Emre Ercis

GAZETECİ - YAZAR

[Emre Ercis @e_ercis]

NECİP HABLEMİTOĞLU'NUN TÜRKİYE'DE FAALİYET YÜRÜTEN ALMAN VAKIFLARI RAPORUNDA YER ALAN HENRİCH BÖLL VAKFI HAKKINDAKİ TESPİTLERİ:

Alman Yeşiller Partisi’ne bağlı Heinrich Böll Vakfı, BND’nin espiyonaj faaliyetleri kapsamında en çok kullandığı vakıf olarak dikkat çekmektedir. Türkiye’de son yıllarda gerçekleştirilen rejim karşıtı pek çok etkinliğin ardında Böll Vakfı yeralmaktadır. Ülkemizde en aşırı sağdan en aşırı soluna, ikinci cumhuriyetçilerden etnik bölücülere uzanan çizgide, ortak paydası Türkiye Cumhuriyeti düşmanlığı olan tüm birey ve örgütleri biraraya getirme, ortak platformlar oluşturma çabası içinde görünen vakıf, Türk istihbarat kuruluşları nezdinde dikkat çekmemek için de, özelllikle espiyonaj faaliyetleri dışında tutulan normal bir Türk vatandaşını Temsilci olarak göstermektedir. 1988’de Berlin’de kurulan Heinrich Böll Vakfı’nın, tıpkı diğer vakıflar gibi, Alman iç politikasına karışması yasaktır. Hükûmetin öngördüğü sınırlar içinde, misyonunun gereğini yerine getirmede ise, tıpkı diğer vakıflar gibi, oldukça özgürdür.

Vakfın Almanya faaliyetleri, iki bölümden oluşmaktadır: Gerçek Almanlara yönelik faaliyetler; “yabancılar”a yönelik faaliyetler. Birinci bölüme yönelik faaliyetler, apolitik çevre projelerinden ibarettir. İkinci bölümdeki faaliyetlerin ağırlık noktasını ise Türkler oluşturmaktadır. Böll Vakfı, bu kapsamda, Türkiye karşıtı tüm etnik, ideolojik ve dinsel yapılanmaların (PKK, Ermeniler, Süryaniler, Pontusçular, Keldaniler, Yezidiler, Milli Görüşçüler, Kaplancılar, Fethullahçılar, Süleymancılar, Nizam-ı Alemciler, DHKP-C ve Tikkocular vd.) yanısıra, Federal Anayasa’yı Koruma Teşkilâtı, İçişleri ve Dışişleri Bakanlığı, Protestan ve Katolik Kilise Akademileriyle yine bunlara bağlı haber ajansları ve diğer medya kuruluşları ile koordineli organik ilişki içindedir.

Vakfın Almanya faaliyetlerinin finansmanı, İçişleri Bakanlığı’nın “global fonları” ve değişik bakanlıkların proje güdümlü kaynaklarından karşılanmaktadır ki, 1999 yılı için -sadece Almanya içi faaliyetlere- Devletten alınan yardım tutarı 67 milyon marktır. Böll Vakfı’nın asıl faaliyet alanı, Almanya için stratejik öneme sahip olan, başta Türkiye olmak üzere, “arka bahçe” ülkeleridir. Yurtdışı faaliyetlerinin tamamı, Federal Dışişleri Bakanlığı ve Federal İstihbarat Servisi’nin (BND) “örtülü fonları”ndan karşılanmaktadır.

Böll Vakfı, Türkiye’de uzmanlaştığı başlıca üç konuda faaliyet göstermektedir:

Birincisi, “insan hakları” konusu ki, en yoğun işbirliği yaptıkları Türk sivil toplum kuruluşları arasında İstanbul Barosu, İnsan Hakları Derneği, Helsinki Yurttaşlar Derneği, KOMKAR, Düşünce Suçuna Karşı Girişim, Alternatif Toplum Merkezi, Mazlum-Der, Türkiye İnsan Hakları Vakfı vd. bulunmaktadır. Bu kuruluşlarla müşterek panel, sempozyum, atölye çalışmaları ve benzeri etkinliklerde, Yücel Sayman, Hüsnü Öndül, Hasip Kaplan, Murat Bozlak, Şanar Yurdatapan gibi isimlerin yanısıra, Claudia Roth, Angelika Graf, Jonathan Sugden gibi Türkiye karşıtı olarak tanınan Avrupalı parlamenterlere, gazetecilere vd. rastlamak genellikle olanaklıdır. Bu etkinliklerin birinde, davetlilere dağıtılan “kendi devletini ihbar anketi”, içeriği itibariyle suç boyutu taşımasına rağmen, sıradan bir belgeymişçesine kamuoyunda tartışılmamış; Cumhuriyet Savcıları da işlem yapmamıştır. Benzeri bir ihbar hattı da Mazlum-Der tarafından yaşama geçirilmiştir. Vakıf, ayrıca kadın hakları ile ilgili etkinliklere de ilgi göstermektedir. Vakıf broşürlerinde Türkiye, Mali, Sudan ve Mısır’ın yanında ‘kadın haklarının ezildiği ülkeler’ listesinde yer almaktadır. Ayrıca, vakfın İstanbul’da “Pazartesi” adlı feminist ve ordu düşmanı bir periyodiği finanse ettiği kaydedilmektedir. Kaldı ki, Yeşiller Partisi’nin yayın organı olan “TAZ”ın “Perşembe” adlı ekinin içeriği de, aşağı yukarı aynıdır. Vakıf, AB ve Kopenhag Kriterleri çerçevesinde Türkiye’deki insan hakları-azınlık hakları konusunu sık sık gündeme getirmektedir. Son olarak, İstanbul Barosu İnsan Hakları Merkezi Azınlık Hakları Çalışma Grubu’nun Heinrich Böll Vakfı işbirliğiyle 8-9 Haziran 2001’de İstanbul’da gerçekleştirdiği etkinliklerden biri olan “Ulusal, Ulusalüstü ve Uluslararası Hukukta AZINLIK HAKLARI (Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi, Lozan Antlaşması)” konulu sempozyum, gerek zamanlama, gerek katılımcılar ve gerekse tebliğ konuları itibariyle oldukça dikkat çekmektedir. Bir uzmanın bu sempozyumla ilgili son derece önemli değerlendirmeleri şöyledir: “Sempozyumun yabancı konuşmacıları, ülkelerinin azınlık konseptlerini savunan kişilerden oluşuyor. Örneğin, Pakistan asıllı İngiliz Javaid Rehman, Leeds Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olup, çalışma alanı, Pakistan’daki ‘etnik ve dini azınlıklar’dır. Steven Wheatley, ulus-devletleri etno-kültürel kimliklerle parçalama projesinin Anglosakson mimarlarından biri olarak tanınıyor. Nicole Guismazenes’in ilgilendiği alan, ‘yabancılar ve ilticacılar’. Diran Bakar, Türkiye’deki Ermeni vakıflarının avukatı. Türkiye gibi ulus anlayışı dil temeline dayanan bir ülkede, Almanya öncülüğünde bir ‘azınlık hakları’ sempozyumu yapılabilmesi, aymazlığ��n ve aptallığın zirvesi olsa gerek. Zira, ‘etnik ulus’ düşüncesine Hitler dönemindeki kadar bağlı ‘çağdaş’ Federal Almanya’nın tanıdığı ‘ulusal azınlıklar’ın toplam nüfusu toplam 100 bin kişi!.. Bu rakamın % 60’ı, yani 60 bini Schleswig Eyaletinde oturan Danimarka kökenliler. Almanya Danimarka kökenli yurttaşlarına ‘azınlık statüsü’nü mütekabiliyet esasına göre ve daha da önemlisi, galip güçlerin baskısıyla verdi. Geriye kalan 40 bin kişilik ‘Sorb azınlığı’ ise, istisnasız tamamı kendisini Alman olarak gören insanlardan oluşuyor. Bir başka deyişle Almanya –sırf dış dünyaya azınlık hakları dayatabilmek amacıyla- ‘Sorb’ları göstermelik azınlık olarak pazarlıyor. Almanya ‘Kopenhag Kriterleri’ni eksiksiz uyguladığı için, ‘Sorblar’, kendi dillerinde eğitim hakkına sahipler. Ne var ki, 40 bin kişilik ‘Sorb azınlığı’ içinde ‘Sorbça’ bilenlerin sayısı ikibin; ilkokullarda ‘Sorb dili dersi’ alan öğrencilerinki ise, sadece ikiyüz civarında. Almanya bu harikulâde ‘azınlık’ sistemini Türkiye’ye önerirken, ‘biz nasıl Sorblara, Danimarkalılara azınlık statüsü verdiysek, siz de aynı hakları Kürtlere ve diğer azınlıklara vermelisiniz’ diyor. Not: Museviler, Çingeneler, Polonya asıllılar Almanya’da azınlık kabul edilmiyor. Almanya’da üç milyona yakın Türk toplumunu azınlık olarak kabul etmediği gibi, böyle bir azınlığın doğmaması için, Alman İslâmı projesi uyguluyor”. Ayrıca, vakfın işbirliği içinde olduğu diğer dış kuruluşlar arasında, Uluslararası Af Örgütü’nün (Amnesty International) İstanbul Ofisi ve özellikle de Almanya Şubesi, İstanbul Orient Enstitüsü, Konrad Adenauer Vakfı ve diğerleri (Kurdish Human Right Projects, ERNK, International Comittee of the Red Cross, International Centre for Human Rights and Democratic Development) başı çekmektedir.

