Böcek, “kimseye bir kuruş verdiysem şerefsizim” dedi, bir süre sonra kime kaç milyar verdiğini itiraf etti. Vekili, bir ay önce böyle göz süze süze “CHP çatısı altındayım” dedi, bugün istifa ettiği bilgisi geldi. Başkalarını davet ettiği nezakete kendileri ihtiyaç duymadılar…
#COP31 Postası çıktı.
Faili, fiili ve fosili konuşacak kimse var mı diye aramak için geldim demiştim.
İlk dört günde 34 belgede toplam 162 sayfada bakalım konuşulmuş mu? https://t.co/M3Hw5RWkIO
BAŞKA BİR DÜNYA MÜMKÜN
Lula'yı ilk defa 2003 yılında Dünya Sosyal Formunda Porto Allegrede dinlemiştim. Yeni iktidara gelmişti , göreve basladıktan bir kaç gün sonra ülkesinde yapılan formu izlemeye geldi. Irak savaşı başlamak üzereydi. Lula'nın iki temel hedefi vardı. Sıfır açlık ve çocukların öldürülmesi. Emekli polis ve subaylardan oluşan silahlı gruplar , suça bulaşmış çocukları geceleri öldürüyorlardı ve bu durum meşru sayılıyordu , ilk mücadelesini bununla verdi. Ocak 2003 ye başlayan Forumda barış teması hakimdi. Formun sloganı " Başka bir dünya mumkun " idi. O dönemde Latin Amerika'da sol rüzgarlar esiyordu, iktidarlar sol partilere geçiyordu. Daha sonra bunu sağ rüzgarlar takip etti. Lula 23 yıl sonra yeniden iktidarda ve Türkiye'de.. dünyayı , "başka bir dünya mümkün " diyerek selamlıyor..
Não tem nada que me emocione mais do que sentir esse carinho sincero, que não conhece fronteiras.
Hoje, na COP 31, na Turquia, fui recebido por pessoas de diferentes partes do mundo com abraços, sorrisos e palavras de afeto.
Levo cada gesto comigo. É gratificante encontrar pessoas que compartilham da esperança de construir um mundo melhor.
Muito obrigado por tanto carinho! ❤️🇧🇷
🎥 @ricardostuckert
#LulaNaCOP31
Sahte polis olur da sahte gazeteci olmaz mı?
“İzmir’de polis ve gazeteci kılığına giren şüpheli tutuklandı” haberlerinde bir yanlışlık var bence. Bu kişi, “gazeteci kılığına girdiği” için yakalanmış olamaz. Polis gibi görünmese kimse dokunmazdı!
Zira ortalık sahte gazeteci kaynıyor; çaycı, çorbacı, sosyal medya ünlüsü, içerik üreticisi bile gazeteci gibi gösteriyor kendini... Sahte gazetecilere dokunan yok, herkesi yanıltmaya devam ediyorlar. https://t.co/BJJz3Ps8UZ
SUÇLULARIN ZİRVESİNDEYDİM.
Başlıktan anladınız zaten. Gezegeni kirletenlerin temizlikçi rolüne girdiği bir sahne burası, inandırıcılıktan uzak toplantı dizileri.
Ancak önce kısa bilgilendirme yapayım.
Paris Anlaşması, 12 Aralık 2015'te kabul edildi ve 4 Kasım 2016'da yürürlüğe girdi. BM üyesi 193 devlet anlaşmayı imzaladı. 189 ülkede meclislerinde anlaşmayı onayladı. İmzalayan ancak onaylamamış 3 ülke (İran, Libya ve Yemen), anlaşmadan çekilmiş olan 1 ülke (ABD) bulunuyor. Peki onaylayan 189 ülke anlaşmaya uyuyor mu ?
Paris Anlaşması ülkelerin kendi ulusal katkı beyanlarını hazırlamalarını, bunları belirli aralıklarla güncellemelerini ve iklim politikalarını geliştirmelerini öngörüyor. Anlaşma;
- Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2°C'nin oldukça altında tutmak. Artışı 1,5°C ile sınırlandırmak için çaba göstermek.
-Küresel sera gazı emisyonlarını azaltmak.
