Olivia
Online
Daniel.XRP
@danielng771
Global news | Crypto | Bible
Joined March 2024
3.3K Following
2.2K Followers
4K Posts
Pinned Tweet
Người ta cứ nói: “Phải học mới có tương lai.”
Nghe rất đẹp.
Nhưng tương lai nào? Ai bảo đảm?
Một đứa trẻ bỏ 4 năm, 5 năm, thậm chí 7 năm tuổi trẻ. Cha mẹ bỏ tiền thật, công sức thật, sức khỏe thật. Có nhà vay nợ, có người làm ngày làm đêm, có người bán đất, bán tài sản chỉ để đổi lấy một tấm bằng.
Nhưng tới ngày cầm bằng trên tay mà không kiếm được việc thì sao?
Trường có hoàn tiền không?
Người từng nói “phải học mới có tương lai” có nuôi nó ngày nào không?
Họ có trả tiền nhà, tiền cơm, tiền điện cho nó không?
Không.
Họ chỉ đổi giọng:
“Chắc tại nó không giỏi.”
“Chắc tại chọn sai ngành.”
“Chắc tại không biết cố gắng.”
Khi thành công thì người ta lấy đó làm bằng chứng rằng giáo dục đúng.
Khi thất bại thì đẩy hết trách nhiệm về cho người học.
Một trò chơi quá đẹp cho những người không phải trả giá.
Điều cay đắng hơn là rất nhiều đứa trẻ không được học vì chính nó muốn học, mà học vì cha mẹ sợ mất mặt với đời.
Con người ta học đại học.
Con người ta có bằng.
Con người ta làm bác sĩ, kỹ sư.
Con mình mà không học thì họ hàng nói gì?
Hàng xóm nghĩ sao?
Vậy là cuộc đời của một đứa trẻ bị đem ra đặt cược chỉ để đổi lấy vài câu khen của thiên hạ.
Đó không phải tình thương.
Đó là sĩ diện.
Đó là tham vọng của người lớn được khoác lên bằng cái tên rất đẹp: “lo cho tương lai của con.”
Và chính cái tham vọng đó đã nuôi lớn một thị trường khổng lồ.
Khi cha mẹ sợ con mình thua người khác, sẽ có người bán cho họ lớp học thêm.
Khi cha mẹ sợ con không vào trường tốt, sẽ có người bán khóa luyện thi.
Khi cha mẹ sợ cái bằng chưa đủ đẹp, sẽ có người bán thêm chứng chỉ.
Khi người trẻ sợ không có việc làm, sẽ có người bán thêm một khóa học nữa.
Học xong đại học chưa đủ?
Học thêm.
Có bằng chưa đủ?
Lấy thêm bằng.
Tiếng Anh chưa đủ?
Mua chứng chỉ.
CV chưa đẹp?
Mua khóa luyện kỹ năng.
Không ai dám chắc những thứ đó sẽ cho bạn một tương lai tốt hơn, nhưng người ta rất giỏi làm cho bạn sợ rằng nếu không mua thì bạn sẽ thất bại.
Đó là lúc giáo dục không còn chỉ truyền kiến thức.
Nó bắt đầu kinh doanh trên nỗi sợ.
Kinh doanh sự bất an.
Kinh doanh lòng tham.
Kinh doanh sĩ diện.
Và nguy hiểm nhất là kinh doanh trên tình thương của cha mẹ dành cho con.
Người ta không cần dí súng vào đầu phụ huynh.
Chỉ cần nói:
“Nếu không cho con học cái này, mai mốt nó sẽ thua bạn bè.”
Thế là tiền tự chạy vào hệ thống.
Một ngành kinh doanh hoàn hảo.
Khách hàng tự sợ.
Khách hàng tự ép mình mua.
Khách hàng còn quay về ép con cái tiếp tục tiêu thụ sản phẩm.
Rồi tất cả được phủ bằng những chữ rất cao đẹp:
“Tri thức.”
“Tương lai.”
“Đầu tư cho con.”
“Tôn sư trọng đạo.”
Nhưng đã là mua bán thì phải dám nhìn nó bằng bản chất của mua bán.
Người học trả tiền.
Cơ sở giáo dục thu tiền.
Khóa học có giá.
Chứng chỉ có giá.
Bằng cấp có giá.
Lớp đặc biệt có giá.
Dịch vụ tốt hơn có giá cao hơn.
Vậy tại sao khi nói tới giáo dục, người ta lại luôn muốn phủ lên giao dịch đó một lớp đạo đức thiêng liêng đến mức người học không được quyền chất vấn?
Một giáo viên tận tâm, thật lòng muốn học trò tiến bộ, đáng được kính trọng.
Nhưng một tổ chức chỉ biết đẩy doanh thu, mở khóa học liên tục, tạo nỗi sợ để ép người ta đóng thêm tiền thì đừng bắt xã hội phải gọi đó là “sứ mệnh giáo dục”.
Đó là kinh doanh.
Một người truyền kiến thức bằng trách nhiệm và lương tâm có thể là người thầy.
Còn kẻ nhìn học sinh như doanh thu, phụ huynh như ví tiền, bằng cấp như sản phẩm và nỗi sợ thất nghiệp như công cụ bán hàng thì chỉ đang đội lốt giáo dục.
Đáng nói nhất là thị trường đó không tự nhiên mà có.
Nó được nuôi bằng chính tham vọng của xã hội.
Cha mẹ muốn con hơn con người ta.
Người trẻ muốn có danh xưng đẹp hơn người khác.
Xã hội đánh giá con người bằng trường nào, bằng gì, chức vụ gì.
Thế là một vòng tròn hoàn hảo được hình thành:
Sĩ diện sinh ra nhu cầu.
Nỗi sợ làm nhu cầu lớn hơn.
Những kẻ kinh doanh giáo dục biến nhu cầu đó thành tiền.
Rồi chính hệ thống lại tiếp tục nói với thế hệ sau rằng:
“Nếu không học thêm nữa, mày sẽ bị bỏ lại.”
Cứ thế mà quay.
Người ta làm việc để có tiền đi học.
Đi học để mong kiếm được việc.
Có việc rồi lại tiếp tục bỏ tiền học thêm để giữ việc.
Một đời người cứ chạy theo những tờ giấy được xã hội quy định là có giá trị.
Trong khi câu hỏi đơn giản nhất lại ít ai hỏi:
Sau tất cả những năm học đó, bạn thật sự biết làm gì?
Bạn tạo ra giá trị gì?
Bạn có tự nuôi sống mình được không?
Hay bạn chỉ có một tập giấy chứng minh rằng bạn đã từng trả tiền và vượt qua một hệ thống thi cử?
Tôi không chống lại tri thức.
Tôi chống lại việc lấy tri thức làm cái cớ để bán nỗi sợ.
Tôi không chống lại người thầy.
Tôi chống lại những kẻ lấy danh nghĩa người thầy để kinh doanh trên tương lai của người khác.
Tôi không chống lại việc học.
Tôi chống lại cái tư tưởng rằng một đứa trẻ phải hy sinh tuổi trẻ, tiền bạc và con đường riêng của nó chỉ để cha mẹ có thứ đem khoe với thiên hạ.
Nếu thật sự thương con, đừng hỏi:
“Con người ta học trường gì?”
Hãy hỏi:
“Con mình thật sự có khả năng gì?”
Nếu thật sự muốn giáo dục tốt, đừng hỏi:
“Bằng này có oai không?”
Hãy hỏi:
“Kiến thức này có giúp con người sống tốt hơn không?”
Và nếu một hệ thống muốn được gọi là giáo dục, thì hãy chứng minh rằng mục tiêu đầu tiên của nó là làm cho con người hiểu biết hơn.
Chứ không phải làm cho họ sợ hơn để móc ví nhiều hơn.
Bởi khi nỗi sợ của phụ huynh, sĩ diện của gia đình và tham vọng địa vị trở thành nhiên liệu cho cả một thị trường, thì sẽ luôn có những kẻ khoác áo giáo dục đứng chờ sẵn để biến tất cả những thứ đó thành doanh thu.
