Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO)

RN, NO,midwive, Clinical instructor, Content Creator, Tutor, maternal and child health Consultant.
🤰🤰🍼💉🤒👩‍👦⛑️

# Okoa maisha ya mama na mtoto.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

- Hivi ni baadhi ya vipimo tu, ila mtoa huduma wako anaweza kuongeza vipimo vingine, kulingana na mazingira, historia ya mjamzito kwa ujumla na mumuwe, n.k
- Hivyo kwa ushauri zaidi unaweza kwenda kituo cha afya au hospitali iliyo karibu yako.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Vipimo vya muhimu kufanya katika udhurio la kwanza kwa mama mjamzito.
. Kipimo cha mkojo (urinalysis)
. Magonjwa ya zinaa
. Saratani ya shingo ya kizazi
. Kiwango cha sukari
. Malaria
. Shinikizo za damu
. Uzito
. Kimo / urefu
. Ultra - sound.
#afyayamamanamtoto
#unicef
#afya

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Ambapo hutoa muda mwingi kwa virutubisho na maji kurudishwa (kufyonzwa) kwenye mwili na kupelekea haja kubwa kuwa ngumu kwa uhaba wa maji kwenye haja kubwa.
#afyayamamanamtoto
#afya
#WHO
#elimukwaumma.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Kwanini Wajawazito Hupata Haja Kubwa Ngumu (Constipation).

Kipindi cha ujauzito mwili huzalisha kiwango kikubwa cha homoni ya "progesterone" ambayo husababisha misuli ya utumbo kutokufanya kazi vizuri (relax) kusafirisha vitu na kusababisha chakula na taka kutembea taratibu,

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Je unajua kutokutumia vidoge vya Vitamini B9 (Folic Acid) kabla ya ujauzito au miezi mitatu ya awali ya ujauzito inakuweka kwenye hatari ya kupata mtoto mwenye ubongo wazi/ ubongo mdogo/ bila ubongo kitaalamu "anencephaly".
#mahudhulioyotekliniki
#mimbasalama
#elimukwaumma

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Mdomo sungura unarekebishika, chukua hatua.
#afya
#WHO
#UNICEF
#Wizarayaafya

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Je unajua muda sahihi wa kujua jinsia ya mtoto wako akiwa tumboni kwa kutumia "ultrasound"?

Ni kuanzia wiki ya 20 unaweza kujua jinsia ya mtoto wako.
#afya
#magonjwayamamanamtoto
#WHO

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Tatizo la kunuka mdomo au kutoa harufu mbaya kinywani kitaalamu hujulikana kama "halitosis", ambayo utokana na sababu mbalimbali kama vile, magonjwa ya fizi, ukosefu wa unyevuunyevu mdomoni, kutokusafisha kinywa,kutokusafisha kinywa vizuri, kukaa muda mrefu bila kuongea, n.k

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Halitosis ni tatizo ambalo linaweza kuondolewa kabisa ( to be eliminated) kwa njia mbalimbali kama vile:-
Kusafisha kinywa kwa namna sahihi na kwa muda sahihi, kutokukaa muda mrefu bila kuongea, kutoacha kinywa kikavu kwa muda mrefu, n.k

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Unajua ni lini kichwa cha mtoto kinafunga?

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Sehemu / mishipa (veins) mtoto anazoweza kuchomwa kifaa (IV cannula) kwa ajili ya kupitisha dawa au maji dawa

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Na kama utaitunza nje friji, basi itumike ndani ya masaa 12.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Namna ya Kutengeneza Mbadala wa ORS ukiwa Nyumbani.
Ni vema kutumia ORS kutoka hospitali au sehemu nyingine ya kutolea huduma za afya, ila ikishindikana basi unaweza kufanya yafuatayo kama mbadala wake huku ukijiandaa kununua ile inayotakiwa.
- maji Safi na salama = Lita 1.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

- sukari = vijiko 6 vya Chai
- Chumvi = 1/2 (nusu) kijiko cha Chai.

Baada ya kuwa na hivyo vitu, unatakiwa kuvichanganya kwapamoja, baada ya kupata huo mchanganyiko, unaweza anza kumpa mtoto au mhusika.

Kama utaitunza kwenye friji basi itumike ndani ya masaa 24.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

Je Wajua?
Mama mjamzito aliyekuwa na uzazi pinganifu (obstructed labour) anatakiwa kukaa na mpira wa mkojo (urinary catheter) kwa angalau siku 7 hadi 14 baada ya kufanyiwa upasuaji au kujifungua.
Lengo la kufanya hivyo ni kumkinga mama dhidi ya "Fistula"

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

KIWANGO SAHIHI CHA DAMU KWA MJAMZITO (Normal Hb in pregnancy women).

Kiwango cha damu kinachohitajika kwa mama mjamzito ni kuanzia 11g/dL na kuendelea (Hb > 11g/dL)

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

- Kula mlo usio salama kiafya.
- Matumizi ya pombe kupita kiasi.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

VIATARISHI VYA MAGONJWA YASIYOAMBUKIZWA.
-matumizi ya sigira / bidhaa za tumbaku.
- kuongezeka kwa shinikizo la damu.
- uzito mkubwa / uliyopitiliza.
- kiwango kikubwa cha sukari (hyperglycemia).
- kiwango kikubwa cha mafuta mwilini
- Kutokufanya mazoezi.

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

JE UNAJUA CHANJO DHIDI YA "Tetanus" INAKULINDA KWA MUDA GANI?
TT1: haikulindi Kwa muda wowote
TT2: inakulinda Kwa mwaka mpaka miaka mitatu (1 - 3).
TT3: inakulinda Kwa miaka 5
TT4: Inakulinda Kwa miaka 10.
TT5: Inakulinda Kwa miaka yote ya uzazi (childbearing years)

[Dagoa Afya Ya Mama Na Mtoto (DAMAMO) @isayaobedi2]

CHANJO DHIDI YA KIFUA KIKUU (BCG).
Ugonjwa wa kifua Kikuu hukingwa Kwa chanjo ya "Bacille Calmette-Guérin (BCG)" ambayo hutakiwa kuchomwa mapema baada ya mtoto kuzaliwa.