Herkese merhaba, yaklaşık 2 senedir büyük mücadele verdiğimiz ve safsata yayılmalarına karşı büyük başarılar elde ettiğimiz,
6 bine yaklaşan hekim, akademisyen, bilim insanı ve sağlık okur yazarı tarafından taşınan topluluğumuz X'in aldığı "Topluluk özelliğinin kaldırılması" kararı ile kapatılacaktır.
Ancak çok iyi biliyoruz ki safsatacılar, dezenformasyoncular sadece X üzerinden değil Telegram ve Whatsapp kanal ve grupları üzerinden planlamalar yapıp X'de zırva saçıyorlar.
Bunun önüne geçmeye devam etmek ve topluluk olmadan hala X'de dezenformasyonla mücadele etmek için Whatsapp ve Telegram'dan birer ÜCRETSİZ kanal kurdum.
Bu kanallarda aynı şekilde dezenformasyona karşı paylaşımlara, bilgilendirmelere ve içerik üretmeye devam edeceğim.
Hem telegram hem whatsapp'ta grup değil "kanal" olduğu için telefon numaralarınız vb kişisel bilgileriniz ben dahil, herhangi bir üye veya takipçi tarafından asla görülmeyecektir.
Hem Ücretsiz Whatsapp hem Ücretsiz Telegram kanallarımın linkini paylaşıyorum. Abone olursanız çok mutlu olurum:
Whatsapp katılım linki:
https://t.co/wyv8C5hNif
Telegram katılım linki:
https://t.co/53neIbIouh
Yerde tek bir şınav çekemeyen biri göğüs, omuz ve kol kaslarını duvarda çalıştırmaya başlayabilir. Duvara bir kol boyu uzaklıkta durulur, avuçlar göğüs hizasında ve parmaklar yukarı bakacak şekilde duvara yerleştirilir. Sırt düz kalırken dirsekler yavaşça bükülür, göğüs duvara yaklaşır, sonra kollar itilerek başlangıca dönülür. Hedef 5-10 tekrarlık 3 set. Zor gelirse tekrar azaltılır ya da göğüs duvara daha az yaklaştırılır. Kolaylaştıkça tekrar artırılır, en alt noktada 5 saniye beklenir.
Ellerin dayandığı yüzey yükseldikçe kollara binen yük azalır. Düzenli egzersiz yapan 23 kişide kuvvet platformuyla yapılan ölçümde klasik şınavda ellere binen kuvvet vücut ağırlığının yaklaşık %64'ü kadardı. Bu oran dizler üstünde %49'a, eller 61 cm yüksekliğinde bir kutudayken %41'e indi, ayaklar aynı yüksekliğe konduğunda %74'e çıktı. Duvardan tezgâha, oradan yere inildikçe yük adım adım artar.
16 ileriye dönük kohort çalışmasını birleştiren 2022 tarihli meta-analizde kas güçlendiren egzersiz yapanlarda tüm nedenlere bağlı ölüm, kalp-damar hastalığı, toplam kanser, diyabet ve akciğer kanseri riski %10-17 daha düşüktü. Ölüm, kalp-damar hastalığı ve kanserde en büyük düşüş haftada yaklaşık 30-60 dakikada görüldü. Bu veriler gözlemsel, egzersizle risk arasındaki ilişkiyi gösterir, nedenselliği tek başına kanıtlamaz. Yetişkinler için hedef haftada en az 2 gün, bütün büyük kas gruplarını çalıştıran güçlendirme egzersizi (DSÖ, 2020). Duvar şınavı bunun üst beden kısmını karşılar ve giyinmek, kapı açmak, saç yıkamak, eşya taşımak gibi günlük işlerde kullanılan kasları güçlendirir.
Arkadaşlar radial çoğu hastada ilk tercihtir.
Yüzeyel olduğu için basıyla kanama kontrolü kolaydır, elin kollateral dolaşımı da avantaj sağlar. Radial erişim uygun değilse femoral kullanılabilir.