Và tới lúc đó, thứ được bán không còn chỉ là kiến thức.
Thứ được bán chính là hy vọng về một tương lai mà không ai dám đứng ra bảo đảm.
I am still waiting to understand how two planes could destroy three towers, but it seems like asking this question is a conspiracy theory.
The simulation reconstructs the South Tower collapse after years of iterative development, verification and open-source tooling. Structural geometry was built from public imagery, plans and measurements where feasible and simplified when necessary to keep computation tractable. Core and perimeter columns, floor trusses, slabs and façade panels are represented as discrete components with explicit connections; steel is modelled with elastic–plastic behaviour, including limited strain-rate effects where practical. Connections are implemented with fixed constraints that evaluate each degree of freedom individually and can slip or rupture when thresholds are exceeded; spring-type constraints introduce an intermediate plastic phase that permits pre-failure yielding before final rupture.
The collapse trigger is a localized weakening of elements around the impact region, implemented as a spatially decaying gradient that reduces element strength and stiffness with distance from the centre of impact. In addition, a small number of core columns that engineering judgment indicated had suffered total failure after the impact were removed from the model; these removals are few and, taken alone, would not have produced global collapse. Trusses and façade elements in the affected area were also weakened. After this prepared initial state no further manual removals, scripted impulses or ad-hoc forces were applied: the sequence unfolds under gravity, inertia, contact and material response.
No soft-body dynamics were used; the solver is a rigid-body, constraint-based system with tuned contact resolution, time integration and collision handling to maintain stability at high event rates. Spring constraints emulate plastic deformation phases and the fracture model disconnects constraints or produces fragments when stress or energy criteria are exceeded, allowing progressive redistribution of loads and collapse propagation. Grouping and chunking strategies were used to limit memory pressure during long runs, and all key parameters and runs were logged.
All simulation states were cached as vertex/centroid animations for playback, rendering and post-processing. The audio track was synthesized directly from these cached states by converting element-centroid motion into sound using a collision-grain rendering technique: impact peaks detected in grouped signals trigger short grains that combine pitched carriers mapped from spatial grouping with band-limited noise bursts for high-frequency detail. Grains are windowed, optionally filtered, spatialised with distance-dependent attenuation and stereo panning, temporally jittered to desynchronize low frame-rate sampling, and resampled to audio rate. The resulting soundscape is emergent from the physical simulation and not Foley or stock recordings.
Multiple parametric runs explored sensitivity to the weakening gradient, material strength, connection properties, damping and the particular set of removed columns; selected outcomes were compared qualitatively with available imagery. The model contains simplifying assumptions: geometry, connection detail and constitutive laws are approximations, and thermal weakening is represented phenomenologically as a strength/stiffness gradient rather than via a fully coupled thermo-structural transient. The aim is to present a physically plausible collapse pathway under stated assumptions, not to claim a single definitive reconstruction.
This release covers Part 1 (South Tower); a separate simulation of the North Tower will follow. The project is privately conducted without external funding or institutional backing.
https://t.co/hlEVltEFiP
Chết tiệt, áo nâu sồng thì dầm dưới mưa.
Chúng sinh thì cầm điện thoại quay nhạc đứng trong nhà.
... áo nâu sồng chắc cũng rảnh, dép ướt thì kệ mẹ nó đi.
Ccc gì cũng quay clip được.
Giả tạo.
Ngành y sinh ra để cứu người. Ở Việt Nam, một bộ phận quan chức biến nó thành ngành cứu túi.
Người bệnh nằm chờ dao mổ.
Quan chức nằm chờ phần trăm.
Lời thề Hippocrates treo trên tường.
Hợp đồng sân sau nằm trong két.
Không phải “con sâu làm rầu nồi canh”. Đây là cả một thực đơn.
💥Việt Á.
Kit xét nghiệm COVID bị nâng giá như hàng xa xỉ.
💩Phan Quốc Việt bán, quan chức mua giúp, ngân sách trả.
💩Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long nhận hối lộ, lĩnh 18 năm.
💩Cựu Bộ trưởng KHCN Chu Ngọc Anh, cựu Thứ trưởng Phạm Công Tạc cũng vào tù.
💩Giám đốc CDC Hải Dương Phạm Duy Tuyến ăn gần 30 tỷ ngoài hợp đồng.
💩Bí thư tỉnh, giám đốc sở, lãnh đạo CDC các nơi lần lượt thành bị can.
Hơn trăm người bị khởi tố.
Rồi hàng trăm bị cáo ở các vụ vệ tinh.
Dân thì xếp hàng xét nghiệm.
Quan thì xếp hàng chia tiền.
💥Siêu bệnh viện.
Cơ sở 2 Bạch Mai, Việt Đức — dự án “vì nhân dân” đội vốn, thất thoát hàng trăm tỷ.
💩Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến lĩnh án.
💩Cấp dưới ban quản lý dự án lĩnh án nặng hơn.
Biển hiệu bệnh viện. Ruột là công trình. Lãi thì về nhà.
💥Cục thuốc, thuốc giả, an toàn thực phẩm.
Thời Trương Quốc Cường và hệ thống đăng ký thuốc, hàng loạt cán bộ Cục Quản lý Dược vào tù.
💩VN Pharma. Thuốc giả dán mác ngoại.
Rồi vụ Cục An toàn thực phẩm:
💩Hơn 50 bị cáo, hai cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga bị truy tố nhận hối lộ hàng chục tỷ để “tuồn êm” sản phẩm.
Ăn vào miệng dân. Tiền vào túi quan.
💥Viện Pháp y tâm thần.
Đây mới là đỉnh cao nghề y kiểu Việt Nam: không cần chữa bệnh, chỉ cần chữa hồ sơ. Hàng chục lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng, bảo vệ bị khởi tố. Viện trưởng, phó viện trưởng, trưởng khoa.
💩Trần Văn Trường cùng vợ bị cáo buộc nhận hàng tỷ.
💩Ngô Văn Vinh, nguyên viện trưởng, cũng vào vòng. Nhánh Biên Hòa đưa 42 người ra tòa.
Người tỉnh muốn giả điên — có giá.
Người có tội muốn thoát án — có giá.
Giám định thành cửa hàng tiện lợi.
Công lý không mù. Công lý chỉ cận thị khi thấy tiền.
💥💥Việt Mỹ, tháng 9/2026.
Công ty lập chuỗi pháp nhân Singapore, Hong Kong, mua đi bán lại thiết bị y tế rồi nhập về đội giá.
💩Bùi Chân Phương, Hà Văn Nam, Trần Thị Hồng Hạnh bị bắt trước.
💩Ngày 2/9, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn — người từng đứng đầu bệnh viện ung thư, Chủ tịch Hội đồng Y khoa — bị bắt vì nhận hối lộ.
💩Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ Lê Đình Thanh Sơn bị bắt.
💩Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc, nguyên giám đốc sở y tế, nguyên giám đốc bệnh viện bị bắt.
Cùng một đường: thầu thiết bị, nhận tiền, bệnh nhân trả giá.
👏Cứ mỗi vụ, loa tuyên giáo lại đọc một câu cũ: “một số cá nhân thoái hóa, biến chất”.
Cá nhân thoái hóa suốt từ bộ trưởng xuống điều dưỡng, từ Hà Nội xuống tỉnh.
Ghế thì không thoái hóa. Ghế chỉ đổi người.
☠️Độc đảng có lợi thế quảng cáo rất đẹp: tập trung sức mạnh.
Tập trung được quyền cấp số đăng ký thuốc.
Tập trung được quyền phê duyệt thầu.
Tập trung được quyền giám định tâm thần.
Tập trung được quyền im miệng báo chí cho đến lúc cần một chiến dịch “không vùng cấm”.
Vùng cấm không mất. Vùng cấm chỉ tạm đóng cửa khi két sắt đã đầy và cần lấy lại hơi dân.
👮Họ bắt người rất nhanh khi đã quyết.
Họ hỏi giá rất chậm khi dân đang nằm viện.