Vakfın ikinci faaliyet konusu, “çevre sorunları” üzerinedir. Vakfın bu konudaki hedefi, Türkiye’de sanayileşmenin, madenciliğin ve enerji kapsamında hidroelektrik santrallerin karşısında, bilimsel ve akılcı bir çevrecilik yerine; salt tepkisel ve duygusal boyutlarda bir çevrecilik hareketine dinamizm kazandırmak ve oluşturulan bu dinamik güçleri, Almanya’nın çıkarları lehinde, Türkiye’ye karşı koz kullanmak olarak özetlenebilir. Bu bağlamda, İstanbul Çevre Konseyi, Doğu Akdeniz Çevrecileri, Batı Akdeniz Çevre Platformu, Karadeniz Çevre Platformu, Karadeniz Ulusal Sivil Toplum Kuruluşları Forumu ile yakın ilişkiler kurulmuştur ve amaca uygun etkinlikler düzenlenmektedir. Böll Vakfı, Almanya’nın ekonomik çıkarları doğrultusunda çifte standart esasına göre faaliyet gösteren sözde çevreci FIAN örgütü ile de paslaşmaktadır.

Vakfın üçüncü uzmanlık konusu ise, Türkiye’deki sivil toplum kuruluşlarını, süratle küreselleşmeci NGO çizgisine çekmektir. Örneğin, 15-16 Aralık 2000’de, İstanbul Teknik Üniversitesi Maçka Sosyal Tesislerinde gerçekleştirilen “Türkiye-AB Bütünleşmesinde STK’ların Rolü” konulu 8. STK Sempozyumu’nun ilk çağrısında konumuzla ilgili şu bilgiler verilmektedir: “Sekretaryası Tarih Vakfı tarafından yürütülen bu sempozyumda da, daha önceki yedi sempozyumda uygulanan çalışma yöntemi izlenecek ve ilk gün uzman sunumları, yabancı ülkelerden tecrübe aktarımları ile genel tartışmalar yer alacaktır. İkinci gün ise önceden belirlenmiş konularda atölye çalışmaları gerçekleştirilecektir. Sempozyumun zorunlu giderleri Heinrich Böll Vakfı’nın desteği ve katılımıyla karşılanmaktadır, bu kuruluşa teşekkürlerimizi sunuyoruz”. Sözkonusu sempozyumun Düzenleme Kurulu’nda, Böll Vakfı’nın yanısıra, Arı Hareketi, Beyaz Nokta Vakfı, Atlanta Ana Merkezi Uzay ve Teknoloji Derneği, ÇareSİZ Hareketi, Doğa ile Barış Derneği, Doğal Hayatı Koruma Derneği, Helsinki Yurttaşlar Derneği, İstanbul Avrupa Gençlik Forumu Derneği, TESEV, Tarih Vakfı, Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Yeşil Adımlar Çevre ve Eğitim Derneği, 21. Yüzyıl Eğitim ve Kültür Vakfı, Yöret Vakfı gibi sivil toplum kuruluşlarının yeraldığı anlaşılmaktadır. Keza, yine aynı adreste 2-3 Haziran 2001’de toplanan “Sivil Toplum Kuruluşlarında Örgütiçi Demokrasi ve Gönüllülük” konulu 9. STK Sempozyumu’nun Düzenleme Kurulu’nda ise önceki katılımcılara ilâveten Marmara Vakfı da yer almaktadır.

Böll Vakfı, özetle ifade etmek gerekirse, Almanya’nın emperyalist politikalarından habersiz Türk NGO’larını, “sivil itaatsizlik” bağlamında merkezi otoriteye karşı dinamik bir güç olarak örgütlemeye çalışmaktadır.

[Emre Ercis @e_ercis]

Sn @cakir_rusen , size en ufak bir ithamda bulunmadan, geçmişte ocuydunuz-bucuydunuz yakıştırması yapmadan çok basit bir sorum var. Ayrıca bu soruma basın özgürlüğünü, demokrasiyi, fikir ve düşünce özgürlüğünü savunan birisi olarak belgeleriyle yanıt vereceğinizden de zerre şüphem yok.

Muhtelif zamanlarda sizin ve şirketinizin yöneticisi olan şahısların basına yansıyan açıklamalarınıza göre bünyenizde yaklaşık 50 kişi istihdam ediliyor.

Henrich Böll Vakfı'nın 2016 yılına ait faaliyet raporunda, "Our office in Istanbul: Expressing opposition from a garage/İstanbul'daki Ofisimiz: Bir Garajdan Muhalefetin Sesini Yükseltmek" başlığı altında yayınlanan yazının son pasajında da "Our office in Turkey supports the Medyascope team through the joint development of programs on issues such as human rights and foreign policy. Medyascope now features English-language programming as well/Türkiye'deki ofisimiz, insan hakları ve dış politika gibi konularda programların ortaklaşa geliştirilmesi yoluyla Medyascope ekibine destek veriyor. Medyascope artık İngilizce yayınlar da sunuyor" şeklinde Henrich Böll Vakfı ile Medyascope arasındaki ortaklık açıklanıyor.

Henrich Böll Vakfı'nın 2016 faaliyet raporunda yer alan ve "Garaj" olarak tanımlanan, 16 Şubat 2016 tarih ve 9012 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 393. sayfasında yer alan ve kurucularının Ruşen Çakır, Maniyel Çıtak, Denet Cem Tezel, Nurdan Üçer Evlambios, Ufuk Kaya, Sedat Pişirici ve Semih Sakallı olduğu beyan edilerek 50 BİN TL sermayeyle kurulan "SCOPE MEDYA TİCARET VE PAZARLAMA ANONİM ŞİRKETİ"nin kuruluş ilanında yer alan ve 1. görsel olarak paylaştığım Seyrantepe Huzur Mahallesi, Beyazıt Caddesi, no:13, Sarıyer/İstanbul adresindeki ofis, Henrich Böll Vakfı'nın "Garaj" olarak bahsettiği yer.

14 Ekim 2020 tarihli ve 10181 sayılı Türkiye Ticaret Gazetesi'nin 773. sayfasındaki ilan bilgilerine göre Medyascope adres değişikliği yaparak güncel aylık kira bedelleri 400-500 BİN TL arasında olan ve 2. Görsel olarak paylaştığım Maslak, ATA CENTER adresine taşınırken bu ilandan yaklaşık 1 ay sonra yine 17 Kasım 2020 tarih ve 10204 Sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 907. sayfasında yer alan ilan bilgisine göre şirketin 50 BİN TL olan sermayesi 1 MİLYON 550 BİN TL'ye çıkartılıyor.

3 ve 4. Görsel olarak paylaştığım şirkete ait vergi levhalarına göre:

2019 yılında: 198 BİN 886 TL Matrah, 43 BİN 755 TL Tahakkuk

2020 yılında: 99 BİN 525 TL Matrah, 21 BİN 895 TL Tahakkuk

2021 yılında: 127 BİN 299 TL Matrah, 31 BİN 824 TL Tahakkuk

2022 yılı: BULAMADIM

2023 yılı: MATRAHSIZ

2024 yılı: MATRAHSIZ

2025 yılı: MATRAHSIZ

Tam bu noktada sorum çok basit.

Başta faaliyet yürüttüğünüz ofis ve beyan edilen yaklaşık 50 kişinin istihdamını hangi kaynakla sağlıyorsunuz?

[Emre Ercis @e_ercis]

Sn @cakir_rusen , Henrich Böll Vakfını korumanızı anlarım hatta "Our office in Turkey supports the Medyascope team through the joint development of programs on issues such as human rights and foreign policy" diye açıklama yapan bir vakfı korumayıp ne yapacak diye de düşünür, kısmen size hak veririm ama beni muhatap alacaksanız mertçe, erkekçe alın ki; size saygımı bozmayayım. Ayrıca istediğiniz an sizin kanalınızda belgeleriyle Henrich Böll Vakfından aldığınız fonları konuşmak isterim. Belkide gerçekten "insanlık ve demokrasi" için mücadele ediyorsunuz ve ben yanılıyorumdur.

[Emre Ercis @e_ercis]

Ruşen bey size saygımı bozmayacağım. Benim AK Parti ile organik bir bağım yok. Bugüne kadar kimseye belden aşağı vurmadığım gibi sizede vurmayacağım ama Alman vakıfları konusunda sizin adınızı anmadım, imasında bulunmadım, hatta daha sizin sahibi olduğunuz kuruluşun Henrich Böll ile organik ilişkisini bile yazmadım, neden ruh haliniz darlandı? Yoksa şimdiden ön mü almaya çalışıyorsunuz?

