hoai pham

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

1. Phố là nơi cư dân tập trung lại sinh sống từ thời cổ đại. 1 thành phố bắt đầu từ 1 vị trí thuận lợi nhất của 1 làng nhỏ, có bến sông hoặc có ngã ba. Người ta đến để giao thương, sau tổ chức thành một khu chợ với mọi ngóc ngách đều là nơi bán hàng. Rồi có người tới cung cấp dịch vụ gián tiếp cho người buôn bán, ví dụ dịch vụ khiêng hàng gánh hàng (sau gọi là logistic) ăn uống, lưu trú, khám chữa bệnh... Vua chúa cũng đóng dinh đóng phủ ở đó để thu thuế dễ dàng, trí thức đến để làm việc cho vua chúa, đào tạo người quản lý XH nên hình thành các trường học. Và xã hội đen xuất hiện, cung cấp vay nặng lãi, mại dâm, cờ bạc, đề đóm, giang hồ, .... Từ thành Baghdad ở Iraq hay Athens ở Hy Lạp hay Tây An ở TQ hay Thăng Long, Huế....đều không khác. Các đô thị thường có 1 con sông chảy qua, hoặc gần 1 cái hồ. Nguồn nước ngọt là yếu tố đầu tiên để 1 xã hội cư dân có thể hình thành.

Vì mật độ dân tập trung đông trên 1 diện tích hẹp, nên nhà phố thường rất nhỏ, san sát nhau, nơi người ta tận dụng từng mét vuông để bán buôn. Càng gần trung tâm, càng gần chợ thì giá nhà càng cao vì tính tiện lợi. "Nhất cận thị, nhị cận giang", tức nhất là cạnh chợ, nhì là cạnh sông (hem phải bị tật cận thị ở mắt nhen mấy bé). Gần chợ dễ làm ra tiền, có hàng gì đem ra ngồi 1 chút là cũng có người tới mua, nếu cần gì thì cũng vài phút sau là có ngay. Những làng mạc xung quanh phố thị là nơi cung cấp nông sản, nhân lực. Sáng sớm mở cửa thành, người dân cần lao sẽ ào ào vào kiếm tiền. Tối, dòng người ngược lại trước khi cửa thành đóng. Bây giờ dòng xe ra vô các Tp lớn vào cuối tuần hay ngày nghỉ lễ cũng theo quy luật này. 

2. Xã hội loài người vận hành vậy cho đến khi internet ra đời, và ngồi nhà mua sắm chỉ với cái ĐT, không cần đi ra chợ nữa, chuyện hoang đường cách đây 30 năm. Và nhiều người ở phố chục năm nhưng không có gì trong tay, vì trên phố đất chật người đông, người khôn nhiều vô kể, trí tuệ mình lèo tèo, làm không có nhiều tiền. Rồi chán nản, thấy phố ngột ngạt, chọn cách "bỏ phố" để "về quê". Nhưng lại cực đoan, về quê là chê phố quá trời, y chang như cái lúc họ lên phố và chê quê của họ vậy.  

Phố và quê không phải là 2 khái niệm đối lập, trái nghĩa. Nó là những hình thái của xã hội loài người. Ở đâu cũng có cái hay và cái dở, cái thuận lợi và cái bất cập, mình không nên "nhị nguyên ", cứ phải bỏ cái này để chọn cái kia, khen cái này và chê cái kia. Ở Mỹ cũng được mà ở VN cũng được, trái đất nhỏ xíu. Chọn định cư ở siêu đô thị chục triệu dân hay đô thị nhỏ vài trăm ngàn dân,  hoặc chọn sống nông thôn miền núi hải đảo hay bất cứ nơi đâu mà mình thấy người khoẻ mạnh, vui vẻ, ngủ ngon ăn ngon, cuộc sống có chất lượng....là lựa chọn của mình. Đâu có gì mà ầm ĩ, lúc thì em bỏ quê lên phố, lúc thì em bỏ phố về quê. 

3. Mình sống ở "phố" thì dành nhiều thời gian đến "quê" để nạp năng lượng, hít không khí sạch mùi khói xăng, lấy sự yên lặng cho tâm hồn thư thái, nhìn xa nhìn rộng cho tầm mắt nó mênh mông. Ngược lại sống ở quê thì cũng phải thường xuyên lên phố để mua sắm, chìm đắm trong không khí náo nhiệt, tất bật, vội vã để cần phải nhanh hơn 1 nhịp, không bị xã hội lãng quên.

4. Trong mỗi người, phải luôn có phố và có quê.