Máy móc đội giá gấp ba thì gọi là “xã hội hóa”.
Bác sĩ trực đêm lương chết đói thì gọi là “hy sinh vì nghề”.
Công ty sân sau trúng 246 trên 276 gói thầu thì gọi là “năng lực”.
Đến lúc xích cổ thứ trưởng giữa ban ngày mới gọi là “thanh lọc”.
🚨Đây không phải tai nạn của vài lương y hư. Đây là hệ quả của một bộ máy ôm hết bệnh viện, giấy phép, ngân sách, tuyên giáo.
Không có đối lập. Không có báo chí độc lập moi hóa đơn. Không có cách đá ghế người ký thầu nếu người ấy còn “đúng định hướng”.
Tham nhũng không lẻn vào ngành y. Tham nhũng được nuôi trong ngành y, bằng quyền không bị kiểm soát.
Người nghèo không cần thêm hội nghị “nâng cao y đức”.
Người nghèo cần một cái giá máy không bị phù phép qua Hong Kong, một tờ xét nghiệm không nuôi biệt thự, một kết luận pháp y không bán như vé số.
Cứu người thì dùng dao mổ.
Cứu cái hệ thống này thì phải móc cho hết chuỗi Việt Á – thuốc giả – pháp y – Việt Mỹ.
Móc xong, nếu ghế cũ vẫn nguyên, đảng cũ vẫn độc quyền, thì năm sau chỉ đổi tên công ty.
Bệnh nhân thì vẫn nằm đó. Chờ cắt. Chờ viện phí. Chờ thêm một vụ “cá nhân thoái hóa” nữa.
Bí Ẩn Hơn 2.000 Năm Của Đường Vẽ Nazca
Nếu có dịp ngồi trên một chiếc máy bay nhỏ bay qua vùng sa mạc phía nam Peru, có lẽ thứ khiến người ta chú ý đầu tiên không phải là cảnh quan hùng vĩ, mà là sự trống trải gần như tuyệt đối của vùng đất bên dưới. Sa mạc khô cằn trải dài, những ngọn đồi trơ trụi, đất đá đỏ nâu và gần như không có bóng dáng cây xanh. Thế nhưng chỉ cần máy bay lên đủ cao và đổi góc nhìn, một cảnh tượng rất khác bắt đầu hiện ra.
Giữa vùng đất tưởng như chẳng có gì ấy là hàng trăm đường thẳng chạy dài trên mặt sa mạc, xen lẫn những hình tam giác, hình thang, đường xoắn ốc và nhiều hình vẽ khổng lồ mô tả động vật. Có hình con nhện với đôi chân dài, hình con khỉ với chiếc đuôi cuộn tròn, chim ruồi, cá voi, chó, nhiều loài chim khác và cả những hình người kỳ lạ nằm trên các sườn đồi.
Toàn bộ hệ thống ấy ngày nay được biết đến với tên gọi Nazca Lines, hay Đường vẽ Nazca. Đây là một trong những di tích khảo cổ nổi tiếng nhất của Peru, đồng thời cũng là một trong những bí ẩn khiến giới nghiên cứu tranh luận suốt nhiều thập niên.
Điều gây tò mò nhất không hẳn là người cổ đại đã làm những hình vẽ này bằng cách nào. Câu hỏi lớn hơn là vì sao họ lại bỏ ra rất nhiều công sức để tạo nên những hình khổng lồ giữa một sa mạc khắc nghiệt, trong khi phần lớn chúng gần như không thể nhìn thấy trọn vẹn nếu chỉ đứng trên mặt đất.
Phần lớn những hình vẽ tại Nazca được tạo ra trong khoảng từ vài thế kỷ trước Công nguyên đến vài thế kỷ sau Công nguyên. Chúng thường được gắn với văn hóa Nazca, một cộng đồng cổ đại từng sinh sống ở miền nam Peru trước thời đế quốc Inca rất lâu.
Người Nazca sống trong một môi trường không hề dễ chịu. Khu vực này thuộc nhóm những vùng khô hạn nhất thế giới, lượng mưa rất thấp và nguồn nước luôn là vấn đề sống còn. Tuy vậy, họ không phải là một cộng đồng đơn giản như cách người hiện đại đôi khi vẫn hình dung về các nền văn minh cổ. Các di chỉ khảo cổ cho thấy họ biết làm nông nghiệp, chế tác đồ gốm nhiều màu sắc, dệt vải, xây dựng các trung tâm nghi lễ và đặc biệt là biết cách khai thác nguồn nước trong lòng đất.
Việc tạo ra những đường vẽ trên sa mạc thực ra cũng không quá phức tạp về mặt kỹ thuật. Bề mặt khu vực Nazca được phủ bởi một lớp đá sẫm màu do quá trình oxy hóa lâu ngày. Khi người ta gạt lớp đá phía trên sang hai bên, phần đất sáng màu hơn phía dưới sẽ lộ ra và tạo thành những đường nét rất rõ. Vì khu vực này ít mưa, ít xảy ra xói mòn mạnh và bề mặt tương đối ổn định, các hình vẽ có thể tồn tại trong thời gian rất dài.
Vấn đề khó hơn là làm sao họ tạo ra những hình lớn đến hàng chục, thậm chí hàng trăm mét mà vẫn giữ được tỷ lệ tương đối chính xác.
Các nghiên cứu cho thấy người Nazca không cần đến bất kỳ công nghệ đặc biệt nào để làm điều đó. Chỉ cần sử dụng cọc gỗ, dây thừng và một số phương pháp đo đạc hình học cơ bản, một nhóm người hoàn toàn có thể phóng lớn một hình vẽ nhỏ lên mặt đất. Những đường thẳng dài cũng có thể được tạo ra bằng cách đóng các cọc thẳng hàng rồi căn theo dây.
Nói cách khác, bí mật của Nazca không nằm ở một công nghệ thất truyền hay một phương tiện bay bí ẩn. Nó nằm ở khả năng tổ chức, đo đạc và phối hợp của một cộng đồng cổ đại.
Trong nhiều năm, câu chuyện về Nazca gắn liền với tên tuổi của Maria Reiche, một nhà toán học người Đức đã dành phần lớn cuộc đời để nghiên cứu và bảo vệ những đường vẽ này. Bà đến Peru vào đầu thế kỷ XX và dần bị cuốn vào việc khảo sát Nazca.
Trong nhiều thập niên, Maria Reiche gần như sống cùng sa mạc. Bà đi bộ giữa những đường vẽ, đo đạc khoảng cách, xác định hướng, lập bản đồ và tự tay làm sạch một số khu vực bị bụi đá che phủ. Hình ảnh người phụ nữ mang thước dây, cây chổi và chiếc thang giữa sa mạc về sau trở thành một phần gần như không thể tách rời khỏi lịch sử nghiên cứu Nazca.
Maria Reiche tin rằng một số đường vẽ có liên quan đến thiên văn học. Theo bà, nhiều đường thẳng có thể đánh dấu vị trí Mặt Trời mọc hoặc lặn vào những thời điểm nhất định trong năm, qua đó giúp người Nazca xác định mùa vụ hoặc những thời điểm quan trọng trong lịch nghi lễ.
Giả thuyết này từng có ảnh hưởng rất lớn và đến nay vẫn được nhắc tới. Tuy nhiên, những nghiên cứu về sau cho thấy không phải tất cả các đường tại Nazca đều có thể giải thích bằng thiên văn học. Điều đó khiến giới khảo cổ bắt đầu tìm kiếm những cách lý giải khác.
Một trong những hướng nghiên cứu được quan tâm nhất liên quan trực tiếp đến thứ quý giá nhất ở vùng đất này: nước.
Ở miền nam Peru, nước không đơn thuần là tài nguyên. Đối với các cộng đồng nông nghiệp cổ đại, nước quyết định mùa màng, lương thực và khả năng tồn tại của cả cộng đồng. Người Nazca đã phát triển nhiều phương thức để khai thác nguồn nước ngầm. Nổi tiếng nhất là hệ thống thường được gọi là puquios, gồm những đường dẫn nước, giếng và các lối đi xuống lòng đất, trong đó có những công trình mang hình xoắn ốc rất đặc trưng.
