Ebru Usta

Founder & CEO at @upgrovia🌱 Strategy Consultant - Economist - MSc Economics - University of Greenwich - Views Mine.

[Hakan Kara @ali_hakan_kara]

Bloomberg’in haberine göre bugün kuru tutmak için 6 milyar dolar satılmış.

[Ebru Usta @eustaeu]

İngiltere’de gıda enflasyonu son ay yıllık %3.3’ten %3.7’ye çıktı.

Ülkede acil önlemler alınmaya başlandı.

Maliye Bakanı Rachel Reeves’in Perşembe günü yaşam maliyetini düşürmeye yönelik yeni önlemler açıklaması bekleniyor.

Ayrıca diğer bir önlem olarak, Hazine Bakanlığı’nın büyük süpermarket zincirlerine bazı temel gıda ürünlerinde “gönüllü” fiyat tavanı uygulaması getirmesi için baskı yaptığı konuşuluyor.

Plan kapsamında süt, ekmek, yumurta gibi temel ürünlerin fiyatlarının belirli bir seviyede tutulması isteniyor.

Bunun karşılığında hükümetin süpermarketlere bazı düzenlemelerde kolaylık sağlamayı düşündüğü belirtiliyor.

Örneğin:
-ambalaj kurallarının gevşetilmesi,
-sağlıklı gıda düzenlemelerinin ertelenmesi gibi teşvikler gündemde…

Hükümet, bu düzenleme değişikliklerinden elde edilen tasarrufların tüketici fiyatlarını sabit tutmak için kullanılmasını istiyor ama süpermarketler bu fikre oldukça tepkili.

Bazı sektör temsilcileri bunu, “1970’lerin devlet müdahaleciliği” olarak tanımlıyor.

Eleştirilerin temelinde, devletin piyasa fiyatlarını belirlemeye çalışmasının yanlış olduğu görüşü var.

Hükümet de bu nedenle uygulamayı “zorunlu” değil “gönüllü” fiyat tavanı uygulaması olarak uygulamayı düşünüyor ama fiyatları sabitleme, gıdada fiyat artışlarını gerçekten durdurur mu?
#uk #inflation #ft

[Ebru Usta @eustaeu]

Dünyada çip üreticilerinin hisselerinde çılgın bir fiyatlama var.

Micron Technology hisseleri, dünya genelindeki bellek çipi kıtlığı ve yapay zeka yatırımlarındaki büyük artış nedeniyle bu hafta adeta uçuşa geçti.

Hisse bugün %15 yükseldi.
Haftalık yükseliş yaklaşık %35 oldu.
Son 1 aydaki artış ise %80’i geçti.

Şirketin piyasa değeri 820 milyar doların üzerine çıktı. Bu, Micron’ın 2008 finans krizinden beri gördüğü en güçlü haftalardan biri oldu.

Sadece Micron değil, tüm yarı iletken sektörü yükselişte…

AMD hisseleri haftalık %24 arttı ve şirketin değeri 700 milyar doları geçti.

Intel de haftalık %24 yükseldi ve son bir ayda değerini ikiye katladı.

Samsung Electronics ise bu hafta 1 trilyon dolar piyasa değerini aşan şirketler arasına katıldı.
#micron

[Ebru Usta @eustaeu]

İngiltere’de dün yerel seçimler vardı.
Seçimlerde en çok koltuk kaybeden İşçi Partisi, şu an ülkede iktidardaki parti…

En çok koltuk kazanan ise ülkenin aşırı sağcı partisi Reform UK.

Nigel Farage’ın Reform UK partisi artık “protesto partisi” olmaktan çıkıp gerçek bir siyasi güç haline geliyor.

Ülke seçmenin özellikle göç, ekonomi ve mevcut sisteme duyduğu memnuniyetsizlik en üst seviyede.

Asıl çarpıcı nokta; hem Labour Party hem de Conservative Party seçmen kaybediyor.

Göçmenler için bundan sonra daha da sert tartışmalar, keskin kararlar gelebilir.

İşçi partisi üzerindeki baskı da her geçen gün daha da artacaktır.
#UK

[Ebru Usta @eustaeu]

ABD-İran savaşı sonrası jet yakıtı fiyatları 2 katına çıkarken küresel havayolu sektörü ciddi şekilde olumsuz etkileniyor.

