Mula Mubariz

Educationist

[احمد ریان زرمتی @ahmad_uisf]

دا فارسي زبان ورور څومره ښه غږېدلی

[پیر صاحب @Omar2047Azizi]

د مکې دفاعي تړون؛ د سیمې د ځواک د توازن نوی پړاو او د افغانستان پر وړاندې احتمالي پایلې
د سعودي عربستان، پاکستان او ترکیې ترمنځ د مکې نوی ګډ دفاعي تړون یوازې یو عادي امنیتي تفاهم نه دی؛ بلکې د منځني ختیځ، جنوبي اسیا او د اسلامي نړۍ د جیوپولیټیک په جوړښت کې د احتمالي بدلون یوه مهمه نښه ده.
د تړون تر ټولو مهم اصل دا دی چې د یوه غړي هېواد پر وړاندې وسله‌وال برید د درې واړو هېوادونو پر وړاندې برید ګڼل کېږي. تر دې دمه د تړون ټول عملیاتي جزئیات نه دي خپاره شوي، خو درې واړو هېوادونو ټینګار کړی چې تړون دفاعي ماهیت لري او د کوم مشخص هېواد پر ضد نه دی جوړ شوی.
خو په ستراتیژیکه کچه د دې تړون اهمیت د تړون له متن څخه هم پراخ دی؛ ځکه درې داسې هېوادونه سره نښلوي چې هر یو د نړیوال نظام په بېلابېلو برخو کې ځانګړی وزن لري: سعودي عربستان اقتصادي او انرژیک ځواک، پاکستان پوځي او ستراتیژیک ځواک، او ترکیه د NATO غړیتوب، جغرافیایي موقعیت او دفاعي-صنعتي ظرفیت.
له همدې امله، د مکې تړون باید یوازې د درې هېوادونو ترمنځ د دفاعي همکارۍ په توګه ونه کتل شي؛ بلکې د منځني ختیځ او جنوبي اسیا د امنیتي معادلو د نښلېدو په توګه باید تحلیل شي.
ولې دا تړون رامنځته شو؟
د دې تړون تر شا تر ټولو مهم عامل د سیمې د امنیتي چاپېریال بدلون دی. سعودي عربستان په تېرو کلونو کې هڅه کړې چې خپل امنیت یوازې د یوه بهرني ځواک پر تضمین پورې محدود نه کړي او د خپلو ستراتیژیکو انتخابونو ساحه پراخه کړي.
پاکستان له بلې خوا غواړي په خلیجي امنیت کې خپل پوځي او سیاسي نقش پراخ کړي او له سعودي سره خپلې اوږدمهاله دفاعي اړیکې په یوه پراخ چوکاټ کې تنظیم کړي. د پاکستان او سعودي ترمنځ د ۲۰۲۵ کال متقابل دفاعي تړون لا له مخکې د دې اړیکې بنسټ پیاوړی کړی و. د ستراتیژیکو مطالعاتو نړیوال انسټیټیوټ IISS هم دغه تحول د منځني ختیځ او جنوبي اسیا د امنیتي چاپېریال د نږدې کېدو یوه مهمه نښه بللې وه.
ترکیه بیا هڅه کوي چې په منځني ختیځ کې خپل ستراتیژیک نفوذ پراخ کړي او له سعودي او پاکستان سره اړیکې د خپلو اقتصادي، امنیتي او دفاعي موخو لپاره وکاروي. د Chatham House د تحلیل له مخې، د ترکیې لپاره دا ډول همکاري د NATO بدیل نه ده، بلکې د انقرې د پراخې «ستراتیژیکې متوازن‌سازۍ» یا hedging پالیسۍ یوه برخه ده.