Ama özellikle şuna değinmek istiyorum:
Enfeksiyon açısından kasık bölgesinin yoğun cilt florası dezavantaj oluşturabilir.
O yüzden radial uygun olan birisinde daha kolayımıza gitse de femoral tercihi pek doğru olmaz
Ancak tabii femoral arter kateterlerinde gösterilen yüksek enfeksiyon riskini tek seferlik kan gazı ponksiyonuna aynen taşıyamayız.
Damarda kateter bırakılması ve kalış süresi de riski etkiliyor.
Tabii bölge seçiminden sonra çok önemli bir detay var:
Her iki bölgede de el hijyeni, cilt antisepsisi ve antiseptiğin kurumasını beklemek gerekiyor. Antisepsiden sonra steril olmayan eldivenle nabzı yeniden aramak, temizlediğimiz bölgeyi tekrar kontamine edebilir.
Ayrıca tekrar palpasyon gerekiyorsa steril eldiven kullanılmalı.
3/3
Florokinolonlar ve vankomisinde günlük toplam maruziyetin MİK ile ilişkisi önemlidir. Ciddi invaziv MRSA enfeksiyonunda vankomisin izlemi AUC24/MİK üzerinden yapılır. Sıvı mikrodilüsyonla MİK 1 mg/L kabul edildiğinde hedef 400 ile 600'dür. Yalnız 15 ile 20 mg/L çukur düzeyi hedeflenmesi nefrotoksisiteyi artırabilir ve AUC izleminin yerini tutmaz.
#reklam
Yeni nesil konu anlatım ve sorularla son tekrar kitaplarım ve video eğitim paketlerim için:
https://t.co/1UWbe1rT5k
1/3
Beta-laktamlarda etkinlik, serbest ilaç düzeyinin MİK üzerinde kaldığı süreyle ilişkilidir. Doz aralığının kısaltılması veya infüzyonun uzatılması bu süreyi artırabilir. Özellikle ağır enfeksiyonda ve duyarlılık sınırına yakın MİK değerlerinde yeterli maruziyetin sağlanması gerekir.
2/3
Aminoglikozitlerde tepe konsantrasyonu yükseldikçe bakterisidal etki artar; başlıca farmakodinamik gösterge Cmax/MİK oranıdır. Postantibiyotik etki, serum düzeyi MİK altına indikten sonra da bakteri çoğalmasının baskılanmasını sağlar. Uygun hastada geniş aralıklı dozlama, etkili tepe düzeyi oluştururken yüksek çukur düzeyine bağlı nefrotoksisiteyi azaltabilir.
Sağlıklı bir yetişkinde diyetin LDL kolesterolüne etkisi, yumurtadaki kolesterolden çok doymuş yağ miktarına bağlı. Büyük boy bir yumurtada yaklaşık 186 mg kolesterol var ve bunun tamamı sarısında, beyazında kolesterol yok. Aynı yumurtada yaklaşık 1,6 gram doymuş yağ bulunuyor.
2025'te yayımlanan çapraz tasarımlı randomize bir çalışmada LDL'si 3,5 mmol/L'nin (yaklaşık 135 mg/dL) altında olan 61 yetişkin, kalorisi eşit üç diyeti beşer hafta uyguladı. Birinci diyette günde iki yumurta vardı, kolesterol günde 600 mg, doymuş yağ enerjinin %6'sıydı. İkinci diyet yumurtasızdı, kolesterol 300 mg'a indirilmiş, doymuş yağ %12'ye çıkarılmıştı. Kontrol diyetinde haftada bir yumurta, 600 mg kolesterol ve %12 doymuş yağ vardı. Bütün aşamaları 48 kişi tamamladı. Günde iki yumurtalı, doymuş yağı düşük diyetin sonunda LDL ortalaması 103,6 mg/dL, kontrol diyetinin sonunda 109,3 mg/dL ölçüldü. Yumurtasız ama doymuş yağı yüksek diyette LDL 107,7 mg/dL'ydi ve kontrole göre anlamlı bir düşüş yoktu. Üç diyet birlikte incelendiğinde LDL, doymuş yağ alımı arttıkça yükseldi, besinle alınan kolesterolle ise ilişki göstermedi.