Chính từ đây, các nhà khảo cổ đặt ra một giả thuyết khác: nhiều đường vẽ Nazca có thể liên quan đến nguồn nước, các địa điểm linh thiêng hoặc những nghi lễ cầu mưa.
Một số nghiên cứu cho rằng các đường thẳng có thể dẫn tới những khu vực có nước, các trung tâm nghi lễ hoặc những địa điểm quan trọng trong cảnh quan. Những hình động vật cũng có thể mang ý nghĩa tôn giáo, gắn với nước, sự sinh sản, thiên nhiên hoặc những lực lượng mà người Nazca tin rằng chi phối cuộc sống của họ.
Một điểm đáng chú ý nữa là các đường vẽ không nhất thiết chỉ được tạo ra để ngắm nhìn.
Nhiều geoglyph có đường viền đủ rộng để con người có thể bước đi dọc theo chúng. Điều này khiến một số nhà khảo cổ cho rằng người Nazca có thể đã sử dụng chính những đường nét ấy như các lối đi nghi lễ.
Có thể hình dung vào một thời điểm nào đó cách đây gần hai nghìn năm, một nhóm người cùng đi ra sa mạc. Họ bước theo một tuyến đường đã định sẵn, mang theo đồ cúng hoặc nhạc cụ, đi quanh đường viền của một con chim hay một con nhện khổng lồ và thực hiện nghi thức cầu xin nước, mùa màng hoặc sự che chở của thần linh.
Nếu giả thuyết này đúng thì cách nhìn về Nazca cũng thay đổi hoàn toàn. Những hình vẽ đó không phải là những bức tranh khổng lồ được làm ra chỉ để nhìn từ trên trời. Bản thân việc đi trên chúng, tụ tập quanh chúng và tổ chức nghi lễ ở đó có thể mới là mục đích chính.
Đây cũng là lý do vì sao câu hỏi “người Nazca vẽ những hình này cho ai xem?” có thể không hoàn toàn đúng.
Con người hiện đại thường nghĩ rằng một bức tranh tồn tại để người khác quan sát. Nhưng trong một xã hội cổ đại mang đậm tính tôn giáo, một công trình linh thiêng không nhất thiết phải được nhìn thấy trọn vẹn. Nó có thể là một lễ vật dành cho thần linh, một phần của nghi lễ hoặc một cách đánh dấu những không gian được xem là thiêng.
Trong số những hình vẽ nổi tiếng tại Nazca, có một hình người trên sườn đồi thường được gọi bằng biệt danh “The Astronaut”, tức “Phi hành gia”. Hình này có chiếc đầu khá lớn, đôi mắt tròn và một cánh tay dường như đang giơ lên.
Chính nó đã trở thành một trong những hình ảnh thường xuyên được sử dụng trong các giả thuyết về người ngoài hành tinh. Tuy nhiên, cái tên “phi hành gia” chỉ là cách gọi hiện đại. Không có bằng chứng khảo cổ đáng tin cậy nào cho thấy người Nazca muốn mô tả một sinh vật ngoài Trái Đất.
Hình này có thể đại diện cho con người, một nhân vật nghi lễ, một vị thần hoặc một hình tượng nào đó mà chúng ta chưa hiểu được. Cũng chính vì không có văn bản giải thích nên rất nhiều hình tại Nazca vẫn chỉ có thể được giải nghĩa bằng suy đoán dựa trên khảo cổ và bối cảnh văn hóa.
Câu chuyện người ngoài hành tinh bắt đầu trở nên phổ biến từ thế kỷ XX, đặc biệt trong những thập niên 1960 và 1970. Một số tác giả cho rằng những đường thẳng dài ở Nazca có thể là bãi đáp hoặc tín hiệu dành cho tàu vũ trụ. Lập luận chính của họ là con người cổ đại không thể tạo ra những hình khổng lồ như vậy nếu không có khả năng bay lên cao để quan sát.
Tuy nhiên, đây là một lập luận không đứng vững về mặt khảo cổ học. Người Nazca không cần nhìn toàn bộ hình từ trên không mới có thể tạo ra nó. Những phương pháp dùng cọc, dây và tỷ lệ hình học hoàn toàn đủ để làm việc này.
Cũng không có bằng chứng về bất kỳ loại phương tiện bay nào tại Nazca. Không có dấu vết động cơ, vật liệu lạ hay cơ sở hạ tầng phù hợp với giả thuyết về tàu vũ trụ.
Vì vậy, giới khảo cổ hiện nay nhìn chung không xem giả thuyết người ngoài hành tinh là một cách giải thích có cơ sở khoa học.
Thực tế, chính khả năng của con người cổ đại mới là điều khiến Nazca đáng chú ý. Với những công cụ rất đơn giản, họ có thể tổ chức cộng đồng, đo đạc mặt đất và tạo ra những công trình quy mô lớn, đủ để tồn tại hơn hai nghìn năm.
Ngày nay, công nghệ hiện đại đang giúp con người nhìn thấy Nazca rõ hơn bao giờ hết. Ảnh vệ tinh, máy bay không người lái, ảnh độ phân giải cao và các hệ thống phân tích hình ảnh đã giúp giới nghiên cứu phát hiện thêm nhiều geoglyph mà trước đây mắt thường rất khó nhận ra.
Những phát hiện mới cho thấy Nazca không chỉ có vài chục hình động vật nổi tiếng như người ta thường thấy trên sách báo. Toàn khu vực còn có rất nhiều hình người, động vật, đường thẳng, hình học và những biểu tượng nhỏ hơn, một số thuộc các thời kỳ khác nhau.
Điều đó cũng khiến giới nghiên cứu ngày càng nghiêng về khả năng Nazca Lines không có một mục đích duy nhất.
Một số đường có thể liên quan đến nước. Một số có thể phục vụ nghi lễ. Một số khác có thể gắn với thiên văn hoặc các địa điểm linh thiêng. Những hình động vật cũng có thể mang ý nghĩa biểu tượng khác nhau.
Nazca không phải là một công trình được một nhóm người thiết kế và hoàn thành trong một lần. Nhiều thế hệ đã tạo ra và bổ sung các đường vẽ trong suốt một khoảng thời gian dài. Vì vậy, việc cố tìm một lời giải duy nhất cho toàn bộ hệ thống có thể chính là điều khiến người ta đi sai hướng.
Nếu có điều gì vẫn còn bí ẩn đến hôm nay, thì đó không còn là câu hỏi người Nazca đã làm thế nào.
Chúng ta gần như đã biết họ có thể làm bằng những phương pháp gì.
Điều chưa rõ là những hình vẽ ấy có ý nghĩa gì đối với chính những con người đã tạo ra chúng.
Họ nhìn con chim, con nhện hay con khỉ ấy như thế nào? Chúng đại diện cho thần linh, thiên nhiên hay một câu chuyện mà ngày nay đã thất truyền? Những đoàn người từng đi trên các đường ấy đã cầu xin điều gì, và họ tin rằng ai đang lắng nghe lời cầu nguyện của mình?
Có lẽ đó mới là phần bí ẩn thực sự của Nazca.
Ngày nay, các đường vẽ vẫn nằm im giữa sa mạc Peru, nhưng chúng lại đang đối mặt với những nguy cơ rất hiện đại. Xe cộ đi sai đường, hoạt động xây dựng, mở rộng khu dân cư, du lịch thiếu kiểm soát và những hiện tượng thời tiết bất thường đều có thể gây tổn hại nghiêm trọng.
Đặc biệt, các đường Nazca không phải những hình khắc sâu trong đá. Phần lớn chỉ là lớp đất sáng màu được lộ ra sau khi lớp đá trên bề mặt bị di chuyển. Chính vì vậy, chỉ một bánh xe chạy qua cũng có thể để lại dấu vết rất lâu.
