Çağdaş Çetindemir

Gazeteci I Teyit

[Çağdaş Çetindemir @ccetindemir]

İoanna Kuçuradi’nin adını ilk duyduğumda, 25 yıl önceydi.
2015’te biyografisini yazmak istedim.
Kabul etmedi.
Daha zamanı vardı.

Geçen yıl “Tamam yapalım” dedi ve başladık.
Biyografiyi 90 yaşına kadar “tamamlamayı” istedim.
Planı gösterince
“90’a kadar yaşayacağımı nereden biliyorsun?” dedi.
İki gün vardı 90. yaşına.
Giremedi.

Günlerce, saatlerce, defalarca…
Akla gelen her şeyi konuştuk.
Çok özel sorularda
Beni “fazla meraklı” buldu ama kırmadı.
Yazmamak kaydıyla, cevapladı.

Kitap taslağı tamamdı.
Dört profesör dostu/öğrencisi “Okusun” istedi
Okuyorlardı.

O da Zoe Karelli’nin “Kassandra” şiirinin çevirisini bitirmeye çalışıyordu kitap için.
Yıllarca bu şiiri çevirme konusunda kendini borçlu gördüğünü söylemişti.
Veda etmeden bu borcu ödemek,
sözünü tutmak istiyordu.

Bir gün önce hastane odasında, yanındaydım.
Aklında yine Kassandra vardı.
Kulağıma “Şiiri getir, bir de kalem” diye fısıldayınca…
“Artık Kassandra’yı çevirmeyi düşünmeyin” dedim.
“Benim borcum, ölmezsem, ben çevireceğim” dedi.

Bir süre sessiz kaldık.

Sonra şeftali istedi ve afiyetle yedi.

O hali, yanından ayrılırken,
bana huzur verdi.

İyi olacağına inandım.

Meğer o an son sahnemizmiş.

Şimdi çok eksiğiz:

“İnsan” için çok çabalayan “iyi insanı” kaybettik.

Artık onu izleri yaşatacak.

Her birini kendi çocuğu gibi sevdiği, onu hiç yalnız bırakmayan öğrencileri / dostları…

Ondan kalan izlerin, dünyamıza ışık tutması dileğiyle… #ioannakucuradi #sevgiyle #saygıyla

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

🔎15 Temmuz'da kamuoyunu hedef alan dezenformasyona akademik mercek

💥15 Temmuz darbe girişimi sürecinde dolaşıma giren 7 yanıltıcı haberin görseli incelendi.

👉🏽Görseller, algı üretimi işlevi gördü ve metinle desteklenerek yanıltıcı rol oynadı.

https://t.co/9oeamOXuBH

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

İngiltere'den sosyal medyaya 'gece' düzenlemesi⤵️

🕛16-17 yaş arası kullanıcıların, 00:00-06:00 saatlerinde sosyal medya kullanımına ara vermeleri teşvik edilecek.

📵“Otomatik video oynatma” ve “sonsuz kaydırma” gibi bağımlılık oluşturan özellikler, 16-17 yaş grubu için otomatik olarak kapatılacak.

⏳Düzenlemenin 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor.

⚠️Kısıtlama zorunlu olmayacak; kullanıcı isterse hesap ayarlarından bu kısıtlamayı devre dışı bırakabilecek.

📊309 katılımcıyla pilot çalışma yapıldı. Bulgular⬇️

https://t.co/4ZVArINvQX

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

🧠"Yapay zeka bilişsel yetenekleri köreltiyor"

🧑‍💻Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre yapay zekayı sık kullananların mesleki becerilerinde gerileme gözlemleniyor.

👨‍⚕️Yapay zekayı sık kullanan yazılımcı ve sağlık çalışanlarının performansında, yapay zekayı bıraktıktan sonra düşüş gözlemlendi.

https://t.co/oY9F5zdNCH

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

🚸Çocukların güvenlik stratejisi: "Arkadaştan teyit"

👨‍👩‍👧Yetişkin rehberliğinden yoksun kalan çocuklar, kendi deneyimleri ve akran öğrenimi aracılığıyla dayanıklılık stratejileri geliştiriyor.

🫂Güven duyulan bir aile ortamı çok daha güçlü bir savunma hattı oluşturuyor.

🤳Çocuklar arkadaş çevreleri üzerinden gelişmeleri teyit ediyor.

https://t.co/VIIzkHD2AA

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

BM'den endişe verici uyarılar⤵️

📴Yapay zekadaki hızlı gelişme, yanıltıcı bilginin yayılımını artırıyor.

👨‍👩‍👧‍👧Deepfake teknolojisi, çocuklara zarar vermeyi amaçlayan kötü niyetli kişiler tarafından kullanılabilir.

👨‍💻Uygulama üreten şirketlerin çoğu ABD veya Çin merkezli.

