Oguz

[Cliff Pickover @pickover]

Mathematics and mystery.

Shiver in ecstasy. The circle that fits precisely inside a 3-4-5 Pythagorean triangle has an area of π. OMG.

[Haber Aktif @haberaktifcom]

Tatilcilere uçak bileti uyarısı!

Gazeteci Barış Soydan: "Eğer yazın bir tatil ya da seyahat planınız varsa uçak biletinizi bir an önce almanızda büyük fayda var. Çünkü maalesef zamlar kapıda, hatta havayolu şirketleri bu zamları yapmaya başladı bile.

Son bir ayda dünyada jet yakıtı fiyatları ortalama %83 yükseldi.

Şu an Sidney-Londra veya Amsterdam-Singapur gibi hatlarda bilet fiyatları geçen seneye göre neredeyse iki katına çıktı."

[nature @Nature]

The finding could offer hope that gut-targeted therapies could reverse cognitive decline

https://t.co/1CFOfKlgUW

[BBC News Türkçe @bbcturkce]

Yapay zeka, tedavisi olmayan hastalıklarda nasıl çığır açıyor?
https://t.co/onZ4pQU81V

[Science girl @sciencegirl]

Research shows that regularly practicing gratitude can lead to measurable changes in the brain. This effect is driven by neuroplasticity, the brain’s ability to reorganize itself based on repeated thoughts and behaviors. When people intentionally focus on appreciation, neural pathways involved in emotional control and coping become stronger.

Grateful thinking also stimulates the release of dopamine and serotonin, chemicals linked to pleasure and motivation, while helping reduce cortisol, the hormone associated with stress. Brain regions such as the prefrontal cortex and hypothalamus become more active, supporting improved mood regulation and overall mental health.

Over time, gratitude does more than provide short-term emotional relief. It gradually shifts the brain away from its natural bias toward threat detection and toward noticing positive experiences instead. Simple habits like writing down what you’re thankful for or expressing appreciation aloud reinforce these patterns, making optimistic thinking more automatic.

Studies indicate that this repeated practice builds lasting neural connections, promoting emotional balance, resilience, and well-being. In essence, regularly acknowledging what’s going well can retrain the brain showing that small daily moments of gratitude can produce meaningful, long-term psychological benefits.

[Veysel BOZKURT @vbozkurt55]

Yıl 1993. İnternet henüz yok sayılır. ChatGPT'den 30 yıl öncesi.

Vernor Vinge o yıl NASA için bir makale yazıyor.

"30 yıl içinde insanüstü zekâ yaratacak teknolojiye sahip olacağız" diyor ve ekliyor "Bundan kısa süre sonra insan çağı sona erecek."

Kimse ciddiye almıyor.

Bugün insan o makaleyi okurken ürperiyor.

Vinge 1993'de GPT'yi, büyük dil modellerini, insan-makine kaynaşmasını kelimesi kelimesine tarif etmiş.

Bilim kurgu yazarı değil, matematikçi.

Makaleyi vizyoner diyerek geçiştirmeyin; bu, dikkatli bir aklın hesap makinesiyle yaptığı bir projeksiyon.

En tüyler ürpertici kısım ise Vinge Singularity'nin gelmesini engellenemez buluyor.

Rekabet baskısı çok güçlü.

Hangi devlet, hangi şirket geri durabilir ki?

Ve bunu 1993'te, Windows 3.1 çıkmadan yazdı.

Makaleye ulaşmak isteyenler NASA teknik raporları arşivinden veya şu linkten ulaşabilirsiniz:
https://t.co/RWs8CQBiYn

[nature @Nature]

A simple blood test might one day serve as a molecular ‘clock’ that predicts not only whether someone will develop Alzheimer’s disease — but when

https://t.co/ziIsXIMoAi

[Berker Duman @berkerduman]

Psikiyatri tarihinde önemli bir dönüm noktası; ilk kez psikedelik ilaçlar için FDA onay yolu açıldı📌

Tek doz sentetik psilosibin, tedaviye dirençli depresyon faz 3 araştırmalarında etkili ve güvenli.

Compass Pathways tarafından geliştirilen sentetik psilosibin (COMP360) 25 mg tek doz ile yapılan iki büyük tedaviye dirençli depresyon araştırmasında tüm birincil sonlanım noktalarında (26. hafta dahil) plasebodan anlamlı olarak üstün.

Bu araştırma sonuçları, ilacın FDA tarafından onaylanma sürecini başlatacak.

[Mazid Ahadi @Ahadi12Dr]

Ailece izlenebilecek, kalbin derinliklerinde sessiz bir mutluluk bırakan ve izleyeni düşünmeye, hissetmeye davet eden harika bir film.