Đây là một nghịch lý đáng chú ý. Một công trình có thể sống sót hơn hai nghìn năm trước nắng, gió và thời gian, nhưng lại có thể bị phá hỏng chỉ trong vài phút bởi hoạt động của con người hiện đại.
Sau hơn một thế kỷ nghiên cứu, Nazca Lines đã bớt bí ẩn hơn trước, nhưng vẫn còn rất xa mới có thể nói là đã được giải mã hoàn toàn.
Chúng ta biết ai có khả năng tạo ra chúng. Chúng ta hiểu phần nào kỹ thuật được sử dụng. Chúng ta cũng đã có những giả thuyết khá thuyết phục về mối liên hệ giữa các đường vẽ với nước, nghi lễ và cảnh quan.
Nhưng điều quan trọng nhất vẫn còn thiếu: tiếng nói của chính người Nazca.
Họ không để lại một văn bản nào giải thích vì sao một con chim phải dài hàng chục mét, vì sao một con khỉ phải nằm giữa sa mạc hay vì sao hàng trăm đường thẳng phải chạy qua vùng đất cằn cỗi ấy.
Và vì thế, Nazca giống như một cuốn sách cổ đã mất phần chữ, chỉ còn lại hình ảnh.
Chúng ta có thể đo từng đường, chụp từng hình, phân tích từng lớp đất và dựng lại cả khu vực bằng công nghệ hiện đại. Nhưng để hiểu được người xưa đang muốn nói gì qua những hình vẽ đó, có lẽ nhân loại vẫn còn phải tiếp tục tìm kiếm trong một thời gian rất dài.
Đó cũng là lý do sau hơn hai nghìn năm, Nazca vẫn giữ nguyên sức hút của nó: không phải vì có người ngoài hành tinh hay một nền công nghệ bí mật nào đó, mà vì giữa vùng sa mạc khô cằn nhất Peru, một cộng đồng cổ đại đã để lại một thông điệp khổng lồ trên mặt đất — và đến hôm nay, chúng ta vẫn chưa đọc hết được nó.
The 2,000-Year-Old Mystery of the Nazca Lines
If you ever find yourself aboard a small aircraft flying over the desert of southern Peru, the first thing that may strike you is not the beauty of the landscape, but its almost complete emptiness. Dry plains stretch into the distance, barren hills rise from reddish-brown earth, and there is barely any sign of vegetation. But once the plane climbs high enough and the angle changes, an entirely different scene begins to appear.
Across this seemingly empty land are hundreds of long lines cutting through the desert, mixed with triangles, trapezoids, spirals, and enormous figures shaped like animals. There is a spider with long, delicate legs, a monkey with a curling tail, a hummingbird, a whale, a dog, several other birds, and even strange human-like figures etched onto hillsides.
Together, they are known as the Nazca Lines, one of Peru’s most famous archaeological sites and one of the ancient world’s most enduring mysteries.
What makes the Nazca Lines so fascinating is not simply the question of how they were made. The larger question is why ancient people devoted so much time and effort to creating giant designs in one of the harshest environments on Earth, especially when many of them cannot be fully seen from ground level.
Most of the Nazca geoglyphs were created sometime between several centuries before Christ and several centuries after Christ. They are generally associated with the Nazca culture, an ancient society that flourished in southern Peru long before the rise of the Inca Empire.
The Nazca people lived in an unforgiving environment. This part of Peru is among the driest regions in the world, where rainfall is extremely limited and access to water has always been a matter of survival. Yet archaeological evidence shows that the Nazca were far from primitive. They practiced agriculture, produced brightly colored ceramics, wove textiles, built ceremonial centers, and developed impressive methods for accessing underground water.
From a technical point of view, creating the lines was not as difficult as it might seem. The surface of the Nazca desert is covered with dark stones that have been oxidized over long periods of time. By removing these stones and exposing the lighter-colored soil underneath, the Nazca could create clear lines and shapes across the landscape. Because the area receives very little rain, experiences limited erosion, and has a relatively stable surface, many of these designs have survived for centuries.
The more difficult question is how they managed to create figures measuring tens or even hundreds of meters while keeping their proportions reasonably accurate.
Research suggests that no advanced or mysterious technology was required. Wooden stakes, ropes, and basic geometric methods would have been enough to enlarge a smaller design onto the ground. Long straight lines could also be created by placing stakes in alignment and stretching ropes between them.
In other words, the real achievement of Nazca was not based on some lost technology or unknown flying machine. It came from organization, measurement, planning, and cooperation within an ancient community.
For many years, the story of the Nazca Lines was closely tied to Maria Reiche, a German mathematician who devoted much of her life to studying and protecting the site. She arrived in Peru in the early twentieth century and gradually became deeply involved in the study of the lines.
For decades, Reiche spent much of her life in the desert. She walked among the geoglyphs, measured distances, calculated directions, created maps, and personally cleared dust and debris from some of the figures. The image of her carrying measuring tools, a broom, and a ladder across the desert eventually became part of the history of Nazca itself.
Maria Reiche believed that some of the lines were connected to astronomy. In her view, certain lines may have marked the positions of the rising or setting Sun at particular times of the year, possibly helping the Nazca determine agricultural seasons or important moments in their ceremonial calendar.
Her theory became highly influential and is still discussed today. However, later research showed that not all of the lines could be explained through astronomy. That pushed archaeologists to consider other possibilities.
One of the most important theories focuses on the most valuable resource in this region: water.
In southern Peru, water is more than a natural resource. For ancient agricultural communities, it determined harvests, food supply, and the survival of entire settlements. The Nazca developed several techniques for accessing groundwater. The best known are systems commonly referred to as puquios, which included channels, wells, and underground access points, some of them featuring distinctive spiral-shaped entrances.
This has led archaeologists to suggest that many of the Nazca Lines may have been connected to water sources, sacred locations, or rituals intended to bring rain.
Some studies have proposed that certain lines may have led toward areas with access to water, ceremonial centers, or important features in the landscape. The animal figures may also have carried religious meaning connected to water, fertility, nature, or forces that the Nazca believed shaped their lives.
Another important possibility is that the lines were not created simply to be looked at.
Many of the geoglyphs have paths wide enough for people to walk along them. This has led some archaeologists to suggest that the Nazca may have used the lines themselves as ceremonial pathways.
It is possible to imagine a scene nearly two thousand years ago: a group of people walking into the desert along a predetermined route, carrying offerings or musical instruments, following the outline of a giant bird or spider, and performing rituals for water, successful harvests, or divine protection.
If this interpretation is correct, it changes the way we understand the Nazca Lines. They may not have been giant pictures created merely to be seen from the sky. Walking along them, gathering around them, and carrying out rituals on them may have been the main purpose.
That is also why the question, “Who were the Nazca making these figures for?” may not be the right question at all.
Modern people tend to think of images as things that are created to be viewed. But in an ancient religious society, a sacred structure did not necessarily need to be seen in its entirety. It could have been an offering to the gods, part of a ritual, or a way of marking sacred space.
Among the most famous figures at Nazca is a human-like image carved onto a hillside, often nicknamed “The Astronaut.” The figure has a large head, round eyes, and what appears to be one raised arm.
This image has frequently been used by supporters of ancient-alien theories. But the name “Astronaut” is a modern nickname. There is no reliable archaeological evidence suggesting that the Nazca intended to depict a being from another planet.
The figure could represent a human being, a ceremonial character, a deity, or a symbolic figure whose meaning has been lost. Because the Nazca left no written explanation, many of the figures can only be interpreted through archaeology and cultural context.
The alien theory became especially popular during the twentieth century, particularly in the 1960s and 1970s. Some writers claimed that the long straight lines might have been landing strips or signals for spacecraft. Their main argument was that ancient people could not have created such enormous images without flying above them.
But that argument does not hold up archaeologically. The Nazca did not need to see an entire figure from the air in order to create it. Simple methods using stakes, ropes, and geometric proportions were more than sufficient.
There is also no evidence of any kind of ancient aircraft at Nazca. No engine remains, no unusual materials, and no infrastructure consistent with the idea of spacecraft have ever been found.
For that reason, mainstream archaeology does not regard the alien hypothesis as a scientifically supported explanation.