-İklim değişikliğine uyum kapasitesini geliştirmek
-Gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere iklim finansmanı sağlamasını desteklemek gibi hedefler ve görevler veriyor.
Ancak; anlaşmanın hukuken bağlayıcı hükümleri olmasına karşın, her ülkenin kendi belirlediği emisyon azaltma hedefini gerçekleştirmesini sağlayan bir yaptırım mekanizması yok! Bir ülkenin anlaşmaya taraf olması, emisyonlarını mutlaka azaltacağı anlamına gelmiyor. Yaptırım yok… İşte ZURNANIN ZIRT DEDİĞİ YER BURASI..
Paris Anlaşmasının Kyoto Protokolü'nden farkı bağlayıcılığın olmaması. Kyoto Protokolü'nde gelişmiş ülkelere dönemler itibarıyla bağlayıcı sera gazı azalttım hedefleri verilmişti. Paris anlaşmasında böyle bir durum yok..
Son olarak büyük karbon emisyon üreten ülkelerin durumuna bakalım, tablo şöyle..
Çin, Hindistan , Rusya , Japonya anlaşmaya taraflar ancak bu ülkelerde kömür tüketimine, yeni kömür santrallerinin devreye girmesine, fosil yakıt ihracatına, yüksek emisyon yoğunluğunun devam edilmesine şahit oluyoruz. Aynı şekilde Türkiye güçlü bir emisyon üreticisi ülke olmasına karşın, fosil yakıtlara başta kömür yatırımlarına , emisyon artışına devam ediyor.
Paris Anlaşması hedeflerine en yakın , uyumlu ülkelerin AB ülkeleri olmasına karşın emisyonların azaltılmasında AB ülkelerinde de sorunlar bulunuyor.
Yani topluca gezegeni mahvetmeye, iklimi geri dönülmez ufuklara taşımaya devam ediliyor.
Gelelim Antalya COP31 zirvesine;
Zirvenin yapıldığı alana gidip gelmek ciddi bir zahmet ve zaman kaybı demek. EZİYET ZİRVESİ demek daha uygun, yüze göze bulaştırılmış bir organizasyon, Akdeniz’e görgüsüzlük akıyor..
Fosil yakıt üreten , tüketen ülke ve şirketlerin, yani tüm kirletenlerin egemenliğinde yapılan toplantılarda bildiriler , konuşmalar uçuşuyor! Peki sonuç ne?
Gezegenin iklimini katleden devletle , şirketler , sponsorlar bir araya gelip yiyorlar içiyorlar , geziyorlar , gezegeni kirletmeye devam ederek ülkelerine dönüyorlar. Gezegenin tüm canlılarıyla dalga geçiyorlar.
Elbette bu zirvelerde bu duruma karşı çıkanlarda bulunuyor ancak karşı çıkanların bir kısmı da, fosil yakıt şirketlerden kaynak sağlayarak orada bulunuyor.
Katil belli ! katilden destek alarak katliama karşı koymak mümkün mü? Bu nedenle EZİYET ZİRVESİNİ DEĞİL , HALKLARIN İKLİM ZİRVESİNİ (HIZ) İZLEYECEĞİM. https://t.co/SP1n6pCZsI
Halkların İklim Zirvesi 14 Kasım günü yürüyüşle başlıyor.
Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña, bağlantılı olduğu bir bankanın iflasının ardından görevden alındı ve ev hapsine konuldu.
https://t.co/089o3Put1Q
RAŞİT KAYA’DA YOK ARTIK..
”İnsanların olduğu yerde her zaman ortak bir şeyle vardır, en başta da umut verebilecek şeyler.”
70’li yılların ikinci yarısındayız. Lise’nin ikinci sınıfında olmalıyım (1976) ülke, bilhassa gençlik ileri seviyede politize olmuş durumda. Elbette bundan payını alanlardan biriyim. Sosyalizme ilgi duyuyorum , devrimci faaliyetlere katılıyorum. TİP’e ve Yürüyüş dergisine gidiyorum. Derginin yazıhanesi Ankara Konur sokakta, Kiper apartmanında küçücük bir daire. İki oda bir hol gibi hatırladığım , büronun holünde kolilerle gelen Yürüyüş dergisini katlayıp adresliyor, paketliyoruz. Bu küçük dairede sürekli çalışanlara ilaveten gelip gidenler hiç eksik olmuyor.