[rusen cakir @cakir_rusen]

Özellikle 17-25 Aralık döneminde yıldızı parlayan, o dönemin AK Parti kurmaylarının çoğunu İran ajanı olarak damgalayan şu Fethullahçı tetikçinin bir şey olmamış gibi mevcut iktidarın tetikçiliğini yapması AK Parti'den kimseyi rahatsız etmiyor mu?
@e_ercis

[Emre Ercis @e_ercis]

Yıllarca Necip Hablemitoğlu'nun katledilmesini Alman vakıflarına bağlayan, Sivil Örümceğin Ağında kitabını sallayarak yabancı vakıfları ajan ilan edenlerin bugün Heinrich Böll Stiftung'ın Türkiye Proje Sorumlusu Yonca Verdioğlu Şık'ı kahramanlaştırması tam bir siyasi komedi!

Dün örümcek ağı dediklerine bugün kahramanlık destanı yazıyorlar. Demek ki mesele vakıflar değil, kimin vakfı olduğuymuş!

[Emre Ercis @e_ercis]

HEINRICH BÖLL'ÜN ALMAN KAMU KAYNAKLARIYLA TÜRKİYE'DEKİ GENÇ SEÇMENLERİN PROFİLİNİ ÇIKARMASI VE ULUSAL GÜVENLİK SORUNU.

Almanya merkezli dernek ve vakıfların Türkiye gibi başka ülkelerde yürüttükleri faaliyetleri değerlendirirken önce Almanya'nın kendi hukuk düzenine bakmak gerekiyor. Alman hukukunda açık bir şekilde her derneğe veya vakfa "Alman devletinin çıkarlarını koruma ve istihbarat kurumlarına bilgi aktarma" şeklinde genel bir görev yüklenmiş olmasa bile kamu kaynağı kullanan, vergi muafiyetinden yararlanan ve yurt dışında faaliyet yürüten kuruluşlar bakımından belirli yükümlülükler vardır.

Alman Vergi Usul Kanunu'nun 51'inci maddesi, yurt dışında gerçekleştirilen faaliyetlerin vergi avantajından yararlanabilmesi için Almanya'da yaşayan kişilerin desteklenmesi veya faaliyetin Almanya'nın yurt dışındaki itibarına katkı sağlayabilmesi şartını düzenliyor. Aynı madde, kuruluşların anayasal düzene karşı faaliyetleri desteklememesini ve halklar arası anlayışa aykırı davranmamasını da öngörüyor. Siyasi vakıfların federal bütçeden finansmanını düzenleyen 2023 tarihli StiftFinG ise bu kuruluşların hukuken ve fiilen bağımsız hareket etmesini, demokratik anayasal düzeni ve halklar arası anlayışı desteklemesini şart koşuyor. Dolayısıyla Almanya'da kamu kaynaklarıyla faaliyet gösteren kuruluşların finansman, faaliyet amacı ve hesap verebilirlik çerçevesi bulunuyor.

Bu çerçevede Heinrich Böll Stiftung'ın Türkiye'de 2023 seçimleri öncesinde yürüttüğü genç seçmen araştırması özel önem taşıyor. Vakfın 13 Aralık 2022'de duyurduğu, "İktidar Çözüm mü, Muhalefet Umut mu? ��lk Oyunu Kullanacak Genç Seçmenin Oy Verme Stratejileri ve Kurumsal Siyasetten Beklentileri" başlıklı çalışma, 2023 seçimlerinde ilk kez oy kullanacak İstanbul'daki muhalif gençlerin siyasi davranışlarını ve beklentilerini incelemek amacıyla hazırlandı. Araştırma, Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği'nin finansal desteğiyle gerçekleştirildi; Kültürhane Derneği de çalışmaya destek veren kuruluş olarak kayda geçti.

Araştırmanın kapsamı sıradan bir gençlik çalışmasının ötesinde, doğrudan seçim davranışına ilişkin ayrıntılı bir toplumsal profil çıkarma niteliği taşıyor. Rapora göre 18 odak grup toplantısı düzenlendi. Katılımcılar rastgele seçilmiş genel bir genç nüfus örneklemi değildi. Araştırma özellikle muhalif gençlere odaklandı; Abdal, Alevi, Kürt, Ermeni, Roman, Rum, Keldani, Levanten, Balkan göçmeni, LGBT'li, muhafazakar, feminist, işçi, kurye, kent yoksulu ve kent varsılı gibi farklı toplumsal ve kimliksel kategoriler üzerinden gruplandırma yapıldı.

Mekansal noktalar belirlenirken Kent95 verilerinden yararlanıldı. Görüşmelerde gençlerin siyasi partilere ve ittifaklara bakışları, cumhurbaşkanı adayında aradıkları özellikler, propaganda yöntemlerine ilişkin değerlendirmeleri, Türkiye'nin temel sorunları, seçim sonrası yönetim sistemi beklentileri ve oy verme stratejileri ele alındı.

Ulusal güvenlik ve istihbarat adına saha çalışması şüphesi oluşturan nokta tam da bu araştırma tasarımında ortaya çıkıyor.

Çünkü burada yalnızca gençlerin eğitim, istihdam veya kültürel ihtiyaçları araştırılmıyor; seçim döneminde siyasi tercihini belirleyecek, kararsız kalabilecek veya sandığa gitmeyebilecek bir seçmen grubunun kimlik, sınıf, mekan ve siyasal eğilim eksenlerinde ayrıştırılmış profili çıkarılıyor. Örneğin bir araştırmacı, Kürt kimliği üzerinden tanımlanan gençlerin cumhurbaşkanı adayından beklentilerini; kent yoksulu gençlerin ekonomik kaygılarını; muhafazakar gençlerin ittifaklara yaklaşımını; LGBT'li gençlerin siyasal temsil beklentilerini ayrı ayrı inceleyebiliyor. Bu bilgiler, seçim kampanyalarında hangi toplumsal gruba hangi mesajın verileceğini, hangi siyasi söylemin karşılık bulacağını ve hangi kesimlerde sandığa gitmeme eğiliminin bulunduğunu anlamak için kullanılabilecek nitelikte.

Bu nedenle çalışma, yöntem ve içerik bakımından siyasi davranış analizi ve hedef kitle profillemesi açısından önem taşıyor.

Araştırmanın seçimlerden hemen önce, ilk kez oy kullanacak gençlerin siyasi tercihlerine odaklanması; katılımcıların muhalif olarak tanımlanması; kimlik ve sınıf kategorilerine göre ayrıştırılması; saha verilerinin siyasi partiler, ittifaklar ve cumhurbaşkanı adayları hakkındaki değerlendirmelerle birleştirilmesi, yabancı kaynaklı bir kuruluşun Türkiye'nin seçim sosyolojisine ilişkin ayrıntılı bilgi üretmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla Ulusal güvenlik açısından incelenmesi gereken husus, bu verilerin kimlerle paylaşıldığı, ham görüşme notlarının ve katılımcı profillerinin nerede saklandığı, proje tamamlandıktan sonra hangi kurumlara aktarıldığı ve araştırma çıktılarının hangi amaçlarla kullanıldığıdır. Bu sorular ve cevapları, bir saha çalışmasının istihbarat değeri taşıyabilecek bilgi üretip üretmediğini belirleyen temel sorulardır.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında savcılıkta ifade veren Heinrich Böll Stiftung Türkiye Program Koordinatörü Yonca Verdioğlu Ş��k, vakfın Türkiye'deki projelerine Almanya Dışişleri Bakanlığı bütçesinden kaynak sağlandığını söyledi. Böylece vakfın Türkiye'deki faaliyetlerinin yalnızca özel bağışlarla değil, Alman kamu bütçesinden sağlanan kaynaklarla da yürütüldüğü yönündeki bilgi, kendi çalışanının savcılık beyanıyla kabul edilmiş oldu.

Yonca Verdioğlu Şık'ın beyanıyla ortaya çıkan tablo, Alman Dışişleri Bakanlığı kaynaklarıyla Türkiye'de demokrasi, seçimler, gençlik, kimlik, göç ve Kürt meselesi gibi doğrudan ülkenin siyasi ve toplumsal yapısıyla ilgili alanlarda faaliyet yürüten bir kuruluşun varlığıdır. Bu faaliyetler, kamu diplomasisi ve dış politika bakımından Almanya'nın Türkiye'ye ilişkin bilgi ve etki alanını genişletebilecek niteliktedir.

Bununla birlikte, Heinrich Böll Stiftung'ın Türkiye'deki projelerinde üretilen siyasi ve toplumsal verilerin hangi kanallardan Almanya'ya aktarıldığı, Alman Dışişleri Bakanlığı'na hangi içerikte raporlar sunulduğu, bu raporların hangi birimlerce değerlendirildiği ve proje ortaklarının veri erişim yetkileri açıklığa kavuşturulmalıdır.

Çünkü yürütülen faaliyet, bir vakfın hangi toplumsal konuda çalışma yaptığı değil yabancı bir devletin kamu bütçesiyle finanse edilen saha araştırmalarının, başka bir ülkenin seçim davranışları ve toplumsal fay hatları hakkında ne ölçüde ayrıntılı bilgi ürettiğidir.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın incelemesi gereken asıl güvenlik başlığı da tam olarak bu noktadır.

[Emre Ercis @e_ercis]

YONCA VERDİO��LU ŞIK'IN SAVCILIK İFADESİNDEN SONRA CEVAP BEKLEYEN SORULAR.