In fact, the abilities of the ancient people themselves are what make Nazca remarkable. With very simple tools, they could organize large groups, measure vast areas of land, and create monumental designs that have survived for more than two thousand years.
Today, modern technology is allowing researchers to study Nazca in greater detail than ever before. Satellite imagery, drones, high-resolution photography, and computer-assisted image analysis have helped identify geoglyphs that were previously difficult to detect with the naked eye.
These discoveries show that Nazca is far more extensive than the handful of famous animal figures usually shown in books and documentaries. The wider region contains many human figures, animals, straight lines, geometric shapes, and smaller symbols, some of them dating to different periods.
This has strengthened the idea that the Nazca Lines probably did not serve a single purpose.
Some may have been connected to water. Others may have been used in rituals. Some could have had astronomical or sacred associations. The animal figures may also have carried different symbolic meanings.
Nazca was not one single project designed and completed at the same time. Generations of people created and added to the geoglyphs over a long period. Trying to find one explanation for the entire system may therefore be the wrong approach.
If one mystery still remains today, it is no longer primarily about how the Nazca created the lines.
We have a fairly good idea of the methods they could have used.
What remains uncertain is what those figures meant to the people who created them.
How did they understand the bird, the spider, or the monkey? Did those figures represent gods, forces of nature, or stories that have since been forgotten? What did people pray for as they walked along these lines, and whom did they believe was listening?
That may be the real mystery of Nazca.
Today, the lines still lie quietly across the Peruvian desert, but they face very modern dangers. Vehicles leaving designated roads, construction, expanding settlements, uncontrolled tourism, and unusual weather events can all cause serious damage.
The Nazca Lines are not deeply carved into solid rock. Most of them are simply lighter-colored soil exposed after darker surface stones were moved aside. Because of this, even a single vehicle crossing one of the figures can leave a mark that remains for years.
There is a striking irony in that. A monument can survive more than two thousand years of sun, wind, and time, yet still be damaged in a matter of minutes by modern human activity.
After more than a century of research, the Nazca Lines are less mysterious than they once were, but they are still far from being fully understood.
We know who was capable of creating them. We have a reasonable understanding of the techniques involved. We also have strong theories linking the lines to water, ritual, and the surrounding landscape.
But one crucial thing is still missing: the voice of the Nazca people themselves.
They left no written document explaining why a bird needed to stretch across dozens of meters, why a monkey was placed in the middle of the desert, or why hundreds of straight lines had to cross such a barren landscape.
In that sense, Nazca is like an ancient book whose words have disappeared, leaving only the images behind.
We can measure every line, photograph every figure, analyze every layer of soil, and reconstruct the entire landscape with modern technology. But understanding what the people of Nazca were truly trying to say may take much longer.
That is why, after more than two thousand years, Nazca still holds its fascination. Not because of aliens or secret technologies, but because an ancient community in one of the driest deserts in Peru left behind a message on an enormous scale — and even today, we still have not finished reading it.
NHẮC NHỚ
Đã hơn hai tháng kể từ khi ông Hứa Hồng Hải bị một sát thủ mặc áo Grab bắn chết tại Đắk Lắk.
Năm tiếng súng đã vang lên.
Nhưng đến nay, câu trả lời đầy đủ về kẻ đứng sau và động cơ của vụ án vẫn chưa xuất hiện.
Trong lúc đó, một mảng tối khác của ngành sầu riêng lại lần lượt bị bóc ra.
Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã bị buộc thôi việc, khởi tố và bắt tạm giam. Theo các cáo buộc được công bố, vụ án liên quan đến việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn; can thiệp vào hoạt động cấp giấy kiểm nghiệm, mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và những hành vi bị cho là phục vụ lợi ích nhóm, trục lợi.
Không chỉ một người.
Hàng loạt cán bộ ở nhiều cơ quan khác cũng bị khởi tố với các cáo buộc như nhận hối lộ, môi giới hối lộ và sai phạm trong quản lý.
Vậy thì phải hỏi:
Nếu năm tiếng súng trên cao nguyên hôm ấy không vang lên, những góc khuất này còn được che đậy đến bao giờ?
Nếu không có những biến cố đủ lớn khiến cả hệ thống phải rung chuyển, người nông dân trồng sầu riêng còn phải chịu cảnh xin–cho, bị làm khó, bị bóp nghẹt bởi những thủ tục và “giấy phép con” đến khi nào?
Và câu hỏi lớn nhất:
Ai đã biến quyền lực quản lý thành công cụ kiếm tiền?
Ai đã biến mã vùng trồng, giấy kiểm nghiệm và thủ tục xuất khẩu thành thứ có thể mua bán?
Ai đã hưởng lợi từ một cơ chế khiến người nông dân và doanh nghiệp chân chính phải cúi đầu?
Vụ án ông Hứa Hồng Hải cần được điều tra đến cùng.
Những sai phạm trong ngành sầu riêng cũng phải được đào đến tận gốc.
Bởi nếu chỉ bắt vài người mà không làm rõ cả mạng lưới phía sau, thì đó chưa phải là làm sạch hệ thống.
Đó chỉ là thay người trong một cỗ máy cũ.
We have a duty to teach the next generation the truth of that fateful day: that elements within the U.S. government and its allies orchestrated a massive false-flag operation, culminating in the destruction of two skyscrapers filled with thousands of people and the deliberate collapse of a third building.
Jet fuel and office paper. That’s their official alibi.
But then, a torrent of liquid fire bled from a fortress of steel.
Paper doesn’t do that. Carpets don’t do that. A typical 'structure fire' doesn’t spontaneously turn a modern skyscraper into a roaring blast furnace, only to politely vomit a stream of glowing slag out of a window on live television.
They swore the steel never melted. Fine. Then I dare them to name the metal. Name the exact temperature. Name the chemical reaction that produces a heavy, violently glowing orange stream while the official narrative still clings to the fairy tale of a mere furniture fire.
They love to shrug and say, 'It’s just aluminum from the plane.' But molten aluminum is silvery. This wasn’t some delicate jewelry cast. It was thick, heavy, neon-orange slag—and it bled from the exact spot where their 'just a fire' script completely falls apart.
Thermite isn’t magic. It’s iron oxide violently reacting with aluminum, and its singular, devastating purpose is to forge molten iron. You can debate the logistics. You can argue the payload. But you cannot stare at a towering skyscraper hemorrhaging incandescent metal and then arrogantly lecture the world that nothing anomalous happened.
They pray you watch that footage and let it fade into memory.
Don’t let them win.
Demand to know how a tower that supposedly never reached the melting point of steel somehow managed to bleed a torrent of liquid iron.
Kraken – Quái vật biển sâu từng khiến nhân loại khiếp sợ có thật sự tồn tại?
Từ hàng trăm năm trước, những thủy thủ trên các vùng biển lạnh giá phương Bắc đã truyền tai nhau về một sinh vật khổng lồ ẩn mình dưới đáy đại dương. Họ kể rằng, có những con tàu đang bình yên giữa biển khơi bỗng nhiên biến mất không dấu vết. Chỉ vài phút sau, mặt nước nổi lên những vòng xoáy dữ dội, như thể có một sức mạnh khổng lồ nào đó đang kéo cả con tàu xuống vực sâu.
Sinh vật đáng sợ ấy được gọi là Kraken.
Trong truyền thuyết Bắc Âu, Kraken không phải là một con quái vật bình thường. Nó được mô tả như một sinh vật khổng lồ với cơ thể đồ sộ, những chiếc xúc tu dài như những cánh tay tử thần có thể quấn lấy tàu thuyền, kéo chúng chìm xuống đáy biển tối tăm. Đối với những người đi biển thời cổ đại, Kraken là biểu tượng của nỗi sợ hãi trước đại dương rộng lớn – nơi con người chưa từng thực sự khám phá hết.
Nhưng điều khiến câu chuyện về Kraken trở nên đáng chú ý là: nó không hoàn toàn chỉ là một sản phẩm của trí tưởng tượng.