د دې اتحاد اصلي جیوپولیټیک اهمیت څه دی؟
د مکې تړون تر ټولو مهمه پایله دا ده چې د منځني ختیځ امنیتي معادله د جنوبي اسیا له امنیتي معادلې سره لا نږدې کوي.
تر دې مخکې د خلیج امنیت تر ډېره د امریکا، سعودي او نورو عربي هېوادونو ترمنځ په اړیکو پورې تړلی و؛ خو اوس پاکستان او ترکیه هم د سعودي د امنیت په رسمي محاسبه کې داخلېږي.
په بل عبارت، که په راتلونکې کې د سعودي پر ضد یو لوی نظامي بحران رامنځته شي، د هغې احتمالي پایلې به یوازې د خلیج په جغرافیه کې محدودې نه وي؛ بلکې د پاکستان او ترکیې د امنیتي محاسباتو برخه به هم وګرځي.
دا د بازدارنې (Deterrence) مفهوم پیاوړی کوي، خو په عین وخت کې د بحران د پراخېدو خطر هم زیاتوي.
یعنې د یوه هېواد پر وړاندې د برید قیمت لوړوي؛ خو که جګړه رامنځته شي، د جګړې د پراخېدو ساحه هم پراخېدای شي.
د ایران لپاره نوی ستراتیژیک حساب
د دې تړون تر ټولو مستقیمه سیمه‌ییزه پایله د ایران د امنیتي محاسبې بدلېدل دي.
که د ایران او سعودي ترمنځ پوځي شخړه رامنځته شي، تهران باید نور یوازې د سعودي پوځي ظرفیت محاسبه نه کړي؛ بلکې د پاکستان او ترکیې احتمالي غبرګون هم په خپل ستراتیژیک حساب کې شامل کړي.
البته دا په دې معنا نه ده چې پاکستان او ترکیه به په هره شخړه کې حتماً د ایران پر ضد جګړه کوي. د درې واړو هېوادونو خپلې ملي ګټې او له ایران سره خپلې اړیکې لري.
خو د ستراتیژیکو اړیکو له نظره، د تړون اصلي ارزښت همدلته دی:
د سعودي پر وړاندې د پوځي فشار بیه لوړه کوي.
د امریکا او لوېدیځ لپاره نوی پیغام
د مکې تړون د امریکا پر وړاندې مستقیم ائتلاف نه دی؛ خو یو مهم سیاسي پیغام لري:
د سیمې متحدین نور نه غواړي خپل ټول امنیتي راتلونکی یوازې د واشنګټن پر تضمین وتړي.
ترکیه لا د NATO غړې ده او له امریکا سره اوږدمهاله امنیتي اړیکې لري؛ سعودي هم له واشنګټن سره پراخې دفاعي اړیکې لري.
له همدې امله، د مکې تړون د امریکا ځای نه نیسي؛ بلکې د سعودي او نورو سیمه‌ییزو هېوادونو لپاره د امنیتي انتخابونو تنوع زیاتوي.
دا تحول د واشنګټن لپاره مهم دی، ځکه که سیمه‌ییز قدرتونه په تدریج سره خپل مستقل امنیتي جوړښتونه جوړ کړي، د امریکا دودیز امنیتي نفوذ به له «مرکزي ضامن» څخه «یو مهم شریک» ته د بدلېدو له فشار سره مخ شي.
هند ته څه معنا لري؟
د پاکستان د ګډون له امله دا تړون د هند لپاره هم ستراتیژیک اهمیت لري.
1/3