Yumurtalı diyette doymuş yağ da yarıya indirildiği için LDL'deki düşüşü yumurtanın kendisine bağlamak mümkün olmuyor. Aynı diyette büyük LDL parçacıkları azaldı, damar sertliğiyle daha sıkı ilişkilendirilen küçük LDL parçacıkları arttı. Bu kaymanın kalp-damar riskine ne kadar yansıdığı bilinmiyor. Beş haftalık deney kalp krizi ya da inme sıklığını ölçmedi, başlangıçta LDL'si yüksek olan kişileri de kapsamadı.
Besinle alınan kolesterol LDL'yi de yükseltiyor ama etkisi küçük. Elli beş randomize çalışmayı birleştiren bir analizde, yağ bileşimi hesaba katıldıktan sonra günlük kolesterol alımındaki her 100 mg artışın kullanılan modele göre LDL'yi 1,9 ile 4,6 mg/dL arasında yükselteceği hesaplandı. Gündelik beslenmede doymuş yağı doymamış yağla değiştirmenin LDL'yi, yalnızca besinle alınan kolesterolü azaltmaktan daha çok düşürmesi bekleniyor. 240 ml tam yağlı süt yerine yağsız süt içmek doymuş yağı 4,3 gram azaltıyor, kolesterolü ise yalnızca 19 mg.
Kalp sağlığı için önerilen beslenme düzenlerinde besinle alınan kolesterol çoğu insan için birincil hedef sayılmıyor ve ölçülü yumurta tüketimi bu düzene uyuyor. Bu düzenler yağlı et kesimlerini, yumurtanın yanında sık yenen sosis ve sucuk gibi işlenmiş etleri az içeriyor. Sağlıklı yetişkinler günde bir bütün yumurtaya kadar yiyebiliyor, kolesterolü normal olan yaşlılar için bu sınır günde iki yumurta. Kan yağları yüksek olanların, özellikle diyabeti olanların ya da kalp yetersizliği riski taşıyanların kolesterolden zengin besinleri tüketirken temkinli olması öneriliyor.
#reklam
Tamamen DUS'a yönelik hazırlanmış DUÇEP uyumlu yeni nesil konu anlatım ve soru bankası kitaplarım ve video eğitim paketlerim için:
https://t.co/exFAbLs7Fb
Dün sorduğum sorunun cevabı D şıkkı, bakteriyel vajinoz arkadaşlar.
Bakteriyel vajinozda vajinadaki laktobasillerin yerini Gardnerella vaginalis, Prevotella türleri, Mobiluncus ve Atopobium vaginae gibi anaerop bakteriler yüksek yoğunlukta alıyor. Dünyada vajinal akıntının en sık nedeni. ABD'de ulusal ölçekte temsilî bir taramada BV'li kadınların çoğunda belirti yoktu.
Nugent skoru vajinal akıntının Gram boyalı yaymasında üç morfotipin oranına bakıyor. Uzun Gram pozitif çomaklar (laktobasiller) azaldıkça, küçük Gram değişken ya da Gram negatif çomaklar (Gardnerella, Bacteroides) ve kıvrık Gram değişken çomaklar (Mobiluncus) arttıkça puan yükseliyor. 0-3 laktobasil hâkim normal flora, 4-6 ara flora, 7-10 bakteriyel vajinoz olarak değerlendiriliyor. Vajinal Gram boyama BV tanısında referans laboratuvar yöntemi kabul ediliyor, 8 puanla tanı mikroskopide konmuş oluyor.
Klinikte Amsel kriterleri de kullanılıyor. Homojen ince akıntı, clue (ipucu) hücreleri, vajinal pH'nin 4,5'in üstünde olması ve %10 KOH eklenmeden önce ya da sonra akıntıda balık kokusu (whiff testi) kriterlerinden en az üçü gerekiyor.