Trong nhiều thế kỷ, các nhà khoa học từng nghi ngờ rằng những câu chuyện về quái vật biển khổng lồ có thể bắt nguồn từ một sinh vật có thật. Và rồi, bằng chứng dần xuất hiện.
Ở sâu dưới lòng đại dương, nơi ánh sáng mặt trời gần như không thể chạm tới, tồn tại một loài sinh vật kỳ lạ: mực khổng lồ.
Loài mực này có thể đạt kích thước đáng kinh ngạc, với những chiếc xúc tu dài, đôi mắt khổng lồ và cơ thể thích nghi với môi trường áp suất cực lớn dưới đáy biển. Chính hình dáng bí ẩn và kích thước khổng lồ của chúng đã khiến nhiều nhà nghiên cứu tin rằng đây có thể là nguồn gốc thật sự của huyền thoại Kraken.
Điều đáng sợ nhất là trong một thời gian dài, con người gần như không thể quan sát được chúng.
Đại dương bao phủ hơn 70% bề mặt Trái Đất, nhưng phần sâu nhất của nó vẫn là một thế giới xa lạ. Những sinh vật khổng lồ có thể tồn tại hàng nghìn mét dưới mặt nước mà không bao giờ xuất hiện trước mắt con người.
Có thể trong bóng tối vĩnh cửu đó, vẫn còn những sinh vật mà chúng ta chưa từng biết đến.
Những xác mực khổng lồ trôi dạt vào bờ biển, những vết thương kỳ lạ trên cơ thể cá voi, hay những câu chuyện của thủy thủ về những cái bóng khổng lồ dưới mặt nước… tất cả từng góp phần nuôi dưỡng huyền thoại về Kraken.
Ngày nay, khoa học không cho rằng có một "quái vật Kraken" khổng lồ như trong truyền thuyết có thể nuốt chửng cả con tàu. Nhưng sự tồn tại của những loài mực khổng lồ đã chứng minh rằng, đôi khi những câu chuyện cổ xưa đáng sợ nhất lại bắt nguồn từ một sự thật bị con người hiểu sai qua thời gian.
Đại dương vẫn còn giữ lại vô số bí mật.
Và biết đâu, ở một nơi nào đó dưới hàng nghìn mét nước lạnh giá, nơi ánh sáng không bao giờ tới được, vẫn còn những sinh vật khổng lồ đang lặng lẽ tồn tại — nhắc nhở con người rằng hành tinh này vẫn còn nhiều điều vượt xa trí tưởng tượng.
Bởi vì đôi khi…
những con quái vật đáng sợ nhất không phải là thứ được tạo ra từ huyền thoại, mà là những sinh vật thật sự đang ẩn mình ngoài kia, chờ ngày được phát hiện. 🌊
@VuiVuil23103079 xà ngang xiên người cụ rồi. AI hài hước quá.
Evidence of the deliberate demolition of 7 World Trade Center on September 11, 2001.
When Schools Teach Confrontation Instead of Teaching Children How to Be Human
Children go to school first and foremost to gain knowledge, learn how to think, learn how to live with others, and prepare themselves for adult life. A responsible education system should teach children how to distinguish right from wrong, respect human life, control their anger, and resolve disagreements through reason. Schools should not become places where the political conflicts of adults are turned into the emotional inheritance of children.
Yet in many educational activities in Vietnam, particularly those shaped by historical and political propaganda, children are placed in a world filled with military imagery: uniforms, replica guns, battle scenes, divisions between “us” and “the enemy,” victory, the destruction of opponents, and reenactments of war presented as entertainment or collective school performances.
The problem is not whether children should learn history. Of course they should.
The problem is how history is taught.
Learning about war in order to understand how war destroys human lives is one thing. Learning about suffering and loss in order to appreciate peace is one thing. But turning war into a stage performance, putting replica weapons into the hands of young children, dressing them in military uniforms, and having them act out combat is something entirely different.
A kindergarten or primary-school child does not yet possess the same ability as an adult to analyze history, politics, and morality. When adults repeatedly surround children with images of confrontation, enemies, and violence without giving equal weight to compassion, reconciliation, and the dignity of human life, adults must ask themselves what kind of message they are actually teaching.
What deserves criticism in the propaganda-heavy educational approach of Vietnam’s communist state is that history is sometimes presented not simply as a field for students to study and examine, but as a tool for constructing a political memory in which society is repeatedly divided into opposing camps: us and them, righteous and reactionary, victors and those who must be condemned.
Adults may still be capable of placing such concepts within specific historical contexts.
Young children usually cannot.
When this kind of binary thinking is repeated from an early age, it risks reducing the way children understand other human beings. A person with a different view is no longer someone to speak with, but someone who belongs to an opposing “side.”
That is precisely the mentality modern education should be trying to prevent.
A healthy education system should not teach children to hate French people, Americans, Chinese people, or any other nationality because of wars fought by previous generations. It should teach them to distinguish between governments, armies, political decisions, and ordinary human beings.
It should teach them that history can be studied without inheriting hatred.
No child is born hating another nation.
Such prejudices are passed down by adults.
And when schools participate in transmitting them, the problem becomes especially serious because children naturally tend to regard what teachers, textbooks, and educational institutions tell them as authoritative.
The consequences do not necessarily mean that a child who watches one militarized performance today will become violent tomorrow. Human behavior is not that simple.
But an environment that repeatedly glorifies confrontation, when combined with poor emotional education, violence at home, academic pressure, and an online culture that glorifies gangster behavior, can create a dangerous mixture.
When children are not taught how to manage anger, when they are not taught how to argue without humiliating others, and when they do not learn how to resolve conflicts without force, even a minor disagreement can quickly become a confrontation.
Then society acts shocked when very young students gang up on classmates, film themselves humiliating other children, bring weapons to school, threaten others with knives, or begin to see violence as a normal way to “settle” an insult.
When these things happen, society cannot simply stand in front of the child and ask:
“Why are you so violent?”
Adults must also ask themselves:
What have we taught children about power?
What have we taught them about enemies?
What have we taught them about compassion?
And most importantly:
During the thousands of hours children spend inside schools, how much time do we actually spend teaching them how to control themselves and become decent human beings?
An education system cannot tell children to love their classmates while simultaneously turning guns, battlefields, and military imagery into entertainment on school grounds.
It cannot claim to oppose school violence while allowing confrontational thinking and hostile political language to occupy such a large place in the way history and society are presented to children.
If Vietnam genuinely wants to reduce violence among young people, it needs a different educational philosophy.
History should still be taught, but history should help children understand the past rather than inherit its hatred.
Patriotism should be built through responsibility toward one’s fellow citizens and society, not through the need to identify an enemy to hate.
Schools should teach children how to debate, how to forgive, how to manage anger, and how to recognize human dignity even in those who disagree with them.
A country does not become stronger because its children learn to hate at an earlier age.
A country becomes truly mature when the next generation is educated so that it does not have to carry the hatred of the generation that came before it.
Ultimately, truly be an imparter of knowledge and live up to the noble title of 'teacher'.
Don't just be a 'teaching machine'.
@FoxNews @Reuters @ABC @CNN @BBCBreaking
Khi trường học gieo tư duy đối đầu thay vì dạy trẻ làm người
Trẻ em đến trường trước hết là để học kiến thức, học cách suy nghĩ, học cách sống với người khác và chuẩn bị cho đời sống của một con người trưởng thành. Một nền giáo dục có trách nhiệm phải giúp trẻ biết phân biệt đúng sai, biết tôn trọng sự sống, biết kiềm chế cơn giận và biết giải quyết bất đồng bằng lý trí. Trường học không nên là nơi biến những xung đột chính trị của người lớn thành hành trang tinh thần của trẻ nhỏ.
Thế nhưng trong nhiều hoạt động giáo dục tại Việt Nam, đặc biệt những chương trình mang màu sắc tuyên truyền lịch sử và chính trị, trẻ em lại được đặt vào một thế giới đầy những hình tượng quân sự: quân phục, súng mô hình, chiến trận, “địch – ta”, chiến thắng, tiêu diệt đối phương và những màn tái hiện chiến tranh được trình diễn như một hoạt động vui chơi hoặc biểu diễn tập thể.