Yalçın Küçük , Metin Çulhaoğlu, Mehmet Aközer , Ercan Eyüpoğlu ve Neşet Kacabıyıkoğlu hatırladığım isimler. Benim gibi tıfıllar dergiyi paketlerken onlar hummalı tartışmalar ve çalışmalar yürütüyorlar. Doğrusu imrenerek onları izlemekten büyük keyif alıyorum.
Sonraki yıllarda 30 yıl aylık akademik bir iktisat dergisi yayınladım. İşim yayıncılık ve gazetecilik oldu. Matbuat ve akademi virüsünü Yürüyüş’te dergi paketlerken kaptığımı hep düşünmüşümdür. Geriye dönüp baktığımda tespit ettiğim bir husus var. Behice Boran’ın başkanlığındaki Türkiye İşçi Partisi ve Yürüyüş dergisi, o devirde sanıyorum en fazla akademik çevrelerle bütünleşmiş bir Sosyalist hareketti. Bu duduma sonraki yıllarda yayınlanan, ilk defa siyasi bir partinin iktidara gelmeden önce hazırladığı “demokratikleşme plan çalışması” sırasında da şahit olmuştum.
Birkaç gün önce sonsuzluğa uğurladığımız sosyalist kimliğine hep sadık kalmış değerli bilim insanı akademisyen Raşit Kaya‘yı ilk defa Yürüyüş dergisinde gördüğümü hatırlıyorum, sonraki yıllarda TİP Çankaya ilçe binasında ve faaliyetlerde de karşılaşırdık.
Mütevazi kişiliğini hiç değiştirmeden her kesimden ve yaştan kişilerle beşeri münasebetlerini sürdürmesine ilgiyle tanık olurdum.
Raşit Hocanın akademik çalışmalarına arkadaşları ve öğrencileri değiniyorlar. Parlak bir akademik kariyere sahip olan Raşit Kaya, binlerce öğrencide tat ve iz bırakarak akademisyenliğini Sosyalist çizgisinden taviz vermeden on yıllarca sürdürdü.
İzleyenler bilir , geziden itibaren “otokrasiye karşı demokrasi cephesi “ otokrasinin demokratik mücadelelerle ilga edilmesi üzerine yayınlar yapıyorum. Bu nedenle , 20. Yüzyıl deneyimlerini yeniden gözden geçirmek, günümüz otokrasileri ile mücadele etmeyi geliştirmek için elzem kaynaklar oluyor.
Raşit Kaya Hocamızın “İspanya Faşizmden Demokrasiye “ isimli son kitabı bu nedenle çok anlamlı ve yararlı bir çalışmadır. Raşit Kaya’nın kitabı, ülkemizin içinde bulunduğu rejimden çıkış yolları arayanlara bir başucu kaynağıdır. Kaya kitabının ön sözünde şunların altını çiziyor;
”Nerden nereye gelindi ; nasıl gelindi diye düşünmeye değer. Çünkü İspanya’da yaşanmış olaylar, gerçekleşmiş oluşumlar herkes için , ‘özellikle de “demokrasi umurumda olanlar “için önemli derslerle doludur.”
“İspanya siyasal yaşamı , siyaset biliminin jargonuna yeni kavramlar armağan ederken , toplumsal/ siyasal gelişme , değişme konularına ilgi duyacaklara da yeni ve farklı düşünme olanakları sunmaktadır.”
“Vurgulamaya çalıştığım bir başka nokta da , “ bir başkadır benim memleketim” denilirken ihtiyatlı olmakta yarar bulunduğudur. Kuşkusuz , temel özgürlükler , hatta önemli olabilecek kimi küçük ayrıntılar bile göz ardı edilmemelidir. Ancak , yaşadıkça , öğrendikçe durumlarında tam da böyle olmadığı, derinlerde , ilk anda görülmeyen “ortak” bir şeylerin bulunduğu anlaşılabilir. Benzer nesnel koşulların , gelişmelerin benzer durumlar oluşturabildiği akıldan hiç çıkarılmamalıdır. İnsanların olduğu yerde her zaman ortak bir şeyler vardır, en başta da umut verebilecek şeyler. Okurların bunları gözden kaçırmayacağını ümit ediyorum.”
