دیجیپزشک | اطلاعات سلامت به زبان ساده
ارائه محتوای علمی، معتبر و بهروز در حوزه پزشکی، سلامت روان، تغذیه و سبک زندگی سالم
دارای نشان اعتماد PIF از بریتانیا
حدود ۴ مورد از هر ۱۰ سرطان را میشود پیشگیری کرد.
یعنی بخش بزرگی از خطر به عادتهای روزمره خودمان بستگی دارد.
در این ویدیو چند قدم ساده را مرور میکنیم:
- فیبر بیشتر، با غذاهای خودمان مثل عدسی، عدسپلو و نان سنگک
- تحرک بیشتر، حتی از روزی ۵ دقیقه
- الکل کمتر
- ترک سیگار و قلیان، که هیچوقت برایش دیر نیست
- شرکت در غربالگری سرطان
در لندن، @RMPartnersNHS کمپین Lower Your Risk را راه انداخته و ما در دیجیپزشک این پیامها را به فارسی به شما میرسانیم.
منابع رایگان کمپین: https://t.co/kHKauSOcT8
* با حمایت مالی RM Partners Cancer Alliance، بخشی از کمپین Lower Your Risk.
در پستی که کوت شده روایتی نقل شد از فردی که شش ماه و دوازده روز در جستجوی کار است. سکوت کارفرما از خودِ رد شدن سنگینتر بود، و لینکدین شده بود شکنجهگاه.
آن فروپاشی اسم رسمی ندارد، اما بیکار ماندنِ طولانی با افسردگی و اضطراب همراه است. اینجا راهکارهایی مینویسیم که ممکن است کمک کند.
۱. تمامِ روز را جستجو نکن
کاریابی را همهی زندگی نکن. یک بازهی مشخص برای فرستادن رزومه و اصلاحش بگذار و بقیهی روز را از رفرش کردن جدا کن. برنامه، حسِ بیهدفی را کم میکند. بیوقفه چک کردن، کار نیست.
۲. هدف را کوچک کن
بهجای «استخدام شوم»، بگذار «این هفته سه جا فرستادم» یا «با دو نفر حرف زدم». استخدام دستِ تو نیست. همین قدمها هست. تیک زدنِ همانها، روز را از پوچی درمیآورد.
۳. رد شدن را شخصی نکن
سکوت و ایمیلِ رد، یعنی به آن جایگاه نخوردی. نه اینکه به درد هیچجا نمیخوری. خودگوییِ «بیارزشم» آسان میآید و غلط است. با خودت مثل دوستی حرف بزن که همین حال را دارد، نه مثل متهم.
۴. تنها نمان
قبل از اینکه شرمِ سؤالِ «کار پیدا نکردی؟» تماس را قطع کند، با یک نفر حرف بزن. لازم نیست گزارش کامل بدهی. انزوا بار را سبک نمیکند. همان شبکهای که از آن فرار میکنی، گاهی تنها جایی است که هنوز تو را به اسم میشناسد.
۵. بدن را از فهرستِ تفریح خارج نکن
پیادهروی، خواب و غذا را وقتی انرژی صفر است اول صف بگذار. حرکت منظم خُلق را بهتر میکند. درمانِ این وضعیت نیست، اما وقتی هیچ کاری از دست برنمیآید، همینها هنوز در اختیار توست.
۶. اگر روش جواب نداد، روش را عوض کن نه خودت را
اگر صد ایمیل هیچ بازگشتی ندارد، همان مسیر را هزار بار تکرار نکن. یک جا را عوض کن: کِی میفرستی، به که میفرستی، یا از مسیرِ آدم بهجای فقط سایت. این انعطاف است، نه بیکفایتی.
۷. چه موقع دیگر «سختی بازار» نیست
اگر این حال چند هفته ماند، خواب رفت، یا فکرِ بیارزش بودن هر روز سنگینتر شد، ارزیابیِ افسردگی لازم است. این اسمِ رسمیِ جدا ندارد. بیکاریِ طولانی با افسردگی و اضطراب همراه است. کمک گرفتن جستجو را متوقف نمیکند. توانِ ادامهاش را برمیگرداند.
* منابع
Paul KI, Moser K. Unemployment impairs mental health: Meta-analyses. Journal of Vocational Behavior. 2009;74(3):264-282.
McKee-Ryan F, Song Z, Wanberg CR, Kinicki AJ. Psychological and physical well-being during unemployment: a meta-analytic study. Journal of Applied Psychology. 2005;90(1):53-76.
NICE. Depression in adults: treatment and management. NG222.
Schuch FB, et al. Exercise as a treatment for depression: a meta-analysis. Journal of Psychiatric Research. 2016;77:42-51.
صدای نوتیفیکیشنِ ایمیل، که زمانی برایم پر از امید و هیجان بود، حالا شبیه صدای کشیده شدنِ تیغ روی شیشه است. ساعت یازده صبح است و من هنوز روی تخت مچالهام.
مانیتورِ لپتاپم نیمهباز است و نورِ ضعیفش در اتاق نیمهتاریک میتابد. امروز دقیقاً شش ماه و دوازده روز از آخرین باری که پشت یک میز کار نشستم میگذرد.
روزهای اول، همهچیز رنگِ یک «فرصت جدید» را داشت. رزومهام را با وسواس آپدیت کردم، پروفایل لینکدینم را برق انداختم و با خودم گفتم: «نهایت یک ماه دیگر کار جدیدم را شروع میکنم.»
اما حالا، بعد از ارسال صدها رزومه، پر کردنِ دهها فرمِ تکراری و خستهکننده (که دقیقاً همان اطلاعاتِ رزومهام را دوباره میخواهند)، و ساعتها خیره شدن به صفحه نمایش، احساس میکنم در یک سیاهچالهی بیانتها دستوپا میزنم.
سنگینترین بخشِ ماجرا، رد شدنهای مستقیم نیست؛ سکوت است. «گوست شدن» (Ghosting) از طرف کارفرماها.
اینکه ساعتها برای یک مصاحبه آماده میشوی، بهترین لباست را میپوشی، لبخند میزنی و آنها در پایان میگویند: «تا آخر هفته خبر میدهیم.» و بعد... هیچ. یک سکوتِ کرکنندهی ابدی.
وقتی هم ایمیلی میآید، همان قالبِ کپیپیستشدهی همیشگی است: «با تشکر از زمان شما، متاسفانه تصمیم گرفتیم روند استخدام را با کاندیدای دیگری پیش ببریم...»
مدتی است فهمیدهام چیزی که در روانم در حال متلاشی شدن است، فقط استرسِ بیپولی نیست؛ دچار یک فروپاشیِ خاموش شدهام.
گاهی به این حالت افسردگیِ جستجوی کار میگویند. تشخیص رسمی نیست. آنچه واقعی است، افسردگی و اضطرابی است که بیکاریِ طولانی با خودش میآورد.
شغل در دنیای مدرن، فقط منبع درآمد نیست؛ هویتِ ماست. وقتی ماهها کار پیدا نمیکنید، روانِ شما این پیام را دریافت میکند که «تو بیارزشی، کسی تو را نمیخواهد و هیچ فایدهای برای این دنیا نداری.»
دقیقاً همین اتفاق برای من افتاده است. اعتمادبهنفسم که روزگاری نقطهی قوتم بود، حالا پودر شده. شبها از ترسِ تمام شدنِ پساندازم تا صبح بیدارم و روزها، توانِ بیرون آمدن از زیر پتو را ندارم.
بدتر از همه، انزوای خودخواستهای است که گرفتارش شدهام. تماسهای دوستانم را بیجواب میگذارم و از هر دورهمیِ خانوادگی فرار میکنم، فقط برای اینکه مجبور نشوم به آن سوالِ کابوسوار و ترحمانگیز جواب بدهم: «چه خبر؟ کار جدید پیدا نکردی؟»
لینکدین برایم تبدیل به یک شکنجهگاهِ روانی شده است. هر بار که آن را باز میکنم، با موجی از «خوشحالم که اعلام کنم در موقعیت جدیدم شروع به کار کردم...» روبهرو میشوم. همه در حال پیشرفتند، همه در حال دویدنند و من اینجا، در تختخوابم، در حالِ کپک زدن و فراموش شدن هستم.