Savcılık makamında ifadesi alınan Yonca Verdioğlu Şık, Heinrich Böll Stiftung ve Kaos GL arasındaki proje ortaklığını kabul etti. Şık, 2008 yılından bu yana Heinrich Böll Stiftung'da program koordinatörü olarak maaşlı çalıştığını, sivil toplum projelerinin yürütülmesinde görev aldığını ve vakfın bütçesinin Almanya'dan gönderildiğini ifade ediyor. Bu açıklama, Türkiye'deki faaliyetlerin yalnızca yerel kaynaklarla değil, Almanya merkezli bir finansman mekanizmasıyla yürütüldüğünü bizzat kurum çalışanının beyanıyla ortaya koyuyor.

İfadede dikkat çeken ilk husus, finansmanın kaynağına ilişkin açıklama. Şık, Türkiye'de yürütülen proje faaliyetleri ödeneklerinin Almanya Dışişleri Bakanlığı kaynaklı olduğunu ve Almanya'dan gönderildiğini belirtiyor. Ancak hangi projenin hangi bütçeden, ne kadar kaynak aldığı; proje ortaklarının kim olduğu ve harcamaların nasıl dağıtıldığı açıklanmıyor. Dernekler masası denetimine ilişkin beyan da bu soruları ortadan kaldırmıyor. Bir derneğin idari denetimden geçmesi, yürüttüğü her projenin toplumsal etkisinin veya bütün mali işlemlerinin kamuoyu tarafından bilindiği anlamına gelmiyor.

İkinci önemli başlık, Heinrich Böll Stiftung'ın LGBT kuruluşlarıyla ilişkisi. Şık, Kaos GL ile vakfın proje ortağı olduğunu, dönem dönem ortak faaliyetler yürüttüklerini ve LGBT kuruluşlarının kapasitesini geliştirmek için çalışmalar yaptıklarını kabul ediyor. Hatta bu kuruluşların toplantı düzenlemek için mekana ihtiyaç duymaları halinde vakfın yardımcı olduğunu da açıkça ifade ediyor. Dolayısıyla burada söz konusu olan, yalnızca aynı etkinliğe katılmak veya fikir alışverişinde bulunmak değil; proje ortaklığı, kurumsal kapasite desteği ve lojistik destek içeren süreklilik taşıyan bir ilişkidir.

Bu ilişki vakfın kendi yayınlarıyla da doğrulanıyor. Heinrich Böll Stiftung, 2008 yılında Kaos GL'nin yürüttüğü "Türkiye'de Eşcinsel Olmak" çalışmasına katkı sundu. 2009 yılında "Cinsel Yönelim ve Cinsiyet Kimliği Sarmalında Kadın Olmak" projesini destekledi. 2013 yılında "Başka Bir Aile Anlayışı Mümkün mü?" başlıklı konferansla aile, ebeveynlik ve LGBT'li şahısların aile içindeki konumunu tartışmaya açtı. 2018 yılında ise İzmir Genç LGBT Derneği ile birlikte LGBT dostu öğrenci yurtları üzerine çalışmalar yürüttü. Bu faaliyetlerin ortak noktası, LGBT'li şahısların toplumsal görünürlüğünü artırmanın yanında eğitim, barınma, aile ve sosyal politika alanlarında kurumsal ve toplumsal yaklaşımı dönüştürmeyi hedeflemeleridir.

Burada asıl önemli nokta, bu çalışmaların yalnızca bireysel hakların korunmasıyla sınırlı kalmayıp kamu politikalarının şekillendirilmesine yönelik bir savunuculuk faaliyeti de yürütmesi. Kaos GL'nin 2024 faaliyet bülteni; belediyeler, kamu kurumları, şirketler, sendikalar, meslek örgütleri, büyükelçilikler ve uluslararası kuruluşlarla temasları; politika belgeleri, eğitim faaliyetleri ve uluslararası raporlamaları kayda geçiriyor. Dernek kendi faaliyetlerini toplumsal dönüşüm ve savunuculuk çerçevesinde tanımlıyor. Bu tablo, faaliyetlerin ölçeğinin ve kamu politikalarına etkisinin sorgulanmasını gerekli kılıyor.

Üstelik Heinrich Böll Stiftung'ın 2019 yılında HEVİ LGBTİ+ Derneği tarafından hazırlanan "LGBTİ+ Alanında Irkçılık ile Mücadele Eğitim Programı Raporu"na doğrudan destek verdiği de vakfın kendi yayınında yer alıyor. HEVİ, 2026 yılında mali hareketleri incelenen altı dernekten biri. HEVİ ve LİSTAG ayrıca Heinrich Böll Stiftung ile Hafıza Merkezi'nin ortak olduğu Haklara Destek Programı'nın önceki dönem yararlanıcıları arasında bulunuyor. Bu kesişmeler, vakıf ile bazı kuruluşlar arasındaki kurumsal ve proje temelli ilişkilerin yıllara yayıldığını gösteriyor.

Almanya Dışişleri Bakanlığı kaynaklı bütçelerin Türkiye'deki projelere nasıl dağıtıldığı, Kaos GL ve diğer kuruluşlara hangi tarihlerde ve hangi tutarlarda doğrudan veya dolaylı destek sağlandığı, kapasite geliştirme adı altında hangi faaliyetlerin finanse edildiği ve bu desteklerin hangi eğitim materyalleri, hedef kitleler ve uygulama sonuçları üzerinden yürütüldüğü, mali ve idari kayıtlarla ortaya konulması gereken hususlardır. Yonca Verdioğlu Şık'ın program koordinatörü olarak görev aldığı projelerde bütçe yönetimi, uygulama ve denetim sorumluluğunun hangi mekanizmalar üzerinden yürütüldüğü de finansman zincirinin önemli bir parçasıdır.

COP31 Projesi de bu faaliyetlerin bir diğer önemli ayağını oluşturmaktadır. Şık'ın beyanına göre Heinrich Böll Stiftung, 2026 COP31 konusunda bir dosya hazırlamış ve ilgili projeyi bizzat yürütmüştür. Bu çalışmanın kapsamı, finansman kaynakları, proje ortakları ve Türkiye'ye yönelik politika önerileri, vakfın kendi belgeleri üzerinden değerlendirilmesi gereken somut faaliyetlerdir.

Yonca Verdioğlu Şık'ın savcılık ifadesiyle birlikte ortaya çıkan tablo, Heinrich Böll Stiftung'ın Türkiye'de toplumsal cinsiyet, aile, eğitim, çevre ve kamu politikaları alanlarında uluslararası kaynaklarla finanse edilen projeler yürüttüğünü ve yerel kuruluşlarla ortaklıklar kurduğunu göstermektedir.

Yine Yonca Verdioğlu Şık'ın ifadesi de vakıf ile Kaos GL arasındaki proje ortaklığını ve LGBT kuruluşlarına verilen kurumsal desteği doğrulamaktadır. Bu ilişkilerin kapsamı ve Türkiye'deki etkisi ise mali ve idari kayıtların bütünlüklü incelenmesiyle ortaya konulabilir.

[Emre Ercis @e_ercis]

YONCA VERDİOĞLU ŞIK'IN SAVCILIK İFADESİNDEN SONRA HEINRICH BÖLL VAKFI'NIN TÜRKİYE'DEKİ FAALİYETLERİ HAKKINDA SORULMASI GEREKEN EN ÖNEMLİ SORU:

BU FAALİYETLER BİRER SİVİL TOPLUM DESTEĞİ Mİ, YOKSA ALMAN DIŞ POLİTİKASININ ETKİ AĞI MI?

Yonca Verdioğlu Şık'ın savcılıkta verdiği ifade, Heinrich Böll Stiftung'un Türkiye'deki faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin arkasındaki finansman mekanizmasının önemini bir kez daha hatırlattı. Şık, 2008 yılından bu yana vakıfta program koordinatörü olarak çalıştığını, şahsi banka hesabına vakıftan 2011-2026 yılları arasında para transferleri yapıldığını ve bunların büyük bölümünün maaş, diğerlerinin ise kurum adına yaptığı harcamaların iadesi olduğunu açıkladı.

Şık'ın ifadesinde dikkat çeken bir başka husus ise Heinrich Böll Stiftung'un Türkiye'deki faaliyetlerinin finansman kaynağına ilişkin açıklaması. Şık, 2026 yılında Kürt meselesi üzerine yürüttükleri çalışmaların ödeneğinin Almanya Dışişleri Bakanlığından geldiğini açıkça söylüyor. Ayrıca 12 Eylül darbesine ilişkin dijital müze çalışmasından taksi şoförlerine yönelik kadına şiddet konusunda bilinçlendirme faaliyetlerine, LGBT kuruluşlarıyla ortak projelerden toplantı ve konferanslara kadar geniş bir faaliyet alanı tarif ediyor.

Peki, Almanya Dışişleri Bakanlığı neden Türkiye'deki bu faaliyetleri finanse ediyor?

Bu sorunun cevabı tahminlerde değil, Alman devletinin kendi mevzuatında bulunuyor. Alman Dışişleri Bakanlığının siyasi vakıfların finansmanına ilişkin düzenlemesi, bu vakıfların çalışmalarının Almanya'nın dış politika çıkarları bakımından özel bir değere sahip olduğunu açıkça belirtiyor. Üstelik aynı düzenleme, vakıfların faaliyet gösterdikleri ülkelerdeki siyasi ve toplumsal gelişmeler hakkında d��nemsel raporlamalar yapmasını, Alman Dışişleri Bakanlığı ve diplomatik temsilciliklerle bilgi alışverişinde bulunmasını da öngörüyor.