Raşit Kaya’nın bu kitabı Türkiye’nin tam teşekküllü otokrasiye geçişinden bir yıl sonra 2019’da yayımlandı. Otokraside yaşamaya , kıvranmaya devam ediyoruz. Bu rejime otokrasi demek bile hafif kalıyor.
İçinde bulunduğumuz ülke koşulları , 60’lı 70’li yıllarda özgürlük , demokrasi ve sosyal adalet ve sosyalizm mücadelesi verenlere büyük bir hayal kırıklığı yaşatıyor. Raşit Hoca’da bundan payını alanlardan..
Ancak Raşit Hoca , sonsuzluk yolculuğuna çıkmadan önce önümüze böyle bir kaynağı sundu. Fikir ve eylem dünyamıza her daim olduğu gibi katkılar bırakarak aramızdan ayrıldı.
Seni çok özleyeceğiz Raşit Kaya , Raşit Ağabey..
Güle güle Raşit Hoca güle güle.
BU NASIL BİR DIŞ POLİTİKA?
AZERBAYCAN'LA BAŞÖRTÜSÜ GERİLİMİ
Ekonomi Politikte , Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde yaşanan gerilimleri tarihsel, siyasi ve ekonomik boyutlarıyla anlattım. İki ülke arasında yaşanan başörtüsü tartışmalarından Karabağ Savaşı’na, enerji ve savunma sanayii alanındaki karşılıklı bağımlılıktan Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkilerine uzanan gelişmeleri değerlendirdim.
https://t.co/ewnJqWCVFi
DEMİRTAŞ 10 YILDIR SUÇSUZ ve HAPİSTE..
BU DURUM OTOKRASİNİN ZAFERİ DEĞİL DEĞİL, TÜRK ve KÜRT DEMOKRATLARININ AYIBIDIR AMA EN ÖNEMLİ AYIP; DEM'İN ve ÇERÇEVE YASAYA OLUR VEREN ÖCALAN'INDIR..
BU AYIPLA DAHA NE KADAR ?
10 yıl sonra aynı soru: Demirtaş neden hâlâ cezaevinde? https://t.co/DkdGL6pfov
TRUMP’IN MUHTEMEL YENİLGİSİNİN TÜRKİYE’YE ETKİSİ
Otokrat liderlerin birbirine bağlandığı dünyada Trump’tan en fazla medet uman , bel bağlamış ülkelerin başında Türkiye geliyor, -ki bağın çok güvenilir olmadığını rahip Bronson olayında biliyoruz. Türkiye’ye meşruiyet verdiğini iddia eden bir Amerikan yönetimi ile karşı karşıyayız , Türkiye neredeyse teslim olmuş vaziyette.
Trump’ın 2. döneminde Suriye ve Türkiye’ye bir bölge valisinin atandığını, bölge yetkilisinin günlük siyasetin içinde çok fazla görünür olduğunu görüyoruz. Bölgesel enerji politikasından tutun , Irak ve Suriye politikasına, Mekke anlaşmasına kadar çok geniş bir alanda varlığına ve yönetimine şahit oluyoruz.
Ancak, Trump’ın ara seçimlerde yenilmesi Türkiye ile devam eden ilişkilerin de zayıflaması anlamına gelecek. Savunma alanında yıllardır çözülmeyen F35 , Kaan uçak motoru gibi deve dişi meseleler var. “Uçağın motoru geldi geliyor, F35 hattı açıldı açılıyor” deniyor ama bu sorunlar çözüme kavuşmadı. Türkiye’nin savunma alanında ABD kongresine bağımlı olduğu pek husus bulunuyor. Teslimatlar gerçekleşmiyor bir türlü.
