Yitiksöz bu ay "Postkolonyalizm Özel Sayısı" ile okurlarıyla buluşuyor.
Duran Boz'un @duranboz2011 büyük özverisiyle hazırlanan 38. sayıda yine birbirinden değerli yazılar ve isimler yer alıyor.
Ben de bu sayıda, Pakistan doğumlu Britanyalı düşünür, yazar ve kültür eleştirmeni Ziyaüddin Serdar ile bir söyleşi gerçekleştirdim. İslam düşüncesinden bilime, kültürden postkolonyal eleştiriye uzanan çalışmalarıyla çağımızın önemli entelektüellerinden biri olan Serdar'la, insanı ve gezegeni kurtarabilecek yeni bir bilinç imkânını konuştuk.
Ayrıca bir öykümle de bu sayıda yer alıyorum.
Emeği geçen herkese teşekkürler. İyi okumalar.
Alıntılar, menşınlar... Nicedir böyle gülmemiştim.
Bu arada bence bu oyun kadınlara çok yakışır. Ama karşısına Kartal oynayacak erkekler olmalı. Kollarını kartal gibi kabartarak oynayan eril bir kareografi tiz icat edile...
ELAZIĞ’IN UNUTULAN OYUNU: GÜVERCİN OYUNU!
Bir zamanlar Elazığ’da oynanan, bugün ise unutulmaya yüz tutan güvercin oyunu…
Bu geleneği hatırlayanlar var mı?
#elazığ#halay
Evinin her yanı is, küf bağlamışken, literal olarak evde pislikten adım atacak yer bulamazken saten geceliği ve topuklu terlikleriyle saçlarını bigudileyen, tırnaklarını törpüleyen Rus kadınları görünce Türk kadınları olarak bizim de dilimiz tutuluyor :)
Temizlik için Türk kadınının alabileceği riskler işte böyle sevgili ecnebiler. Böyle aklınızı alırız :)
İstanbul’u gezen turistlerin yaşadığı şaşkınlık…
Türkiye’ye gelen turist çift, yüksek katlı bir binada hiçbir güvenlik önlemi olmadan penceresini temizleyen kadını görünce gözlerine inanamadı:
- Hiçbir yerde böyle bir şey göremezsiniz, sadece İstanbul’da…
- Emniyet kemeri yok, güvenlik önlemi yok, hiçbir şey yok.
- Sadece pencereyi temizliyor.
Peyami Safa'nın 1951'de anlattığı hikaye günümüzde ki meşhur e-mail fıkrasına ne kadar çok benziyor 😀
...
İşsiz bir adam, Microsoft şirketine tuvalet temizleyicisi olarak iş başvurusu yapar.
İnsan kaynakları yetkilisi, iletişim için bir e-posta adresi ister ancak adam bilgisayarı ve e-postası olmadığını söyler. Yetkili, e-postası olmayan birinin sanal olarak var olmadığını belirterek başvuruyu reddeder.
Adam cebindeki son parayla domates alıp satmaya başlar, işlerini büyütür ve zamanla büyük bir gıda imparatorluğu kurar.
Yıllar sonra sigorta yaptırırken sigortacı şaşkınlıkla "E-postanız olmadan böyle bir imparatorluk kurmuşsunuz, bir de mail adresiniz olsaydı neler yapardınız?" diye sorar. Adam ise "Microsoft'ta tuvalet temizliyordum" cevabını verir
Bu şarkının tam da bu kısmıyla alakalı bir youtube yorumu geldi aklıma, "Vokaller araya girmeseydi İbo uzaya çıkan ilk Kürt olacaktı..."
Canım sıkkın olduğunda açar bu şarkının yorumlarını okurum :)
Bazı mücadelelerden galip çıkınca sadece hakkımız yenmediği için bir sevinç kalır elimizde. Dedikodu ve fitne yüzünden bir şekilde size karşı doldurulmuş, doğal bir düşman olarak görmediğiniz, ön yargısız, ön bilgisiz tanışsanız belki dost olacağınız tarafın uğradığı zarar, mutluluk vermez.
Böyle mücadelelerin hiç yaşanmamış olmasını galibiyete tercih ederdim.
"Bir başka güzellik var kederinde
Bir başka âlem ki ruhunun yası,
Sessiz incileşir kirpiklerinde."
Bahtı saçlarından kara olanlara bir Tanrı sunusu, talihi yaverlere pek az nasip olan bir güzellik, ister aura deyin ister cazibe... Nimetlerle hoppalaşmış bir benliğe; hiçbir makyaj, hiçbir estetik müdahale; kabul ve buyur edilmiş, anlamı kavranmış ve her defasında isyan uçurumundan geri dönmüş, mediyle ceziriyle razı olunmuş bir keder kadar güzellik katamaz.
