Şam’ın Kürtçeyi müfredata alma kararına rağmen mevcut Kürtçe eğitim sisteminin personeli, kurumları ve öğrencileri için bütünlüklü geçiş güvencesi oluşmadığı artık somut bir sayıyla görülüyor. Resmî açıklama bekleniyor; çözülmezse yeni karar dil hakkını genişletirken mevcut Kürtçe eğitim birikiminin bir bölümünü sistem dışında bırakabilir.
Kürtçe eğitimde 4 bin 265 çalışanın statüsü belirsiz
Efrîn ile Halep’in Şêxmeqsûd–Eşrefiyê mahallelerindeki 4 bin 265 öğretmen ve eğitim çalışanı, Kürtçe müfredat ve binlerce öğrencinin geleceği henüz entegrasyon kapsamına alınmadı.
Kürtçe eğitimde 4 bin 265 çalışanın statüsü belirsiz
Efrîn ile Halep’in Şêxmeqsûd–Eşrefiyê mahallelerindeki 4 bin 265 öğretmen ve eğitim çalışanı, Kürtçe müfredat ve binlerce öğrencinin geleceği henüz entegrasyon kapsamına alınmadı.
Hürmüz için koşullu geçiş düzenlemesi
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman’ın Hürmüz’de geçiş düzenlemesi üzerinde anlaştığını; fakat uygulamanın ABD’nin yaptırımlar, dondurulmuş İran varlıkları ve enerji ticareti konularında adım atmasına bağlı olduğunu açıkladı. İran’a göre boğaz hâlâ kapalı ve geçecek gemiler Tahran’ın onayını almak zorunda.
Hürmüz için koşullu geçiş düzenlemesi
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman’ın Hürmüz’de geçiş düzenlemesi üzerinde anlaştığını; fakat uygulamanın ABD’nin yaptırımlar, dondurulmuş İran varlıkları ve enerji ticareti konularında adım atmasına bağlı olduğunu açıkladı. İran’a göre boğaz hâlâ kapalı ve geçecek gemiler Tahran’ın onayını almak zorunda.
İran’da idam dalgası hızlandı
İran İnsan Hakları Örgütüne göre 2026 başından beri en az 511 kişi idam edildi; bunların 29’u ocak protestolarıyla bağlantılı, 16’sı kadın ve 13’ü siyasi tutuklu. Son bir haftada 28 idam ve 99 gözaltı kaydedildi; gözaltıların 58’i Mahabad, Şino, Pîranşar, Nexede ve Dareşehr’de gerçekleşti.
YNK’nin genel barış desteğinden çıkarak Önder Apo’nun Başûr için sunduğu somut yönetim formülüne olumlu karşılık vermesi, KDP–YNK ayrışmasının aşılması ve parçalar arası siyasi bağların güçlenmesi bakımından yön gösteren bir işarettir.
YNK’den Önder Apo’nun birlik önerisine olumlu yanıt
YNK Yürütme Kurulu üyesi Ziyad Cabbar, Önder Apo’nun Başûr’daki yönetim krizine karşı önerdiği “Demokratik Birlik Hükümeti” formülünü “samimi ve dostane bir mesaj” olarak destekledi.
YNK’nin bunu resmî parti kararına dönüştürüp dönüştürmeyeceği, KDP’nin yaklaşımı ve ortak hükümet için yeni bir müzakere mekanizmasının kurulup kurulmayacağı açıklanmadı.
YNK’den Önder Apo’nun birlik önerisine olumlu yanıt
YNK Yürütme Kurulu üyesi Ziyad Cabbar, Önder Apo’nun Başûr’daki yönetim krizine karşı önerdiği “Demokratik Birlik Hükümeti” formülünü “samimi ve dostane bir mesaj” olarak destekledi.
Yasanın genel amaçlarından sonra ilk kez hedef kitle ve beklenen sonuç bu açıklıkta tarif edildi. Uygulanırsa süreç, teknik silahsızlanmadan siyasi tutsakların özgürlüğü, sürgünlerin dönüşü ve dağ kadrolarının demokratik siyasete katılımı aşamasına geçebilir.
Çerçeve yasanın kapsamı ilk kez sayısallaştırıldı
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, çerçeve yasa kapsamında cezaevindeki yaklaşık 4 bin kişinin tahliye edilmesini, sürgündeki siyasetçilerin dönmesini ve PKK’nin dağ kadrolarının demokratik-siyasal yaşama katılmasını beklediklerini açıkladı. Bunun DEM Parti’nin yasaya ilişkin açıklaması olduğu, henüz gerçekleşmiş tahliyeler anlamına gelmediği özellikle belirtilmeli.
Çerçeve yasanın kapsamı ilk kez sayısallaştırıldı
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, çerçeve yasa kapsamında cezaevindeki yaklaşık 4 bin kişinin tahliye edilmesini, sürgündeki siyasetçilerin dönmesini ve PKK’nin dağ kadrolarının demokratik-siyasal yaşama katılmasını beklediklerini açıkladı. Bunun DEM Parti’nin yasaya ilişkin açıklaması olduğu, henüz gerçekleşmiş tahliyeler anlamına gelmediği özellikle belirtilmeli.
Temmuz ve ağustos başındaki görüşmeler hazırlık, araç kayıtlarının doğrulanması ve teknik ihtiyaçların belirlenmesi düzeyindeydi; son toplantı sürecin “tamamlanması” için uygulanacak adımlara geçmiş görünüyor. Bu, entegrasyonun askerî alanla sınırlı kalmayıp gündelik kamu hizmetleri ve idarî kurumlarda somutlaştığını gösteriyor. Ancak personelin statüsü, yerel karar yetkisi ve kurumun bütçesinin nasıl yönetileceği henüz açıklanmadı.