Demokratların çoğunluğu ele geçirdiği kongrede demokratların bu işleri daha da kilitlemesi olağan bir durumdur. Trump’ın çoğunluğa sahip olduğu dönemde bile bu sorunları çözmeye gücü yetemedi, demokratların kongreyi kazandığı bir durumda , bu işler daha da zorlaşacak..
Türkiye ‘de iktidar, aynı zamanda Trump’ın önümüzdeki seçimlerde vereceği desteğe de güveniyor/du. Trump’ın Türkiye’deki iktidar dostları için, seçimler öncesinde bazı mali kaynakların açılması, swap kanallarının devreye girmesi , istihbarat, veri, anketler üzerinde bilişim desteği sağlanması gibi hususlar çok önemli. Otokratik ülkelerde yapılan seçimlerde otokrasiler arası dayanışma ve işbirliği ile seçimler cereyan ediyor. Seçimlerde şeffaflık çok önemli ama otokratik Türkiye'de siyaha yakın bir pozisyonda bulunuyor.
“HÜNKARIN HABERİ OLMADAN EŞKİYA KERVAN SOYMAZMIŞ.”
İŞİN İÇİNDEN ÇIKAMİYORLAR SUÇLU BİR DEĞİL , BEŞ DEĞİL Kİ.. TEPEDEN TIRNAĞA UZANAN BİR VURGUN..
Fon Soruşturması kapsamında Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun gözaltına alınMIŞ Ergun’a “suç örgütüne üye olma” ve “rüşvet” iddiaları suçlama olarak yöneltiliyorMUŞ.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen büyük fon soruşturması kapsamında 31 Ekim 2026 itibarıyla tutuklu sayısı 120'ye yükselMİŞ
İktidara çok yakın Yeni Şafak gazetesi yazarı ve genel yayın yönetmeni Hüseyin Likoğlu, fon krizini köşesinde şu şekilde değerlendirMİŞ.
"Henüz kamuoyunun içini soğutacak nitelikte olmasa da bazı görevden alma ve tutuklamalar, ne pahasına olursa olsun sonuna kadar gidilmesi kararlılığı açısından önemli bir işaret olarak görülüyor. Ancak, hâlâ birtakım dirençler de söz konusu. Yaptığı işten pişmanlığı geçtim; 'Oğlumu tutuklayacak daha anasından doğmadı, tek başıma yapmadım, sadece ben mi yaptım' gibi hadsiz konuşmalar da kulaktan kulağa dolaştırılıyor. Öncelik şüphesiz krizin kontrol altına alınıp, mağdurların haklarının ödenmesi... Ancak meselenin esas boyutu çok daha kapsamlı bir şekilde ele alınmalı"
Likoğlu söyleyeceğini söyleMİŞ , diyecek bir şey mi kalMIŞ ?
Biz de başta söyleyeceğimizi söyledik..
TRUMP DURABİLİR Mİ?
Trump seçimlerden yenilgiyle çıktı diyelim, peki Trump durabilir mi? Yenilmesi duracağına delalet eder mi? Bana pek öyle gelmiyor. Çünkü 2020 seçim yenilgisinde Trump’ın emriyle gerçekleşen kongre baskınını yaşadık, binaların yakıldığına, tahrip edildiğine seçim sonucunun kabul edilmediğine, seçimlerin kan ve vahşetle sonuçlandığına şahit olduk. Üstelik bu saldırıların faillerine 2024'te yeniden iktidara geldiğinde af çıkardı. Bu nedenle, Trump’ın ara seçim yenilgisiyle duracağını hiç sanmıyorum.
Zaten Trump’da “demokratlar kazanırsa kilitlerim” diyor, her şeyi veto edeceğini söylüyor, “demokratlar müzakere masasına oturmaya gelecekler” diyor, “böleceğim” diyor, “ bölünmüşlüğü kullanacağım” diyor.
Ancak demokratlar temsilciler meclisinde çoğunluğu kazanırsa Trump’ın eli kolu bağlanacak, harcamalar üzerinde yetkisi azalıyor, yasama gündemini demokratlar belirliyor, çoğunluğu ele geçiren demokratlar yetki sahiplerini soruşturmaya ve duruşmaya çağırabiliyorlar.