Başka bir ifadeyle Alman devleti, siyasi vakıflarının yalnızca sosyal projeler yürütmesini değil, uluslararası ilişkiler ve saha faaliyetleri üzerinden Almanya'nın dış politika hedeflerine katkı sağlamasını da bekliyor. Vakıfların hukuken bağımsız olması bu gerçeği değiştirmiyor. Bağımsızlık, yürüttükleri faaliyetlerin Alman dış politikasına katkı sağlamadığı anlamına gelmiyor.

Heinrich Böll Stiftung'un KAOS GL ile ilişkisi de bu çerçevede ayrıca incelenmeli. İki kuruluş arasındaki iş birliği yeni değil. Vakfın kendi yayınlarında 2008 yılında KAOS GL'nin gerçekleştirdiği Türkiye'de Eşcinsel Olmak araştırmasına destek verdiği, 2014 yılında Homofobi Karşıtı Buluşma kapsamında düzenlenen Sınırlara Karşı Forum'u desteklediği görülüyor. 2024 yılında ise iki kuruluşun 30. kuruluş yılı etkinliği birlikte gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla burada tek seferlik bir maddi destekten değil, yıllara yayılan araştırma, yayın, konferans ve proje ortaklığından söz ediyoruz.

Asıl üzerinde durulması gereken ise bu faaliyetlerin uluslararası siyasi etki mekanizması içerisindeki yeri. Çünkü bir ülkede uzun yıllar faaliyet gösteren, akademisyenlerle, gazetecilerle, sivil toplum kuruluşlarıyla ve siyasi aktörlerle ilişki geliştiren, araştırmalar yayımlayan ve konferanslar düzenleyen bir kuruluş yalnızca proje gerçekleştirmez; aynı zamanda toplumsal gündemin oluşumuna ve politika tartışmalarına da etki eder.

Alman Dışişleri Bakanlığının kendi düzenlemesinde vakıfların siyasi bilgi paylaşımı ve raporlama işlevinin açıkça tarif edilmesi, konunun sıradan bir sivil toplum finansmanı olarak geçiştirilemeyeceğini gösteriyor. Kamu diplomasisi, uluslararası siyasi etki ve toplumsal politika üretimi bakımından değerlendirilmesi gereken ciddi bir kurumsal yapı söz konusu.

Yonca Verdioğlu Şık, bir başlangıç olmalı. Bundan sonra sorulması gereken sorular çok açık.

Heinrich Böll Stiftung'un Türkiye'de yürüttüğü projelerin toplam bütçesi ne kadar?

Alman Dışişleri Bakanlığından hangi projeler için ne kadar kaynak aktarılıyor?

Bu projelerin ortakları kimler?

Üretilen raporlar ve saha değerlendirmeleri hangi kurumlarla paylaşılıyor?

KAOS GL başta olmak üzere proje ortaklarına aktarılan kaynakların miktarı ve kullanım alanları neler?

Alman devletinin kendi dış politika çıkarları doğrultusunda finanse ettiği bu faaliyetlerin Türkiye'deki toplumsal ve siyasi etkileri ne ölçüde araştırılıyor?

Mesele Yonca Verdioğlu Şık'a yollanan 205 banka transferinden ibaret değil. Asıl mesele, yabancı bir devletin kendi dış politika öncelikleri doğrultusunda Türkiye'de oluşturduğu kurumsal ilişkiler ağının, hangi kaynaklarla ve hangi hedeflerle faaliyet yürüttüğüdür.

[Emre Ercis @e_ercis]

Ben anlamıyorum, 2008 yılında ODA TV'nin yazarları belli, muhabirleri belli sahibi belli. 2008 yılında ODA TV üzerinden Ahmet Şık'a ve eşine "Ajan" iması yapanlar bugün dayanışma mesajı atıyor :)

[Emre Ercis @e_ercis]

HEINRICH BÖLL VAKFI, ALMAN YEŞİLLER PARTİSİ, DEVLET FİNANSMANI VE İSTİHBARAT SERVİSLERİNİN İZLERİ.

Heinrich Böll Vakfı, Almanya'da yalnızca kültür, demokrasi ve çevre politikaları üzerine çalışan bağımsız bir sivil toplum kuruluşu olarak değerlendirilemez. Kendi kurumsal açıklamalarında da kabul ettiği üzere vakıf, Alman Yeşiller Partisi Bündnis 90/Die Grünen'e yakın bir siyasi vakıftır. Üstelik bu yakınlık yalnızca ideolojik benzerlikten ibaret değildir; vakfın tüzüğü, partiyle arasındaki kurumsal bağlantının nasıl oluşturulduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

28 Mart 1998'de kabul edilen ve Aralık 2021'de son değişiklikleri yapılan vakıf tüzüğünün 4. maddesine göre, vakfın en yüksek karar organı olan genel kurulun üyeleri arasında Yeşiller Partisi Federal Yönetimi ve Federal Meclis Grubu tarafından önerilen kişiler de bulunmaktadır. Eyalet vakıflarının da aday gösterme hakkı vardır. Dolayısıyla Yeşiller Partisi ile Heinrich Böll Vakfı arasındaki ilişki, dışarıdan yapılan bir yakıştırma değil, vakfın kendi kurumsal yapılanmasında karşılığı bulunan bir ilişkidir.

Vakıf, 2023 yılı faaliyet raporunda kendisini bağımsız bir siyasi vakıf olarak tanımlarken aynı zamanda Yeşil siyasi hareketin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etmiştir. Bu ifade, ilişkinin niteliğini anlamak açısından özellikle önemlidir.

Mali yapı da vakfın Almanya'daki siyasi ve kamusal sistem içerisindeki yerini göstermektedir. Heinrich Böll Vakfının 2024 yıllık raporuna göre toplam geliri 97 MİLYON 944 BİN 199 Eurodur. Bu gelirin %65.93'ü federal devlet ve Avrupa Birliği proje kaynaklarından, %33.77'si ise genel kamu finansmanı ve idari gider katkılarından oluşmaktadır. Başka bir ifadeyle vakıf, yaklaşık 98 MİLYON Euroluk yıllık bütçesinin neredeyse tamamını kamu kaynaklarından sağlamaktadır.

Bu finansman, vakfın uluslararası faaliyetlerinin ölçeğini anlamak bakımından önemlidir. Vakıf yaklaşık 60 ülkede ortak projeler yürüttüğünü, 35 noktada 38 dış temsilcilik bulundurduğunu açıklamaktadır. Bu yapı, Heinrich Böll Vakfını yalnızca Almanya'nın iç siyasi tartışmalarında değil, uluslararası siyasi ve toplumsal süreçlerde de etkili bir aktör haline getirmektedir.

Alman Federal Meclisinin 20 Haziran 2022 tarihli açıklaması ise finansman meselesinin daha dikkat çekici bir boyutunu ortaya koymaktadır. Hükümet, 2010–2020 döneminde siyasi vakıfların yurtdışı projelerine sağlanan finansmanın ayrıntılarını içeren bazı bilgileri, dış ve kalkınma politikası gerekçeleriyle "VS–Nur für den Dienstgebrauch" sınıflandırması altında ayrıca iletmiştir. Bu durum, siyasi vakıfların uluslararası faaliyetlerinin bütün mali ayrıntılarının kamuoyuna açık olmadığını göstermektedir.

Asıl dikkat çekici tarihsel bağlantı ise vakfın adını aldığı Heinrich Böll'ün Soğuk Savaş dönemindeki uluslararası kültürel ağlarıdır.

CIA'nın 1950 yılında Berlin'de başlayan ve 1967 yılında açığa çıkan "Kültürel Özgürlük Kongresi (Congress for Cultural Freedom)" faaliyetleri, artık tarihsel olarak belgelenmiş bir istihbarat operasyonudur. CIA'nın kendi tarih araştırma birimi de bu kuruluşun örtülü finansmanını ve Soğuk Savaş dönemindeki kültürel nüfuz faaliyetlerini kabul etmektedir.

24 ve 26 Kasım 2006 tarihlerinde "https://t.co/N8y1GOAQIt" tarafından yayımlanan "Heinrich Böll: Staatlich gesteuert" ve "Heinrich Böll: Im Geheimdienstgestrüpp" başlıklı yazılar, Heinrich Böll'ün bu tarihsel ağlarla ilişkisini gündeme taşımıştır. Bu yayınlarda Böll'ün, CIA bağlantılı kültürel faaliyetlerde yer aldığı, Alman Sanayiciler Birliği BDI'nin söz konusu çevreleri önemli miktarda kaynakla desteklediği ve bazı yayıncıların bu ağlarda rol aldığı ileri sürülmektedir.