Diğer şıklar:
Gardnerella vaginalis kültürü özgül olmadığı için BV tanısında önerilmiyor. Bu bakterinin kültürde üremesi tanıyı kesinleştirmiyor.
Trikomonas vajinitinde en duyarlı tanı yöntemi NAAT, kültürün duyarlılığı %44-75 arasında kalıyor. Yeniden enfeksiyon sık olduğu için cinsel olarak aktif kadınlarda tedaviden yaklaşık 3 ay sonra yeniden test öneriliyor.
Kandida vajinitinde vajinal pH normal (4,5'in altında). Tanı önce %10 KOH'lu ıslak preparatta tomurcuklanan maya, hif ya da psödohif görülmesiyle konuyor. Preparat negatif olduğu hâlde belirti süren kadınlarda kültür düşünülüyor, komplike olgularda kültür ya da PCR isteniyor. Nugent skoru yalnız bakteri morfotiplerini puanlıyor, mayalar bu puana girmiyor.
Normal floraya Nugent skorunun 0-3 aralığı karşılık geliyor. 8 puan normal floranın dışında, bakteriyel vajinoz aralığında.
#reklam
Yeni nesil konu anlatım ve sorularla son tekrar kitaplarım ve video eğitim paketlerim için:
https://t.co/1UWbe1rT5k
Kaynaklar:
1. Harrison SA, Bedossa P, Guy CD, Schattenberg JM, Loomba R, Taub R, et al. A phase 3, randomized, controlled trial of resmetirom in NASH with liver fibrosis. N Engl J Med. 2024;390(6):497-509. doi:10.1056/NEJMoa2309000
2. Rinella ME, Lazarus JV, Ratziu V, Francque SM, Sanyal AJ, Kanwal F, et al. A multisociety Delphi consensus statement on new fatty liver disease nomenclature. J Hepatol. 2023;79(6):1542-56. doi:10.1016/j.jhep.2023.06.003
3. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves first treatment for patients with liver scarring due to fatty liver disease [Internet]. Silver Spring (MD): FDA; 2024 Mar 14 [cited 2026 Nov 11]. Available from: https://t.co/QNkdbip7T1
4. U.S. Food and Drug Administration. April - June 2026: New safety information or potential signals of serious risks identified by the FDA Adverse Event Monitoring System (AEMS) [Internet]. Silver Spring (MD): FDA; 2026 [cited 2026 Nov 11]. Available from: https://t.co/heTb1mOyOF
5. Madrigal Pharmaceuticals. A phase 3 study to evaluate the effect of resmetirom on clinical outcomes in patients with well-compensated NASH cirrhosis (MAESTRO-NASH-OUTCOMES). https://t.co/ngztPzjdFn identifier: NCT05500222 [Internet]. Bethesda (MD): National Library of Medicine (US); 2022 [cited 2026 Nov 11]. Available from: https://t.co/PzwfDkOp0d
Resmetirom, yağlı karaciğer zemininde gelişen steatohepatitte bir yıllık tedaviyle iltihaplı hasarı ve skar dokusunu plasebodan daha fazla hastada geriletiyor. Bu hastalıkta karaciğer hücrelerinde biriken yağa hücre hasarı ve iltihap eklenir, yıllar içinde skar dokusu (fibrozis) gelişebilir. Eski adı NASH olan tablo, 2023'teki uluslararası uzlaşıdan beri MASH, yani metabolik işlev bozukluğuyla ilişkili steatohepatit olarak adlandırılıyor. Resmetirom ağızdan günde bir kez alınıyor, karaciğerdeki tiroid hormonu beta reseptörünü seçici olarak uyarıyor ve organdaki yağ birikimini azaltıyor. MAESTRO-NASH faz 3 çalışmasında fibrozisi biyopsiyle F1B, F2 ya da F3 evresinde doğrulanmış 966 yetişkin 80 mg resmetirom, 100 mg resmetirom ya da plaseboya randomize edildi. 52. haftada fibrozis kötüleşmeden steatohepatitin gerilemesi 80 mg grubunda %25,9, 100 mg grubunda %29,9, plasebo grubunda %9,7 oranında görüldü. Steatohepatit aktivitesi kötüleşmeden fibroziste en az bir evre gerileme oranları %24,2, %25,9 ve %14,2 idi. LDL kolesterol 24. haftada iki dozda %13,6 ve %16,3 azaldı. Ciddi yan etki sıklığı gruplar arasında benzerdi (%10,9, %12,7 ve %11,5), ishal ve bulantı resmetiromla daha sık görüldü.