امروز صبح، وقتی برای هزارمین بار دستم رفت تا سایتهای کاریابی را رفرش کنم، چشمم به بازتابِ صورتم در حاشیهی تاریکِ مانیتور افتاد؛ سیاهیِ عمیقِ زیر چشمها، موهای ژولیده و نگاهی که کاملاً خالی شده بود. شبیه یک شبح شدهام؛ شبحی که هیچکس در این دنیای شلوغ او را نمیبیند.
هیچ راه فراری نیست. نه انرژیِ کاذبی برای بیرون رفتن دارم، نه کلمهی امیدبخشی که حالم را خوب کند. تاریخِ سررسیدِ اجارهخانه مثل یک هیولا بالای سرم ایستاده و من چارهای جز ادامهی این شکنجهی فرساینده ندارم.
با دستانی که از استرس و رخوت میلرزند، دوباره لپتاپ را باز میکنم، به یک آگهیِ شغلیِ جدید خیره میشوم و شروع میکنم به نوشتنِ کاورلتری دیگر، تا به شرکتی که میدانم احتمالاً حتی فایل رزومهام را هم باز نخواهد کرد، التماس کنم که مرا ببینند. این فروپاشی است، نه حکم.
تستوسترون چیست؟ آیا هرچه بیشتر باشد، بهتر است؟
تستوسترون فقط هورمون عضلهسازی یا «هورمون مردانگی» نیست. این هورمون در رشد جنسی، تولید اسپرم، حفظ استخوانها و عضلات و میل جنسی نقش دارد؛ اما هم مقدار آن مهم است و هم زمینهای که در آن اندازهگیری میشود.
۱. تستوسترون فقط در بدن مردان ساخته نمیشود
بیضهها منبع اصلی تولید تستوسترون در مرداناند؛ تخمدانها و غدد فوقکلیوی نیز در زنان و مردان مقداری از آن را تولید میکنند.
میانگین سطح تستوسترون در مردان بسیار بالاتر است، اما این هورمون در بدن زنان هم نقش فیزیولوژیک دارد.
۲. تستوسترون چه کارهایی انجام میدهد؟
در دوران بلوغ، به بمتر شدن صدا، رشد موهای بدن، رشد اندامهای تناسلی و افزایش توده عضلانی کمک میکند. در بزرگسالی نیز در تولید اسپرم، حفظ تراکم استخوان و عضله، ساخت گلبولهای قرمز و تنظیم میل جنسی نقش دارد.
بااینحال، تستوسترون بهتنهایی تعیینکننده میل جنسی، قدرت بدنی، خلقوخو یا باروری نیست. این عملکردها حاصل تعامل چندین عامل جسمی، روانی و هورمونیاند.
۳. تستوسترون پایین چه نشانههایی دارد؟
در مردان، کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، کاهش توده عضلانی، افت انرژی، خلق پایین و کاهش تراکم استخوان ممکن است با تستوسترون پایین مرتبط باشند.
اما هیچکدام از این علائم بهتنهایی کمبود تستوسترون را ثابت نمیکنند؛ کمخوابی، افسردگی، بیماریهای مزمن، برخی داروها و عوامل دیگر نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
۴. تستوسترون بالا همیشه نشانه سلامت بیشتر نیست
افزایش غیرطبیعی تستوسترون میتواند با آکنه، تغییرات موهای بدن و سر یا اختلالات هورمونی همراه باشد.
در زنان، افزایش آندروژنها ممکن است با پریودهای نامنظم، آکنه و رشد موهای زائد دیده شود؛ یکی از علتهای احتمالی، سندرم تخمدانی متابولیک چند غدهای (PMOS) است.
البته علتهای دیگری نیز وجود دارند و تشخیص به بررسی پزشکی نیاز دارد.
۵. از روی یک آزمایش نمیتوان همیشه نتیجه قطعی گرفت
سطح تستوسترون در طول روز تغییر میکند و نتیجه آزمایش به سن، وضعیت سلامت، روش اندازهگیری و محدوده مرجع آزمایشگاه وابسته است.
برای بررسی کمبود تستوسترون در مردان، معمولاً آزمایش خون صبحگاهی انجام میشود و اگر نتیجه پایین باشد، اندازهگیری در صبح دیگری تکرار میشود.
تشخیص بر اساس ترکیب علائم، نتایج تکرارشده و ارزیابی پزشک است؛ نه صرفاً یک عدد.
سطح طبیعی هم با سن عوض میشود و بالاتر بودن از آزمایشگاهِ کناری، هدف درمان نیست.
۶. درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) چیست؟
درمان جایگزینی تستوسترون (Testosterone Replacement Therapy یا TRT) روشی پزشکی برای جبران کمبود تستوسترون در مردانی است که علائم سازگار با این کمبود را دارند و پایین بودن سطح هورمون در آزمایشهای معتبر و تکرارشده تأیید شده است.
هدف درمان، بازگرداندن سطح تستوسترون به محدوده مناسب و بهبود علائمی مانند کاهش میل جنسی و از دست دادن توده عضلانی است.
این درمان ممکن است به شکل تزریق، ژل یا چسب پوستی تجویز شود؛ اما برای همه افراد مناسب نیست و میتواند تولید طبیعی تستوسترون و اسپرم را سرکوب کند.
به همین دلیل، تصمیمگیری درباره شروع TRT باید با ارزیابی پزشک، بررسی علت کمبود، توجه به قصد باروری و پایش عوارض احتمالی انجام شود.
۷. آیا تستوستروندرمانی برای همه مفید است؟
خیر. درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) ممکن است برای مردانی که علائم سازگار با کمبود تستوسترون و سطح پایینِ تأییدشده دارند، مفید باشد؛ اما درمانی عمومی برای افزایش انرژی، عضلهسازی، جوانسازی یا مقابله با روند طبیعی پیری نیست.
مصرف خودسرانه تستوسترون یا استروئیدهای آنابولیک میتواند عوارض جدی داشته باشد.
نکتهای که کمتر به آن توجه میشود این است که تستوسترونِ مصرفی از بیرون میتواند تولید طبیعی هورمون در بدن و تولید اسپرم را سرکوب کند؛ بنابراین برای کسی که قصد باروری دارد، انتخاب درمان اهمیت ویژهای دارد.
۸. نکته اصلی چیست؟
هدف، رساندن تستوسترون به بالاترین عدد ممکن نیست؛ هدف، تشخیص درست و حفظ عملکرد سالم بدن است.
اگر علائمی دارید، بهجای تشخیصگذاری بر اساس یک فهرست اینترنتی یا مصرف مکمل و هورمون، با کمک متخصص علت را بررسی کنید.
*منابع
1. Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2018;103(5):1715–1744.
https://doi[.]org/10.1210/jc.2018-00229
2. Korkidakis AK, Reid RL. Testosterone in Women: Measurement and Therapeutic Use. Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada. 2017.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih[.]gov/28343552/
3. Naelitz BD, et al. Testosterone replacement therapy and spermatogenesis in reproductive age men. Nature Reviews Urology. 2025;22:703–719.
https://doi[.]org/10.1038/s41585-025-01032-8
4. Approach to androgen excess in women: Clinical and biochemical insights.
https://pmc.ncbi.nlm.nih[.]gov/articles/PMC9541126/
بدنساز قزاقستانی با عروسک جنسی ازدواج کرد، بعد با مرغ سوپرمارکتی «خیانت» کرد و بعدش عروسکی با سر زن و بدن مرغ غولپیکر ساخت.
یوری تولوچکو بعد از ۱۸ ماه زندگی با عروسک «مارگو» در یک مراسم واقعی با او ازدواج کرد. وقتی عروسک خراب شد و برای تعمیر رفت، اعتراف کرد که با یک مرغ و چند شیء دیگر رابطه داشته. رابطه تمام شد و عروسک بعدیاش «لولا» سر انسان و بدن مرغ داشت.
از نظر روانشناسی، این رفتار با الگوی آبجکتوفیلیا (Objectophilia) (جذب عاطفی و جنسی عمیق به اشیاء بیجان) همخوانی دارد.
فرد به جای انسان، با عروسک یا شیء رابطه عاطفی و جنسی برقرار میکند و کنترل کامل و بدون پیچیدگی انسانی را ترجیح میدهد. این موضوع در ادبیات علمی بهعنوان یک شکل از پارافیلیا شناخته میشود و معمولاً ریشه در ترجیحات جنسی خاص یا مشکل در روابط انسانی دارد.
