Factyar | فکت‌یار

سامانه مستقل #راستی‌آزمایی اخبار و اطلاعات و ارائه #گزارشات_تحلیلی_داده‌‌محور

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

⁉️ هر برچسب در فکت‌یار چه معنایی دارد؟

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ تیتر: دارایی‌های رمزارزی ایرانی‌ها در خطر بلوکه شدن قرار دارد

🟠 نتیجه بررسی: گمراه‌کننده

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس طی پستی گفته دارایی‌های رمزارزی شهروندان ایرانی در صرافی‌ها در خطر مسدودی قرار دارد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 اگر منظور نویسنده اشاره به تحریم صرافی‌های متعلق به بابک زنجانی است، ادعای ایشان نادرست است چون صرافی‌های زنجانی در انگلستان ثبت و فعال بوده‌اند.

🔹 اگر منظور ایشان احتمال تحریم صرافی‌های ایرانی است، این احتمال همیشه وجود داشته و نمی‌توان آن‌را رد کرد اما تاکنون تحریم مشخصی با هدف صرافی‌های رمزارز داخلی صورت نگرفته است.

🔹 نکته مهم این است که تحریم صرافی‌های زنجانی اولین موردی است که آمریکا اقدام به تحریم صرافی می‌کند و پیش از آن صرفا شاهد تحریم کیف پول و اشخاص بوده‌ایم.

📌 جمع‌بندی:
بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد آمریکا برای اولین بار صرافی را تحریم می‌کند و از طرفی این صرافی‌ها متعلق به بابک زنجانی و در انگلستان فعال بوده‌اند در نتیجه ادعای کاربر گمراه‌کننده ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

⁉️ در جریان جنگ داخلی لیبی، اپستین به دنبال سهم ۱۰-۲۵ درصدی از دارایی های مسدود شده لیبی بوده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس طی پستی گفته در جریان جنگ داخلی لیبی، اپستین با کمک ماموران موساد به دنبال سهمی ۱۰-۲۵ درصدی از دارایی‌های مسدود شده لیبی بوده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 اسناد اپستین که توسط وزارت دادگستری آمریکا منتشر شده صحبت‌هایی میان اپستین و گرگ براون را نشان می‌دهد که براون اشاره می‌کند حدود ۸۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده لیبی در سطح بین‌المللی وجود دارد و ۳۲٫۴ میلیارد دلار از آن در آمریکا است و پیشنهاد می‌دهد با شناسایی پنج تا ده درصد از این دارایی‌ها کارمزدی بین ۱۰-۲۵ درصد دریافت کنند.

🔹 ۸۰ میلیارد دارایی مسدود شده لیبی در جهان به علت نبود داده کافی قابل اتکا نیست اما وزارت خزانه‌داری آمریکا در فوریه ۲۰۱۱ (بهمن ۱۳۸۹) خبر از مسدودسازی حدود ۳۰ میلیارد دلار دارایی مرتبط با لیبی داده بود که با گفته براون تطابق دارد.

📌 جمع‌بندی:
بررسی اسناد اپستین نشان می‌دهد که اپستین با براون در خصوص شناسایی و بازگرداندن دارایی‌های مسدودشده لیبی و دریافت کارمزد ۱۰-۲۵ درصدی از بخشی از این دارایی‌ها بحث می‌کردند و ادعای کاربر درست ارزیابی می‌شود.

#جفری_اپستین #لیبی #معمر_القذافي #تحریم

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ میزان تورم تفریح و فرهنگ در آذر ۱۴۰۴ به مرز ۵۰ درصد رسیده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
تورم تفریح در آذرماه امسال به مرز ۵۰ درصد رسیده و رسما گردشگری را به یکی از اقلام حذف‌شده از سبد مصرف خانوار تبدیل کرده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 براساس گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده در آذر ماه ۱۴۰۴ که مرکز آمار منتشر کرده است؛ تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، ۵۲.۶ درصد بوده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین، ۵۲.۶ درصد بیشتر از آذر ماه ۱۴۰۳ برای خرید مجموعه کالاها و خدمات یکسان هزینه کرده‌اند.

🔹 در این گزارش میزان تورم کالاها و خدمات تفریحی و فرهنگی به ۴۹.۵ رسیده است و ضریب اهمیت آن در سبد خانوار ۰.۸۷ درصد است.