[مخلص کندﺯى/ 𝐌𝐮𝐤𝐡𝐥𝐢𝐬 𝐊𝐮𝐧𝐝𝐮𝐳𝐢 @mukhlis_Kunduz]

#تازه:
د کوچيانو چارو پخواني رئیس دلاور فیضان د جنرال سمیع سادات د وروستیو څرګندونو پر وړاندې توند غبرګون ښودلی.

[🐏🔪چوپان💫📚 @OmarMan73232099]

دا جهانی جنسی اله خو د شرابو محفل کی را څرګنده شوه.

[احمد ریان زرمتی @ahmad_uisf]

سمیع سادات ته د ځوان پیغام.

[احمد ریان زرمتی @ahmad_uisf]

خوب راغی نور ښه شپه

[Shkeb arghand @Shkeb17]

حرف هاي استاد محترم جلال بشنويد ،
همه سک هاي کولابي ها را خوب بياب کرده
تمام حرف هاي استادجلال حقيقت است ،

[Abdullah Nasir @AbdullahN69697]

#دمقاومت_پنځمه_هري_نیول_شوي

مونږ درته وایو چې سمي سادات, ضیا او احمدوف درته خارج کې ناست دي دلته د غریب بچيان جنګوي نور نو پوه شئ, ښا اوس د تاسو سمیع, ضیا او احمد مسعود خلاص کړي

[مخلص کندﺯى/ 𝐌𝐮𝐤𝐡𝐥𝐢𝐬 𝐊𝐮𝐧𝐝𝐮𝐳𝐢 @mukhlis_Kunduz]

جنرال صاحب د نیشنلیانو په مذهب ښه پوهېږي.

[Maulana Muhammad Anwar @MMuhammadAnwar1]

ہم مولانا فضل الرحمٰن صاحب کے ساتھ ہیں اللہ کی مدد انکے ساتھ ہے۔

مولانا پیر عزیز الرحمن ہزاروی رح کے استاذ صاحب کیا فرماتے تھے ؟
سنئے حضرت جی رح کی یادگار گفتگو !

[ZEShan ⚫ @zeshmohmand]

ثمینہ پاشا نے 9 مئی کا جھوٹا بیانیہ اڑا دیا 💥

ثمینہ پاشا حق پر کھڑی ایک دلیر اور بےباک صحافی ہے, عظمیٰ بخآری کی چیخیں سنیں!!
ایک سوال ہی ثمینہ پاشا نے 9 مئی کا جھوٹا بیانیہ جھوٹا ثابت کردیا!!!

[جانان 🇵🇸 🅹🅰🅽🅰🅽 مهاجر🔻 @MahajarJ]

د #پاکستان د فوځ ویاند ته د #جنرال صیب ځواب…

[جمعیت علماء اسلام پاکستان @JUIF_Pakistan]

قیامِ پاکستان کے بعد ہم 4 سال تک حکومت کو تجویز دیتے رہے کہ مشترکہ نصاب بنایا جائے
مدارس کے خلاف اسٹیبلشمنٹ کی فرنگی ذہنیت کا تسلسل...!
#MaulanaInQuetta
#صوبےنہیں_امن_دو #عوامی_قوت_جمعیت #آئین_کےمحافظ_مولانا #نااہل_حکمران_مفلوج_نظام

[Lubna Syed @Lubna_Syed11]

بدترین معیشی دور میں پھوجی کمپنی امیر سے امیر ہوتی جارہئ

[شهید شیخ رحیم الله حقاني تقبله الله @mhby1055]

حضرت مولانا بجلي ګهر صاحب رحمه الله..
د تبلیغ په اړه …

[The Revivalists @revivalistsorg]

Fake Standards Imposed By West
#fake #standard #west #muslims #civilisations

[Javeria @ImranistPK123]

یہ میری شفیع جان پر آخری پوسٹ ہے

یہ شخص PTI میں گھسایا گیا ہےاس کا خان سےیا خان کے نظریے سے کوئی لینا دینا نہیں، اس کی جاب ہے کسی بھی اہم موقع پر لوگوں کی توجہ ہٹانااور سہیل آفریدی کو مینیج کرنا
یقین نہیں تو یہ وڈیو دیکھ لیں

انتہائی کمپرومائز شخص ہے یہ۔۔

[قسامی مجاهد @BadreTalib31494]

دتحریک طالبان پاکستان مشر محترم ابو عاصم منصورمفتي نورولي محسود حفظه الله سفر

[جمعیت علماء اسلام پاکستان @JUIF_Pakistan]

تازہ ترین کراچی میں
قلندروں کی بستی میں فقیروں سے نا الجھا کر🔥
✌️ہم وہ فقیر ہیں جو صرف خدا کو بادشاہ مانتے ہیں
#MaulanaInQuetta
#صوبےنہیں_امن_دو #عوامی_قوت_جمعیت #آئین_کےمحافظ_مولانا #نااہل_حکمران_مفلوج_نظام

[Iqrar ul Hassan Syed @iqrarulhassan]

وردی والوں کے لیے پیغام !!