In November 2020, Kazakhstani bodybuilder Yuri Tolochko married a s*x doll named Margo in front of dozens of wedding guests.
Months later, he divorced her, after admitting he had “cheated” on her with a supermarket chicken.
Tolochko had spent around 18 months publicly treating Margo as his partner before dressing her in a white wedding gown, placing a ring on her finger and sharing their first dance.
Then, just before Christmas, Margo broke and had to be sent away for repairs.
While she was gone, Tolochko later claimed he became se*ually involved with a “strange object” and a supermarket chicken.
By March 2021, Margo was out of the picture.
Tolochko introduced a new “wife” named Lola.
She had a woman’s head attached to the body of a giant chicken.
Tolochko, who identifies as pansexual, later said he was still open to dating an actual person.
There was just one condition: They would have to accept his dolls too.
مجله علمی Science در پستی اعلام کرده که میلیونها زن، بهخصوص زنان جوانتر، بهطور نامتناسبی تحت تأثیر اختلالات درد مزمن قرار دارند. یک مقاله مروری جدید در این مجله، پیشرفتهای اخیر در درک این شرایط را جمعبندی کرده است.
این مرور نشان میدهد که از سال ۲۰۱۶، با در نظر گرفتن «جنس بهعنوان یک متغیر زیستی» در پژوهشها، مسیرهای جنسیتی مشخصی در شروع، تشدید و تسکین درد شناسایی شدهاند.
عکس یک نمودار آناتومیک از بدن زن است که محلهای شایع درد را به دو دسته تقسیم کرده:
🔸 دردهای سوماتیک (دردهای جسمی که ریشه در بافتهای سطحی یا عمقی بدن دارد؛ این بافتها شامل پوست، عضلات، استخوانها، مفاصل و رباطها میشوند):
- میگرن (اغلب مرتبط با قاعدگی): سردردهای شدید و مکرر که اغلب با قاعدگی شدیدتر میشود.
- اختلال مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ): درد و مشکل در مفصل فک و جویدن.
- استئوآرتریت (بهویژه ستون فقرات): ساییدگی مفاصل، مخصوصاً ستون فقرات و کمر.
- فیبرومیالژیا و درد نوروپاتیک: دردهای گسترده عضلانی و عصبی که کل بدن را درگیر میکند.
🔸 دردهای ویسرال (دردی که در بافتهای احشایی پدید میآید):
- سندرم روده تحریکپذیر (IBS): درد شکم، نفخ و مشکلات گوارشی.
- اندومتریوز: درد شدید لگنی به خاطر رشد بافت رحم در جاهای دیگر
- سیستیت بینابینی و درد مثانه: درد مثانه و تکرر ادرار
- ولوودینیا: درد در ناحیه خارجی دستگاه تناسلی زنانه
این شرایط کیفیت زندگی را به شدت کاهش میدهند و شیوع آنها در زنان، بهویژه زنان جوان، بهطور قابل توجهی بالاتر از مردان است (در برخی موارد نسبت ۲ به ۱ یا بیشتر).
دلایل علمی مطرحشده در مرور
مقاله مروری تأکید میکند که این تفاوتها صرفاً روانی یا «داخل سر افراد» نیستند، بلکه ریشه در مکانیسمهای زیستی دارند.
یافتههای کلیدی شامل موارد زیر است:
🔸 تأثیر هورمونهای جنسی (بهویژه استروژن) بر افزایش حساسیت احشایی از طریق مسیرهای سلولی خاص در روده و اندامهای دیگر.
🔸 تعامل سیستم ایمنی و اعصاب (neuroimmune cross-talk)، از جمله نقش سلولهای ایمنی خاص که در زنان فعالتر هستند.
🔸 نقش میکروبیوم روده در تنظیم سیگنالهای درد از طریق متابولیتهای باکتریایی.
🔸 وجود مدارهای ضددرد درونزا (endogenous analgesic circuits) که تحت تأثیر هورمونهای تخمدانی قرار دارند و در زنان متفاوت عمل میکنند.
این یافتهها راه را برای درمانهای دقیقتر و مبتنی بر مکانیسم، بهجای رویکردهای یکسان برای هر دو جنس، باز میکنند.
It has long been recognized that millions of women, especially younger women, are disproportionately affected by pain disorders.
In a new #ScienceReview, researchers synthesize recent advances in understanding these conditions. https://t.co/XKFCWzLxFo
نعوظ زنانه؛ واقعیتی که کمتر دربارهاش صحبت میشود!
۱. نعوظ فقط مختص مردان نیست!
وقتی صحبت از نعوظ میشود، بیشتر افراد به آلت مردانه فکر میکنند. اما بدن زنان هم ساختارهای نعوظی دارد که هنگام برانگیختگی جنسی، خونرسانی به آنها افزایش پیدا میکند.
بازیگر اصلی این فرایند، کلیتوریس است؛ اندامی که برخلاف تصور رایج، فقط یک نقطه کوچک در بیرون بدن نیست. بخش قابلتوجهی از ساختار کلیتوریس در داخل بدن قرار دارد و شامل بدنه، شاخهها و بافتهای نعوظی است.
نکته جالب اینجاست که کلیتوریس و آلت مردانه از نظر جنینی با یکدیگر همولوگاند؛ یعنی از ساختارهای اولیه مشترکی رشد میکنند. البته رشد اندام تناسلی به عوامل مختلفی وابسته است و هورمونها و حساسیت بافتها به آنها در این مسیر نقش مهمی دارند.
۲. کلیتوریس چگونه باعث لذت جنسی میشود؟
کلیتوریس فقط بخش قابلمشاهدهای نیست که در بالای دهانه واژن قرار دارد. این اندام شامل گلنس، بدنه و شاخههایی است که در عمق بافتهای لگن امتداد پیدا میکنند.
گلنس کلیتوریس پایانههای عصبی فراوانی دارد و برای بسیاری از زنان، نقش مهمی در تجربه لذت جنسی و رسیدن به ارگاسم ایفا میکند.
هنگام برانگیختگی، پیامهای عصبی و تغییرات جریان خون باعث میشوند بافتهای نعوظی کلیتوریس پرخونتر شوند. در نتیجه، ممکن است حجم آن افزایش پیدا کند و حساسیت آن تغییر کند.
این فرایند از نظر کلی به نعوظ آلت مردانه شباهت دارد؛ اما ساختار آناتومیک و جزئیات پاسخ جنسی در زنان و مردان کاملاً یکسان نیست.
۳. نعوظ زنانه دقیقاً چگونه اتفاق میافتد؟
برانگیختگی جنسی حاصل تعامل مغز، اعصاب، عروق خونی و بافتهای تناسلی است.
این فرایند ممکن است با تحریک لمسی آغاز شود یا در پاسخ به محرکهای ذهنی و حسی، مانند خیالپردازی، دیدن، شنیدن یا بو، شکل بگیرد.
پیامهای عصبی باعث فعال شدن سازوکارهایی میشوند که یکی از عوامل مهم آنها نیتریک اکسید (Nitric Oxide) است.
این ماده به شل شدن عضلات صاف و تنظیم جریان خون کمک میکند و در نتیجه، خون بیشتری وارد بافتهای نعوظی میشود.
بنابراین، نعوظ زنانه صرفاً یک واکنش مکانیکی نیست؛ بلکه بخشی از پاسخ پیچیده بدن به برانگیختگی جنسی است.
نکته مهم: واکنش جسمی بدن همیشه معادل میل جنسی یا رضایت روانی نیست. ممکن است بدن پاسخ فیزیولوژیک نشان دهد، بدون اینکه فرد از نظر ذهنی احساس میل یا رضایت داشته باشد.
۴. آیا نعوظ و ارگاسم زنانه برای بارداری ضروریاند؟
پاسخ کوتاه و روشن: خیر.
بارداری میتواند بدون ارگاسم زنانه اتفاق بیفتد. برای لقاح طبیعی، رسیدن اسپرم به دستگاه تناسلی زن و فراهم بودن شرایط لازم برای لقاح اهمیت دارد؛ ارگاسم زنانه شرط ضروری این فرایند نیست.
البته هنگام ارگاسم ممکن است انقباضهای ریتمیک عضلات کف لگن و تغییرات هورمونی، از جمله آزاد شدن اکسیتوسین، رخ دهند. این واکنشها از نظر فیزیولوژیک واقعیاند، اما یک نکته مهم وجود دارد:
هنوز شواهد کافی نداریم که نشان دهد ارگاسم زنانه بهطور قابلاعتماد انتقال اسپرم را بهبود میدهد یا احتمال بارداری را افزایش میدهد.