🌐Dünya, yapay zekaya erişimi eşitlikçi bir biçimde sağlayamıyor.

https://t.co/jPHPJx89g7

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

Yapay zeka güven araştırması: Güven, Ama Kontrol Et ⤵️

👉Forumlardaki kullanıcı yorumlarıyla yapay zekaya güven algısı incelendi.

👉 Yapay zekaya duyulan güven, ‘koşullu, bağlamsal ve süreç odaklı’. Kullanıcılar, bu sistemleri ‘mutlak doğru ve hatasız bilgi kaynağı’ olarak görmüyor, yardımcı araç olarak konumlandırıyor.

https://t.co/sICOXoixRe

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

TBMM'nin yapay zeka raporuna hukuki bakış

🤖Yapay zeka hukukuna dair hazırlanan ilk meclis raporu masaya yatırıldı.

🏢 Yeni Yapılanma: Teknolojiyi tek çatıdan yönetecek yeni bir kurumun kurulması veya mevcut siber güvenlik biriminin bu yapıya dönüştürülmesi öneriliyor.

🌍 Özgün Strateji: Hem üreten hem yöneten esnek bir konum hedefleniyor.

⚖️ Gelişimi Engellemeyen Hukuk: Katı cezalar yerine, inovasyonun ve teknolojik ilerlemenin önünü açacak esnek yasal modeller referans alınıyor.

🚨 Gelecek İçin İki Öncelik:

1️⃣ Uluslararası çerçeve sözleşmelerine hızla uyum sağlanması.

2️⃣ Mevcut kurumsal yetkiler göz ardı edilmeden güçlü bir altyapı inşa edilmesi.

Prof. Dr. Ergin Ergül'ün SETA'dan yayınlanan analizinin detayları👇

https://t.co/p9xvemxHwY

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

Almanya’dan Google kararı: Yapay zeka özetlerindeki yanlışın sorumlusu kim?⤵️

👉Almanya’da bir mahkeme, Google’ı yanlış yapay zeka özetlerinden sorumlu tuttu.

👨‍⚖️Google karara itiraz edeceğini duyurdu.

👉Kültür Medeniyet Vakfı (KÜME) analizi:

📌"Artık yapay zeka hukuki faillik atfettiğimiz bir fenomen olarak karşımızda."

https://t.co/RXbtrLlSmn

[Çağdaş Çetindemir @ccetindemir]

Avrupa Komisyonu Dijital On Yılın Durumu raporuna göre Avrupalı dezenformasyon-deepfake sorununu demokrasiye tehdit görüyor: Yüzde 87. Sahte haberler ve yanlış bilgilendirmeden kişisel olarak etkilenenlerin oranı yüzde 53. “AB’nin önceliği dijital politika olsun” isteği yüzde 79 ve “Çocuklara internette daha sıkı koruma” isteği yüzde 92. #muhakkak

https://t.co/BgFRWkrIsy

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

“Herkes için Yapay Zeka” eğitim platformu⤵️

👉Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Google Türkiye iş birliğiyle açıldı.

👉Yapay zekayla ilgili ücretsiz Türkçe eğitimler sunuyor.

🧑‍💻Google Türkiye Ülke Direktörü Mehmet Keteloğlu:

"Vatandaşların yüzde 73’ü Türkiye’nin küresel bir yapay zeka lideri olarak öne çıkmasını önemli bir stratejik öncelik olarak görüyor."

https://t.co/KJQdqQD8WX

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

Dijital Anafor: Ekran Bağımsızlığı Zirvesi'nde dezenformasyon vurgusu

👉"Dijital dünya dezenformasyon ve manipülasyon için elverişli alan sağlayarak hakikatin görünürlüğünü ve adil temsili güçleştiriyor"

👉"Gazze’de yaşananların aktarımında müşahede edilenler, bu sorunun en somut tezahürlerinden biri"

👉"Dijital dünyada zararlı etkilerden korunmanın sağlanması, dezenformasyon ve manipülasyona karşı hakikatin görünür kılınması ve adil temsilin savunulması için bireysel, toplumsal ve kurumsal düzeyde farkındalık artırılmalı"

https://t.co/MMPsJcxshU

[Çağdaş Çetindemir @ccetindemir]

@MIT Lab araştırdı: Yapay zeka yanlış haberleri tespit etme yeteneğini körleştiriyor.

⬆️Katılımcılar yanlış haberi yapay zekayla tespit etmede yüzde 2️⃣1️⃣ daha başarılı sonuç elde etti.

⬇️Sadece 4 hafta sonra; katılımcıların kendi başlarına (yapay zekasız) doğruyu ayırt etme yetenekleri araştırma öncesine kıyasla yüzde 1️⃣5️⃣ düştü.