Demokratların galibiyetiyle sonuçlanacak seçimler sonrasında Amerika’da siyasi ve iktisadi hayat kilitlenebilir. Bir sonraki 2028 genel seçimlerine kadar bütçe meseleleri, harcama kısıtlamaları, yasama tıkanıklığı gibi hususlar hayatı felç edebilir. Trump da kilitlemeye teşne gözüküyor. Elbette bu durum dünyaya da yansıyacak sonuçlar doğuracak.
TRUMP HEM ÜLKESİNİ, HEM DE BATI DÜNYASINI PARÇALIYOR.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskyy Trump’ın ikinci döneminde adeta şamar oğlanına döndü. Trump ve diğer ABD ‘li yetkililerin sürekli karalamalarına muhatap oldu. Trump, Putin’e büyük bir hayranlık besliyor Trump, hatta “onunla daha iyi ilişki kuruyorum” dedi. Bu bana şunu anımsattı: Hitler ve Stalin’in birbirlerine gizliden gizliye sempati besledikleri iddia edilir, burada açıktan bir sempati var.
Ukrayna’nın egemenliği kadar artık mesele Avrupa’nın geleceğiyle ve özgürlüğüyle ilgili bir problem haline gelmeye başladı. Trump Batı dünyasını parçalıyor. Amerika’nın içini de, batı dünyasını da parçalıyor.
ABD'de 3 KASIM SEÇİMLERİ ve TRUMP'IN GELECEĞİ
Savaş, eşitsizlik ve demokrasinin yok edilmesi sürecinde yapılacak ara seçimler yalnızca Trump’ın iki yıllık performansını değil, otoriter siyasetin sınırlarını, Batı ittifakının geleceğini ve yoksulluğun siyasal sonuçlarını da sınayacak.
Bir seçimden fazlası olacak gibi..
ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ortasında bir tür referandum niteliği taşıyor. Temsilciler Meclisi’nin tamamının ve Senato’nun bir bölümünün yenileneceği seçimler, Washington’daki güç dengesini değiştirebilir. Ancak mesele yalnızca Kongre’de kimin çoğunluğu elde edeceği değil. Trump’ın içeride demokrasiye, dışarıda ise uluslararası düzene yaklaşımı da seçmenin önüne konmuş durumda.
Trump’ın 2024’te başlayan ikinci dönemi savaşların ve siyasal gerilimlerin gölgesinde geçti. Ukrayna’ya yönelik tutum, İsrail’le birlikte Gazze ve İran çevresindeki çatışmalar, Avrupa’daki müttefiklerle yaşanan güven bunalımı ve ABD içindeki muhalefet üzerindeki baskılar bu dönemin belirgin başlıkları. Trump’ın siyaseti yalnızca Amerikan kurumlarını değil, Batı ittifakının bütünlüğünü de zorluyor.
Washington ile Avrupa arasında açılan mesafe
Dikkat çeken kırılmalardan biri, ABD ile Avrupa arasındaki güven ilişkisinin aşınması oldu. Trump yönetiminin Rusya’ya yönelik enerji yaptırımlarını gevşetmesi, kısa vadede Amerikan yakıt fiyatlarını aşağı çekmek için yapıldığı anlaşılıyor. Ancak bu adım, Ukrayna’ya karşı savaş sürdüren Moskova’ya yeni mali kaynak sağlaması gerekçesiyle Avrupa’da tepkiyle karşılanıyor. İçerde seçmeni yeniden kazanma hesabı, müttefikler arasındaki stratejik güvensizliği derinleştiriyor.
Üstelik Rusya’dan petrol ve yakıt arzının Amerikan piyasasındaki fiyatları beklenen ölçüde düşürmesi de mümkün olmuyor. Arz sınırlı; enerji fiyatları üzerindeki baskının kaynağı çok büyük İran’la savaşın ve Hürmüz ile Babülmendep boğazlarının kapanmasının küresel enerji akışını bozması, ABD dâhil birçok ekonomide enflasyon ve büyüme sorunlarını ağırlaştırıyor. Enerji güvenliği bu nedenle yalnızca bir dış politika başlığı değil, seçmenin gündelik hayatını doğrudan etkileyen bir ekonomi politik meselesi oluyor.