در گذشته فرضیههایی مطرح شدهاند که انقباضهای عضلانی و تغییرات فشار در دستگاه تناسلی ممکن است بر انتقال اسپرم تأثیر بگذارند. بااینحال، مطرح شدن یک فرضیه فیزیولوژیک به معنای اثبات اثر آن در بدن انسان نیست.
از سوی دیگر، رابطه جنسی لذتبخش میتواند برای کیفیت زندگی، رضایت رابطه و سلامت روانی اهمیت داشته باشد؛ اما نباید این مزایا را با اثبات افزایش احتمال لقاح یکی دانست.
۵. نعوظ شبانه در زنان؛ بدن هنگام خواب چه میکند؟
شاید تصور کنید تغییرات نعوظی در خواب فقط در مردان رخ میدهد؛ اما پژوهشها نشان دادهاند که در زنان نیز هنگام خواب ممکن است تغییراتی در جریان خون و پاسخهای تناسلی اتفاق بیفتد، از جمله پرخونی و تورم کلیتوریس.
این تغییرات میتوانند با فعالیت سیستم عصبی خودکار و مراحل مختلف خواب ارتباط داشته باشند. سیستم عصبی خودکار بسیاری از فرایندهای غیرارادی بدن را تنظیم میکند؛ از ضربان قلب و تنفس گرفته تا تغییرات جریان خون.
نکته جالب این است که پاسخ تناسلی در خواب لزوماً به معنای خواب جنسی، میل آگاهانه یا تمایل به رابطه نیست. بدن میتواند بدون تحریک جنسی آگاهانه نیز تغییرات فیزیولوژیک نشان دهد.
بااینحال، باید در این زمینه محتاط بود: جزئیات نعوظ شبانه در زنان و نقش دقیق آن در سلامت بافت کلیتوریس هنوز به اندازه برخی جنبههای نعوظ شبانه مردان شناخته نشده است.
بنابراین، نمیتوان با قطعیت گفت که این تورمها مانند یک «سرویس دورهای» از آسیب بافتی جلوگیری میکنند یا شاخص مستقیمی از سلامت جنسی هستند.
جمعبندی؛ چه چیزی را باید به خاطر بسپاریم؟
نعوظ زنانه یک پدیده واقعی و طبیعی است که با همکاری مغز، اعصاب و عروق خونی رخ میدهد. کلیتوریس ساختاری پیچیده با بافت نعوظی است و نقش مهمی در لذت جنسی بسیاری از زنان دارد.
اما سه نکته را باید از هم جدا کنیم:
🔹 نعوظ تناسلی: پاسخ فیزیولوژیک بدن به محرکهای مختلف.
🔹 ارگاسم: تجربهای پیچیده شامل جنبههای عصبی، عضلانی و ذهنی.
🔹 باروری: فرایندی که به عوامل متعددی وابسته است و ارگاسم زنانه برای آن ضروری نیست.
شناخت بدن و تمایز میان یافتههای علمی و فرضیههای اثباتنشده کمک میکند درباره سلامت جنسی دقیقتر، آگاهانهتر و بدون قضاوت صحبت کنیم.
همچنین میتوانید ویدیوی یوتیوب ما را درباره نعوظ زنانه ببینید. لینکش را در کامنتها قرار میدهیم.
منابع:
۱. Pauls RN. Anatomy of the clitoris and the female sexual response. Clinical Anatomy. 2015;28(3):376–384.
https://doi[.]org/10.1002/ca.22524
۲. Baskin LS, et al. Development of the Human Penis and Clitoris. Differentiation. 2018.
https://pmc.ncbi.nlm.nih[.]gov/articles/PMC6234061/
۳. Levin RJ. Can the controversy about the putative role of the human female orgasm in sperm transport be settled with our current physiological knowledge of coitus? The Journal of Sexual Medicine. 2011;8(6):1566–1578.
https://doi[.]org/10.1111/j.1743-6109.2010.02162.x
۴. American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Optimizing natural fertility: a committee opinion. Fertility and Sterility. 2022.
https://doi[.]org/10.1016/j.fertnstert.2021.10.007
جراحی لاغری یک راه میانبر زیبایی نیست؛ بلکه دستکاری اساسی گوارش برای نجات از چاقی مفرط، دیابت و بیماریهای قلبی است!
تغییر حجم معده و کاهش هورمون گرسنگی (گرلین) تنها یک ابزار کمکی است. اما آیا این عملها بدون تغییر سبک زندگی جواب میدهند؟ راز هر روش چیست؟...
۱. باندینگ یا حلقه قابل تنظیم معده (Adjustable Gastric Banding)
در روش باندینگ، یک حلقه سیلیکونی قابل تنظیم دور بخش فوقانی معده قرار میگیرد تا کیسهای کوچک در بالای آن ایجاد شود. این کار با محدود کردن فیزیکی ورود غذا، احساس سیری زودرس ایجاد میکند.
اگرچه این روش آناتومی را کمتر عوض میکند و معمولاً برگشتپذیرتر است، اما نرخ شکست بالاتری در بلندمدت دارد.
یکی از چالشهای بالینی اصلی آن، امکان عبور آسان خوراکیهای مایع پرکالری (مانند بستنی و نوشیدنیهای شیرین) از باند و در نتیجه بازگشت وزن است.
به همین دلیل، امروزه استفاده از این روش در سراسر جهان به شدت کاهش یافته است.
۲. بایپَس معده به روش رو-آن-وای (Roux-en-Y Gastric Bypass)
بایپس معده یکی از معتبرترین روشهای جراحی باریاتریک است. امروز پرطرفدارترین عمل، اسلیو است
در این جراحی دو مکانیزم همزمان اعمال میشود: نخست، ایجاد یک کیسه کوچک در بالای معده برای کاهش حجم غذای ورودی (مکانیزم محدودکننده)؛ و دوم، متصل کردن مستقیم این کیسه به بخش میانی روده کوچک (ژژنوم).
با دور زدن باقیمانده معده و بخش ابتدایی روده (اثنیعشر)، جذب کالری و مواد مغذی کاهش مییابد (مکانیزم سوءجذب).
این روش علاوه بر کاهش وزن، در بسیاری از بیماران دیابت نوع دو را زودتر از درمان دارویی بهبود میدهد یا به فروکش میرساند. این اثر همگانی نیست و نباید آن را درمان قطعی دانست.
۳. اسلیو معده (Sleeve Gastrectomy)؛ پرطرفدارترین جراحی لاغری
در روش اسلیو، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد از حجم معده به صورت طولی برداشته میشود و بخشی از معده که شبیه به یک لوله یا آستین است باقی میماند.
علت محبوبیت بالای این روش، حفظ مسیر طبیعی فیزیولوژیک گوارش و عدم انجام هیچگونه بایپَس یا دستکاری در روده است.
علاوه بر محدودیت حجمی، برداشتن بخش بزرگ معده (بهویژه منطقه فوندوس) باعث کاهش شدید ترشح هورمون گرلین میشود که اشتهای فرد را به طور محسوس کاهش میدهد.
دادههای کارآزماییهای بالینی نشان میدهند که اثربخشی اسلیو در کاهش وزن و کنترل بیماریها، در کوتاهمدت و میانمدت، به بایپس معده نزدیک است.
در بهبود دیابت و ماندگاری وزن، بایپس اغلب کمی جلوتر میماند. اسلیو هم در برخی بیماران میتواند رفلاکس را بدتر کند.
۴. سوئیچ اثنیعشر (Biliopancreatic Diversion with Duodenal Switch)
سوئیچ اثنیعشر (BPD/DS) پیچیدهترین و تهاجمیترین نوع جراحی لاغری است که گاهی برای چاقی بسیار شدید، و فقط بعد از انتخاب تیم درمان، در نظر گرفته میشود.
این عمل شامل دو مرحله است: ابتدا برش اسلیو معده برای کاهش حجم، و سپس دستکاری گسترده در روده کوچک به طوری که حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد از مسیر روده دور زده میشود.
در این حالت، غذا از یک مسیر و شیرههای گوارشی (صفرا و شیرهی پانکراس) از مسیر دیگری حرکت میکنند و تنها در بخش کوتاهی در انتهاییترین قسمت روده به هم میرسند.