Alman istihbarat yapılanmasının Soğuk Savaş dönemindeki gelişimi de bu tablonun diğer unsuru. Federal Almanya'nın dış istihbarat servisi BND, eski Wehrmacht subayı Reinhard Gehlen'in kurduğu Gehlen Örgütü'nden doğdu. Alman Federal Siyasi Eğitim Merkezi'nin (bpb) tarihsel incelemesine göre Gehlen Örgütü, 1949'dan 1955'e kadar CIA'nın kontrolünde faaliyet gösterdi; 1956'da Federal Almanya'nın devlet yapısına alınarak BND'ye dönüştürüldü. Böylece CIA ile Batı Almanya'nın dış istihbarat yapılanması arasında kurumsal bir devamlılık ortaya çıktı. Yeşiller Partisi ise 1980'lerde Doğu Almanya Devlet Güvenlik Bakanlığı'nın (Stasi) istihbarat faaliyetlerinin hedeflerinden biri oldu. Heinrich Böll Vakfı'nın kendi arşivinde düzenlenen ve Jens Gieseke ile Andrea Bahr'ın araştırmasına dayanan 2016 tarihli etkinlikte, Stasi'nin Yeşiller üzerindeki bilgi toplama ve nüfuz faaliyetleri ayrıntılı biçimde ele alındı.

Türkiye'deki faaliyetler 1994'te İstanbul'da açılan temsilcilikle başladı. Vakfın Türkiye ofisi; demokratikleşme, insan hakları, ekoloji, dış politika ve güvenlik alanlarında çalışıyor. Resmi ekip sayfasında Türkiye ofisinin yönetimi Dr. Dawid Danilo Bartelt adına kayıtlı. Vakfın Berlin merkezindeki yönetim kurulu üyeleri ise Dr. Imme Scholz ve Jan Philipp Albrecht.

Heinrich Böll Vakfı'nın siyasi konumu, Yeşiller Partisi'yle tarihsel ve kurumsal bağı, kamu finansmanı, uluslararası proje ağı ve Soğuk Savaş dönemindeki kültürel istihbarat yapılanmalarıyla kesişen tarihsel çevreler birlikte değerlendirildiğinde, kuruluşun yalnızca klasik anlamda bir sivil toplum örgütü olmadığı; siyasi fikir üretimi, uluslararası ilişkiler ve kamu destekli etki faaliyetleri bakımından Almanya'nın siyasi vakıflar sistemi içinde önemli bir aktör olduğu görülüyor.

Görünen o ki önümüzdeki günlerde bu vakfın özellikle Türkiye'deki faaliyetlerini çok daha sık konuşacağız.

[Emre Ercis @e_ercis]

@camasirsoda Bu sorularına fırsat buldukça bu mesajın altında tek tek cevap vereceğim.

[Emre Ercis @e_ercis]

MERAKLISINA BİR HAFTA SONU ARAŞTIRMA KONUSU:

ÜÇ FARKLI AYET GRUBUNDA AYNI MEKAN AYNI ZAMAN AYNI MUHATAPLAR'A YÖNELİK ANLATICI, ZAMİR, FİİL VE KRONOLOJİ ÜZERİNE BİR İNCELEME.

Uzun zamandır araştırdığım, imkanım dahilinde ulaşıp sormadığım kişi kalmadığı için zihnimi meşgul eden bu konuyu, belki buradan cevap bulurum ümidiyle yazmaya karar verdim. Niyetim bir iddiayı doğrulatmak veya bir inancı tartışmaya açmak değil; aynı olayı anlattığı kabul edilen üç ayrı Kur'an pasajını Arapçanın sentaksı, morfolojisi ve anlatı yapısı üzerinden karşılaştırarak metnin ne söylediğini tam olarak anlayabilmek.

Araştırma konum Hud Suresi 69-74, Hicr Suresi 51-56 ve Zariyat Suresi 24-30 arasındadır.

İlk olarak yaşanan diyalogların anlatıcısını belirlemek gerekiyor. Hud 69'daki "وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا / Elçilerimiz gerçekten geldiler" ifadesinde "وَ / ve" atıf harfi, "لَقَدْ / le-kad" tahkik ve tekit edatları, "جَاءَتْ / caet" üçüncü tekil dişil geçmiş zaman fiilidir. Fiilin faili, çoğul anlam taşımasına rağmen Arapçada gayri akil çoğul olduğu için dişil tekil fiille gelen "رُسُلُنَا / rusuluna / elçilerimiz" kelimesidir. Kelimenin sonundaki "نَا / na" birinci çoğul şahıs iyelik zamiridir. Hicr 51'deki "وَنَبِّئْهُمْ / ve-nebbi'hum / Onlara haber ver" emri, Hz. Muhammed'e yöneliktir. Zariyat 24'teki "هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ / hel etake hadisu / İbrahim'in misafirlerinin haberi sana ulaştı mı?" ifadesi de ilahi hitaptır. Geleneksel anlayışta üç pasajın dış anlatıcısı aynı ilahi anlatıcı kabul edilir. Ancak bu tespit, anlatıcı tarafından kullanılan birinci çoğul şahıs zamirinin her geçtiği yerde aynı konuşma düzeyinde bulunduğu anlamına gelmez.

Nitekim Hud 71'deki "فَبَشَّرْنَاهَا / fe-beşşernaha / Böylece ona müjde verdik" ifadesinde "فَ / fe" bağlama ve tertip harfi; "بَشَّرْنَا / beşşerna" birinci çoğul şahıs geçmiş zaman fiilidir. Fiile bitişen "نَا / na" merfu muttasıl fail zamiri, "هَا / ha" ise mansup muttasıl mef'ul bih, yani dişil tekil nesne zamiridir. Bu zamirin mercii Hz. İbrahim'in karısıdır. Buna karşılık olarak Hicr 53'teki "إِنَّا نُبَشِّرُكَ / inna nübeşşiruke / Biz sana müjde veriyoruz" ifadesi, öncesindeki "قَالُوا / Kalu / Onlar dediler" fiiline bağlı doğrudan konuşmadır. Buradaki "إِنَّ / inne" tekit edatı, "نَا / na" ism-i inne; "نُبَشِّرُ / nübeşşiru" birinci çoğul şahıs muzari fiil, "كَ / ke" ise mansup mef'ul bih zamiridir. Yani burada "biz" diyenler anlatıcı değil, konuşan misafirlerdir.

Olayın aktarımındaki fiil sıralamasına geçtiğimizde Hud 69'da "فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِعِ��ْلٍ حَنِيذٍ / Çok geçmeden kızartılmış bir buzağı getirdi" denir. "فَمَا لَبِثَ / fe-ma lebise" gecikmeme ve kısa zaman aralığı bildiren yapıdır. Hud Suresi 70'te "فَلَمَّا رَأَىٰ أَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ إِلَيْهِ / Ellerinin yemeğe uzanmadığını görünce" ifadesi gelir. Ardından "وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً / Onlardan dolayı içinde korku duydu" denir. Buradaki "أَوْجَسَ / evcese" gizli öznesi Hz. İbrahim olan geçmiş zaman fiilidir; "خِيفَةً / hifeten" mef'ulün bih değil, fiilin korku duyma anlamını tamamlayan mastar/nesne konumundaki isimdir.

Zariyat 26-28'de ise " فَرَاغَ إِلَىٰ أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ / Ailesinin yanına yöneldi ve semiz bir buzağı getirdi" denir. "رَاغَ / rağa" gizlice veya sessizce yönelmek, "جَاءَ / cae" getirmek anlamındadır. Sonraki "فَقَرَّبَهُ إِل��يْهِمْ / Onu onlara yaklaştırdı" cümlesinde "هُ / hu" buzağıya dönen mef'ul bih zamiridir. "قَرَّبَ / karrabe" fiilinin faili Hz. İbrahim, nesnesi buzağıdır. Ardından "قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ / Yemez misiniz?" der. Daha sonra yine "فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً / fe-evcese minhüm hifeten" gelir. Böylece Hud Suresi'nde korkunun sebebi ellerin yemeğe uzanmaması açıkça belirtilirken, Zariyat Suresi'nde yemek sunulması ve yeme davetinin ardından korku anlatılır. "حَنِيذٍ / haniz" kızartılmış, " سَمِينٍ / semin" ise semiz demektir.

Karşımıza asıl sentaktik düğüm Hud Suresi 71. ayetinde "وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا / Karısı ayaktaydı; güldü; biz de ona müjde verdik" şeklinde çıkar. Bu lafızda yer alan "وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ / ve-mra'etühu kaimetün" cümlesi, yalnızca müstakil bir isim cümlesi olarak değil, önceki "قَالُوا / Kalu / Onlar dediler" fiilinin failine bağlı hal cümlesi olarak da çözümlenir. "قَائِمَةٌ / kaimetün / ayakta bulunan" anlamında dişil tekil ism-i faildir. Kur'an Arapçası sentaks çözümlemesinde bu cümlenin meleklerin konuşması esnasındaki durumu bildiren hal cümlesi olduğu belirtilir. "فَضَحِكَتْ / fe-dahiket" ise kadın öznesine dönen gizli faille kurulmuş geçmiş zaman fiilidir. Ardından gelen "فَبَشَّرْنَاهَا / fe-beşşernaha" ikinci bir "fa" ile bağlanır. "Fa" harfi tertip ve ta'kib, yani sıralama ve takip ilişkisi kurabilir; ancak her bağlamda saniyesi saniyesine kronolojik zaman zorunluluğu doğurmaz. Bununla birlikte cümlenin doğal lafzi okunuşu gülme eylemini müjdelemeden önce konumlandırır.

