Uzm. Dr. Can Çiftçi

Önce meraklı sonra doktor.
İç Hastalıkları Uzmanı

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@claudesfun Yep!

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@DrMargaretShow Thank u!

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

Herkes soğuk duş yapmayı övüyor ama kimse ne zaman yapılmaması gerektiğini anlatmıyor😂

Gel ben sana güzelce şu işi anlatayım. Sen de kurtul ben de😂

1. Soğuk suya girdiğinde vücut bir alarm yanıtı başlatır. İlk 30 saniye nefes kesilir, kalp hızlanır — bu cold shock response. Ama geçici. Hemen ardından nöradrenalin ve dopamin fırlar.
Hem de öyle az falan değil, 3-5 kat! Bu artış anlık değil; dopamin ortalamasını saatler boyunca yüksek tutar. Bu da ödül almış hissetmenizi sağlar — sürekli bir şeyler yeme dürtüsünü azaltabilir

2.Antrenman sonrası soğuk duş yapıyorsan kasına ihanet ediyorsun. Çünkü egzersiz sonrası oluşan inflamasyon aslında kasın büyüme sinyali. Soğuk su o sinyali söndürüyor. Kas yapım mekanizmaları baskılanıyor, onarım yavaşlıyor. Yani “hem kas yapayım hem soğuk duş alayım” diyorsan — birini seç kardeşim😂

Bir de kimsenin konuşmadığı taraf var:

3.Vücudun zaten stres altındaysa soğuk duş iyilik değil — ekstra stres. Stres hormonu kortizol zaten tavandayken bir de soğuk şoku eklersen HPA aksın aşırı yüklenir. Kronik kortizol tiroid fonksiyonunu baskılar (T4→T3 dönüşümü düşer), ADH yükselir ve su tutarsın, saç dökülmesi kolaylaşır. Menopozdaysan, uyku kaliten düşükse, sert diyetle kaloriyi çok kıstıysan bu tablo seni zinde yapmaz — çökertir. Buna allostatik yük diyoruz ve soğuk duş bu tabloda kahraman değil, tetikçi.

Peki ne zaman soğuk duş?
☀️ Sabah kalkınca — kortizol zaten doğal zirvede, sempatik aktivasyon vücudun ritmiyle uyumlu. Gün boyu zinde kalırsın.

🛋️ Antrenman yapmadığın gün — inflamatuar büyüme sinyali aktif değil yani güvenli.

Ve bir bonus: düzenli soğuk maruziyeti yağ dokusunu dönüştürüyor. Mevcut kahverengi yağ dokusu (BAT) aktive olurken, beyaz yağ hücreleri de “beige” hücrelere dönüşerek enerjiyi ısı olarak yakmaya başlıyor — buna browning deniyor.Tek başına zayıflatmaz ama metabolik olarak küçük bir avantaj sağlar.

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

Meşhur zayıflama iğnelerinin bir çok bağımlılığın tedavisinde işe yarayacağı artık çok net bir bilgi. Bunu bu ilaçlar çıktığı zaman kullanan hastaların sigara ihtiyacını azalmasından da fark etmiştim aslında.

Bakın daha dün yayınlanan bir çalışmada da bunu çok net bir şekilde gördük. Peki nasıl?

Mantık çok basit; ilacın etki ettiği GLP-1 reseptörleri sadece bağırsak da değil beyinde de var ve bu reseptörler ödül mekanizmasına etki ederek bağımlılıkların daha az ilgi çekici olmasını sağlıyor.

Yapılan çalışma ise efsane. Buyrun veriler:

BMJ'de dün yayınlanan devasa bir çalışma: 600.000+ ABD gazisi, 3 yıl takip.

GLP-1 kullanan diyabet hastalarında:
• Tüm madde bağımlılığı riskinde %14 azalma
• Opioid bağımlılığında %25 düşüş
• Madde ilişkili acil servis başvurularında %31 azalma
• Madde ilişkili ölümlerde %50 azalma
• İntihar düşüncesi/girişiminde %25 azalma

Alkol, nikotin, kokain, opioid, esrar — hepsinde etkili.

📎 https://t.co/czyCsd0rDl

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@rastgelee56 @grok Bizim yanıtlarda grok elimizi öper.

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@bendebibakayim yo doğru işte tam olarak onu söylüyoruz.

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@nosleepnomore Çünkü futbolcuların kas kütlesini arttırma gibi bir amaçları yok. Yoğun antrenman temposunda kaslarındaki inflamasyonu hızlıca azaltıp sonraki antrenmandaki performanslarını arttırmaya çalışıyorlar

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@samyeliii4 Benzer etki

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@neutralpil31827 Meta analiz: https://t.co/GeMxic2Bhk

Aslında mekanizma bazlı da çok mantıklı. Ben yayından çok fizyolojik mekanizmaya bakmayı seviyorum. Bu bilgi iki taraftan da doğrulanabilir

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@SeRKaN_KaRaLaR Full soğuk olmuyorsa bence bir diğer iyi seçenek bu söylediğiniz

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

Ramazan Farkı Özet:

🔹 Su kısıtlaması → Farklı hormonal aks (ADH/aldosteron) >> Etkiyi arttırıyor
🔹 Otofaji → Farklı kinetik (hiperozmolarite tetikli) >> Muadili yok.
🔹 Sirkadiyen → Sahurla melatonin baskılanması >> Uyku sorunluysa dikkat
🔹 Kilo kaybı → 2 kat fark >> Ramazan önde
🔹 Böbrek ve sıvı kaybı → Her zaman sorun değil >> Yine de dikkat!

Ramazan orucu 1400 yıllık bir "dry intermittent fasting" protokolü yani farklı!

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

"Ramazan orucu ile aralıklı oruç aynı şey değil."

Aynı sürelerde aç kalıyorsun ama vücudunda tamamen farklı şeyler oluyor. Hiç öyle uhrevi konulara girmeye gerek yok çünkü tamamen bilimsel açıklaması var.

Birazdan su kısıtlaması, sirkadiyen bozulma, otofaji kinetiği gibi farklı konuları ramazan açısından inceleyeceğiz.

🧵

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

"Su içmezsen böbreğin çöker" → Tıbbın en yaygın dogmalarından.

2024 BMJ Open meta-analizi:

Ramazan orucu böbrek fonksiyonunda çoğunlukla değişiklik yapmıyor. Hatta bazı çalışmalarda kreatinin paradoksal olarak DÜŞÜYOR.

Hiç tavsiye etmesem de çalışmaya katılmış böbrek nakli hastaları da ramazandan etkilenmemiş.

Neden? Muhtemelen yağ oksidasyonundan metabolik su üretimi (100g yağ → ~107ml su) ve besin olmadan sıvı dengesinin ciddi bozulmaması.

(BMJ Open, 2024, 14(11):e085329)

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@T3MaxxiAlt But i want to ask as a internal medicine doctor. If patient take t3, (most of time) this usage ended little tachy and tachy cause decompansation heart failure. what we will about this? Any info?

[Uzm. Dr. Can Çiftçi @bendrcan]

@FinansOgrencim Maalesef. Lakin facebook ve insta üzerinden keto gruplarını kullanabilirsiniz.