📌 جمع‌بندی:
باتوجه به داده‌های گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده آذر میزان تورم تفریح و فرهنگ به ۵۰ درصد رسیده است و ادعای خبرفوری درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ایران دومین کشور جهان با بالاترین نرخ تورم غذایی است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کانال تلگرامی تهران‌تایمز در پستی گفته ایران دومین کشور جهان با بالاترین نرخ تورم مواد غذایی است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 براساس داده‌های منتشر شده از Trading Economics نرخ تورم مواد غذایی در ایران 57.9 درصد است(به‌روز شده در سپتامبر-شهریور 2025) و پس از سودان جنوبی در رتبه دوم دنیا قرار دارد.

📌 جمع‌بندی:
داده‌های Trading Economics نشان می‌دهد که ایران دومین کشور جهان با بیشترین نرخ تورم مواد غذایی است و ادعای تهران‌نیوز درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ترامپ از رییس جمهور موقت ونزوئلا خواست که ایرانی ها را اخراج کند

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
کانال خبرفوری در تلگرام گفته ترامپ از رییس جمهور موقت ونزوئلا خواست که ایرانی ها را اخراج کند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 در متن‌های رسمی منتشرشده از مصاحبه‌های ترامپ با خبرنگاران پس از انجام عملیات در ونزوئلا، درخواستی در خصوص اخراج ایرانی‌ها عنوان نکرده و اظهارات او بیشتر درباره کنترل/مدیریت گذار، گفت‌وگو با روبیو و همکاری احتمالی رودریگز بوده است.

🔹 در برخی گزارش‌ها به‌صورت نقل از منابع آگاه/غیررسمی اخراج عوامل ایرانی یا کوبایی مطرح شده و نه کل شهروندان ایرانی، اما به‌عنوان بیانیه رسمیِ قابل ارجاع از سوی ترامپ یا کاخ سفید ثبت نشده است.

📌 جمع‌بندی:
بررسی اظهارات اخیر ترامپ نشان می‌دهد که مطالبه‌ای درباره اخراج ایرانیان از ونزوئلا نداشته است و این موضوع بیشتر از سوی منابع آگاه و غیررسمی عنوان شده و ادعای خبرفوری نیمه‌درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ قیمت تخم‌مرغ نسبت به ابتدای سال ۱۴۰۴، ۸۰۰ درصد افزایش داشته است

🔴 نتیجه بررسی: نیمه نادرست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی اکونگار در پستی گفته قیمت تخم‌مرغ نسبت به ابتدای سال ۱۴۰۴، ۸۰۰ درصد اقزایش داشته است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق گزارش آذر ۱۴۰۴ متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب درمناطق شهری کشور که توسط مرکز آمار منتشر شده، قیمت یک کیلوگرم تخم‌مرغ ماشینی در آذر ۱۴۰۴، ۱,۲۷۳,۴۱۲ ریال و برای آذر ۱۴۰۳، ۷۶۸,۳۱۳ ریال گزارش شده است.

🔹 در همین گزارش درصد تغيير قیمت تخم‌مرغ ماشینی نسبت به ماه (آذر) مشابه سال قبل ۶۵.۷ ذکر شده است.

📌 جمع‌بندی:
براساس گزارش مرکز آمار قیمت تخم‌مرغ ماشینی از آذر ۱۴۰۳ تا آذر ۱۴۰۴، ۶۵.۷ درصد افزایش داشته است. افزایش ۸۰۰ درصدی قیمت به معنای ۹ برابر شدن قیمت در یکسال است که مبالغه‌آمیز است و ادعایاکونگار گمراه‌کننده ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ایران با نرخ مالکیت ۱۶.۷ درصد، رتبه هشتم جهان در مالکیت رمزارز را دارد

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرام استارتاپ ۳۶۰ در پستی گفته ایران با نرخ مالکیت ۱۶.۷ درصد، رتبه هشتم جهان در مالکیت رمزارز را دارد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 یک گزارش مستقل در ایران به نام TechRasa Insight همین آمار را بازتاب داده که «ایران رتبه هشتم در بین ۳۱ کشور از لحاظ نرخ مالکیت رمزارز» و نرخ ایران را ۱۶.۷ درصد اعلام کرده است.

🔹 یکی از داده‌‌های پرارجاع در این حوزه (TripleA) برای ایران نرخ ۱۳.۴۶ درصد (سال ۲۰۲۳) و حدود ۱۲ میلیون دارنده گزارش می‌کند.

