Sahibinden Satılık Fabrika
Krizin Faturası Kimin Adına Kesiliyor?
https://t.co/LrIfuQRMMF
İlan sitelerinde "sahibinden satılık" etiketi artık yalnızca ikinci el arabaların, eşyaların, dairelerin altında durmuyor. Ekim 2026 ortasında Türkiye genelinde 2.368 fabrika satılık listesindeydi. Aynı haftalarda Kayseri'de 73 yıllık bir dokuma fabrikası kapılarını kapattı, İzmir merkezli bir tekstil devi 13 fabrikasının 7'sini kilitledi, Bursa'da otomotiv yan sanayinin büyükleri işçi çıkarmaya ya da ücret kesmeye başladı, Gebze'de bir iklimlendirme fabrikası kapanma kararını borsaya bildirdi, Çanakkale'de bir gıda devi asgari ücreti bile zamanında ödeyemedi.
Bu yazıda son üç ayda sanayide yaşananları sektör sektör, fabrika fabrika derledik; toplu verilerle karşılaştırdık ve hepsini üç soruyla okumaya çalıştık: Kimin elinde? Kimin denetiminde? Kimin yararına?
Kriz tek bir sektörde değil, sanayinin omurgasında. Otomotiv yan sanayi (Bosch, Döktaş, Bekaert), beyaz eşya ve iklimlendirme (Arçelik, Alarko Carrier), tekstil (TYH, Orta Anadolu, Politet) ve gıda (Dardanel) aynı anda küçülüyor, kapanıyor ya da ücret ödeyemiyor.
Kayıp binlerle ölçülüyor. Evrensel'in derlemesine göre yılbaşından bu yana yalnızca 15 iş yerinde en az 7.241 işçi işini kaybetti. Bunun 5 bini tek bir tekstil şirketinden, TYH'den.
Sanayinin istihdamdaki payı tarihi dipte. İmalatın kayıtlı ücretli istihdamdaki payı Ağustos 2026'da yüzde 23,8'e düştü; bu, 2009'dan bu yana en düşük oran.
Konkordato sıradanlaştı. 2026'nın ilk 10 ayında 4.936 konkordato kararı verildi, 249 şirket iflas etti. Üç yıl önce bu sayı yılda 1.516'ydı.
İşten çıkarma hedefli yapılıyor. İlk sırada EYT'liler, kıdemliler, yüksek yevmiyeliler ve sendikalılar var. Kriz, kadroyu ucuzlatmanın ve örgütü dağıtmanın fırsatına çevriliyor.
Kar eden de zarar eden de aynı şeyi yapıyor. Zarar açıklayan Arçelik işçi çıkarıyor; kar eden Döktaş ücret kesmek istiyor; tam kapasite çalışan Renault "gönüllü ayrılma" programı açıyor. Gerekçe değişiyor, sonuç değişmiyor.
Krizin adı "dezenflasyon programı". Yüksek faiz, sıkı kredi ve baskılanan ücretle yürüyen program, faturayı önce işçiye, sonra küçük ve orta sermayeye kesiyor; fon vurgunu da reel sektörün nakdini kurutuyor.
Sermaye göç ediyor, işçi edemiyor. Üretim Mısır'a, Balkanlar'a ya da yurt içinde daha ucuz bir ile taşınıyor; işçiye kalan, tazminat pazarlığı.
Satılık fabrika, aynı zamanda satılık arsa. Üretimden çekilen sermaye toprağa ve inşaata yöneliyor; kriz, büyük sermayenin küçüğü yuttuğu bir merkezileşme dönemine dönüşüyor.
Çıkış örgütlü. İşten çıkarma yasağı, teşvik alan şirkete çıkarma yasağı, açık defter, kapanan fabrikanın işçi denetimine açılması: bunlar ancak örgütlü güçle masaya konur. Dardanel'in kadın işçilerinin 12 saat dayatmasını iş bırakarak geri püskürtmesi bunun mümkün olduğunu gösteriyor.
Şimdi ayrıntıya geçelim.
https://t.co/LrIfuQRMMF
#ekonomi #sanayi #çalışmahayatı #işsizlik
@evrenselgzt@BirGun_Gazetesi@taylanbilgic@fusunnebil@hakki_ozdal
Yoksulluğa, Yolsuzluğa ve Savaşa Karşı Umut İşçilerde, Geliyoruz!
Bilişim emekçileri olarak, sendikaların ortak çağrısıyla biz de 29 Kasım’da Kartal’da olacağız.
Mücadelemiz işçi sınıfının mücadelesidir, birleşerek kazanacağız!