FDA resmetiromu 14 Mart 2024'te sirozu olmayan, orta ya da ileri fibrozisli MASH hastalarında diyet ve egzersizle birlikte kullanılmak üzere hızlandırılmış onayla onayladı. Bu onay 12. aydaki biyopsi sonucuna dayanıyor. Siroza ilerleme, karaciğer nakli ve ölüm üzerindeki etkiyi aynı çalışmanın süren 54 aylık izlemi ve kompanse sirozlu hastalarda yürüyen MAESTRO-NASH-OUTCOMES çalışması ölçecek. FDA'nın Nisan-Haziran 2026 dönemine ait güvenlik sinyali listesinde resmetiromla bildirilen hipotiroidi olguları da yer aldı ve düzenleyici işlem gerekip gerekmediği değerlendiriliyor. Bu listeye girmek, ilacın bu riske yol açtığının ya da nedensel bir ilişkinin saptandığı anlamına gelmiyor. Resmetirom kullanan biri tiroid tahlilinde bir anormallik fark ederse bunu ilacı yazan hekimle konuşmalı.
5/5
Lupus alevlenmesinde kompleman tüketimi de iki testi düşürebilir. Düşük C3-C4 ve aktif inflamasyon tüketimi destekler; tekrarlayan Neisseria öyküsüyle birlikte kalıcı işlev kaybı kalıtsal eksiklik araştırmasını öne çıkarır. İşlev testi, bileşen ölçümüyle tamamlanır.
#reklam
Yeni nesil konu anlatım ve sorularla son tekrar kitaplarım ve video eğitim paketlerim için:
https://t.co/1UWbe1rT5k
1/5
Tekrarlayan meningokok enfeksiyonu, antikorlar normal olsa da kompleman eksikliğini düşündürür. C5-C9 ve alternatif yol eksiklikleri invaziv Neisseria enfeksiyonlarıyla ilişkilidir. Tekrarlayan pnömokok enfeksiyonunda ise C3, antikor yanıtı ve dalak işlevi de araştırılır.
4/5
CH50 normal, AH50 düşükse properdin, Faktör B veya Faktör D gibi alternatif yol bileşenleri araştırılır. İkisi de düşükse ortak C3 veya terminal C5-C9 basamağı etkilenmiş olabilir; iki ayrı yolun eksik olması şart değildir.
Kaynak:
1. Plotkin D, Coleman M, Van Every D, Maldonado J, Oberlin D, Israetel M, et al. Progressive overload without progressing load? The effects of load or repetition progression on muscular adaptations. PeerJ. 2022;10:e14142. doi:10.7717/peerj.14142
Ağırlık artmadan ilerlemek
Dambıl rafındaki bir sonraki ağırlık fazla geliyorsa, ilerleme defterin boş kalmak zorunda kalmaz. Aynı yükle sekiz düzgün tekrardan ona çıkmak da kapasitenin değiştiğini gösterebilir. Antrenmanlı 43 kişinin başladığı ve 38'inin tamamladığı sekiz haftalık deneyde, ya ağırlık ya tekrar sayısı artırıldı; çoğu kas ölçümündeki artışlar birbirine yakındı. Küçük farklara ilişkin belirsizlik sürüyordu. Tekrar eklerken hareket açıklığını azaltırsan iki haftayı karşılaştırmak güçleşir; seti bitirdiğin efor da değişebilir. Kayıtta yükün yanına tekrar sayısını ve yaklaşık kalan tekrarını yazmak, ilerlemenin hangi koşulda gerçekleştiğini görmene yardımcı olur.