این سوءجذب شدید باعث بیشترین میزان کاهش وزن میشود، اما نیازمند پایش مداوم تا آخر عمر برای جلوگیری از سوءتغذیه شدید و کمبود ویتامینهاست.
۵. ارزیابی جامع و نقش حیاتی مراقبتهای پس از عمل
انتخاب نوع جراحی باریاتریک به شاخص توده بدنی (BMI)، بیماریهای زمینهای (مانند وجود رفلاکس شدید معده یا دیابت کنترلنشده)، وضعیت روانی و ترجیح بیمار بستگی دارد.
هیچ جراحی لاغری بدون عوارض نیست؛ عوارضی نظیر کمبود ویتامینها و مواد معدنی، سندرم دامپینگ، سنگ کیسه صفرا و احتمال بازگشت وزن در صورت عدم رعایت رژیم.
بنابراین، ارزیابی توسط تیم چندتخصصی (جراح، متخصص تغذیه و روانشناس) قبل از عمل و پیگیریهای منظم پس از آن برای تضمین سلامت بیماران ضروری است.
ما همچنین یک ویدیو درباره این موضوع داریم که لینکش را در کامنتها قرار میدهیم.
منابع
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Types of Bariatric Surgery. NIH Health Information Resources.
Schauer PR, Bhatt DL, Kirwan JP, et al. Bariatric surgery versus intensive medical therapy for diabetes - 5-year outcomes. N Engl J Med. 2017;376(7):641-651.
Angrisani L, Santonicola A, Iovino P, et al. Bariatric Surgery Survey 2018: Similarities and Differences Among the IFSO Chapters. Obes Surg. 2021;31(5):1937-1948.
American Society for Metabolic and Bariatric Surgery (ASMBS). Bariatric Surgery Procedures. ASMBS Clinical Guidelines.
Maciejewski ML, Arterburn DE, Van Scoyoc L, et al. Bariatric Surgery and Long-term Durability of Weight Loss. JAMA Surg. 2016;151(11):1046-1055.
خیلی خوبه. قوی ادامه بده. محض اطلاعت بعد از ترک سیگار بدنت اینجوری بازسازی میکنه خودشو:
⏱️ ۲۰ دقیقه: ضربان قلب به حالت عادی برمیگرده.
⏱️ ۸ ساعت: مونوکسید کربن خون نصف شده و اکسیژن بازیابی میشه.
⏱️ ۴۸ ساعت: ریهها پاکسازی مخاط را شروع میکنن؛ حس چشایی و بویایی بیدار میشه.
⏱️ ۷۲ ساعت: مجاری تنفسی باز شده، نفس کشیدن راحتتر و سطح انرژی بیشتر میشه.
⏱️ ۲ تا ۱۲ هفته: گردش خون در قلب و عضلات به شکل چشمگیری بهتر میشه.
⏱️ ۳ تا ۹ ماه: سرفه و خسخس سینه کاهش یافته و ظرفیت ریه تا ۱۰٪ بیشتر میشه.
⏱️ ۱ سال: خطر سکته قلبی به نصفِ یک فرد سیگاری میرسه.
⏱️ ۱۰ سال: خطر مرگ ناشی از سرطان ریه نصف میشه.
ریزش مو را چطور متوقف کنیم؟ راهکارهای علمی برای حفظ و تقویت موها
۱. چرا نباید ریزش مو را نادیده بگیریم؟
ریزش روزانه حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو میتواند بخشی از چرخه طبیعی رشد مو باشد. اما اگر متوجه کمپشت شدن موها، عقب رفتن خط رویش یا افزایش غیرمعمول ریزش شدهاید، بهتر است علت را بررسی کنید.
نکته مهم این است که درمان ریزش مو بیش از هر چیز به تشخیص زودهنگام وابسته است. با توجه به علت و میزان پیشرفت ریزش، میتوان روند آن را کند کرد و در برخی موارد بخشی از موهای ازدسترفته را بازگرداند.
البته همه انواع ریزش مو یکسان نیستند و درمانی که برای یک فرد مؤثر است، ممکن است برای فرد دیگر نتیجه مشابهی نداشته باشد.
۲. ماینوکسیدیل و فیناستراید؛ دو گزینه مهم درمانی
🔹 ماینوکسیدیل (Minoxidil): این دارو به شکل موضعی در دسترس است و میتواند رشد مو را تحریک کرده و روند کمپشتی را آهسته کند. شروع زودهنگام و استفاده منظم در نتیجه درمان اهمیت دارد.
معمولاً برای مشاهده تغییرات باید چند ماه صبر کرد و برای حفظ اثر، مصرف آن ادامه یابد. در شروع درمان ممکن است ریزش مو موقتاً افزایش پیدا کند.
🔹 فیناستراید (Finasteride): این داروی تجویزی با کاهش تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT)، به کنترل ریزش موی الگوی مردانه کمک میکند. DHT در افراد مستعد ژنتیکی میتواند بهتدریج باعث کوچک شدن فولیکولهای مو شود.
فیناستراید ممکن است عوارضی مانند کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ یا تغییرات خلقی داشته باشد؛ بنابراین تصمیم به مصرف آن باید با آگاهی از فواید و خطرات و با مشورت پزشک گرفته شود.
ماینوکسیدیل خوراکی نیز در برخی موارد با تجویز پزشک استفاده میشود، اما میتواند عوارضی مانند افت فشار خون، تپش قلب و ورم ایجاد کند و برای مصرف خودسرانه مناسب نیست.
۳. درمانهای مکمل؛ لیزر کمتوان و PRP
علاوه بر داروها، روشهای دیگری نیز برای کمک به رشد مو وجود دارند:
🔹 لیزر کمتوان (LLLT): برخی دستگاههای دارای نور قرمز با طول موج مشخص ممکن است به بهبود رشد مو در افراد مبتلا به ریزش موی الگوی ارثی کمک کنند. بااینحال، میزان اثربخشی به نوع دستگاه و شرایط فرد بستگی دارد و نتایج برای همه یکسان نیست.
🔹 پیآرپی (PRP): در این روش، پلاسمای غنی از پلاکت از خون خود فرد تهیه و به پوست سر تزریق میشود. برخی مطالعات از بهبود تراکم مو در بعضی افراد حمایت میکنند، اما کیفیت شواهد و میزان پاسخدهی متفاوت است. این روش معمولاً به چند جلسه و گاهی درمان نگهدارنده نیاز دارد.
این درمانها میتوانند در شرایط مناسب بخشی از برنامه درمانی باشند، اما جایگزین قطعی داروهای مؤثر یا تشخیص علت ریزش مو نیستند.
۴. تغذیه؛ مو برای رشد به چه چیزهایی نیاز دارد؟
مو برای رشد طبیعی به پروتئین، آهن، روی و مجموعهای از ویتامینها و مواد معدنی نیاز دارد. دریافت ناکافی این مواد، بهویژه در صورت وجود کمبود واقعی، میتواند در ریزش مو نقش داشته باشد.
یک الگوی غذایی متعادل بهتر است شامل موارد زیر باشد:
• پروتئین کافی از منابعی مانند تخممرغ، ماهی، حبوبات و گوشت
• سبزیجات و میوههای متنوع
• غلات کامل
• چربیهای مفید
• منابع غذایی آهن و روی
بااینحال، مصرف مکملها بدون تشخیص کمبود لزوماً به رشد مو کمک نمیکند. دریافت بیشازحد برخی مواد مغذی، از جمله ویتامین A و سلنیوم، حتی میتواند ریزش مو را تشدید کند.
بنابراین، اگر به کمبود تغذیهای مشکوک هستید، بهتر است بهجای مصرف خودسرانه مکملها، با پزشک درباره بررسیهای لازم مشورت کنید.
۵. مراقبت از مو و پوست سر
مراقبت صحیح نمیتواند بهتنهایی ریزش موی ارثی را متوقف کند، اما میتواند از آسیب به ساقه مو و شکستگی آن جلوگیری کند.
برای کاهش آسیب:
• موها و پوست سر را متناسب با نیازشان بشویید و تمیز نگه دارید.
• از نرمکننده برای کاهش خشکی و گرهخوردگی استفاده کنید.
• موهای خیس را با ملایمت و با شانه دندانهدرشت باز کنید.
