Uzun süredir üzerinde çalıştığım bir projeyi bugün duyurmanın mutluluğunu yaşıyorum.
Bilge ve Yonga: 7-12 yaş çocuklar için 32 kitaplık bir bilgisayar mimarisi serisi. Tamamı ücretsiz, bugün yayında.
Yıllardır üniversitede bilgisayar mimarisi anlatıyorum. Öğrencilerin çoğu bir işlemcinin içinde ne olup bittiğini ilk kez ikinci ya da üçüncü sınıfta duyuyor. Oysa bu konuların özü, doğru anlatıldığında bir çocuğun rahatlıkla kavrayacağı şeyler: bir anahtar açılır ve kapanır, her şey sıfır ve birle yazılır, işlemci bir buyruğu alır, anlar ve yapar.
Seride meraklı bir çocuk olan Bilge ile küçük robot arkadaşı Yonga var. Bilge sorar, Yonga anlatır. Kumdan yonga nasıl çıkar, bilgisayar neden ısınır, önbellek ne işe yarar, bir program nasıl makine diline dönüşür. Her kitabın sonunda kısa bir "Bugün Ne Öğrendik?" özeti var.
426 sayfa, her sayfanın kendi çizimi var. Kapaklarla birlikte 458 özgün görsel. Tarayıcıda okunuyor, isteyen PDF ya da EPUB indiriyor.
Bir şeyi de açıkça söyleyeyim. Bu seriyi birkaç yayınevine anlattım, destek çıkan olmadı, çoğundan yanıt bile gelmedi. Açık erişimi ilke olarak zaten tercih ediyorum, kitaplar bu yüzden ücretsiz. Ama çocukların kitabı eline alıp sayfasını çevirme deneyimini yaşayamıyor olması benim için bir eksiklik.
Ülkemizde yayıncılığın mürekkep ve kağıt masrafını hesaplamanın ötesine geçmesi gerekiyor. Bir eserin değeri satacağı kopya sayısıyla ölçülmüyor.
Basmak isteyen bir yayınevi çıkarsa kapım açık. Tek koşulum, kitapların dijitalde ücretsiz kalması.
https://t.co/o5sHPrIwzT
Gabriel García Márquez’in "Yüzyıllık Yalnızlık" romanında, 32 iç savaş kaybeden ve hayata dair tüm inancını yitiren Albay Aureliano Buendía, yaşlılığında kendini atölyesine kapatır. Günlerini altından küçük balıklar yaparak geçirir. Ancak bunu bir kazanç sağlamak için yapmaz; ürettiği balıkları altın paralarla takas eder, ardından o paraları eritip onlardan yeniden balık yapar. Ortada hiçbir ilerleme yoktur, sadece birbirini tekrar eden, başa dönen bir döngü vardır.
Bu amaçsız döngünün altında, insanın yenilgiye ve yalnızlığa karşı geliştirdiği bir savunma mekanizması yatar: Hayatın getirdiği hayal kırıklıkları ve geçmişin ağırlığı katlanılamaz bir boyuta ulaştığında, insan zihnini uyuşturacak mekanik bir rutine sığınır. Dış dünyanın karmaşasından ve kendi düşüncelerinizden kaçmanın yolu, hiçbir amaca hizmet etmese bile dikkatinizi meşgul eden tekrarlara saklanmaktır. İnsanın en derin yalnızlığı, geçmişi düşünmemek için kendini amaçsız bir eyleme bilerek esir etmesidir.
LLM nasıl çalışır, basitçe:
1. Milyarlarca metin gördü
2. "X'ten sonra genelde Y gelir" öğrendi
3. Sen soru soruyorsun
4. En olası devamı tahmin ediyor
5. Token token cevap üretiyor
Her token = "Buraya ne gelme olasılığı en yüksek?"
Zeka mı bu?
Hayır. İstatistik.
Anlıyor mu yazdığını?
Hayır. Pattern matching.
"Yapay Zeka" neden deniyor?
Pazarlama.
"Büyük Dil Modeli" veya "İstatistiksel Pattern Matcher" satmıyor.
"Artificial Intelligence" satıyor.
Biz de "Zeka" dedik.
Yanlış. Ama sexy. 📊
Haftada 5 gün spor salonunda egzersiz yapıyorum. 6. gün kardiyo (yüzme veya koşu) yapıyorum. Pazartesi günü de dinlenip IMAX’te film izliyorum.
Geçen Ağustos 2025’te yapay zeka ve robotik girişimimiz için 400 milyon $’ın üzerinde yatırım aldık.