Ukrayna bakımından ise sorun, diplomatik desteğin zayıflamasının ötesine geçiyor.
Füze saldırılarına karşı erken uyarı desteğinin askıya alınması çok derin yaralara yol açıyor. Ukrayna'ya sağlanan desteğin kesilmesi, sivillerin korunması ve ülkenin savunma kapasitesi açısından ciddi sonuçlar doğurabilir. Ukrayna’nın egemenliğinin yanı sıra Avrupa’nın güvenlik mimarisinin de belirsizliğe sürüklenmesine de yol açıyor.
Ekonomik hoşnutsuzluğun etkisi..
ABD'de seçimlerin önemli bir belirleyicisi, gelir dağılımı ve yaşam idamesinin maliyeti. Konut, sağlık hizmetleri, eğitim ve sosyal yardımlar gibi başlıklar yalnızca ABD’ye özgü değil; farklı ülkelerde de seçmenlerin ortak kaygılarını oluşturuyor. Alt ve orta gelir gruplarının , gelirleri barınma ve temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediği bir ortamda seçmen siyasal partilerin kendilerine ne sunduğuna bakıyor.
Bu hoşnutsuzluğun giderilememesi, yoksulluğu telafı edilememesi neoliberalizmin önemli sonuçlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Neoliberal kapitalizm yoksulluk üretiyor , aynı zamanda yoksul sağcılarda yetiştiriyor, sağ siyasete destek veren seçmenleri de üretiyor. Bu yüzden mesele yalnızca kapitalizmin yoksulluk üretmesi değil, yoksulluğun nasıl bir siyasal kimliğe ve tercihe dönüştüğüdür.
ABD’de siyasetin zenginlerin ve şirketlerin etkisi altında olduğu algısı seçmenlerin siyasetten kopmasına neden oluyor Sendikal gücün zayıflaması, ücretlilerin ortak taleplerini örgütleyecek kanalların daralması seçmenleri siyasetten uzaklaştırıyor.. Seçimlere katılımın sınırlı kalmasına yol açıyor. Ekonomik adaletsizlik, yalnızca gelir ve servet dağılımını değil, yurttaşların siyasal sürece katılma isteğini de şekillendiriyor.
Sandık sonucu, iktidarı sınırlar mı?
Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde kayıp yaşamasının Trump’ın siyasal etkisini sona erdireceği varsayımına mesafeli yaklaşmak gerekiyor. 2020 seçimlerinin ardından yaşanan Kongre baskını ve seçim sonucunun reddedilmesi, sandıkta yenilginin her zaman iktidarın uysal biçimde iktidarı bırakması anlamına gelmiyor. Bu nedenle ara seçimi kaybeden Trump'ın durabileceğini varsaymak pek mümkün gözükmüyor. Trump’ın seçim sonuçlarını tanımayabileceğine ilişkin söylemleri de bu kaygıyı doğruluyor.
Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanması durumunda Trump'ın hareket alanı daralabilir. Bütçe ve harcamalar üzerindeki denetim artabilir; Kongre soruşturmaları ve yönetim yetkililerinin ifade vermeye çağrılması gündeme gelebilir. Fakat bu tablo yasama tıkanıklığını da derinleştirebilir. ABD yönetimini zorlaştıracak riskleri artabilir. 2028 seçimlerine kadar bütçe tartışmaları, harcama kısıtlamaları kurumlar arası çatışmaların Amerikan siyasetini kilitlemesini görebiliriz.
Ancak asıl sınav, seçim sonucunun kabul edilmesi, kurumların işleyişinin sürdürmesi ve ekonomik hoşnutsuzluğun demokratik kanallarda temsil edilip edilememesi olacak.
Türkiye iktidarın Trump’a bağımlılığı
Trump yönetimiyle yakın ilişkiye bel bağlayan ülkeler arasında Türkiye’ de bulunuyor. Ancak bu ilişkinin güvenilirliği pek yok , geçmişteki gerilimler ve çözülemeyen savunma konuları bunu gösteriyor. F-35 programı, KAAN’ın motor tedariki iki önemli örnek , bu sorunların çözülmesinde ABD Kongresi’nin rolü çok önemli. Trump'ın yürütme gücünün tek başına sonuç üretmeye yetmediği görülüyor.