• موها را با حوله نرم و بدون مالش شدید خشک کنید.
• از مدلهایی که مو را محکم میکشند، مانند دماسبی یا بافت سفت، پرهیز کنید.
• استفاده از سشوار با حرارت بالا، اتوی مو، دکلره و مواد شیمیایی قوی را محدود کنید.
• در صورت وجود شوره، خارش یا التهاب پوست سر، برای تشخیص و درمان مناسب اقدام کنید.
۶. استرس چه نقشی در ریزش مو دارد؟
استرس شدید جسمی یا روانی میتواند در بعضی افراد چرخه رشد مو را مختل کند و باعث نوعی ریزش منتشر به نام «تلوژن افلوویوم» شود. این حالت ممکن است چند ماه پس از یک دوره بیماری، فشار روانی شدید، جراحی یا کاهش وزن قابلتوجه ظاهر شود.
در بسیاری از موارد، با برطرف شدن عامل محرک، رشد مو بهتدریج بهبود پیدا میکند؛ هرچند بازگشت تراکم مو ممکن است زمانبر باشد.
بااینحال، نباید همه انواع ریزش مو را به استرس نسبت داد. ریزش ارثی، بیماریهای پوست سر، اختلالات تیروئید، کمبودهای تغذیهای و برخی داروها نیز میتوانند دخیل باشند.
۷. آیا موهای ازدسترفته همیشه برمیگردند؟
خیر. میزان بازگشت مو به علت ریزش، مدتزمان درگیری، میزان آسیب فولیکولها و زمان شروع درمان بستگی دارد.
در برخی انواع ریزش موقت، موها پس از برطرف شدن عامل زمینهای دوباره رشد میکنند. در ریزش موی ارثی نیز درمان میتواند روند پیشرفت را آهسته کند و گاهی تراکم مو را بهبود دهد؛ اما نتیجه به شرایط فرد وابسته است و تضمینی نیست.
اگر ریزش مو ناگهانی یا تکهای است، پوست سر درد، خارش یا التهاب دارد، یا کمپشتی بهسرعت پیشرفت میکند، مراجعه به متخصص پوست اهمیت ویژهای دارد.
برای مقابله با ریزش مو، یک راهکار واحد برای همه وجود ندارد. تشخیص علت، شروع بهموقع درمان مناسب، تغذیه متعادل و مراقبت صحیح از موها مهمترین گامها هستند.
ماینوکسیدیل و فیناستراید برای برخی انواع ریزش شواهد اثربخشی دارند، اما انتخاب درمان باید بر اساس علت ریزش و شرایط فرد انجام شود.
منابع:
۱. American Academy of Dermatology (AAD)-Hair loss: Diagnosis and treatment
https://www.aad[.]org/public/diseases/hair-loss/treatment/diagnosis-treat
۲. American Academy of Dermatology (AAD) - Male pattern hair loss: Treatment
https://www.aad[.]org/public/diseases/hair-loss/treatment/male-pattern-hair-loss-treatment
۳. Kanti V, et al. Evidence-based (S3) guideline for the treatment of androgenetic alopecia in women and in men. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2018;32(1):11–22.
https://doi[.]org/10.1111/jdv.14624
۴. NHS - Hair loss
https://www.nhs[.]uk/conditions/hair-loss/
@moxnm لندکروز از پراید جادارتره، اما اگر راه باریک باشه یا راننده بلد نباشه، بزرگتر بودنش مزیت نیست. در سکس هم عمقِ بیشتر برای همه بهتر نیست. برای خیلیها درد میشه، یا اصلاً مسیر اصلیِ لذت نیست.
۱. توهمِ بزرگی؛ چرا اندازه معادل کیفیت رابطه نیست؟
در فرهنگ عامه و پورنوگرافی، اندازه آلت تناسلی اغلب با مردانگی، جذابیت و توانایی جنسی گره خورده است. اما اندازه بزرگتر لزوماً به معنای لذت بیشتر یا عملکرد بهتر نیست.
طول و قطر بیشتر، بهویژه بدون آمادگی کافی، روانکاری مناسب و کنترل عمق دخول، ممکن است باعث درد و آسیب بافتی شود.
در مقابل، اندازه کوچکتر نیز بهخودیخود مانعی برای رضایت جنسی نیست. کیفیت رابطه را نمیتوان با یک عدد سنجید؛ ترجیحات، ارتباط و راحتی دوطرف اهمیت بیشتری دارند.
۲. آمار واقعی؛ میانگین چقدر است؟
بر اساس مرور نظاممند Veale و همکاران (۲۰۱۵)، مبتنی بر اندازهگیریهای بالینی در هزاران مرد:
- طول آلت در حالت شل: حدود ۹٫۲ سانتیمتر
- طول آلت در حالت نعوظ: حدود ۱۳٫۱ سانتیمتر
- اندازه دور آلت در حالت شل: حدود ۹٫۳ سانتیمتر
- اندازه دور آلت در حالت نعوظ: حدود ۱۱٫۷ سانتیمتر
این اعداد میانگیناند، نه معیاری برای سنجش ارزشمندی یا مردانگی. اندازهای کمتر یا بیشتر از میانگین، بهتنهایی به معنای وجود مشکل یا تأثیر منفی بر سلامت و رضایت جنسی نیست.
مقایسه با تصاویر پورنوگرافیک و انتظارات غیرواقعی رسانهها نیز میتواند برداشت فرد از بدن خودش را مخدوش کند.
بااینحال، برای ادعاهایی مانند اینکه درصد مشخصی از مردان اندازه خود را کوچکتر از واقعیت میدانند، باید شواهد مستقیم و معتبر داشت.
۳. استقامت و باروری؛ آیا اندازه تعیینکننده است؟
اندازه آلت بهتنهایی معیار باروری، کیفیت اسپرم، مدت نعوظ یا کنترل انزال نیست.
تولید اسپرم در بیضهها انجام میشود و ارزیابی باروری به عواملی مانند تعداد، حرکت و شکل اسپرم و وضعیت هورمونی وابسته است.
کیفیت نعوظ نیز تحت تأثیر عوامل عروقی، عصبی، هورمونی، روانشناختی و سبک زندگی قرار دارد.
از سوی دیگر، نگرانی مداوم درباره اندازه ممکن است اضطراب عملکردی ایجاد کند و در برخی افراد بر تجربه جنسی یا نعوظ اثر بگذارد.
استرس مزمن نیز با بعضی شاخصهای سلامت باروری ارتباط دارد؛ اما نمیتوان گفت نگرانی درباره اندازه الزاماً از طریق افزایش کورتیزول کیفیت اسپرم را کاهش میدهد.
۴. روانشناسی مهارت؛ چرا شناخت بدن مهمتر از وسواس بر اندازه است؟
تمرکز افراطی بر اندازه ممکن است فرد را از نیازها و واکنشهای شریک جنسی غافل کند.
اعتمادبهنفس سالم، شناخت آناتومی و توانایی گفتوگو درباره ترجیحات، از مقایسه دائمی بدنها مفیدترند.
برای بسیاری از زنان، تحریک کلیتوریس نقشی مهم در رسیدن به ارگاسم دارد و دخول بهتنهایی لزوماً کافی نیست. البته الگوی تحریک مطلوب در همه افراد یکسان نیست و ترجیحات جنسی میتوانند متفاوت باشند.
پژوهشها نیز نشان میدهند ترجیحات درباره اندازه یکسان نیست. بنابراین، نه میتوان یک اندازه را برای همه ایدهآل دانست و نه رضایت جنسی را صرفاً به دخول یا عمق آن تقلیل داد.
۵. راهکارهای کاربردی؛ تناسب بهجای رقابت
- اندازه بزرگتر: آمادگی کافی، پیشنوازی متناسب، استفاده از روانکننده و کنترل عمق و سرعت دخول میتوانند به کاهش ناراحتی کمک کنند. پوزیشنی که کنترل بیشتری به شریک دریافتکننده دخول بدهد، ممکن است مفید باشد.
- اندازه کوچکتر: تغییر زاویه تماس، انتخاب وضعیت راحت و ترکیب دخول با تحریک دستی یا کلیتوریس میتواند لذت را افزایش دهد. دخول عمیقتر الزاماً به معنای تحریک یا رضایت بیشتر نیست.