#yapayzekayabağımlılıkparadoksu #yapayzeka #varkenyokken

https://t.co/kxcmaAcAmD

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

‘AA Teyit Hattı’na akademik bakış: Yapay zeka kaynaklı dezenformasyon artıyor⤵️

👉2022-2026 döneminde 666 içerik incelendi. Yapay zeka faktörü içeren doğruluk kontrolü hızla artıyor.

👉2025–2026’da @AA_TeyitHatti tarafından yayımlanan içeriklerin yüzde 30’u yapay zeka üretimi yanlışlara odaklandı: (%54,1’i video tabanlı, %40,5’i görsel tabanlı, %5,4’ü metin tabanlı)

https://t.co/C2gtlSMFYN

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

Yapay zeka kullanımını en hızlı artıran ülkelerden biri Türkiye oldu⤵️

📊Microsoft, '2026 Global Yapay Zeka Yayılım Raporu' yayımlandı. Rapora göre, 2026’nın ilk çeyreğinde dünyada çalışan nüfusun yüzde 17,8’i yapay zeka araçlarını aktif olarak kullanıyor.

📈Bu oran, bir önceki çeyreğe kıyasla 1,5 puanlık bir artışa işaret ediyor.

📈En hızlı büyüyen kıta Asya. Yapay zeka kullanımını yüzde 30’la en hızlı artıran ülkelerden biri ise Türkiye.

https://t.co/2b7SPupwOJ

[Çağdaş Çetindemir @ccetindemir]

@MIT Lab araştırdı: Yapay zeka yanlış haberleri tespit etme yeteneğini körleştiriyor.

⬆️Katılımcılar yanlış haberi yapay zekayla tespit etmede yüzde 2️⃣1️⃣ daha başarılı sonuç elde etti.

⬇️Sadece 4 hafta sonra; katılımcıların kendi başlarına (yapay zekasız) doğruyu ayırt etme yetenekleri araştırma öncesine kıyasla yüzde 1️⃣5️⃣ düştü.

#yapayzekayabağımlılıkparadoksu #yapayzeka #varkenyokken

https://t.co/kxcmaAcAmD

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

🧑‍💻Dezenformasyon artışının habercilere etkisi: Derin kaygı

📳"Dijital dönüşüm; haberin doğruluğu, fikri mülkiyet hakları, toplumsal kutuplaşma ve izleyici nezdindeki kurumsal güven unsurlarına dair etik krizleri beraberinde getiriyor"

🔖Prof. Dr. Aykut Arıkan'ın "Kitle İletişiminde Yapay Zeka ve Algoritmik Dönüşüm" başlıklı çalışmasının detayları ⤵️

https://t.co/VOZewOdNSN

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

MEB, YÖK ve TÜBİTAK perspektifinden
yapay zeka analizi

⬇️Bulgular⬇️

👉 MEB bireyselleştirilmiş öğrenmeyi, TÜBİTAK bilimsel keşif hızını, YÖK ise akademik verimliliği öne çıkardı.

👉Kurumların söylemleri, distopik risklerin devlet tarafından net bir şekilde öngörüldüğünü ispatlıyor.

👉YÖK ve TÜBİTAK, algoritmik halüsinasyonların hakikati ve güveni çökerteceği riskini vurguluyor.

👉MEB makineleşen eğitimin öğrenciyi sosyal izolasyona sürüklemesine dikkat çekiyor.

📚"Medya Ekolojisi Perspektifinden Yapay Zeka: Türkiye’nin Eğitim ve Bilim Alanındaki Arayışları ve Yeni Sorumluluklar" başlıklı makale, Marmara Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Alaattin Aslan tarafından hazırlandı.

⬇️Detaylar⬇️

https://t.co/82UY5GPfL5

[Teyit Hattı @AA_TeyitHatti]

Teyit Hattı Blog

🧭“Dijital Sınıfların Etik Pusulası: Sınıf Öğretmenlerinin Eğitimde Yapay Zeka Etiğine Yönelik Görüşleri”

📄Araştırmaya Türkiye’den 62 ilkokul öğretmeni katıldı.

🚨Yapay zeka hatalı sonuç verirse sorumlu kim?⤵️

👉Çoğu öğretmene göre nihai sorumluluk insana ait. Yazılım geliştiriciler, hizmet sağlayıcı şirketler, karar vericiler ve denetleyici kurumlar da hesap verebilir olmalı.

⬇️Öneriler⬇️

1.⁠ ⁠Eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik etik ilkelerin oluşturulması

2.⁠ ⁠Öğretmenlere yönelik yapay zeka okuryazarlığı ve etik farkındalık eğitimi

3.⁠ ⁠⁠Okullarda teknik altyapının güçlendirilmesi

4.⁠ ⁠Veri güvenliği önlemlerinin artırılması

5.⁠ ⁠Yapay zeka uygulamalarının düzenli olarak denetlenmesi

6.⁠ ⁠Öğretmen görüşlerini, insan denetimini esas alan bir yapay zeka entegrasyonu.

https://t.co/l4u5qc3n55