Alman havayolu şirketi Lufthansa bugün, Mayıs-Ekim ayları arasında 20.000 uçuşu iptal ettiğini açıkladı.

Şirket ayrıca Münih ve Frankfurt çıkışlı karsız hatları da geçici olarak durdurdu.

Avrupa genelinde jet yakıtı arzına dair endişeler zaten dile getiriliyordu. Hatta yetkililer stokların 6 haftadan az kaldığını belirtiyor.

Sadece Lufthansa değil; ABD, Avrupa ve Asya’daki birçok havayolu da artan maliyetler nedeniyle uçuş azaltma, fiyat artırma veya ek yakıt ücretleri uygulama yoluna gidiyor.

Örneğin ABD’li Delta, maliyetleri kısmak için hat daraltırken, EasyJet ve Virgin Atlantic de artan yakıt giderleri nedeniyle finansal baskı altında…

[Ebru Usta @eustaeu]

Apple CEO’su Eylül ayında değişiyor ve yeni CEO, şirketin son 30 yıldaki sadece 3. CEO’su olacak.

Tim Cook Eylül ayında Apple CEO’luğundan ayrılacak ve görevi donanım müdürü John Ternus’a devredecek.

Cook, 2011’de Steve Jobs’un yerine geçmişti ve 15 yıl şirketi yönetti.

iPhone satışlarını artırdı, hizmetler (App Store, iCloud vb.) işini devasa bir gelir kaynağına dönüştürdü ve Apple’ı dünyanın en değerli şirketlerinden biri haline getirdi. Eylül’den sonra Tim Cook, yönetim kurulu başkanı olacak.

Yeni CEO John Ternus, Apple’da yaklaşık 25 yıldır çalışan ve iPhone, iPad ve Mac gibi en önemli ürünlerin mühendisliğini yönetmiş bir isim.

Tim Cook operasyon ve büyüme üzerine odaklanmıştı. Ternus ise daha teknik ve ürün odaklı bir lider olarak Apple’ın geleceğini şekillendirecek.
#apple

[Ebru Usta @eustaeu]

@ussal 😀

[Ebru Usta @eustaeu]

Zor durumdaki ABD merkezli ayakkabı mağaza zinciri Allbirds, bugün oldukça dikkat çekici bir kararla ayakkabı işinden çıkıp yapay zeka alanına yöneldiğini açıkladı.

Şirketin hissesi bugün %600’den fazla yükseldi.

Şirket, iş modelini yapay zekâ (AI) altyapısına çeviriyor ve yeni adının NewBird AI olması planlanıyor.

Bu dönüşüm haberi sonrası hisseler 2,5 dolardan 18 doların üzerine çıktı.

Yeni strateji kapsamında şirket, yüksek performanslı AI donanımları satın alıp kiralama modeliyle gelir elde etmeyi hedefliyor.

Şirketin bu kapsamda 50 milyon dolara kadar fon toplama planı var (2026 2. Çeyrek içinde).

Ayakkabı şirketinin dün yaklaşık 21 milyon dolarlık piyasa değeri vardı.

Allbirds daha önce ABD’deki tüm mağazalarını kapattı.

Marka ve varlıklarını 39 milyon dolara American Exchange Group’a satma anlaşması yaptı (marka yine satılmaya devam edecek).

Şirket, bir zamanlar 4 milyar dolar değerlemeye ulaşmışken, satışları 2022–2025 arasında %50’ye yakın düşerek 298 milyon dolardan 152 milyon dolara gerilemişti.

Bu hamle, AI çılgınlığından faydalanma girişimi olarak görülüyor.
#allbirds

[Ebru Usta @eustaeu]

OpenAI’ın 852 milyar dolarlık şirket değeri yatırımcıların sorgulaması altında…

Şirket son dönemde strateji değişikliğine gitti. Yeni strateji:

-ChatGPT ile “tüketici” pazarındaki liderliğini korumak.
-Aynı zamanda “kurumsal (enterprise)” yapay zeka pazarında Anthropic ile rekabet etmek.

Bazı yatırımcılara göre bu strateji odak kaybı yaratıyor ve OpenAI’ı hem Anthropic’e hem de Google’a karşı zayıflatabilir.