[İzzet Özgenç @izzetoezgenc]

Konya’da kanalizasyon sistemi üzerinden yapılan bir bilimsel çalışmada, şehirde en fazla esrar tüketildiği, amfetamin tüketiminin ise miktar itibarıyla ikinci sırada olduğu, esrar tüketiminin hafta sonlarında arttığı, kokain tüketiminin ise hafta içi günlerde baskın olduğu tespit edilmiştir:
AYDIN Senar/ULVİ, Arzu/AYDIN Mehmet Emin, “Monitoring and ecological risk of illegal drugs before and after sewage treatment in an area”, https://t.co/X0nNH0eN9u(Erişim tarihi: 14.2.2026)
Söz konusu çalışmada, Konya’daki uyuşturucu madde tüketimine ilişkin atıksu sonuçları ile örneğin Adana ve İstanbul gibi şehirlerdeki atıksu sonuçları karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmada, Konya’daki kokain, metamfetamin, MDMA, eroin ve esrar tüketiminin bu şehirlere nazaran daha düşük ve fakat amfetamin tüketiminin daha yüksek olduğu tespitinde bulunulmuştur.
Uyuşturucu madde kullanımının çevresel etkileri üzerinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulan söz konusu çalışmada, şehrin ceza infaz kurumu, eğitim kurumları ve kafe gibi eğlence yerlerinin yoğunlukta bulunduğu bölgelerindeki uyuşturucu tüketimine ilişkin bilgilere yer verilmiştir.
Atıksu üzerinden yapılan bu tür araştırmaların, ceza infaz kurumu, eğlence yerleri ve eğitim kurumu gibi küçük ölçekli yapılarla sınırlı tutulmasının, alınması gereken idari tedbirler ve önleyici kolluk tedbirleri bakımından yol gösterici özellik taşıdığı/taşıyacağı muhakkaktır. Ancak bu tür çalışmalardan suç siyaseti bakımından bir sonuç çıkarma imkanı bulunmamaktadır.

[Berker Duman @berkerduman]

Bilişsel egzersizler (bulmaca, sudoku, vb.) Alzheimer hastalığına karşı koruyor mu?

Uzun süredir tartışma konusu olan bu soruya, randomize bir takip araştırması ile kısmen bir yanıt geldi.

Bilişsel hız ile ilişkili egzersizlerin riski azaltıcı etkileri olabilir📌

https://t.co/Vp9avwrLSl

[Prof. Dr. Güner Sönmez @DrGunerSonmez]

Yoğun stres, anksiyete, uykusuzluk, depresyon ve unutkanlık gibi psikolojik sıkıntıları olan kişiler 2 gruba ayrılmış. Bir gruba günlük Omega-3, diğer gruba plasebo verilmiş.

3 ay sonunda; Omega-3 alanların stres, depresyon seviyeleri belirgin azalmış, uyku kalitesi iyileşmiş.

[Berker Duman @berkerduman]

2025 yılında psikiyatri/nöropsikiyatri alanındaki en önemli gelişmeler📌

i. FDA; majör depresyon tedavisinde Flow Neuroscience’a ait tDCS cihazını onayladı.

ii. EMA, erken evre Alzheimer hastalığında monoklonal antikor donanemab tedavisini onayladı.

iii. Sosyal anksiyete bozukluğu tedavisinde FDA hızlı değerlendirme sürecinde olan BNC-210 isimli ilaç, faz 3 klinik araştırmasında hasta alım süreci tamamlandı ve sonuçların açıklanması bekleniyor.

İlaç, α7 nikotinik asetilkolin reseptörlerinin seçici negatif allosterik modülatörü ve 1 saat içerisinde hızlı etki gösteren yenilikçi bir anksiyolitik.

iv. EMA; klozapin kullanan hastalarda tam kan sayımı takibini belirgin olarak azalttı.

İlk yıldan sonra 3 ayda 1’e, 2 yıldan sonra yılda 1’e indirdi.

v. Pemvidutide; alkol bağımlılığı tedavisinde, FDA’den hızlandırılmış başvuru statüsü aldı.

İlaç, henüz faz 2 aşamasında olan GLP-1/glukagon ikili reseptör agonist etkili umut veren bir molekül.

vi. Klozapin/olanzapin kullanan şizofreni spektrumundaki hastalarda semaglutide isimli GLP-1 agonistinin, diyabet ilişkili metabolik parametreleri olumlu etkilediği ve hastanın belirgin olarak kilo vermesini sağladığı bildirildi.

Semaglutide, diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan bir ilaç ve bazı antipsikotik ilaçları kullanan hastalarda rutin olarak psikiyatrik tedaviye eklenmesi öneri olarak güncel kılavuzlarda yer alabilir.

vii. Esketamin burun spreyi, tedaviye dirençli depresyonda monoterapi olarak FDA onayı alan ilk ilaç oldu.

viii. İngiltere’de NICE yeni Alzheimer ilaçlarının (lecanemab ve donanemab),‘cost-effective’ olmadığı gerekçesiyle, geri ödeme sistemine alınmasına onay vermedi.

ix. Alkol bağımlılığının tedavisinde GLP-1 reseptör agonisti semaglutid; randomize, plasebo-kontrollü, çift-kör, faz 2 araştırmada alkol aşermesi ve tüketimini azaltmada etkili bulundu.

