EP1 —ทำไมรักมากถึงเกลียดมาก?
(The Fine Line Between Love and Hate)
นี้ไม่ใช่หนัง Hollywood อย่าง The Fine Line Between Love and Hate ที่ Martin Lawrence เคยแสดงเมื่อปี 1996 แต่เป็นความจริงที่เกิดขึ้นกับมนุษย์แทบทุกคนบนโลก
หลายครั้ง คนที่เรา “เกลียดที่สุด” กลับไม่ใช่คนแปลกหน้า แต่คือคนที่เราเคยรักที่สุด เคยไว้ใจที่สุด และเคยคิดว่าจะไม่มีวันทำร้ายเรา
เพราะความเกลียดที่รุนแรงที่สุด มักไม่ได้เกิดจาก “การไม่ชอบ”
แต่มาจาก “ความผิดหวัง” จากคนที่เคยเป็นเซฟโซนของหัวใจ
งานวิจัยของ Prof. Semir Zeki และ John Paul Romaya ที่ตีพิมพ์ในปี 2008 ชื่อว่า “The Neural Correlates of Hate” จาก University College London นักวิจัยให้ผู้เข้าร่วม 17 คน เข้าเครื่องสแกนสมองแบบ fMRI พร้อมดูภาพของ “คนที่พวกเขาเกลียดอย่างรุนแรง” ซึ่งส่วนใหญ่คือแฟนเก่า หรือคนที่เคยหักหลัง เปรียบเทียบกับภาพของคนที่ไม่มีความรู้สึกใดเป็นพิเศษ
ผลที่ค้นพบกลับน่าตกใจ
เมื่อมนุษย์เกิด “ความเกลียด” สมองจะเปิดใช้งานวงจรที่เรียกว่า Hate Circuit (วงจรความเกลียด) โดยเฉพาะในสมองส่วน Putamen และ Insula ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์รุนแรง การตอบโต้ และการเตรียมพร้อมทางร่างกาย
แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือ…
สมองสองส่วน Putamen และ Insula คือ “ส่วนเดียวกัน” กับที่เวลามนุษย์มี“ความรักแบบโรแมนติก” (Romantic Love)
นั่นหมายความว่า สำหรับสมองมนุษย์แล้ว “ความรัก” และ “ความเกลียด” ไม่ได้อยู่กันคนละขั้วเสมอไป แต่มันอาจอยู่บนเส้นบางๆ เส้นเดียวกัน
จึงไม่ใช่เรื่องแปลกเลย ที่วันหนึ่งคนที่เราเคยรักที่สุด จะกลายเป็นคนที่เราเจ็บที่สุดได้ในพริบตา
ความแตกต่างที่สำคัญอยู่ตรงนี้—
เวลามนุษย์ “รัก” สมองส่วน Frontal Cortex ซึ่งทำหน้าที่คิด วิเคราะห์ และใช้เหตุผล จะลดการทำงานลง นี่จึงเป็นที่มาของประโยคว่า Love is blind “ความรักทำให้คนตาบอด”
แต่เวลามนุษย์ “เกลียด” สมองส่วนนี้กลับยังทำงานได้ดี เราจึงไม่ได้แค่เจ็บ แต่ยังคิดซ้ำ วิเคราะห์ซ้ำ ทบทวนซ้ำ รวมถึงจินตนาการถึงการเอาคืน หรือคำถามว่า “ทำไมเขาถึงทำกับเราแบบนี้”
และนี่ไม่ใช่เรื่องแปลกที่ความรักอันรุนแรงจะเปลี่ยนเป็นความเกลียดชังอันมหาศาลได้ในพริบตา
แล้วสุดท้าย…เราจะลืมได้ไหม?
คำตอบจากทั้งจิตวิทยาและวิทยาศาสตร์สมองคือ
มนุษย์อาจ “ลบ” ใครบางคนออกจากสมองไม่ได้เหมือนกด Delete ในคอมพิวเตอร์ แต่เราสามารถทำให้ความทรงจำเหล่านั้น “หมดอำนาจ” กับชีวิตเราได้
นั่นอาจเป็นความหมายที่แท้จริงของคำว่า “หลุดพ้น”
ไว้มาต่อใน EP2 งานวิจัย “วันแห่งการหลุดพ้น”(Romantic Breakup) เราจะ “ลืม” หรือลดความเจ็บปวดต่อคนรักเก่า นี้ได้อย่างไร?
อ่านเอกสารงานวิจัย The Neural Correlates of Hate ฉบับเต็มที่ลิงก์
https://t.co/KWwYGWBmmY