Zariyat 29'da ise "فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِي صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا / Karısı bir çığlıkla tepki gösterdi, yüzüne vurdu" denir. "أَقْبَلَتْ / akbelet" üçüncü tekil dişil geçmiş zaman fiilidir; öznesi kadındır. "فِي صَرَّةٍ / fi sarratin / bir çığlık içinde" anlamındadır; "فِي / fi" harf-i cer, "صَرَّةٍ / sarratin" mecrur isimdir. "فَصَكَّتْ / fe-sakket" fiilinde fail yine kadın, "وَجْهَهَا / vecheha" ise mef'ul bihdir; kelimenin sonundaki "هَا / ha" yüzün kadına ait olduğunu gösteren muzafun ileyh zamiridir.

Bununla birlikte Hud'daki "فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا / fe-dahiket fe-beşşernaha" sıralaması ile Zariyat'ta önce Hz. İbrahim'e müjde verilmesi, ardından kadının tepki göstermesi arasındaki zaman ilişkisi açıklanmaya muhtaçtır. Bazı müfessirler, Hud'daki sıralama için takdim-tehir yorumunu da nakleder. Buna göre önce müjde verilmiş, sonra kadın gülmüştür. Bu, ayetin açık lafzi sırasından farklı bir yorumdur.

Kadının sözleri de iki pasajda farklı biçimde aktarılır. Hud 72'de "أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَٰذَا بَعْلِي شَيْخًا / Ben yaşlı bir kadınken mi doğuracağım; bu kocam da yaşlı bir erkekken?" der. "أَ / hemze" istifham edatı, "أَلِدُ / eledü" birinci tekil şahıs muzari fiildir. "أَنَا / ena" mübteda, "عَجُوزٌ / acuzün" haberdir. "هَٰذَا / haza" işaret ismi, "بَعْلِي / ba'li / kocam" anlamında muzaf ve mütekellim yasına muzaf isim, "شَيْخًا / şeyhan" ise hal olarak değerlendirilir. Zariyat 29'daki "وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ / Ben yaşlı ve kısır bir kadınım" ifadesinde ise hazfedilmiş birinci tekil şahıs zamiri takdir edilip "Ben yaşlı ve kısırım" şeklindedir. "عَجُوزٌ / acuzün" ve "عَقِيمٌ / akim" bu takdir edilen mübtedanın haberleridir. Bir pasajda kocanın yaşlılığı, diğerinde kadının kısırlığı vurgulanır.

Meleklerin/elçilerin/misafirlerin kadına cevabı da aynı değildir. Hud 73'te "أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ / Allah'ın emrine mi şaşıyorsun?" denir. "أَتَعْجَبِينَ / e-te'cebine" dişil tekil muhataba yöneltilmiş muzari fiildir; başındaki hemze soru edatıdır. Zariyat Suresi 30'da ise "كَذَٰلِكَ قَالَ رَبُّكِ / Rabbin böyle buyurdu" ifadesi kullanılır. "رَبُّكِ / rabbuki" kelimesindeki "كِ / ki" dişil tekil muhatap zamiridir. İki cevap aynı muhataba yöneltilmiş olsa da lafız ve vurgu bakımından farklıdır.

Hicr pasajında ise Hz. İbrahim'in tepkisi ayrıca aktarılarak "أَبَشَّرْتُمُونِي عَلَىٰ أَنْ مَسَّنِيَ الْكِبَرُ / Yaşlılık bana dokunmuşken beni mi müjdeliyorsunuz?" şeklindedir. Buradaki "تُمْ / tüm" ikinci çoğul şahıs fail zamiri, "نِي / ni" birinci tekil şahıs mef'ul bih zamiridir. Ardından melekler "بَشَّرْنَاكَ بِالْحَقِّ / Sana gerçeği müjdeledik" der. Bu diyalog, Hud'daki kadın merkezli konuşmanın aynısı değildir, farklı bir muhatap ve farklı bir konuşma dizisi sunar.

Son olarak Hud 71'deki "وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ / İshak'tan sonra Yakub" ifadesinde kıraat ve i'rab farklılığı da önemlidir. Yaygın kıraatte "يَعْقُوبُ / Ya'kubu" merfu okunur ve yeni bir isim cümlesinin haberi/öğesi olarak değerlendirilir; bazı kıraatlerde "يَعْقُوبَ / Ya'kube" mansup okunması, hazfedilmiş bir fiile veya önceki müjde fiilinin anlamına bağlanmasıyla açıklanır. Bu farklılık, müjdenin kapsamının sentaktik olarak nasıl kurulduğunu etkiler.

Detaylı şekilde yaptığım tüm bu açıklamaların ardından uzun zamandır cevaplanmasını beklediğim sorularım şunlardır.

1- Hud'da kadının gülmesi, müjde verilmesinden önce mi gerçekleşmiştir?

2- Zariyat'ta yüzüne vurma, aynı tepkinin başka bir anlatımı mı, yoksa ikinci bir tepki midir?

3- Hz. İbrahim'e ve karısına verilen müjdeler aynı konuşmanın farklı muhataplara aktarılması mıdır, yoksa farklı zamanlarda gerçekleşen iki ayrı bildirim midir?

4- Hicr'deki diyalog bu olay çizelgesinde nereye yerleştirilmelidir?

5- Hud'daki hal cümlesi ve fa harfleriyle kurulan sentaktik sıra, Zariyat'taki fiil dizisiyle nasıl ilişkilendirilmelidir?

Aradığım cevap, bu farklılıkları peşinen uzlaştıran bir yorum şeklinde değil her bir fiilin, zamirin, bağlacın ve cümle kuruluşunun Arapça dil bilgisi bakımından taşıdığı anlamı esas alan, metnin bütününe uygulanabilir tutarlı bir açıklamadır.

[Emre Ercis @e_ercis]

@makiifk @sakallimaco Hesabına biraz baktım, öncelikle arkadaşın araştırma ve çalışmalarında başarılar dilerim ama bu konu akademik ve Arapça Gramer konusu. Tavsiye ettiğiniz arkadaş yardımcı olamaz çünkü Arapça bilmiyor. Başka bir konu olursa ve uzmanlık alanına girerse seve seve müracaat ederim.

[Emre Ercis @e_ercis]

Yayında işlenen konu çok yanlış işleniyor. Mustafa Çelik'in ifadesinin asıl önemi gözden kaçırılıyor.

Mesele yalnızca şirketlerin kime ait olduğu değil; bu şirketlerle örgütsel yapı arasındaki bağın kurulup kurulamayacağı.

Örgüt, bazı avukatlar aracılığıyla şüphelilere talimat göndererek şirketlerin cemaatle herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, bunların kendi şahsi şirketleri olduğu yönünde ifade vermeleri için baskı yapıyor.

Bu yöntemin arkasındaki temel nedenlerin başında da örgütle ilişkili bazı avukatların, şirketler üzerinden usulsüz işlemler yürütüldüğünden haberdar olmaları. Böylece örgütsel faaliyetlere ve maddi delillere ilişkin sorumluluğun, bütün sürecin arkasındaki isimler yerine bir muhasebecinin üzerine yıkılması hedefleniyor.

Mustafa Çelik'in ifadesi tam da bu savunma hattını bozabilecek önemde. Şirketlerle örgütsel yapı arasındaki bu ilişki zinciri; Alihan Kuriş'e ve ticari işleyişteki rolü nedeniyle Hilmi Tuna Kuriş'e kadar uzanıyor.

Kısacası Mustafa Çelik'in ifadesi, yalnızca soruşturmaya eklenen bir beyan değil; şirketleri örgütsel yapıdan kopararak sorumluluğu alt kademelere yıkma stratejisini boşa çıkarabilecek kritik bir delil niteliği taşıyor.

[Habertürk TV @HaberturkTV]

📌"Kasa" konuştu örgütün şeması çıktı.
📌Alihan Kuriş Örgütü'nün "kasası" konuştu.
📌Kuriş suç örgütünde FETÖ benzeri yapılanma.
📌Örgütün eski yöneticisi itirafçı oldu.

#HabertürkManşet'te @ZulfikarAliAydn sordu; Hukukçu @hadidundar ve Aydınlık Gazetesi Haber Müdürü @kaanarslanKA anlattı.

[Emre Ercis @e_ercis]

ALİHAN KURİŞ ÇIKAR AMAÇLI SUÇ ÖRGÜTÜ SORUŞTURMASINDA İLK İTİRAFÇI VE İLK TAHLİYE.

Alihan Kuriş liderliğindeki suç örgütüne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında şuana kadar 205 şüpheli hakkında işlem yapıldı, 121 kişi tutuklandı.

Dün, yani 23 Ekim 2026'da etkin pişmanlık kapsam��nda ifade veren M.Ç. tahliye edildi.

İfadesinde, Süleymancılara ve Eylül 2016 sonrası Alihan Kuriş'in kontrolüne geçen 25 farklı işletmede yöneticilik yaptığını söyleyen M.Ç., şirketlerin kendisine ait olmadığını, cemaat adına emanetçi olarak yönetimde bulunduğunu belirtti.

