Chirag Deshpande

Freelance Translator English-Marathi | SRK & Bollywood fan |
For work write to: [email protected]

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

@Vaibhav574 @SportsTectician If you Google it you would not have asked this....he is former president of BCCI....is that enough to get VIP treatment?
Also, MP, minister and son of ex CM of Himachal

[Mahesh Zagade, IASx @MaheshZagade07]

सूर्याला काहीही फरक पडत नाही: ‘मकरसंक्रांती’ नावाची मानवी गोष्ट

सर्वप्रथम एक कटू सत्य मान्य करूया—सूर्याला मकरसंक्रांती माहित नाही. त्याला उत्तरायण, दक्षिणायन, पुण्यकाल, महापुण्यकाल, दान, उपवास, कीर्तन, भाषण—कशाचाच काहीही फरक पडत नाही.
तो फक्त हायड्रोजन जाळतो. तेही अब्जावधी वर्षांपासून. मानव अस्तित्वात येण्याच्या फार आधीपासून.
उरलेले सर्व अर्थ—आपण घडवलेले आहेत.
उत्तरायण शुभ असेल तर दक्षिणायन अशुभ का नाही?
जर सूर्याचा उत्तर दिशेने प्रवास ‘शुभ’ असेल, तर त्याच तर्काने त्याचा दक्षिणेकडील प्रवास ‘अशुभ’ असलाच पाहिजे.
पण तसे कुठे घडते?
दक्षिणायनात:
* पीक येते
* मूल जन्माला येते
* लग्नं होतात
* उद्योग चालतात
* संस्कृती नष्ट होत नाहीत
मग काय बिघडते?
काहीच नाही.
मग प्रश्न असा आहे की शुभ-अशुभ हे निसर्गाचे गुणधर्म आहेत की मानवी सोयीचे लेबल?
रात्र वाईट नाही. हिवाळा शाप नाही. अंधार म्हणजे अधःपतन नाही.
हे सर्व निसर्गावर लादलेले मानवी भावनिक अर्थ आहेत.
दिशा निसर्गाला कळत नाहीत
उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम—या दिशा माणसाने शोधलेल्या नाहीत, माणसाने ठरवल्या आहेत. निसर्गाला दिशा नसतात. त्याला फक्त बलं (forces) कळतात.
सूर्य “मकर राशीत प्रवेश करतो” ही भाषा वैज्ञानिक नाही; ती सांस्कृतिक आहे. आकाशात कुठेही मकर राशीची पाटी लावलेली नाही. सूर्य कुठल्याही सीमारेषा ओलांडत नाही.
मानवाने आकाशाचे तुकडे केले आणि मग त्या तुकड्यांना अर्थ चिकटवले.
सिंधू संस्कृतीत उत्तरायण नव्हते—का?
हा प्रश्न फार अस्वस्थ करणारा आहे, म्हणून तो विचारला जात नाही.
सिंधू संस्कृती—इतकी प्रगत, इतकी नियोजित, इतकी शिस्तबद्ध— पण तिथे:
* उत्तरायण नाही
* दक्षिणायन नाही
* सूर्याच्या दिशांना आध्यात्मिक श्रेणी नाही
का?
कारण त्या लोकांना निसर्गाशी जगायचं होतं, त्याच्यावर अर्थ लादायचा नव्हता. त्यांची संस्कृती प्रॅक्टिकल होती, पोएटिक नव्हती.
म्हणजेच— सूर्याच्या हालचालींना आध्यात्मिक अर्थ देणे हे अपरिहार्य नाही; ते सांस्कृतिक आयात आहे.
युक्रेनच्या थंडीतून जन्मलेली अध्यात्मिक गोष्ट
मग हे उत्तरायणाचं ‘शुभत्व’ कुठून आलं?
त्याचं उत्तर वेदात नाही, तर भूगोलात आहे.
स्टेपी प्रदेशात भटके गुराखी गायी पालनावर आपला उदरनिर्वाह करायचे. हा प्रदेश म्हणजे आजचा युक्रेन, रशिया, मध्य आशिया. तिथे हिवाळा म्हणजे:
* मृत्यू
* हालचाल थांबलेली
* अन्नटंचाई
* जीवनाचा प्रश्न
तिथे सूर्य उत्तर दिशेने येणं म्हणजे जगण्याची परवानगी.
म्हणून ते लोक सूर्याच्या उत्तरायणाला आनंदाने साजरं करत. ते धर्म नव्हतं—ते सुटकेचं समाधान होतं.
जेव्हा हे स्टेपी प्रदेशातील भटके गुराखी लोक ३९०० वर्षापूर्वी अन्नाच्या शोधात भारतात आले, तेव्हा त्यांनी आपला भौगोलिक अनुभव धर्मात रूपांतरित केला.
भारताला त्याची गरज नव्हती. पण कथा टिकून राहिली.
भूगोल जेव्हा देव बनतो
भारतात उत्तरायण नसतं तरी आयुष्य चाललं असतं. पण एकदा एखादी गोष्ट ‘पवित्र’ ठरली की, ती प्रश्न विचारायला बंदी घालते.
आणि इथेच समस्या सुरू होते.
आपण भूगोलाला देव बनवतो, हवामानाला तत्त्वज्ञान बनवतो, आणि मग त्यालाच शाश्वत सत्य समजतो.
शेतीला देव लागत नाही
शेतीला पाऊस लागतो. माती लागते. कष्ट लागतात.
देव, पुण्यकाल, संक्रांती—हे सर्व नंतर जोडलेलं आहे.
प्रथम गरज होती. मग निरीक्षण. मग सवय. मग विधी. मग धर्म.
हा क्रम उलटा सांगितला जातो—हीच फसवणूक आहे.
सूर्याला आपण महत्त्वाचे नाही
हे स्वीकारणं अवघड आहे, पण आवश्यक आहे:
* सूर्य आपल्यासाठी उगवत नाही
* ऋतू आपल्यासाठी बदलत नाहीत
* विश्व आपल्याला अर्थ देत नाही
अर्थ आपणच तयार करतो.
आणि मग तो अर्थ विश्वावर लादतो.
निष्कर्ष: मोठं होणं म्हणजे प्रामाणिक होणं
मकरसंक्रांती साजरी करू नये असं नाही. पण तिला वैश्विक सत्य म्हणू नये.
ती एक सांस्कृतिक आठवण आहे—युक्रेनच्या थंडीची, मानवी भीतीची, आणि सुटकेच्या आनंदाची.
सूर्य काही देत नाही. तो फक्त असतो.
अर्थ हवा असेल, तर तो आपण निर्माण करूया—खोट्या आकाशीय मंजुरीशिवाय.
कारण शेवटी एकच सत्य उरतं:
विश्व आपल्याला काहीच देणं लागत नाही.पण माणूस स्वतःला प्रामाणिकपणा देऊ शकतो.
आणि तोच खरा ‘उत्तरायण’ आहे.

