Top Tweets for #AMBT

De thermometer in de rechtsstaat. Zijn we nog wel gezond? Je hoeft geen jurist te zijn om te snappen hoe dit werkt. Als je je niet lekker voelt, pak je een thermometer. Niet om te discussiëren, maar om te meten. Koorts is geen mening. En toch doen we in Nederland alsof alles goed gaat met de rechtsstaat, terwijl de temperatuur al een tijd oploopt. We krijgen steeds vaker signalen dat rechters niet alleen rechtspreken, maar ook ergens voor staan. Klimaat, stikstof, migratie, noem het maar op. Dan volgt steevast hetzelfde refrein. Maak je geen zorgen. De kaders zijn er. Artikel 6 EVRM. Onpartijdigheid. Wraking. Gedragscodes. Alles geregeld. Formeel misschien. In de praktijk voelt het anders. Want wat gebeurt er als iemand zegt, deze rechter is bevangen, deze rechter wekt de schijn van activisme. Dan wordt dat niet serieus onderzocht, maar gladgestreken. Geen probleem. Geen kwade opzet. Geen reden tot ingrijpen. Volgende zaak. Dat is geen bescherming van de rechtsstaat. Dat is zelfbescherming. Rechters zijn geen politici. Geen activisten. Geen morele gidsen. Ze zijn scheidsrechters. En een scheidsrechter die zichtbaar meedoet aan het spel, kan nog zo eerlijk fluiten, maar niemand gelooft hem meer. Dit gaat niet over links of rechts. Niet over klimaat, stikstof of asiel. Het gaat over rolzuiverheid. Wie rechter wil zijn, aanvaardt een beperking. Niet alles wat mag, past bij het ambt. Niet elke publieke betrokkenheid is verenigbaar met oordelen over hetzelfde onderwerp. Dat is geen censuur, maar professionaliteit. Het echte probleem is dit. Niemand kan dit afdwingen. Burgers niet. Politiek mag het niet. Europa kijkt pas achteraf. Dus alles hangt af van de magistratuur zelf. Van zelfreinigend vermogen. En precies daar wringt het. Want macht geef je niet graag uit handen. Zeker niet als je al decennia hoort dat je onaantastbaar bent zolang je het netjes verpakt. Maar laat dit helder zijn. Onafhankelijkheid is geen immuniteit. Terughoudendheid is geen vrijbrief. En vertrouwen ontstaat niet omdat je zegt dat je het verdient, maar omdat je laat zien dat je jezelf durft te corrigeren. Als dat niet gebeurt, holt het systeem zichzelf uit. Stil. Beleefd. Zonder sirenes. Tot burgers afhaken en denken, het recht is er wel, maar niet tegen zichzelf. De thermometer liegt niet. De vraag is alleen wie nog durft te zeggen dat we koorts hebben. #rechtsstaat