CEO Sam Altman ve yönetim yeni rekabet stratejisi konusunda çok iyimser ama rakipler güçlü geliyor.

Rekabet tarafında:

-Anthropic’in geliri hızla artarak 30 milyar dolara ulaştı. OpenAI ise yaklaşık 25 milyar dolar seviyesinde.

Ancak gelir hesaplama yöntemleri farklı olduğu için doğrudan karşılaştırma zor. OpenAI, Anthropic’i gelirini olduğundan yüksek göstermekle suçluyor.

-Her iki şirket de şu anda yüksek altyapı harcamaları ve maliyetler nedeniyle zarar ediyor.

-Yatırımcılar açısından kritik nokta şu:
OpenAI’ın yatırımının mantıklı olması için gelecekte 1.2 trilyon dolarlık IPO değeri gerekiyor. Bu da bazılarına göre gerçekçi görünmüyor.

Bu nedenle bir çok yatırımcı özellikle Anthropic’in daha düşük değerlemeyle yatırım fırsatı sunduğunu düşünüyor.

[Ebru Usta @eustaeu]

Tıp alanında son dönemde çok önemli gelişmeler oluyor.

ABD’li bir biyoteknoloji şirketi olan Revolution Medicines bugün çok ciddi bir sonuç açıkladı.

Şirket, tedavisi en zor kanser türlerinden olan pankreas kanseri ilacı daraxonrasib'in Faz 3 denemesinde başarılı olduğunu söyledi.

RevMed, ilacının tipik sağkalım süresini neredeyse iki katına çıkardığını ve ölüm riskini kemoterapiye göre %60 azalttığını söyledi.

Faz 3 çalışmada daraxonrasib medyan sağkalımı da yaklaşık 2 katına çıkardı (13.2 ay vs 6.7 ay). Bu da pankreas kanseri gibi agresif bir hastalıkta çok büyük bir fark ve gelişme olarak görülüyor.

Şirket FDA’e hızlı onay başvurusu yapmaya hazırlanıyor.

Nasdaq’ta işlem gören “Revolution Medicines” hissesi de bu sonuçlarla bugün sıçrama yaptı ve %40 yükseldi.
$RVMD

[zerohedge @zerohedge]

*EUROPEAN GAS FUTURES RISE 17% AFTER US-IRAN FAIL TO MAKE DEAL

[Ebru Usta @eustaeu]

Aşağıdaki grafik gerçekten çok ilginç.

Son aylarda dünyada prediction markets patlaması yaşanıyor.

Polymarket ve Kalshi gibi platformlarda haftalık hacimler milyar dolarlara ulaştı.

Son hafta sadece bu 2 platformdaki toplam işlem hacmi, haftalık 5 milyar doları geçti.

“Olay bazlı bahis” yada tahmin…
Bir oyun mu yoksa başlı başına bir piyasa mı?

Bu piyasa daha da büyürse ne olur?
-Hedge araçları gelir mi?
-Kurumsal firmalar da girer mi?
-Yoksa hep “bahis gibi” mi kalır?

[Ebru Usta @eustaeu]

ABD ile İran arasındaki görüşmelerden sonuç çıkmadı.

ABD Başkan yardımcısı JD Vance, İran'ın nükleer silah aramaktan kaçınacağına dair "olumlu bir taahhüt" vermediğini söyledi.

İran medyasının haberlerine göre, ABD İran'ın "makul" bir anlaşma olarak gördüğü maddeleri kabul etmedikçe Hürmüz Boğazı kapalı kalacak.

Pakistandaki bu görüşmeler, hiç diplomatik ilişkileri olmayan iki düşman devlet arasında 40 yıldan fazla bir süredir yapılan ilk görüşmeydi.

#Pakistán #oil

[The White House @WhiteHouse]

Vice President JD Vance gives an update in Pakistan:

"The simple fact is that we need to see an affirmative commitment that they will not seek a nuclear weapon, and they will not seek the tools that would enable them to quickly achieve a nuclear weapon."

[Ebru Usta @eustaeu]

Ateşkesle Brent petrol $90’a kadar geriledi.

