dosya yapısı ve değerlendirme ölçütleri belirli akademik ve kurumsal ilkeler doğrultusunda yapılandırılıyor.

Detaylı bilgi ve başvuru formu için tıklayın: https://t.co/e0mZXULbLe

[etginlik @etginlik]

Mardin Kızıltepe'de halı deseni işlenen cadde:

[Kitâbiyat @bibliyoteka]

Merhum Mustafa Sabri Küçükaşcı’nın uzun zamandır baskısı olmayan iki kitabı, Cahiliye’den Emevilerin Sonuna Kadar Haremeyn ve Abbasîler’den Osmanlılara Mekke Medine Tarihi, Yeditepe’den çıkmış.

[Mehmet Görmez @DIBMehmetGormez]

Suni sınırları tanımayan gönül coğrafyalarının kapılarını birbirine açık tutması ne büyük nimetmiş. Yirmi yıl sonra bir bayram gününde aile efradı ile birlikte, günübirlik Halep’teki kardeşlerimizle bayramlaşmak ne güzel bir lütufmuş. Zulüm ve istibdadın, vekâlet savaşlarının harabeye çevirdiği, yüz binlerce insanın katledildiği, milyonlarca insanın yerinden yurdundan edildiği güzel şehir Halep’te elemin emele dönüştüğünü her mütebessim çehrede görmek ne güzel bir umut.
Dahası, bu zor süreçlerde insanlığın vicdan yükünü omuzlayarak kardeş Türkiye halkının, hassaten komşuları Gaziantep’in kendilerine gösterdiği ensar ruhu ve misafirperverlik için her bir ferdin teşekkür hissi ne yüce bir duygu.

Bu vesileyle ailemizi bizzat evinde ağırlayan Halep’in kıymetli valisi Azzam el Garib’e, cuma namazı sonrasında bizleri Halep’in âlimleri ile buluşturan Evkaf Müdürü Ömer Ukkaşa’ya en kalbi teşekkürlerimi arz ederim. Rabbim umutlarını boşa çıkarmasın. Haleb-i Şehbâ’yı en kısa zamanda tekrar mamur bir beldeye dönüştürmeyi nasip eylesin.

[İSAR Dijital @isardijital]

Bıçağı aslında kime çekiyoruz?
Kurbanın sadece yardımlaşma ve et dağıtma olduğunu sanıyoruz ama Ekrem Demirli Hoca "Kestiğimiz o hayvan aslında bizim teslimiyetimiz, ilahi emre direnen tarafımızdır" diyor.

Kurbanın unutulan metafiziği yarın 19:00'da https://t.co/FiuysGHmD9 de

[Hakan Olgun @h_olgun]

İslam geleneğinde kurban ibadetini, bir canlının hayatına kast ederek Tanrı'nın rızasını kazanma hali olarak gören seküler zihinler, kurbanın ibadet anlamı ile pagan inançlardaki ritüel boyutunu hep birbirine karıştırır.
Devamı: "İbadet, Ritüel ve Kurban"
https://t.co/TcYTEaC9Xq

[İSAR @isarorgtr]

📢Klasik ve Modern Arapça eğitimi, İslami ilimler ve sosyal bilim seminerleri üzerine kurulu İSAR Eğitim Programı başvuruları başladı!

🗓️Son Başvuru Tarihi : 23 Ağustos

🔗Başvuru ve Detaylı Bilgi İçin: https://t.co/JuXCLx0tHp