Hesekê’de idarî entegrasyon ilerliyor
Hesekê Entegrasyon Komitesi ile Suriye Ulaştırma Bakanlığı heyeti, Ulaştırma Müdürlüğü şubesinin yeni idarî yapıya katılımını tamamlama usullerini görüştü. Çalışma düzeninin, teknik işlemlerin ve hizmet standartlarının birleştirilmesi ele alındı.
Hesekê’de idarî entegrasyon ilerliyor
Hesekê Entegrasyon Komitesi ile Suriye Ulaştırma Bakanlığı heyeti, Ulaştırma Müdürlüğü şubesinin yeni idarî yapıya katılımını tamamlama usullerini görüştü. Çalışma düzeninin, teknik işlemlerin ve hizmet standartlarının birleştirilmesi ele alındı.
21 Ağustos’tan bu yana farklı yıllarda yaşamını yitiren yaklaşık 100 PKK’linin ismi açıklanırken Amed, Wan, Nisêbîn, Êlih, Cizîr ve İstanbul dâhil birçok yerde açık taziye ve anmalar düzenleniyor. Nisêbîn’deki törene binlerce kişi katıldı; kamusal alanlarda fotoğraflar, Kürdistan renkleri ve Önder Apo posterleri kullanıldı.
Hürmüz’deki çekişmenin etkisi artık yalnız deniz trafiği ve petrol ihracatıyla sınırlı değil; İran ekonomisinin bütününde ölçülebilir bir daralmaya dönüşmüş durumda. Bunun Rojhilat’a özgü sonuçları henüz ayrı verilerle açıklanmadı; ancak ekonomik çöküş, Kürt kentlerindeki toplumsal baskıyı ağırlaştırabilir ve Rojhilat İttifakının “ortak hazırlık” çağrısının dayandığı siyasal zemini güçlendirebilir.
İran’daki ekonomik kırılma artık resmî rakamlara yansıdı
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaş ve yaptırımlar altında ülkenin dış ticaretinin yüzde 35 daraldığını açıkladı. Petrol satışlarının büyük ölçüde durması, enflasyon ve işsizliğin yükselmesiyle birlikte ABD yeni banka ve kuruluşları yaptırım listesine ekledi.
Sürecin gerçek demokratik niteliğini belirleyecek aşama anayasa olacaktır. Kürtlerin kurucu halk niteliği, yerel yönetim yetkileri ve örgütlü kadın gücü yazılı güvenceye dönüşmezse bugünkü kazanımlar idarî kararlarla sınırlı ve geri alınabilir
PYD anayasal eşiği açıkladı
PYD, QSD’nin entegrasyonu ile Kürtçe eğitim kararını olumlu karşıladı; ancak bunların Kürt sorununun çözümü için yeterli olmadığını açıkladı. Yeni anayasada Kürtlerin kurucu halk olarak tanınmasını, Kürtçenin ve siyasi-kültürel ulusal hakların güvenceye alınmasını; YPJ’nin de kadınların örgütlü statüsünü yansıtacak biçimde resmî kurumlara katılmasını istedi. Bunlar henüz Şam’ın kabul ettiği hükümler değil, PYD’nin açık talepleridir.
PYD anayasal eşiği açıkladı
PYD, QSD’nin entegrasyonu ile Kürtçe eğitim kararını olumlu karşıladı; ancak bunların Kürt sorununun çözümü için yeterli olmadığını açıkladı. Yeni anayasada Kürtlerin kurucu halk olarak tanınmasını, Kürtçenin ve siyasi-kültürel ulusal hakların güvenceye alınmasını; YPJ’nin de kadınların örgütlü statüsünü yansıtacak biçimde resmî kurumlara katılmasını istedi. Bunlar henüz Şam’ın kabul ettiği hükümler değil, PYD’nin açık talepleridir.
Bu, demokratik entegrasyonun eğitim alanındaki ilk önemli maddi kazanımlarından biridir; fakat henüz kesintisiz ve bütünlüklü anadilde eğitim değildir. Özellikle temel derslerin Kürtçe okutulması şimdilik yalnız ilk geçiş yılıyla sınırlandırılmıştır. Asıl ölçü, bu hakkın sonraki yıllarda devam edip etmeyeceği ve Rojava’nın mevcut Kürtçe eğitim kurumlarıyla öğretmenlerinin yeni sistem içinde korunup korunmayacağıdır.
Kürtçe eğitim kararı değiştirildi
Suriye Eğitim Bakanlığının 27 Ağustos tarihli yeni düzenlemesiyle Kürtçe, Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarında bütün eğitim aşamalarında müfredat dersi oldu. Haftada üç saat Kürtçe ve bir saat Kürtçe kültürel etkinlik yapılacak; Kürtçe notu öğrencinin genel başarı puanına katılacak. İlk uygulama yılında sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe dersleriyle bunların sınavları Kürtçe veya Arapça yapılabilecek. Öğretmenlerin yazılı ve sözlü yeterlilik sınavıyla belirlenmesi de düzenlendi.
Kürtçe eğitim kararı değiştirildi
Suriye Eğitim Bakanlığının 27 Ağustos tarihli yeni düzenlemesiyle Kürtçe, Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarında bütün eğitim aşamalarında müfredat dersi oldu. Haftada üç saat Kürtçe ve bir saat Kürtçe kültürel etkinlik yapılacak; Kürtçe notu öğrencinin genel başarı puanına katılacak. İlk uygulama yılında sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe dersleriyle bunların sınavları Kürtçe veya Arapça yapılabilecek. Öğretmenlerin yazılı ve sözlü yeterlilik sınavıyla belirlenmesi de düzenlendi.