🔹 همچنین TripleA در گزارش ۲۰۲۴ خود «فهرست ۳۰ کشور با
بالاترین نرخ مالکیت» را منتشر کرده که در آن کشورهایی مثل امارات، سنگاپور، ترکیه، آرژانتین و ... دیده می‌شوند، اما ایران در آن فهرست گزارش نشده است.

📌 جمع‌بندی:
نرخ مالکیت رمزارز یک شاخص رسمیِ جهانی نیست و بسته به منبع و روش برآورد، عدد و رتبه تغییر می‌کند با این حال براساس داده‌های TripleA ایران در میان ده کشور حضور ندارد ولی جایگاهی حدودی میان ۱۰-۱۵ کشور نخست دارد و ادعای استارتاپ ۳۶۰ نیمه درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ رضاشاه در شهریور ۱۳۲۰ مانند مادورو در کمتر از ۸۰ ساعت سقوط کرد

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس گفته رضاشاه در شهریور ۱۳۲۰ مانند مادورو در کمتر از ۸۰ ساعت سقوط کرد و روسیه و انگلیس ایران را اشغال کردند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 حمله و اشغال ایران توسط نیروهای بریتانیا و روسیه از ۳ شهریور ۱۳۲۰ / ۲۵ اوت ۱۹۴۱ آغاز شد و عملاً به اشغال بخش‌های مهم کشور انجامید و این تهاجم به کناره‌گیری رضاشاه در ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۱/ ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ منجر شد.

🔹 منابع تاریخی نشان می‌دهند که تا ۲۹ اوت ۱۹۴۱ نیروهای بریتانیا به میادین نفتی رسیده بودند و فروغی «بلافاصله» دستور توقف مخاصمات را صادر کرد و ایران پس از ۴ روز درگیری نظامی را خاتمه داد.

📌 جمع‌بندی:
براساس مقالات و منابع تاریخی اشغال نظامی ایران توسط بریتانیا و روسیه تنها ۴ روز زمان برد که به عدد تخمینی ۸۰ ساعت نزدیک است و ادعا کاربر درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ وقتی قذافی تهدید کرد که نفت را به یورو و طلا می‌فروشد آمریکا به لیبی حمله کرد

🔴 نتیجه بررسی: نادرست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس گفته سال ۲۰۱۱ وقتی قذافی تهدید کرد که نفت را به یورو و طلا می‌فروشد آمریکا به لیبی حمله کرد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 براساس گزارشات و اسناد رسمی منتشر شده از اواسط فوریه ۲۰۱۱، اعتراضات و راهپیمایی‌های خیابانی مخالفان تحت تاثیر بهار عربی علیه رهبر لیبی، معمر قذافی بالا گرفت و منجر به شورش عمومی و جنگ داخلی میان نیروهای دولت و مخالفان شد.

🔹 شورای امنیت در قطعنامه 1970 ابتدا لیبی را تحریم کرد و ارجاع قضایی به دیوان کیفری بین‌المللی داد، سپس در قطعنامه ۱۹۷۳(۱۷مارس ۲۰۱۱)، شورای امنیت مجوز اقدام نظامی محدود و منطقه پرواز ممنوع را برای حفاظت از غیرنظامیان صادر کرد.

📌 جمع‌بندی:
در سال 2011 پس از گسترش اعتراضات و خشونت مسلحانه علیه معترضان منجر به سازوکاری شد تا شورای امنیت با تصویب قطعنامه‌ها امکان دخالت بین‌المللی ناتو در لیبی را ‌داد؛ حمله به لیبی تنها با تهدید رسانه‌ای قذافی قابل توجیه نیست و ادعای کاربر نادرست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ شرکت آمازون ۸۰ میلیارد دلار صرف بخش تحقیق و توسعه می‌کند که دو برابر بودجه ایران است

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی مصطفی تاجزاده در پستی بیان کرده که شرکت آمازون ۸۰ میلیارد دلار صرف بخش تحقیق و توسعه می‌کند که دو برابر بودجه ایران است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 کل مبلغ بودجه پیشنهادی در سال ۱۴۰۵ از حیث منابع و مصارف بالغ ۱۴,۴۴۱,۴۱۷,۵۰۵,۶۰۰ ریال است که با نرخ دلار ۱۰ دی ۱۴۰۴ (۱,۳۹۶,۲۰۰ ریال)، ۱۰۳,۴ میلیارد دلار می‌شود.

🔹 شرکت Amazon در گزارش سالانه ۲۵-۲۰۲۴، ۸۸,۵۴ میلیارد
دلار برای بخش توسعه و تحقیق بودجه در نظر گرفته بوده است.