- در هر اندازهای: ارتباط صریح، رضایت مداوم، توجه به واکنشهای شریک و توقف در صورت درد، اصول اساسیاند. درد مکرر یا شدید نیز نباید طبیعی یا اجتنابناپذیر تلقی شود.
اندازه آلت نه معیار مردانگی است، نه تضمینکننده لذت و نه شاخص قابل اتکایی برای باروری. رضایت جنسی از ترکیب شناخت بدن، تحریک مناسب، ارتباط، سازگاری جسمانی و روانی و رضایت دوطرف شکل میگیرد.
منابع:
۱. Veale D, et al. BJU International. 2015;115:978–986. doi:10.1111/bju.13010.
۲. King BM. PLOS ONE. 2020;15(11):e0242004.
۳. Prause N, et al. PLOS ONE. 2015;10(9):e0133079.
۴. Lever J, Frederick DA, Peplau LA. Psychology of Men & Masculinity. 2006;7(3):129–143.
اندازه آلت معمولاً تأثیر زیادی روی لذت شریک نداره. بیشتر حسها مربوط به کلیتوریس و بخش بیرونی واژنه و چیزهایی مثل تکنیک، میزان برانگیختگی و ارتباط عاطفی مهمترن. بعضیها «کلفتی» رو برای حس پُری دوست دارن، ولی شواهد قویای براش نیست.
باورهای فرهنگی هم میتونن تجربه ذهنی آدمها رو تحت تأثیر بذارن. مثلا اندازه بزرگتر با لذت بیشتر گره زده شده و همین باور ذهنی میتونه تجربه رو تحت تأثیر بذاره.
۱. محافظان طلایی روده؛ رابطه غلات کامل و فیبر با کاهش خطر سرطان
در حوزه تغذیه و پیشگیری از سرطان، مصرف غلات کامل و فیبرهای غذایی یکی از راهکارهای رژیمی با شواهد قوی برای کاهش خطر ابتلا به سرطان روده است.
غلات کامل شامل تمام اجزای دانه (سبوس، جوانه و آندوسپرم) هستند و بر خلاف غلات تصفیهشده (مانند نان سفید یا برنج سفید) که بخش اعظم مغذی خود را از دست دادهاند، سرشار از فیبر، ویتامینها و مواد معدنی مفیدند.
فیبر به عنوان نوعی کربوهیدرات پیچیده، نقش کلیدی در حفظ سلامت سیستم گوارش ایفا میکند.
۲. مکانیزمهای زیستشناختی؛ فیبر چگونه مانع تشکیل تومور میشود؟
تأثیر حمایتی فیبر و غلات کامل در برابر سرطان روده بزرگ از سه مسیر اصلی صورت میگیرد:
- فیبر دفع را منظم میکند. کمک میکند بیشتر به دستشویی برویم، حجم مدفوع را بیشتر میکند و محتویات روده را رقیقتر. برای همین مواد شیمیایی مضر، زمان کمتری با دیوارهی روده در تماس میمانند.
- فیبر روده را سالم نگه میدارد. وقتی فیبر به باکتریهای روده میرسد، آنها مادهای به نام بوتیرات میسازند. بوتیرات به سلولهای دیوارهی روده کمک میکند سالم بمانند، و احتمال شکلگرفتن تومور کمتر شود.
- فیبر کمک میکند مدت بیشتری سیر بمانیم. غذاهای غنی از فیبر احساس سیری طولانیمدت ایجاد میکنند که این امر به حفظ وزن متعادل کمک میکند. نگهداشتن وزن در محدوده سالم، خطر ابتلا به سرطان روده و ۱۲ نوع سرطان دیگر را کاهش میدهد.
۳. میزان نیاز روزانه و منابع اصلی تغذیهای
بر اساس استانداردهای رسمی بهداشت، میزان توصیهشده مصرف فیبر برای بزرگسالان حدود ۳۰ گرم در روز است؛ برنامهای که غالب افراد جامعه به آن دست پیدا نمیکنند.
غذاهایی که در هر ۱۰۰ گرم، حداقل ۶ گرم فیبر دارند، «پر فیبر» محسوب میشوند. بهترین منابع برای تأمین فیبر عبارتند از:
- نان سنگک و نان جو، بهجای نان سفید
- جو، بلغور و برنج قهوهای
- حبوبات: عدس، نخود، لوبیا و ماش
- سبزیجات: سبزی خوردن، کلم، هویج و کدو
- میوه با پوست، و خشکبار مثل انجیر و آلو
- مغزها و کنجد، بدون نمک زیاد
۴. راهکارهای ساده برای افزایش فیبر در رژیم غذایی
با چند تغییر کوچک در عادتهای روزمره میتوان فیبر بیشتری دریافت کرد:
- نان سفید را با نان سنگک سبوسدار یا نان جو جایگزین کنید.
- صبحانه را با عدسی، جو دوسر یا نان سبوسدار شروع کنید، نه فقط چای و نان سفید.
- در برنامه غذاییتان عدسپلو، لوبیاپلو، خوراک لوبیا و آش جو را بیشتر بگنجانید.
- بهجای شیرینی و بیسکویت، میوه فصل، نخودچی یا چند عدد انجیر خشک بخورید.
- سیب و گلابی را در صورت امکان با پوست مصرف کنید.
- سبزیخوردن، سالاد شیرازی و سبزیجات را از کنار غذا حذف نکنید؛ فیبر در همین انتخابهای ساده است.
۵. مکملهای فیبر یا غذاهای طبیعی؟
شواهد کاهش خطر، عمدتاً از فیبرِ داخل غذا آمده، نه از مکمل. مطالعهی بزرگ ۲۰۲۵ هم ارتباط فیبر را ضعیفتر از کلسیم و الکل دید. بنابراین، مگر در موارد خاص پزشکی، بهترین و مؤثرترین راه دریافت فیبر، اصلاح رژیم غذایی و مصرف غذاهای کامل است.
(نکته: بیماران تحت درمان سرطان روده ممکن است بر اساس دستور پزشک نیازمند رژیم کمفیبر باشند).
حدود ۴ مورد از هر ۱۰ سرطان را میشود پیشگیری کرد.
یعنی بخش بزرگی از خطر به عادتهای روزمره خودمان بستگی دارد.
در این ویدیو چند قدم ساده را مرور میکنیم:
- فیبر بیشتر، با غذاهای خودمان مثل عدسی، عدسپلو و نان سنگک
- تحرک بیشتر، حتی از روزی ۵ دقیقه
- الکل کمتر
- ترک سیگار و قلیان، که هیچوقت برایش دیر نیست
- شرکت در غربالگری سرطان
در لندن، @RMPartnersNHS کمپین Lower Your Risk را راه انداخته و ما در دیجیپزشک این پیامها را به فارسی به شما میرسانیم.
منابع رایگان کمپین: https://t.co/kHKauSOcT8
* با حمایت مالی RM Partners Cancer Alliance، بخشی از کمپین Lower Your Risk.
@MrDidaro در این مورد خاص «مهم بودن» یه موضوع سلیقهای و نسبیه؛ بسته به ترجیحات هر فرد میتونه اهمیت کم یا زیادی داشته باشه. مثلاً برای بعضی افراد با گرایش سابمیسیو، اندازه بزرگتر آلت ممکنه از نظر روانی نمادی از قدرت یا برتری پارتنر باشه و همین برداشت ذهنی به تحریکشدنشون کمک کنه.
شیگلا یک عفونت باکتریایی روده است که باعث اسهال شدید (گاهی خونی) و گرفتگی معده میشود و اغلب با مسمومیت غذایی اشتباه گرفته میشود.
این عفونت میتواند از طریق رابطه جنسی منتقل شود، از جمله ریمینگ (دهان به مقعد) و رابطه دهانی بعد از رابطه مقعدی. فقط مقدار بسیار کمی از مدفوع عفونی کافی است.
فرد مبتلا میتواند تا دو هفته یا بیشتر بعد از پایان اسهال همچنان عفونی باشد. درمان با آنتیبیوتیک ممکن است، اما مقاومت دارویی در حال افزایش است. در صورت شک به شیگلا به کلینیک سلامت جنسی یا پزشک مراجعه کنید.
پیشگیری: بعد از رابطه جنسی دستها، مقعد، بیضهها، کشاله ران و آلت را با صابون بشویید (در صورت امکان دوش بگیرید).
بین رابطه مقعدی و دهانی کاندوم را عوض کنید. برای فینگرینگ و فیستینگ از دستکش استفاده کنید و اسباببازی جنسی یا وسایل تنقیه را به اشتراک نگذارید.