Vấn đề không nằm ở chuyện trẻ có được học lịch sử hay không. Lịch sử đương nhiên phải được học. Vấn đề nằm ở cách lịch sử được dạy.
Học về chiến tranh để hiểu chiến tranh đã tàn phá con người như thế nào là một chuyện. Học về những mất mát để biết quý hòa bình là một chuyện. Nhưng biến chiến tranh thành sân khấu, cho trẻ nhỏ cầm vật mô phỏng súng, mặc quân phục và diễn những hành động chiến đấu lại là một chuyện hoàn toàn khác.
Một đứa trẻ mẫu giáo hay tiểu học chưa có khả năng phân tích lịch sử, chính trị và đạo đức như người trưởng thành. Khi người lớn liên tục đặt trước mắt trẻ những biểu tượng của đối đầu, kẻ thù và bạo lực nhưng không dành một sự giáo dục tương xứng cho lòng trắc ẩn, hòa giải và phẩm giá con người, người lớn phải tự hỏi mình đang truyền cho trẻ thông điệp gì.
Điều đáng phê phán trong lối giáo dục mang nặng dấu ấn tuyên truyền của nhà nước cộng sản Việt Nam chính là việc lịch sử đôi khi không được trình bày đơn thuần như một lĩnh vực để học sinh tìm hiểu và suy xét, mà còn được sử dụng để xây dựng một ký ức chính trị trong đó xã hội thường xuyên được chia thành những phía đối nghịch: ta và địch, chính nghĩa và phản động, người chiến thắng và kẻ phải bị lên án.
Đối với người trưởng thành, những khái niệm ấy còn có thể được đặt vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Nhưng đối với trẻ nhỏ, việc lặp đi lặp lại tư duy phân tuyến rất dễ làm nghèo đi cách các em nhìn con người: người khác không còn là một người để đối thoại mà trở thành một “phe” để chống lại.
Đó chính là điều giáo dục hiện đại phải cảnh giác.
Một nền giáo dục tốt không dạy trẻ rằng phải căm ghét người Pháp, người Mỹ hay bất kỳ dân tộc nào vì những cuộc chiến của nhiều thế hệ trước. Nó phải dạy trẻ phân biệt giữa chính phủ, quân đội, quyết định chính trị và những con người bình thường. Nó phải cho trẻ hiểu rằng lịch sử có thể được nghiên cứu mà không cần kế thừa lòng thù hận.
Không một đứa trẻ nào sinh ra đã biết căm ghét một dân tộc khác. Những định kiến ấy được người lớn truyền lại.
Và khi trường học tham gia vào quá trình đó, vấn đề trở nên đặc biệt nghiêm trọng, bởi trẻ thường mặc nhiên xem những gì giáo viên, sách giáo khoa và nhà trường truyền đạt là đúng.
Hậu quả đáng lo không nhất thiết là một đứa trẻ xem một buổi diễn quân sự hôm nay thì ngày mai sẽ trở thành người bạo lực. Con người không đơn giản như vậy. Nhưng một môi trường liên tục đề cao đối đầu, kết hợp với giáo dục cảm xúc nghèo nàn, bạo lực gia đình, áp lực học đường và văn hóa giang hồ trên mạng có thể tạo nên một hỗn hợp rất nguy hiểm.
Khi trẻ không được dạy cách quản trị cơn giận, không được học cách tranh luận mà không xúc phạm, không biết giải quyết mâu thuẫn mà không dùng sức mạnh, thì chỉ cần một va chạm nhỏ cũng có thể trở thành một cuộc đối đầu.
Và rồi xã hội kinh ngạc khi thấy những học sinh tuổi còn rất nhỏ đánh hội đồng bạn học, quay clip làm nhục nhau, mang hung khí tới trường, cầm dao đe dọa người khác hoặc coi việc dùng bạo lực để “giải quyết” một sự xúc phạm là điều bình thường.
Khi những hiện tượng đó xảy ra, không thể chỉ đứng trước đứa trẻ rồi hỏi: “Tại sao cháu hung dữ như vậy?”
Người lớn cũng phải tự hỏi:
Chúng ta đã dạy trẻ điều gì về sức mạnh?
Chúng ta đã dạy trẻ điều gì về kẻ thù?
Chúng ta đã dạy trẻ điều gì về lòng nhân từ?
Và quan trọng hơn:
Trong hàng nghìn giờ trẻ ngồi dưới mái trường, chúng ta dành bao nhiêu thời gian dạy chúng cách làm một con người biết kiểm soát chính mình?
Giáo dục không thể vừa nói với trẻ rằng phải yêu thương bạn bè, vừa biến súng đạn và chiến trận thành những hình ảnh vui mắt trên sân trường. Không thể vừa kêu gọi chống bạo lực học đường, vừa để tư duy đối đầu và ngôn ngữ thù địch chiếm một vị trí quá lớn trong cách kể về lịch sử và xã hội.
Nếu thực sự muốn giảm bạo lực trong thế hệ trẻ, Việt Nam cần một nền giáo dục khác: lịch sử vẫn phải được học, nhưng lịch sử phải giúp trẻ hiểu quá khứ chứ không kế thừa hận thù; lòng yêu nước phải được xây dựng bằng trách nhiệm đối với đồng bào và xã hội chứ không phải bằng việc cần có một kẻ thù để căm ghét; trường học phải dạy trẻ cách tranh luận, cách tha thứ, cách xử lý cơn giận và cách nhìn thấy nhân phẩm ngay cả ở người bất đồng với mình.
Một đất nước không trở nên mạnh hơn vì con trẻ của nó biết căm ghét sớm hơn.
Một đất nước chỉ thực sự trưởng thành khi thế hệ sau được giáo dục để không phải tiếp tục mang những mối thù của thế hệ trước.
Cuối cùng, hãy thật sự làm người truyền đạt kiến thức và xứng đáng với 2 chữ "thầy giáo, cô giáo".
Đừng làm "thợ dạy".
After consulting experts in architecture, structural engineering, physics, and demolition, they reached this finding: the rapid and forceful expulsion of steel beams and other materials from the Twin Towers points to an explosion.
Who put the explosives there?
9/11 homework:
Account for this event in a way that still obeys physics. Reminder — gravity works downward, not laterally.
Drop your explanation below ⬇️
Celebrating 250 years the American way.
@hocgiad Mấy cái này là phải ghi màn hình lại cho nó khỏi chối
The Twin Towers didn’t simply fall in a neat “pancake” collapse. The destruction progressed rapidly from the impact zones downward, ejecting massive amounts of debris outward, with pieces of structural steel reportedly landing considerable distances away.
To some observers, those images raise an obvious question: does what we see match what we would normally expect from a gravity-driven structural collapse, or are there other explanations worth examining?
Extraordinary claims require evidence—but so do extraordinary events.
After the afternoon rain, there’s something very strange about the sky.
Trends for you
Most Popular Users
Elon Musk
@elonmusk
241.6M followers
Barack Obama
@barackobama
119M followers
Cristiano Ronaldo
@cristiano
114.2M followers
Donald J. Trump
@realdonaldtrump
111.8M followers
Narendra Modi
@narendramodi
107.2M followers
Rihanna
@rihanna
98.7M followers
NASA
@nasa
92.4M followers
Justin Bieber
@justinbieber
91.8M followers
KATY PERRY
@katyperry
89.9M followers
Taylor Swift
@taylorswift13
83.8M followers
Lady Gaga
@ladygaga
75.3M followers
Virat Kohli
@imvkohli
73.2M followers
Kim Kardashian
@kimkardashian
70.8M followers
YouTube
@youtube
68.8M followers
Neymar Jr
@neymarjr
66.2M followers
Bill Gates
@billgates
65M followers
Selena Gomez
@selenagomez
63M followers
The Ellen Show
@theellenshow
62.3M followers
CNN
@cnn
61.8M followers
X
@x
60.7M followers