📌 جمع‌بندی:
نتیجه: با توجه به بررسی انجام‌شده، بودجه بخش تحقیق و توسعه آمازون در سال ۲۵-۲۰۲۴ حدود ۸۶ درصد از کل بودجه پیشنهادی ایران در سال ۱۴۰۵ است و ادعای مصطفی تاجزاده نیمه‌درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ بالاترین میزان ازدواج در ایران مربوط به سال ۱۳۸۹ و با حدود ۸۹۰ مورد است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی زمان‌اقتصاد در پستی گفته بالاترین میزان ازدواج در ایران مربوط به سال ۱۳۸۹ و با حدود ۸۹۰ هزار مورد بوده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 بررسی داده‌های مرکز آمار در خصوص ازدواج از سال ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۲ نشان می‌دهد بیشترین ازدواج در سال ۱۳۸۹ با ۸۹۱,۶۲۷ واقعه بوده است.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های رسمی مرکز آمار ایران سال ۱۳۸۹ دارای بیشترین تعداد ازدواج مطلق بوده است و ادعا درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ۳۵ درصد از پول فروش نفت و میعانات به جیب صداوسیما و نهادهای مذهبی و فرهنگی می‌رود

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
یاشار سلطانی در پستی اینستاگرامی گفته ۳۵ درصد از پول فروش نفت و میعانات خرج صداوسیما و نهادهای مذهبی و فرهنگی می‌شود.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 منظور از پول فروش نفت، سهم بودجه عمومی دولت از درآمدهای نفت(نه کل صادرات) در بودجه پیشنهادی ۱۴۰۵ است که حدود ۲۶۳ هزار میلیارد تومان است.

🔹 در این ادعا، سلطانی بصورت منتخب مجموع بودجه ده نهاد فرهنگی و مذهبی به همراه سازمان صداوسیما را ۹۲.۵ هزار میلیارد تومان محاسبه کرده که حدود ۳۵ درصد از سهم بودجه عمومی دولت از درآمدهای نفتی است.

📌 جمع‌بندی:
بررسی ردیف‌های بودجه پیشنهادی ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که ارقام محاسبه شده صحیح‌ هستند و بودجه این نهادها برابر با ۳۵٪ درآمد نفتی بودجه عمومی است و ادعای یاشار سلطانی درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ در ایران یک میلیون دانش‌آموز ۶ تا ۱۸ سال بازمانده از تحصیل داریم

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس عنوان که در ایران یک میلیون دانش‌آموز ۶ تا ۱۸ سال داریم که به خاطر مشکلات اقتصادی ترک تحصیل می‌کند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 مرکز آمار معمولاً داده‌های مربوط به دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در مقاطع مختلف را به صورت فصلی و دوره‌ای در گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ذکر می‌کند.

🔹 آخرین گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران که در بهار ۱۴۰۴ توسط مرکز آمار منتشر شده، بازماندگان از تحصیل در مقاطع متخلف را به تفکیک عنوان کرده است:
• مقطع ابتدایی : ۲۱۰,۸۷۰ نفر
• مقطع متوسطه اول : ۲۲۹,۷۵۴ نفر
• مقطع متوسطه دوم : ۶۱۴,۲۲۰ نفر

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های مرکز آمار، مجموع بازماندگان از تحصیل ۱,۰۵۴,۸۴۴ نفر است و ادعای کاربر درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ بودجه لوکزامبورگ با 670 هزار نفر جمعیت 35 میلیارد دلار است ولی بودجه ایران با 90 میلیون جمعیت 35 میلیون دلار است

🔴 نتیجه بررسی: نادرست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی استریت‌نیوز در پستی گفته بودجه لوکزامبورگ با 670 هزار نفر جمعیت 35 میلیارد دلار است ولی بودجه ایران با 90 میلیون جمعیت 35 میلیون دلار است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق آمار رسمی پرتال آمار لوکزامبورگ، جمعیت این کشور در ۱ ژانویه ۲۰۲۵(دی 1403) برابر با 681,973 نفر بوده است.

🔹 بودجه ۲۰۲۶ لوکزامبورگ در پارلمان (Chambre des Députés) در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵(آذر 1404) رأی‌گیری و تصویب شده؛ درآمدهای دولت برابر با 29.6 میلیارد یورو و هزینه‌های آن 30.9 میلیارد یورو برآورد شده است.