اگر شما یا شریکتان اسهال خونی یا اسهال طولانیمدت (بیش از ۳ روز) دارید، از رابطه جنسی خودداری کنید. برای کاهش احتمال انتقال شیگلا، حداقل دو هفته بعد از پایان اسهال صبر کنید و سپس رابطه جنسی داشته باشید. (بر اساس توصیه CDC)
۱. توهمِ یک مشکل پیشپاافتاده؛ چرا فاصلهی جنسی میتواند زنگ خطر باشد؟
کمبود رابطهی جنسی در یک رابطهی بلندمدت، گاهی مثل اختلاف بر سر یک سرگرمی مشترک به نظر میرسد: یکی بیشتر میخواهد و دیگری کمتر.
اما وقتی این فاصله طولانی میشود، برای یکی یا هر دو نفر رنجآور است و هیچ گفتوگویی دربارهاش شکل نمیگیرد، مسئله میتواند از تعداد دفعات سکس فراتر برود.
برای بعضی آدمها، سکس فقط ارضای میل جسمانی نیست؛ راهی برای تجربهی صمیمیت، خواستنیبودن و پذیرفتهشدن است. به همین دلیل، طردشدگی مکرر ممکن است در ذهن آنها به این معنا ترجمه شود: «دیگر جذاب نیستم» یا «دیگر مرا نمیخواهد».
اما این ترجمه لزوماً حقیقت ندارد. بیمیلی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ همانطور که میل جنسی دو نفر قرار نیست همیشه یکسان باشد.
مسئله فقط این نیست که سکس چقدر اتفاق میافتد؛ مسئله این است که دو نفر با این تفاوت چه میکنند.
۲. خشمِ جابهجاشده؛ وقتی رنج به بشقابهای شکسته تبدیل میشود
گاهی بزرگترین آسیبِ اختلاف میل جنسی، نه خودِ این اختلاف، بلکه شیوهی مواجهه با آن است.
فردی که بارها احساس طردشدگی میکند، ممکن است نتواند مستقیماً بگوید: «دلم میخواهد احساس کنم هنوز برایت خواستنیام» یا «این فاصله دارد به من آسیب میزند».
در عوض، رنج ممکن است به شکل کنایه، قهر، پرخاشگری یا مشاجره بر سر موضوعاتی ظاهراً بیربط بروز کند: کارهای خانه، خانواده یا حتی یک بشقاب جامانده در آشپزخانه.
این رفتارها لزوماً از اختلاف جنسی ناشی نمیشوند؛ اما اگر راهی برای بیان رنج باشند، میتوانند چرخهای معیوب بسازند: یکی احساس طردشدگی میکند، با خشم واکنش نشان میدهد و دیگری در فضای تازهای از تنش و ناامنی، فاصلهی بیشتری میگیرد.
خشم، نیاز را بیان نمیکند؛ گاهی فقط شنیدن آن را دشوارتر میکند.
و البته، رنج ناشی از طردشدگی، توجیهی برای تهدید، ارعاب یا خشونت نیست.
۳. تلهی شرم و انتقام؛ خیانت از کجا آغاز میشود؟
طردشدگی در رابطهای که قرار بوده محلِ پذیرفتهشدن باشد، میتواند ترسهای عمیقی را بیدار کند: «نکند دیگر جذاب نیستم؟» «نکند دوستداشتنی نیستم؟»
برای بعضی افراد، دریافت توجه و تأیید از شخصی دیگر ممکن است راهی برای تسکین موقت این احساسها باشد.
در چنین شرایطی، خیانت گاهی میتواند تلاشی برای بازیابی حس خواستنیبودن باشد؛ نه لزوماً نشانهی پایان عشق، بلکه تلاشی ناسالم برای فرار از احساس طردشدگی.
البته خیانت دلایل گوناگونی دارد و نمیتوان آن را صرفاً به کمبود سکس یا تحقیرشدگی نسبت داد.
فهمیدن یک انگیزه، به معنای توجیه رفتار نیست. خیانت میتواند آسیب تازهای به اعتماد وارد کند، بیآنکه مسئلهی اولیه را حل کند.
۴. رازِ ناگفته؛ چه چیزی میل را خاموش یا روشن میکند؟
وقتی سکس کمرنگ میشود، همیشه یک راز یا دلخوری پنهان پشت آن نیست. اما گاهی نیازهایی وجود دارند که هرگز به زبان نیامدهاند.
شاید یکی از طرفین میخواهد بیشتر شنیده شود، تقسیم کار منصفانهتری را تجربه کند یا پیش از صمیمیت جنسی، احساس امنیت و نزدیکی بیشتری داشته باشد.
بعضی افراد نیز میل را بهصورت خودجوش تجربه نمیکنند؛ ممکن است ابتدا به صمیمیت، لمسِ مطلوب یا تحریک مناسب نیاز داشته باشند و سپس میل در آنها شکل بگیرد.
گاهی هم مسئله نه عاطفی است و نه رابطهای: درد، خستگی، استرس، افسردگی، تغییرات هورمونی یا عوارض داروها میتوانند نقش داشته باشند.
بدن همیشه از منطق رابطه پیروی نمیکند. و کمبود میل، بهتنهایی، مدرکی برای اثباتِ بیعلاقگی یا خیانت نیست.
شکاف، زمانی عمیقتر میشود که هر دو نفر بهجای کنجکاوی دربارهی تجربهی دیگری، شروع به حدسزدن، سرزنشکردن یا سکوت کنند.
۵. نامهی «آنچه از سکس میخواهم»؛ شکستن دیوار سکوت
شاید نخستین قدم، بیشترکردن سکس نباشد؛ بلکه ممکنکردن گفتوگویی باشد که هر دو نفر در آن بتوانند بدون تحقیر و ترس حرف بزنند.
یک تمرین ساده میتواند نوشتن نامهای با عنوان «آنچه از رابطهی جنسی میخواهم» باشد.
در این نامه، بهجای فهرستکردن ایرادهای شریک زندگی، میتوان از نیازها، ترسها و خواستههای خود نوشت:
- چه چیزی به من احساس نزدیکی و امنیت میدهد؟
- چه چیزی میل مرا کاهش میدهد؟
- چه نوع لمس و صمیمیتی برایم مطلوب است؟
- از گفتن چه چیزی به تو میترسم؟
- چه چیزی را دوست دارم با هم تجربه کنیم و چه چیزی برایم مطلوب نیست؟
هر دو نفر میتوانند این نامه را بنویسند. هدف، متقاعدکردن یکی از طرفین به سکس نیست؛ هدف، فهمیدن تجربهی یکدیگر و یافتن راهی است که برای هر دو رضایتبخش باشد.
این تمرین بهتنهایی درمان نیست. اگر بیمیلی طولانی شده، درد وجود دارد، گفتوگو به بنبست رسیده یا رابطه با ترس و اجبار همراه است، کمک حرفهای متناسب با مسئله میتواند ضروری باشد.
اختلاف میل جنسی لزوماً رابطه را نابود نمیکند؛ اما شرم، سکوت، سرزنش و ناتوانی در شنیدن یکدیگر میتوانند فاصله را عمیقتر کنند.
* یادداشت: میل جنسی تحت تأثیر عوامل جسمانی، روانشناختی، دارویی و رابطهای قرار میگیرد. نباید هر مورد بیمیلی را به تعارض عاطفی نسبت داد یا از آن نتیجه گرفت که فرد باید میل خود را تغییر دهد.
* منابع
Schnarch, D. (1997). Passionate Marriage: Keeping Love and Intimacy Alive in Committed Relationships. Henry Holt and Company.
Gottman, J. M., & Silver, N. (2015). The Seven Principles for Making Marriage Work. Revised edition. Harmony Books.
Perel, E. (2006). Mating in Captivity: Unlocking Erotic Intelligence. HarperCollins.
McCarthy, B. W., & McCarthy, E. (2014). Rekindling Desire: A Step-by-Step Program to Help Low-Sex and No-Sex Marriages. Routledge.
Basson, R. (2000). The female sexual response: A different model. Journal of Sex & Marital Therapy, 26(1), 51–65.
Pyke, R. E., & Clayton, A. H. (2019). Sexual Desire Discrepancy: A Position Statement of the European Society for Sexual Medicine.