Thukydides, Kerkyra’daki iç savaşı anlatırken siyasal krizlerin önce dili bozduğunu söyler:
“καὶ τὴν εἰωθυῖαν ἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει”
“İnsanlar, kelimelerin yerleşik anlamlarını kendi davranışlarını haklı gösterecek şekilde değiştirdiler”
Thuk. 3.82
Ardından ölçülülüğün korkaklık, ihtiyatın ise ihanet sayıldığını anlatır. Çünkü toplumlar önce kurumlarını değil, ortak anlamlarını kaybeder.
Kamusal iradenin çeşitli yorumlarla etkisizleştirilmeye çalışıldığı dönemlerde mesele yalnızca hukuk değildir. Hukuk ile meşruiyet arasındaki bağ aşındığında insanlar zamanla oylarının değil, anlamlarının da geçersizleştiğini hissetmeye başlar. Ve bir devlet için en büyük kırılmalardan biri tam da budur: kurumların ayakta kalıp ortak gerçekliğin çözülmeye başlaması.
Theokritos'un eidyllion'ları gibi Yunan literatüründe nispeten niş bir eser bile 1940'ların muazzam çeviri hareketinde Türkçeye çevrilmiş! Hem de büyük klasik filologlarımızdan Suat Sinanoğlu tarafından. Hayran olmamak mümkün değil! Kendisinin hem yüksek lisansını hem doktorasını da Yunan bukolik şiiri üzerine yapmış olduğunu belirtelim.
Sinanoğlu "Yunan Çoban şiirleri" adı altında iki cilt olarak planlamış ama ben ikinci cildini hiçbir yerde göremedim. 1949'da yayınlanan ilk ciltte Sinanoğlu Theokritos'un sahte veya şüpheli şiirlerine yer vermediğini, bunların diğer bukolik şairlerin de olacağı ikinci ciltte yer alacağını belirtmiş. Bu ikinci cilt zannımca hiçbir zaman yayınlanmamış.
Son olarak Sinanoğlu'nun çevirisi için yazdığı ön sözünden aldığım Theokritos'un şiiri üzerine olan şu muhteşem yorumunu ekleyeyim:
"Seçtiği sahalar, bu sahaların çeşitliliği de gösteriyor ki Theokritos'un şiir anlayışı, yaşadığı devrin anlayışıdır. Önce de söylendiği gibi, Theokritos Hellenismus edebiyatının umumi vasıflarını haiz olmakla beraber, şahsi bir sanata erişebilen yegâne büyük şairdir: muhteşem, ağır başlı mevzulardan kaçınmayı, uzun eserler yazmamayı, etrafındaki dünya ile alâkalanmayı başkalarından öğrenmiştir; günlük hayatın gizli güzelliklerini, tatlı taraflarını lirik eda ile terennüm etmeyi ona kendi şair gönlü öğretmiştir. Theokritos çoban Daphnis'in efsanevi dünyasını, Kyklops'un insanı eğlendiren aşkını, Thyonikhos'un başına gelen felâketi, iki çobanın biribirlerine meydan okurken karşılıklı ettikleri ağır hakaretleri, zavallı Simaitha'nın acıklı macerasını, epik dünyadan aldığı Hylas hikâyesini, Dioskurların yiğitliğini hep aynı ruhla yaşar, aynı lirik eda ile, aynı musiki dolu mısralarla terennüm eder; muhtelif dünyalardan aldığı bu çeşitli mevzuları kendine has bir tarzda işler. Theokritos'un şiiri ihtişamı, yüceliği olmıyan bir şiirdir, fakat bu şiirin etraftaki dünyaya nüfuz kabiliyeti çok büyüktür. Bu şiir samimîdir, tatlıdır, zariftir; teferruata dalar, gönlün sırlarını deşer, ruhun en gizli köşelerine sokulur, elegiak, modern manası ile idilliktir. Onda daimi bir humour mevcuttur. Bu şiir — Hellenismus devrinde nadir şey! — ilhamın sâf kaynağından akar. " (XIII-XIV)
Yunan harfli Türkçe olarak yayınlanmış 1908 tarihli "Meşhur Nasreddin Hoca ve Belagat-ı Mezhake yani Gülmekliğe Sayeste Mesuliyet" başlıklı metindeki birkaç fıkra ile Nasreddin Hoca'nın eşeği ile başından geçenlere yolculuk edeceksiniz.
https://t.co/1BszBAtaNo
HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ
https://t.co/7WhIJLQd7N
HRİSTİYAN TALİMATI
YANİ
HRİSTİYAN DİNİNİN
BAŞLICA TALİMATI ÜZERİNE
SUAL U CEVAPLAR VE MÜLAHAZALAR
STAMBOLDA
ASMA ALTINDA
A. MİNASİANIN TABHANESİNDE
1870
İmdi biz Allahın cinsi olduğumuz takdirde, Allahı altuna ya gümüşe ya taşa, adem sanaatının ve hünerinin oymasına benzer zann etmek gerek değiliz.(Praks. ız. 29.) İmdi Allahı kime benzetirsiniz? ve onu ne misale benzetirsiniz? His. m. 18.
https://t.co/u2CGfg8qUS
1870 tarihli Hristiyan Talimatı eserinden:
Kendine oyulmuş put yapmayasın, ne de yokarıda gökde, ya aşağada yerde, ya yerin altındaki sularda olan nesnelerin hiç bir benzeyişini; onlara secde etmeyesin, ve onlara ibadet etmeyesin; 👇🏻 https://t.co/u2CGfg8qUS
zira ben Allahın Rabb benden ikrah edenlere, babalar günahını oğulları üzerine üçüncü ve dördüncü silsileyedek yoklayan yağur Allah ım; ve beni sevenlere ve tenbihlerimi saklayanlara bin silsileyedek ihsan ederim; (b tenbih. Eks. k. 4.)
https://t.co/u2CGfg8qUS