Savaşın başladığı tarihten bu yana hala %25 yüksek.

Yine de bugünkü düşüş %15’i aştı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile olan ateşkesi "kırılgan bir ateşkes" olarak tanımlarken diğer taraftan Trump da yine tüm dünyayı tehdit etmeye devam ediyor.

Trump bugün de, ABD'nin "İran'a askeri silah tedarik eden" herhangi bir ülkeden ithal edilen tüm mallara %50'lik gümrük vergisi uygulayacağını söyledi.

Yine de, ateşkesin etkisiyle borsalar için pozitif bir gün…

#ateşkes

[Ebru Usta @eustaeu]

Dünya tarihinin en büyük halka arzı için bugün başvuru yapıldı.

Elon Musk’ın şirketi SpaceX, bugün gizli şekilde SEC’a halka arz başvurusu yaptı.

-Hedef: Yaklaşık 75 milyar dolar fon toplamak.
Ve yaklaşık 1.75 trilyon dolar değerleme.

Şirketin değeri 2022’de sadece 90 milyar dolar civarındaydı.

Halka arzın Haziran ayında yapılması planlanıyor.

Elon Musk’ın isteğiyle bu tarihin özel bir gezegen hizalanması veya Musk’ın doğum günü (28 Haziran, 55. doğum günü) gerçekleşeceği düşünülüyor.

SpaceX, hisselerinin %5’inden azını halka arz edecek.

Nasdaq, yeni halka arz edilen büyük şirketlerin endekse daha hızlı girmesini sağlayacak kuralları değiştirdi, bu da SpaceX’e milyarlarca dolarlık pasif fon akışını hızlandırabilir.

Ayrıca mevcut hissedarların ilk gün satış yapmasına izin verilmesi de gündemde (normalde 180 gün yasak).
#SpaceX

[Ebru Usta @eustaeu]

ABD’de benzin fiyatları rekor artışta ama piyasada faiz artırımı yerine faiz indirimi beklentisi oluşuyor.

ABD’de benzin fiyatı, savaştan bu yana %30'dan fazla artarak galon başına 4 doların üzerine çıktı.

Dizel fiyatı da %40'tan fazla artarak galon başına 5 doların üzerine çıktı.

Ama benzin fiyatları $4’ın üstüne çıkmasına rağmen piyasa, Fed’den faiz artışı değil, hatta faiz indirimi ihtimalini konuşuyor.

CME Fedwatch’ta Eylül ayında 25 bps faiz indirimi beklentisi %15’in üzerine çıktı.

Neden faiz artırımı beklenmiyor?

Stagflasyon riski > enflasyon.

Yani;
-Bu artışın sebebi talep değil, arz şoku (savaş + petrol) olduğu için.
-Fed’in faiz mesajı gecikmeli etki eder. O zamana kadar petrol şoku zaten geçebilir. Bu yüzden faiz artırımı yanlış zamanda ekonomiyi yavaşlatabilir, düşüncesi var.

Enerji pahalı → Tüketici harcaması düşer → Şirket yatırımları azalır → İşsizlik artar.
#oil

[Ebru Usta @eustaeu]

Bu aralar dünya piyasalarının yakından takip ettiği bir endeks var: TACO ENDEKSİ

TACO (Trump Always Chickens Out) endeksi ve stratejisi, Trump’ın piyasaları sarsan sert kararlar alıp sonra geri adım atma eğilimini ifade ediyor.

Bu endeks neyi ölçüyor?
-S&P 500 düşüşleri
-10 yıllık tahvil faizleri
-Mortgage faizleri
-Benzin (petrol) fiyatları
-Enflasyon beklentileri
-Trump’ın onay oranı

Yani hem ekonomik hem siyasi “acı seviyesini” ölçüyor.

Şu anda;
-Endeks ilk kez ortalamanın 2 standart sapma üstüne çıktı. Bu da aşırı baskı, kırılma noktasına geldi demek.

Endekse göre, son 15 ayda her büyük yükseliş sonrası Trump geri adım atmış veya politikayı yumuşatmış.

Mesela,
-2025 Nisan’da tarifeler durduruldu.
-Eylül’de hükümet kapanması bitti.
-Aralık’ta Grönland konusu geri çekildi.
-Son olarak Trump, İran’a yönelik saldırıları erteleyerek müzakerelere zaman tanıdı.