M.Ç., şirket yönetimine Arif Denizolgun döneminde getirildiğini, Alihan Kuriş'in liderliğe geçmesinin ardından ise baş sekreterya Fahri Candemir tarafından istifasının istendiğini anlattı.

M.Ç.'nin etkin pişmanlık kapsamında verdiği ifadenin soruşturmaya nasıl yansıyacağı ve soruşturmanın seyrini nasıl etkileyeceği önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.

[Emre Ercis @e_ercis]

38 MİLYON DOLARLIK NEVADA BİLMECESİ: PARAYI KİM ALDI, HAKLAR KİMDEN ALINDI?

14 Ekim 2022'de Nevco Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ercan Narinç, Nevada Coffee'nin dünya çapındaki haklarının 38 MİLYON dolara satın alındığını duyurdu. Haber birçok yayın organında yer aldı; ancak kamuya açık haberlerde satıcı şirketin tam ticaret unvanı, satın alma sözleşmesi, ödeme belgeleri ve devredilen hakların ülke bazındaki kapsamı açıklanmadı. Dolayısıyla ortada kamuoyuna duyurulmuş büyük bir satın alma iddiası var; fakat bu bedelin kime, hangi haklar karşılığında ve hangi finansman kaynağından ödendiği sorusuna verilmiş somut bir cevap söz konusu değil.

Üstelik Nevada adı Türkiye'de 2022'den çok önce kullanılıyordu. Google harita arşivinde yer alan 2018 tarihli görselde hem Nevada Steakhouse hem de Ercan Steakhouse adı görülüyor. Görselde yer alan bina şuan adını "Ercan" olarak değiştirirken hem Nevco Holding'in merkez binası olarak hem de Ercan Steakhouse'un merkezi olarak faaliyet yürütüyor. Mart 2015'te Andelib Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak kurulan, Kasım 2017'de adını Nevada Restorant Gıda Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değiştiren şirket, ilk olarak Nevada Steakhouse adıyla hizmet vermeye başladı ve 2018 yılında adını Ercan Steakhouse olarak değiştirdi.

İşte tam bu noktada "Nevada adı ve ticari kullanım geçmişi zaten Türkiye'de mevcutken, 2022'de satın alındığı açıklanan 'tüm dünya hakları' tam olarak hangi varlıkları kapsıyor?" sorusu akıllara geliyor. Kahve markasının uluslararası hakları mı, daha önce kullanılan Nevada adının hakları mı, yoksa bunların tamamı mı?

Türk Patent ve Marka Kurumu'na ait bilgilere göre, "nevada coffee co." markasının 27 Nisan 2022'de, 2022/061103 numarasıyla, Nevada Kahve Restoran İşletmeciliği A.Ş. adına başvurulduğu görülüyor. Başvuruda bulunan şirket 10 Ocak 2025'te Selma Turan tarafından kuruluyor.

Bu kronoloji, yetkili makamlar tarafından mutlaka açıklığa kavuşturulmalı.

2022 tarihli marka başvurusu, 2025'te kurulduğu görülen şirketle hangi hukuki işlem üzerinden ilişkilendirildi? Başvuru tarihinde hak sahibi kimdi, daha sonra bir devir veya şirket unvanı değişikliği yapıldı mı?

ABD ayağında, NEVCO GROUP INC. Florida siciline 23 Mayıs 2025'te kaydedildi. Sicilde Ercan Narinç ile Aleyna Narinç Vural şirket yöneticileri olarak listeleniyor. Şirketin yıllık rapor sunmadığı ve 25 Eylül 2026'da idari fesih statüsüne geçtiği de kayıtlarda yer alıyor. Bu şirket 2022'deki satın almadan sonra kurulmuş olduğundan, satın almanın o tarihte doğrudan tarafı olduğu varsayılamaz. Ancak sonradan marka, lisans, gelir veya başka varlık devri yapılıp yapılmadığı mutlaka araştırılmalı.

Dikkat çekici bir diğer kayıt, ABD'de NEVADA COFFEE CO. markası için 2 Haziran 2025'te yapılan 79438102 numaralı başvurunun Nevada Restorant Gıda Hizmetleri adına görünmesi. Başvuru henüz kesin tescil değil; 2026'da inceleme yazışmaları ve itiraz niteliğinde işlem kayıtları bulunmakta. Peki 2022'de tüm dünya haklarının satın alındığı açıklanmışken neden ABD'de marka başvurusu 2025'te yapıldı? Bu, satın alınan hakların kapsamı ve devir zinciriyle açıklanması gereken temel bir soru olarak şimdilik burada yer alsın.

Mali tablo da bu soruların dışında tutulamaz. Nevada Restorant'ın beyan edilen matrahı 2019'da 528 BİN TL, 2020'de 1.81 MİLYON TL, 2021'de 2.10 MİLYON TL; 2023'te 22.34 MİLYON TL, 2024'te 60.81 MİLYON TL ve 2025'te 42.54 MİLYON TL.

38 MİLYON dolarlık alımın gerçekleştiği tarihin öncesi ve sonrasındaki yıllarda beyan edilen matrah bedelleri göz önüne alındığında şayet 38 MİLYON dolarlık hayali bir satın alım değil de gerçek bir satın alım söz konusuysa bu satın alma bedelinin kaynağı, muhasebe kaydı, sözleşmesi ve satıcısı açıklanmalıdır.

Ercan Narinç'in yanıtlaması gereken temel soru şudur!

38 MİLYON dolara hangi haklar, hangi şirketten, hangi sözleşmeyle ve hangi ödeme belgeleri karşılığında satın alındı?

[Emre Ercis @e_ercis]

Şu komutu bot hesaba yazdıran şerefsiz, Allah, eşini, anneni, çocuklarını senin gibi namussuz heriften korusun.

[Emre Ercis @e_ercis]

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bu sabah gerçekleştirilen Alihan Kuriş Çıkar Amaçlı Suç Örgütü operasyonunda arama yapılan Fazilet Kuyumculukta, FETÖ için hem sembolik hem de haberleşme yöntemi olarak kullanıldığı düşünülen ve bizzat FETÖ lideri tarafından belli şahıslara yollanan 2 adet F Seri 1 Dolar bulundu.

[Emre Ercis @e_ercis]

BDDK ESKİ BAŞKANI MEHMET ALİ AKBEN'İN OĞLU GRAİNTURK YÖNETİMİNE NASIL GİRDİ, TERA İLE ÖZOVA ARASINDA NELER YAŞANDI?

Mehmet Ali Akben'in BDDK başkanlığı dönemindeki kararlar, oğlu Ahmet Emir Akben'in Grainturk Holding yönetimindeki görevi ve şirketin Tera Grubu ile gerçekleştirdiği finansman görüşmeleri, cevap bekleyen soruları beraberinde getiriyor.

Ahmet Emir Akben, 25 Ekim 2022'de Grainturk Holding yönetim kuruluna seçildi. Şirketin KAP kayıtlarına göre bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptı; Denetim Komitesi ile Riskin Erken Saptanması Komitesi başkanlıklarını üstlendi. 2025 tarihli genel kurul belgelerinde de bağımsız üyeliğe aday gösterildi. Özgeçmişinde hukuk eğitimi, avukatlık deneyimi ve Vakıfbank'ın New York şubesindeki uyum departmanı görevi yer alıyor.

Asıl dikkat çekici bağlantılardan biri Tera Yatırım Bankası. BDDK, bankaya 27 Ekim 2021'de kuruluş, 7 Nisan 2023'te faaliyet izni verdi. Mehmet Ali Akben bu dönemde BDDK başkanıydı.

1 Ekim 2025'te Grainturk'ün %100 iştiraki Özova Tarım ile Tera Yatırım Holding arasında, Tera'nın Özova'da %10 pay edinmesini öngören bir anlaşma imzalandı. 3 Şubat 2026'da anlaşma karşılıklı fesih protokolüyle sona erdi. Aynı şirketin Oasis Prime FZCO ile yürüttüğü finansman sürecinde de 2025 üçüncü çeyrek bilançosunda 150.17 MİLYON TL sermaye avansı kaydedildi; aynı bilançoda ortaklardan 354.15 MİLYON TL alacak kalemi de yer aldı. Bu kayıtların işlem tarafları, sözleşmeler, değerlemeler ve para hareketleri bakımından ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor.

Ahmet Emir Akben'in Grainturk yönetimine adaylığını kim önerdi ve hangi değerlendirmeler yapıldı? Mehmet Ali Akben'in BDDK başkanlığı dönemindeki Tera faaliyet izni sürecinde hangi Kurul üyeleri hangi değerlendirmeleri yaptı? Tera Yatırım Holding ile Özova Tarım arasındaki anlaşma neden imzalandı ve dört ay sonra neden feshedildi? Oasis Prime finansmanının gerçek kaynakları, nihai yararlanıcıları ve ödeme koşulları nelerdir? Ortaklardan alacak kaleminin karşı tarafları kimlerdir; bu tutarlar hangi sözleşmelere dayanıyor ve nasıl tasfiye edildi?

Son olarak, bu işlemler bağımsız denetim ve düzenleyici kurumlar tarafından hangi kapsamda incelendi?