Şimdi Türkiye’de girişimcilik oynayalım diye bir startup kursaydık, devlet daha ilk ayın 26’sında muhtafasar mı ne, o vergiyi, kesintiyi almak için bize girişecekti, sipariş vereceğimiz robotlar, elektronik eşyalar da gümrüğe takılacaktı.🥲
Boş verin bu tür adamları, akşamları bir Netflix keyfiniz var, film izleyin, dinlenin biraz.
Motorcu arkadaşlar;
- İki aracın arasından gitme hakkınız yok
- En sağdan gitme hakkınız yok
- Emniyet şeridinden gitme hakkınız yok
- Kaldırımdan gitme hakkınız yok
- Kırmızıda geçme hakkınız yok
- Yaya şeridinden yaya gibi geçme hakkınız yok
Tamam mı güzel kardeşlerim?
“Öteki” değil ülkenin kendisidir Fenerbahçe…
Shane Larkin 3 saniye kala turnikeyi attı ve Efes kazandı.
“Oleyyyy, yaşasın…” diye çığlıklar koptu bir anda…
Evde izliyorum maçı.
Küçük bir site…
Bir anda siteye “Efesliler mi taşındı?”, diye düşündüm.
Tamamını tanırım, hiç Efes taraftarı görmemiştim.
“Şaşırdım” desem yanıltırım, alışkınım.
Sizlerde alıştınız.
***
Vakıfbank, Fenerbahçe kadın voleybol takımını yendiğinde görmüşünüzdür.
Çukurova kadın basket takımı da Fenerbahçe��yi yenerse yine görürsünüz.
Hatta Panatinaikos yenince bile bizim çevremizi Atinalı taraftarlar sarar…
Fenerbahçe kadın basket takımı Avrupa şampiyonu olduğunda utangaç bir tebrik mesajı yayınlayan ülke yöneticileri;
Panatinaikos şampiyon olunca başındaki Türk koça anında tebrik telefonu açarak Yunan takımının şampiyonluğunu kutlarlar…
Alışmışızdır buna…
Ancak kabullenmeyiz…
***
Fenerbahçe son yıllarda bu ülkenin “öteki” takımıdır.
Ötekidir ama ülkenin tam kendisidir.
Kaybettiğinde manşet olur.
Kazandığında televizyonlar göstermez, basın yazmaz…
Ancak sevenleri hiç vazgeçmez.
***
Ligin şampiyonu belli olur.
Ülke, Jose Mourinho transferini konuşur.
Siyasette taşlar yerinden oynar, yolsuzluklar çıkar ortaya, kıyametler kopar…
Ancak bütün ülke Fenerbahçe başkanlık seçimlerine kitlenir.
Başkan adaylarının TV programı, izlenme rekorları kırar.
Ülkenin bir bölümü sevdasının yanındadır.
Diğer büyük bir bölümü de, “ortalık karışsın da keyif alalım umudundadır.”
Kimileri kazanınca mutlu olur.
Kimileri de kendi renkleri ile değil “Fenerbahçe mutsuz olduğunda mutlu olur.”
İşte bu Fenerbahçe’nin büyüklüğüdür.
Futbolda 6 yıl değil 16 yıl şampiyon olmasa da bu büyüklük değişmez.
***
Fenerbahçe:
“Ben olduğum sürece bizi şampiyon yapmayacaklar” diyen başkanını tekrar başkan seçer.
Daha açık yazalım:
“Başını eğme, dik dur yanındayız!”, der.
Rakibi de benzer dönemde başkanlık seçimini yapar:
“Ankara ile birlikte yürüttüğümüz projeler aksamasın, gerekirse yanağımız da okşansın” der.
Kazansa da kaybetse de budur, Fenerbahçe…
İşte bu nedenle sevilir.
Fenerbahçe, ötekileştirmeye çalışılır ama başarılamaz…
Çünkü halktır Fenerbahçe…
***
Papagiannis bloğu yapar maç uzatmaya gider.
Nigel Hayes uzatmayı tek başına oynar…
Fenerbahçe Beko, Efes’i yener ve şampiyon olur.
Site de sessizlik…
Gönül verenler mağrur, gururlu, alışkın…
Kripto Efesliler ise kayıp…
Bir başka spor müsabakasında tutacakları takımı beklerler…
Her maçta aynı renkteki formayı giymenin gururunu yaşayın arkadaşlar…
Tebrikler Fenerbahçe Beko…
Teşekkürler Fenerbahçe…