GLP-1 agonistleri; psikiyatri alanında ilk onayını alkol bağımlılığında alabilir.

x. ANK3 pozitif depresyon hastalarında; bir üçlü geri alım inhibitörü (serotonin, noradrenalin, dopamin) olan liafensine 1-2 mg, tedaviye dirençli depresyonda etkili ve güvenli bulundu.

Depresyonda ilk kez genetik bir biyobelirteç başarılı oldu ve klinik kullanıma girebilir.

xi. Halihazırda hiçbir tedavisi olmayan, nörolojik ve psikiyatrik belirtilerle seyreden Huntington hastalığı için ilk kez başarılı bir gen tedavisi (AMT-130) bildirildi.

Gen tedavisi sayesinde, hastalık belirtilerinin birkaç yıl süreyle yavaşlatılması mümkün olacak.

xii. İlk kez psikiyatrik hastalıklardan doğrudan sorumlu bir ‘tek gen’ saptandı.

Nadir görülen GRIN2A null varyantı (boş alel); şizofreni (ve diğer bazı psikiyatrik fenotipler) tanısına tek başına neden olabiliyor.

xiii. FDA, erken evre Alzheimer hastalığında yeni geliştirilen monoklonal antikor tedavisi lecanemab iv tedavisinde 18 ayı dolduran hastalarda, haftalık deri altı enjeksiyon uygulamasını onayladı.

Bu karar sayesinde, tedaviye ulaşım ve uygulama kolaylığı sağlanmış olacak.

xiv. Ülkemizde halihazırda ruhsatlı olan sitizin, sigara bağımlılığı tedavisinde FDA onayı aldı.

Sitizin, α4β2 nikotinik reseptörleri üzerinden etki ediyor ve tedavi tipik olarak 25 gün sürüyor.

xv. FDA, menopoz ilişkili belirtilerin (ateş basması) tedavisinde Lynkuet® (elinzanetant) için onay verdi.

İlaç, beyinde nörokinin-3 reseptörlerini bloke ederek etki ediyor.

xvi. pTau217 kan testi ile beyindeki Alzheimer patolojisi değişikliklerinin tespit edilmesine yönelik tetkik FDA onayı aldı.

xvii. FDA, depresyonda ek tedavi olarak CAPLYTA® (lumateperon) tedavisini 42 mg/gün dozunda onayladı.

Lumateperon, çok sayıda reseptör üzerinden etki ediyor; bipolar bozukluk ve şizofreni tedavisinde de ruhsatlı bir ilaç.

xviii. Pulse steroid tedavisine çok iyi yanıt veren bir otoimmün katatoni alt grubu tanımlandı (British J Psych; 2025 - İlhan et al.).

[Berker Duman @berkerduman]

FDA; majör depresyon tedavisinde Flow Neuroscience’a ait tDCS cihazını onayladı📌

tDCS tedavisi kişiye özel planlanıyor; evde hasta kendisi uyguluyor ve doktor tedavinin seyri hakkında bilgilendiriliyor.

Bu gelişme, nöromodülasyon tedavilerinin geleceği için önemli bir adım.

[BBC News Türkçe @bbcturkce]

Alzheimer'a virüsler mi yol açıyor?
https://t.co/TXMDgKNIvp

[BBC News Türkçe @bbcturkce]

Otur-kalk testi nedir ve nasıl yapılır? Test sağlığımız için hangi ipuçlarını veriyor?

https://t.co/K7f6A69Bvn

[nature @Nature]

Vaccination against shingles might also prevent dementia, such as that caused by Alzheimer’s disease, according to a study of health records from around 300,000 people in Wales.

https://t.co/KHUA5tAuW3

[BBC News Türkçe @bbcturkce]

Stres vücudumuzu nasıl etkiliyor, nasıl lehimize kullanabiliriz?
https://t.co/akDPMJTsFA

[Berker Duman @berkerduman]

İlgi duyanlar için, unutkanlık konusunda merak edilenleri ele aldığımız podcast📌

https://t.co/6moI4cTbGB

[Berker Duman @berkerduman]

Genç-orta yaşlarda unutkanlık (öznel bellek yakınmaları) yakınmalarının olması, ileri yaşlarda demans için risk faktörü değil📌

Yıllar içerisinde genellikle stabil seyrettiği; demans riskinde artışa neden olmadığı, kişilik ve duygudurum ile yakından ilişkili olduğu bildirilmiş..