🔹  براساس لایحه بودجه ۱۴۰۵ درآمد دولت براساس نرخ یورو در 8 دی 1404(1,642,400 ریال) می‌شود حدود ۲۰.۷۱ میلیارد یورو و هزینه‌های دولت نیز حدود ۲۴.۴۶ میلیارد یورو می‌شود.

📌 جمع‌بندی:
با بررسی بودجه کشور لوکزامبورگ در سال 2026 و همچنین لایجه بودجه 1405 ایران، سرانه بودجه در لوکزامبورگ بسیار بالاتر از ایران است ولی میزان بودجه ایران اختلاف زیادی با 35 میلیون دلار دارد. در نتیجه ادعای استریت‌نیوز نادرست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ وام ازدواج از لایحه بودجه ۱۴۰۵ حذف شده و پرداخت نمی‌شود

🟠 نتیجه بررسی: گمراه‌کننده

🔍 شرح ادعا:
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده وام ازدواج از لایحه بودجه ۱۴۰۵ حذف شده و در نتیجه پرداخت نخواهد شد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 لایحه بودجه ۱۴۰۵ برخلاف سال‌های قبل عمدتاً در قالب جداول خلاصه و برآوردها ارائه شده و تبصره‌های تکلیفی بانکی، از جمله ردیف وام ازدواج، در متن لایحه دیده نمی‌شود.

🔹 حذف ردیف بودجه‌ای به معنای توقف وام ازدواج نیست؛ این تسهیلات به قوانین بالادستی مانند قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مصوب ۱۴۰۰) متکی است.

🔹 مدیر روابط عمومی بانک مرکزی در ۷ دی ۱۴۰۴ اعلام کرده پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ ادامه دارد و مبنای آن مواد ۱۰ و ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است.

📌 جمع‌بندی:
اگرچه وام ازدواج در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به‌صورت ردیف یا تبصره بانکی درج نشده، اما پرداخت آن طبق قوانین بالادستی ادامه دارد؛ بنابراین ادعا گمراه‌کننده است.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ در دوران ابرتورم آلمان، حقوق‌ها به جای پرداخت ماهانه و یا هفتگی، روزانه پرداخت می‌شده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس گفته در دوران ابرتورم آلمان، حقوق‌ها به جای پرداخت ماهانه و یا هفتگی، دو بار در روز پرداخت می‌شدند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 ابرتورم آلمان (۱۹۲۲–۱۹۲۳) از مشهورترین نمونه‌های «از کار افتادن پول» در تاریخ مدرن است. ابرتورم هنگامی رخ می‌دهد که تورم ماهانه از 50 درصد بگذرد.

🔹 بانک مرکزی آلمان در مرور تاریخی خود از ابرتورم آلمان می‌نویسد که در ماه‌های ابرتورم سال ۱۹۲۳، سرعت سقوط ارزش پول به‌قدری بود که در بسیاری اوقات حقوق‌ها روزانه پرداخت می‌شد.

🔹 دایره‌المعارف بریتانیکا درباره این بحران می‌گوید که در میانه ۱۹۲۳، ارزش مارک «به دقیقه» از دست می‌رفت و کارگران روزانه دو بار دستمزد می‌گرفتند.

📌 جمع‌بندی:
به گفته بانک مرکزی آلمان و دایره‌المعارف‌های معتبر، در سال‌های 23-1922 آلمان دچار ابرتورم شده بود تا حدی که دستمزد کارگران یک یا دوبار در روز تغییر می‌کرد؛ در نتیجه ادعای کاربر درست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ رتبه کلی علم ایران در جهان با افت دو پله از ۱۵ به ۱۷ رسیده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کانال تلگرامی «خبر فوری» به نقل از رئیس فرهنگستان علوم اعلام کرده رتبه کلی علم ایران در سطح جهانی از ۱۵ به ۱۷ سقوط کرده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 داده‌های پایگاه SCImago نشان می‌دهد ایران در سال ۲۰۲۴ با انتشار ۷۵٬۵۰۱ #مقاله علمی، در رتبه ۱۷ جهان از نظر تعداد تولید #علم قرار دارد.