Mukus, su ve yağdan oluşan üç katmanlı bir sıvı değildir Leyla'nın gözyaşı. İncidir, laldir, mercandır.
Neşesi bile ağlama isteği uyandıran bir arındırıcıdır Leyla.
Böyle bir güzelliğin var olabileceğinden haberdar olmak da bir çeşit bahtsızlık, ipek saçlarını örme arzusu... Zavallı Tanpınar... Bir kement gibi taktın boynuna.
Aşağısı için kapkara, yukarısı için apaçık, apak, bembeyaz bir yazı. Leyla ela gözlü bir çöl ahusu... Saçları bahtından siyah, belki ağarmakta...
“Leylâ elâ gözlü bir çöl âhusu
Saçları bahtından daha siyahtır”
Kanununu konuşturarak Ahmet Hamdi Tanpınar’ın mısralarına hayat veren Halil Karaduman’ın “Leylâ” performansına kulak veriyoruz. 🎼
"Benim kara gözlü Sezaim"
A'sı bol, H'si keskin bir Ah ardından...
“Allah'ım! Onu bağışla, ona rahmet et, onu azap ve sıkıntılardan koru, kusurlarını affet! Cennetten nasibini ihsan et! Girdiği yeri (kabrini) genişlet! Onu suyla, karla ve buzla yıka! Beyaz giysileri kirden temizler gibi onu günahlarından arındır! Onu Cennet'e koy, kabir ve Cehennem azabından koru!”
Tanpınar'ın Müslümanı, imanla kültür arasında sıkışmış, dine estetik, hatıra ve ritüel üzerinden bağlı, inancı bir yaşam nizamı olmaktan çok bir hafıza ve melankoli unsuru gibi taşıyan biri.
Camiyi, ezanı, kandili sever ama
şeriat fikriyle mesafelidir.
Yani Tanpınar’ın Müslümanı:
“İnanan ama itaat etmeyen,
yaşayan ama teslim olmayan” biridir.
İnanç mı, aidiyet mi? Tanpınar’da din çoğu zaman metafizik bir hakikat değil, kültürel süreklilik, zaman, musiki, mimari meselesidir.
Bu yüzden Tanpınar Müslümanlığı, tevhid merkezli değil, hatıra merkezlidir.
Ezan, hakikatin çağrısı değil,
“çocukluk akşamlarının sesi”dir.
Huzur'da Mümtaz dindar değildir.
Ama roman, camiler, mezarlıklar, ilahilerle yoğruludur.
İslam, onun için bir inanç sistemi değil, “kaybolan bir bütünlük duygusu”dur.
Tanpınar’ın derdi: Dinin doğruluğu da değil, dinsizleşmenin ruhta açtığı boşluktur.
Eleştiri mi, nostalji mi?
Bu yüzden Tanpınar Müslümanları:
Ne tam eleştirilir ne de idealize edilir.
Bir medeniyet kaybının tanıklarıdır. İnandıkları için değil, hatırladıkları için Müslümandırlar.
Diriliş Müslümanı (Sezai Karakoç)
Geleceğe dönüktür. Onun için:
Din = hakikat, irade, sorumluluk
İmanın aktif, kurucu, dönüştürücü bşr işlevi var.
Kayıp değil, yeniden doğuş fikri üzerinde yükselir.
“Biz ne olacağız?” sorusu baskındır.
Bu Müslüman, İslam’ı estetik değil varoluş meselesi sayar.
Geleneği müzede saklamaz, hayata taşır.
Modernliği taklit etmez, aşmaya çalışır.
Temel fark tek cümlede:
Tanpınar: “Kaybettik ve buna bakıyoruz.”
Karakoç: “Kaybettik ama ayağa kalkıyoruz.”
Çok kritik bir nokta...
Tanpınar: Müslümanlığı yaşanmış bir zaman olarak sever
Karakoç: Müslümanlığı yaşanacak bir kader olarak savunur.
Tanpınar Müslümanları,
medeniyetin hüznünü taşır.
Diriliş Müslümanları,
medeniyeti yeniden kurma iddiasını.
@aliaktas7@duranboz2011 Ziyaüddün Serdar'ın "Batı Nedir ve Nerededir" başlıklı yakın zamanda yazdığı uzunca bir makalesi de var. Ona da muhakkak bakın. Selamlar.