Bazı yatırımcılar bu davranış ve endekse göre trade ediyor.

TACO stratejisi piyasada biliniyor ve çoğu kez işe yarıyor. Bu kez de endeks çok ekstrem baskı seviyelerine gelmiş durumda ama genel görüş şu:

-Bu kez sonuç İran’ın nasıl hareket edeceğine bağlı…

-Bu denklemde artık sadece Trump yok.
👉 İran belirleyici oyuncu. Bu sefer geri adım tek taraflı yetmeyebilir.

[Ebru Usta @eustaeu]

Orta Doğu'daki savaş, turizmde Türkiye ve Kıbrıs gibi ülkelerde iptal dalgasını tetikliyor.

Bugünkü FT makalesinde, Ortadoğu’daki savaşın turizm açısından en olumsuz etkilediği ülkelerin Türkiye ve Kıbrıs olduğu belirtiliyor.

Batıda bu hafta Paskalya tatili de başladı. Savaşın turizm sektöründeki etkileri de görülmeye başlandı.

Özellikle Türkiye, Kıbrıs, Yunanistan ve Mısır gibi destinasyonlarda rezervasyonlar azalırken, Batı Avrupa’daki bazı popüler tatil bölgelerinde fiyatlar yükseldi.

Lighthouse Intelligence verilerine göre Nisan ve Mayıs konaklama fiyatları;

-Kıbrıs’ta %12’den fazla düşerken,
-Bodrum bölgesinde düşüş %25’i aştı.

Turistler, genel olarak Ortadoğu’ya dair artan endişe nedeniyle Doğu Akdeniz Bölgesi seyahatlerini ertelemeye başladı.

Tur operatörü Kuoni'ye göre; Karayipler için tatil rezervasyonları 2025'in aynı dönemine göre %20 artarken, İtalya'ya rezervasyon sayısı %55 arttı.

Savaştan havayolu ve tur şirketleri de etkileniyor.

Ortadoğu’ya yakın bölgelerde talep düşerken,

-İspanya, İtalya, Portekiz, Malta ve Karayipler gibi daha güvenli görülen destinasyonlara talep arttı. Bu bölgelerde fiyatlarda da artışlar var.
#ft

[Ebru Usta @eustaeu]

Bu savaşın en sürprizi: Altın…

Altın her krizde “güvenli liman” olarak görülürken artık değil mi?

Altın, savaşın başladığı günden bu yana %15 değer kaybetti.

Bu zamana kadar altın ETF’lerinden de tam 10.8 milyar dolar çıkış oldu.

Peki neden düştü?
-Savaş başlayınca ilk etapta altın değerini korudu (beklendiği gibi) ama sonra;
-Yatırımcılar zararlarını kapatmak için altın sattı.
-Büyük fonlar margin call nedeniyle altın pozisyonlarını bozdu.

Diğer taraftan,
📍Faiz beklentilerinin artmasıyla tahviller daha cazip hale geliyor.
→ Altın (faiz getirmediği için) geri planda kalıyor.
📍Spekülatif yatırımcıların artması da volatiliteyi yükseltiyor.

Bazı merkez bankalarının (Daha çok altın rezervi yüksek olan Ortadoğu ülkelerinin) altın satabileceği de konuşuluyor.
(henüz kesin değil ama Katar’la ilgili Reuters haberi var).

Altınla ilgili küresel yatırım kuruluşlarınını çeşitli tahminleri var ama ortak noktaları şu:
Birçok analist, Trump savaşı erken sona erdirse bile, altın “fiyat oynaklığının” yüksek kalmasını bekliyor.

#altın #gold

[Ebru Usta @eustaeu]

Havayolları sektörü, gelecek için iyi ipuçları veren bir sektör.

Ama bu kez sinyaller pek de iyi görünmüyor.

5 Qatar Airways uçağı daha bugün, İspanya'nın Teruel şehrinde park etmeye gidiyor.

Anlaşılan Katar da savaşın uzun süreceğine ikna olmuş durumda…

[Flightradar24 @flightradar24]

Five more Qatar Airways aircraft are heading into storage in Teruel, Spain.