🔹 این رتبه‌بندی صرفاً بر مبنای تعداد مقالات نمایه‌شده در Scopus است و شاخص‌هایی مانند کیفیت، #نوآوری یا اثرگذاری علمی را شامل نمی‌شود.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های رسمی SCImago، ایران در سال ۲۰۲۴ در رتبه ۱۷ جهانی تولید مقاله قرار دارد؛ بنابراین افت رتبه از ۱۵ به ۱۷ و ادعای رئیس فرهنگستان علوم درست ارزیابی می‌شود

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ میزان سوختگی در ایران ۸ برابر میانگین جهانی است

🔴 نتیجه بررسی: نیمه‌نادرست

🔍 شرح ادعا:
کانال «خبر فوری» به نقل از وزارت بهداشت اعلام کرده میزان #سوختگی در ایران ۸ برابر میانگین جهانی است و سالانه ۱۵۰ هزار مورد سوختگی رخ می‌دهد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق داده‌های Global Burden of Disease (۲۰۲۱)، میانگین جهانی بروز سوختگی ۱۹۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال است.

🔹 بر اساس مطالعات داخلی (۲۰۲۳)، سالانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار مورد سوختگی در ایران رخ می‌دهد که با جمعیت ~۹۲ میلیون نفر، معادل ۱۰۸ تا ۱۶۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است؛ کمتر از میانگین جهانی.

🔹 با این حال، نرخ مرگ‌ومیر ناشی از سوختگی در ایران بالاتر از متوسط جهانی گزارش شده است.

📌 جمع‌بندی:
ادعای «۸ برابر بودن میزان سوختگی» نادرست است؛ اما به دلیل بالاتر بودن مرگ‌ومیر ناشی از سوختگی، ادعا نیمه‌نادرست ارزیابی می‌شود.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ جمعیت فقیر ایران تا پایان سال ۱۴۰۴ به بالای ۵۵ میلیون نفر می‌رسد

🔴 نتیجه بررسی: نادرست

🔍 شرح ادعا:
حمیدرضا عزیزی فارسانی، نماینده مجلس شورای اسلامی، در صحن علنی مجلس اعلام کرده است که جمعیت فقیر ایران تا پایان سال ۱۴۰۴ به بیش از ۵۵ میلیون نفر خواهد رسید.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 گزارش رسمی «خلاصه فقر و نابرابری ایران» بانک جهانی (منتشرشده در مهر ۱۴۰۴) #فقر را بر مبنای خط فقر کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا (۸.۰۳ دلار در روز) سنجیده است.

🔹 طبق این گزارش، در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۲.۷ میلیون نفر در ایران زیر خط فقر قرار داشته‌اند.

🔹 پیش‌بینی #بانک جهانی برای سال ۲۰۲۶ (همزمان با پایان ۱۴۰۴) نرخ فقر حدود ۳۸ درصد است که با #جمعیت نزدیک به ۹۰ میلیون نفر، معادل حدود ۳۵ میلیون فقیر خواهد بود.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌ها و پیش‌بینی‌های رسمی بانک جهانی، جمعیت فقیر ایران تا پایان ۱۴۰۴ حدود ۳۵ میلیون نفر برآورد می‌شود و رقم ۵۵ میلیون نفر با داده‌های معتبر فاصله قابل توجهی دارد؛ بنابراین این ادعا نادرست است.

[Factyar | فکت‌یار @factyar]

🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ۸۶ درصد از درآمدهای دولت در بودجه ۱۴۰۵ از جیب کارفرمایان تأمین خواهد شد

🔴 نتیجه بررسی: نیمه‌نادرست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، حدود ۸۶ درصد از کل درآمدهای #دولت مستقیماً از جیب #کارفرمایان تأمین می‌شود.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق لایحه بودجه ۱۴۰۵، کل درآمدهای دولت حدود ۳۴۰ میلیارد تومان (با حذف چهار صفر) برآورد شده که حدود ۲۹۶ میلیارد تومان آن از محل درآمدهای مالیاتی است.

🔹 درآمدهای مالیاتی شامل انواع #مالیات‌ هاست و لزوماً فقط از کارفرمایان اخذ نمی‌شود.

🔹 اگر کارفرمایان را معادل «اشخاص حقوقی» در نظر بگیریم، مالیات اشخاص حقوقی در بودجه ۱۴۰۵ حدود ۱۱۸ میلیارد تومان است که معادل حدود ۳۴.۵ درصد از کل درآمدهای دولت است، نه ۸۶ درصد.

📌 جمع‌بندی:
بخش عمده درآمد دولت در بودجه ۱۴۰۵ از محل مالیات‌ها تأمین می‌شود، اما سهم کارفرمایان (اشخاص حقوقی) از کل درآمدهای دولت حدود یک‌سوم است، نه ۸۶ درصد؛ بنابراین ادعای مطرح‌شده نیمه‌نادرست ارزیابی می‌شود.