Trump’ın Kongre’de çoğunluğu kaybetmesi, Türkiye’nin ABD ile ilişkilerini daha da karmaşıklaştırabilir. Türkiye'de önümüzdeki dönemde yapılacak seçimlerde ABD'nin desteğinin azalması ya da kalkması iktidarın işini zorlaştırabilir.
Brezilya’dan çıkan ders
Brezilya , İsrail ve Sırbistan’daki seçim sonuçları ümit verici. ABD’deki 3 Kasım seçimleri olumlu gelişmelere eklenmesi dünya dengelerini ve savaşları etkileyebilir. Brezilya’da Lula’nın yeniden seçilmesi, siyasal yönelimin değişebileceğini, emek haklarının seçmen tercihleri üzerinde etkili olabileceğini gösteriyor. Çalışma süreleri ve çalışanların hakları konusundaki düzenlemelerin seçmen davranışına katkıda bulunduğunu görüyoruz.
Ekonomik adaletin soyut bir vaat olmaktan çıkması gündelik hayatın meseleleriyle ilişkilendirilmesinin önemini Brezilya seçimlerinde görmüş olduk.
Otokrasiye karşı seçim başarısının sağlanması için en geniş mücadele hattının oluşturulması, gençlerin öğrencilerin, kadınların , işçilerin, çalışanların ve orta sınıfların demokratik süreçlere katılması gerkiyor..
Eşitsizlik, oligarşik ve otokratik güç ilişkileri, yoksulluğun ve yolsuzluğun hüküm sürmesi karşısında demokrasi hangi toplumsal güçlerle ve hangi somut talepler etrafında yeniden kurulabilir? Sandığı kazanmak için bu sorunun cevabını vermek zorundayız.
26 EKİM 2026 TARİHLİ APAÇIK RADYO ALİ BİLGE ile EKONOMİ POLİTİK SÖYLEŞİSİNDEN DERLENMİŞTİR.
KAPİTALİZMİN EN BÜYÜK BAŞARISI SAĞCI YOKSUL ÜRETMESİDİR..
Maximino Fernández
"Çağdaş kapitalizmin en olgun başyapıtı ne iPhone, ne tek boynuzlu at statüsündeki start-up, ne de vizyoner milyarderdir.
Hayır.
Amiral gemisi ürünü, antropolojik mücevheri, en güzel başarısı, sağcı yoksuldur. Gerçek bir sosyal zafer, maddi olarak soyulmuş, ama kendi çıkarlarına karşı kesinliklerle zengin.
Onu özenle şekillendirdik. Sorunlarının her zaman aşağıdan ya da yanından geldiğini açıkladık ona: göçmen, yardım alan, memur, işsiz, asla yukarıdan değil. Vergiden nefret etmeyi öğrettik ona, oysa kamu hizmetleriyle hayatta kalıyor. Mirasçıları savunmayı öğrettik, oysa aktaracak bir şeyi yok. Onu ezenleri alkışlamayı öğrettik, yeter ki yüksek sesle konuşsunlar ve düzeni vaat etsinler.
Sağcı yoksul büyüleyici bir yaratık, kendisi aleyhine coşkuyla oy veriyor, bir gün belki çitin doğru tarafında olacağına inanıyor. Acımasızlığı cesaretle, otoriterliği koruma ile, adaletsizliği hak edişle karıştırıyor. Korkuyu kutuda, kimliği indirimde, öfkeyi aylık abonelikle toplu halde satıyorlar ona.
Bu yeni dünyanın şafağında canavarlar kenarlardan fırlamıyor: sandıklardan, TV ekranlarından, basit sloganlardan yükseliyorlar. Düzenlenmiş sefalik üzerinde ve sabote edilmiş berraklık üzerinde gelişiyorlar. Kapitalizm sadece yoksulluk üretmedi; çok daha kötüsünü başardı: onu uysal, itaatkâr, hırçın ve minnettar kıldı. Size söylüyorum, bir başyapıt..