Muhteşem bir olay ya. Tüm ekibin ellerine sağlık.
Ne olduğunu anlamayanlar için olayı biraz açmak istiyorum.
Organ naklinde kan grubu ve doku uyumu önemlidir. Yani birine organ vereceğiniz zaman, uyumlu olması istenir.
Ayrıca öyle kafanıza göre birine organınızı veremezsiniz. Çünkü organ satışı yasaktır. Birine organı verebilmek için haklı bir sebebiniz olmalıdır. Bu bir akrabalık bağı olabilir, yılların dostluğu olabilir (ispat şartı ile). Yani etik kurulu "Ben bu kişiye organımı satmıyorum. Aramızda bir bağ var. Onun sağlığı için organımı bağışlıyorum." cümlesine ikna etmeniz gerekir. Bu nedenle yedi yabancı birine organınızı veremezsiniz. Çünkü arka planda bir satış olup olmadığını ispat etmek mümkün değildir.
Şimdi gelelim çapraz nakile.
Diyelim ki A kişisi ve B kişisi çok yakın. B kişisinin organ ihtiyacı var. A kişisi vermek istiyor ama uyum sağlanamıyor.
C kişisi ve D kişisi de çok yakın. D kişisinin de organa ihtiyacı var fakat C kişisi de onunla uyumsuz.
Fakat A kişisi D kişisine, C kişisi de B kişisine uyuyor. Bu durumda devlet diyor ki "Birbirlerinizin yakınına organlarınızı verebilirsiniz."
Bu durumda da satış olmadığından emin olunur. Çünkü herkes kendi yakınının sağlığı için organını veriyor.
Çapraz nakilde şöyle bir sıkıntı var; ameliyatlar aynı anda başlamalı. Yoksa birisi vazgeçerse zincir bozulur, mağduriyet olur. Mesela diyelim ki A kişisini ve D kişisini ameliyata aldınız. Ameliyat başarılı geçti ama C kişisi vazgeçti. Kolundan tutup zorla ameliyata sokamazsınız. Bu nedenle 4 ameliyatı da aynı anda başlatmanız gerekir.
Çapraz nakil olayı, uyum ihtimalini artırarak hastalar için büyük kolaylık sağlasa da uygulaması inanılmaz zor bir işlemdir. Tüm hastanenin bu işe entegre olması gerekir. Olayı yöneten bir kişi olsa da cerrahından ameliyathane hemşiresine, servis hemşiresinden hastane personeline kadar herkesin tecrübeli olması ve işini kusursuz yapması gerekir. Organ nakli dediğimiz konu zaten kendi başına çok kompleks bir işken, bu çapraz nakil olayı gerçekten muazzam bir şey.
Benim anlattığım 2'li çapraz nakildi. Yani 2 alıcı ve 2 verici var (aynı anda 4 ameliyat). Malatya bunun 7'lisini yapmıştı. Şimdi de 8'lisini yapmışlar. Gerçekten muhteşem bir olay. Başta Sezai Hoca olmak üzere tüm ekibi tebrik ederim. Elleri dert görmesin. Bu tarz öncü olayları ülkemizde daha çok görmek dileğiyle.
Bugün bir hasta geldi. Direkt söylediği şey bana aspirin yaz. Dedim ki "aspirinin ne işe yaradığını biliyor musunuz?"
"Ben aspirinsiz iyileşmiyorum" dedi.
"Şikayetinizi bana anlatın, belki yardımcı olabilirim" dedim.
"Geçen sefer geldiğimde de istedim yazmadınız, bana aspirin yazın ben bunu istiyorum"
Zaten bayram dönüşü yoğunluğu var, kapımın önü ana baba günü, hasta tutturdu aspirin yaz diye. Yok diyorum, dinlemiyor. Anlatmaya çalışıyorum, dinlemiyor. Odadan da çıkmıyor. Dayanamadım; "kaç mg lık aspirin istiyorsun söyle yazayım" Artık tek düşüncem istediğini vereyim gitsin oldu. Yapacak bir şey yok. Odadan kovsam eline kamera alıp Doktor beni odadan kovdu deyip sosyal medyada paylaşacak. Artık bıktırdınız Doktorları...
Dedi mg 'ını bilmiyorum. Ee ne yazacam o zaman? "Ortalama bir şey yazın" dedi. Anlattım mg 'ların önemini. Geçmişine baktım söylediğiyle hiç alakasız bir doz almış daha önce de muhtemelen Doktoru hayattan soğutarak benim gibi... Dedim ki size bunun yerine jelibon verip üstüne aspirin yazsam da aynı etkiyi görürdünüz, tamamen psikolojik yaşadığınız durum...
Yok illa yaz bana aspirini, yoksa çıkmıyor odadan...
Yazdım bir aspirin, sisteme de yazdım hastaya aspirinin kullanım endikasyonları ve riskleri anlatılmıştır diye. Saçma sapan bir sistem.
Hasta Sağlıklı Çözümü etiketleyip "Doktora gittim de bana aspirin yaz dedim yazmadı" dese hemen Bakanlık iletişime geçip ilgileniyor. Hasta bana zorla ilaç yazdırıyor, sistemde böyle bir saçmalık var. Üstelik bu hasta bana 1 puan verecek muhtemelen yazmamakta uzun süre direnç gösterdiğim için... Gelip de bakanlıktan hiç kimse Doktor kardeşlerim siz neler çekiyorsunuz poliklinikte demeyecek. Böyle sistemin yazıklar olsun
Hasta raporlu ilaçlarını yazdırmaya geldi ama ilaçların ismini bilmiyor.. E nabız şifreli.. Numara olarak kızının numarası çıkıyor.. Kızını arıyoruz ulaşılamıyor diyor.. Tam o sırada medulla çökmüştür.. Hasta hala orada göremiyor musun ya ilaçları der..