-महेश झगडे

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

@Amolk1985 @ZEE5India गुगलनुसार, ही 2019 ची सिरीज आहे, म्हणजे इतकी वर्षं ती प्लॅटफॉर्मवर होती ना? OTT वरून कंटेंट काढला जाणे ही नियमित गोष्ट आहे. जेव्हा ती सिरीज प्लॅटफॉर्मवर होती तेव्हा किती जणांनी पाहिली याचा डेटा मिळवा म्हणजे कारण आपोआप कळेल. तुम्ही या गोष्टीला मुद्दाम वेगळा अँगल देताय ना.

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

@saurabhkoratkar जेव्हा सरकारला/प्रशासनाला प्रश्न विचारायची हिंमत आणि परवानगी नसते तेव्हा असे कलाकारांना टार्गेट करून आपण पत्रकार आहोत असा आव आणावा लागतो.... छान असंच चालू दे

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

Looks like the second #IPL trophy loading for #ShreyasIyer and he should thank #Kohli for this selfishly slow innings. #IPLFinal

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

Nitish Reddy could score a century because there was no Kohli at the other end to run him out. India needs to get rid of Ro-Ko. #INDvsAUS

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

Happy Birthday @iamsrk

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

@Hipsterrrific Heard a beautiful line from KP of few days ago: batters win you sponsorships, bowlers win you championships

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

What a sheer dominance by @KKRiders. Congratulations for 3rd IPL Championship. Time to add 3rd star on the jersey.

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

No matter which team wins today, this will be the first time same franchise will win #IPL under 2 different captains. Hope it is #KKR. #KKRvsSRH #IPL2O24

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

Starc 😍 #KKR

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

Scared to look at the scorecard, what an insane batting. Feel bad for bowlers. #SRHvDC #SRH

[Amrita @amritaIQ]

SRK with Paneer Tikka Masala, Paneer Pasanda, Paneer Jalfrezi, Shahi Paneer, and Paneer Lababdar.

[suhas palshikar @PalshikarSuhas]

सध्याच्या भीतीच्या वातावरणात सभा घेणे धाडसाचे, धमकी असताना सभेला जाणे त्याहून मोठे धाडस, गाडीवर हल्ला होताना आत असणारे आणि काचा झेलणारे यांचे धाडस आणखी और, आणि नंतर भाषण करणे हे पुढचे धाडस- एवढे धाडस एका भाषण स्वातंत्र्यासाठी करावे लागणे याला लोकशाही म्हणतात की लोकशाहीची गळचेपी?

[nikhil wagle @waglenikhil]

याला फॅसिजम म्हणतात सर! विरोधकांना ठार मारण्याचा प्रयत्न करणाऱ्यांना दुसरं काय म्हणणार?

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

@Marathi_Rash याच गोष्टींचं दुःख आहे की ज्या पिढीने ही घाण केली आहे ती कदाचित हयातही नसेल आपण काय करून बसलो आहोत हे बघायला

[Shah Rukh Khan @iamsrk]

A story of resilience that needs to be told.

#Bhakshak a film inspired by true events, releasing on 9th February, only on Netflix!

#BhakshakOnNetflix @bhumipednekar @imsanjaimishra #AdityaSrivastava @saietamhankar @surya_sun1990 @justpulkit @Njyotsana @gaurikhan @_gauravverma @RedChilliesEnt @NetflixIndia

[Neeraj @NeerajGupta20]

Senior Journalist @PankajPachauri mentioned on X that last press conference by an Indian PM took place exactly a decade ago,today.
During that 62 unscripted questions were answered in presence of over 100 journalists.

Here is a question to which Mr. Singh politely responded😊👇

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

#HappyNewYear everyone

[Chirag Deshpande @chirag_sd]

एक ही तो (unwanted) लोन है बजाज जी, कितनी बार अप्रूव्ह करोगे