@aykiri Karsılaşmanın bu aşamasinda yüzde yüz net olmayan bir penaltı verilmez.Neredeyse uzatmalar ve maç bitmis En azından karşıliklı penaltılar belirlemeliydi.Adaletli bir karar değil...
Çin Amerika'nın çağını bitiriyor. Savaşarak değil, kuşatarak.
500 yıllık imparatorluk tarihini inceleyen Ray Dalio yeni bir makale yayınladı.
İçindeki bir cümle, önümüzdeki on yılı özetliyor.
"Bu savaş o kadar ince yürütülecek ki, savaşıldığını bile göremeyeceğiz."
Dalio diyor ki bir çağ kapanıyor, yenisi açılıyor.
Ama ortada ne ordu var, ne tank, ne de patlama.
İşte bu yüzden kimse fark etmiyor.
Anlatıyorum.
Bu cümle, Dalio'nun boş yere ortaya attığı bir tahmin değil. Aylarca süren bir gözlemin sonucu.
Dalio geçtiğimiz aylarda bir ay Asya'da kaldı, on gününü Çin'de geçirdi, en üst düzey liderlerle konuştu.
Döndüğünde tek bir sonuca varmıştı.
Dünyanın merkezi Amerika'dan Çin'e kayıyor. Bunu sağlayan da bir ordu ya da bir savaş değil. Çok daha eski bir yöntem.
O yöntemin tarihte bir adı var.
Haraç sistemi.
Şöyle açıklayayım.
İki bin yıl boyunca Çin, çevresindeki ülkelerle eşit bir ilişki kurmadı. Onun yerine bir aile düzeni kurdu. Merkezde Çin durur, etrafında daha küçük ülkeler. Küçük ülkeler merkeze saygı gösterir, karşılığında korunur ve kazanır.
Bu düzende Çin'in savaşmasına gerek yoktur. Gücünü göstermesi yeter. İstemediği şeyi yapan ülkeyi vurmaz, sadece ona istediğini vermez.
Dalio bunu bir oyun benzetmesiyle anlatıyor.
Batı satranç oynar, amacı rakibin şahını öldürmektir. Çin ise Go oynar. Go'da kimseyi öldürmezsin, rakibini yavaşça çevreler, nefes alanını daraltır, hamlesiz bırakırsın.
Çin'in dünyaya yaptığı işte budur.
Kimseyi öldürmeden, etrafını sararak teslim almak.
Peki bu kuşatmayı gerçekte neyle yaptı?
Orduyla değil, hammaddeyle.
Bugün modern sanayinin can damarı olan ne varsa, büyük kısmı Çin'in elinde.
Nadir toprak işlemenin yaklaşık yüzde 90'ı, dünya güneş panellerinin yüzde 90'ı, elektrikli araba bataryalarının dörtte üçü Çin'den çıkıyor.
Bir ülke ister telefon yapsın, ister araba, ister füze, yolu er ya da geç Çin'den geçiyor.
Çin kimseyi işgal etmedi.
Sadece herkesin muhtaç olduğu hammaddeyi ve üretimi sessizce eline aldı.
Bunun gerçek gücü, ekonomiler zayıfladığında ortaya çıkıyor.
Hürmüz krizinde enerji fiyatları yükseldi, ülkeler hem pahalı enerjiyle hem dolar sıkıntısıyla boğuşmaya başladı.
Bir ekonomi zayıfladıkça, üretimi elinde tutanın sözü daha çok geçer oldu.
Çünkü kural basit.
Hammaddeyi tutan, zayıflamış bir ekonomiye dilediğini dayatabilir.
Bu mantık binlerce yıllık.
Sun Tzu, Savaş Sanatı'nda şöyle yazmıştı: "Kazanan ordu önce kazanır, sonra savaşır."
Yani gerçek zafer, savaş başlamadan kazanılmış olandır. Çin de bugün tam olarak bunu yapıyor.
Dalio'nun tezi şu: Dünya bu sisteme geri dönüyor.
Bakın son aylarda ne oldu.
Devlet başkanları birbiri ardına Pekin'e akın ediyor, Xi ile arasını iyi tutmaya çalışıyor.
Dalio bunu doğrudan "haraç ödemek" diye tanımlıyor.
Trump'ın tonu bile sertlikten yumuşaklığa döndü.
Amerika'nın savunma bakanı Asya'da uzlaşmacı bir konuşma yaptı.
Yani henüz hiçbir çatışma yaşanmadan, taraflar çoktan yeni düzendeki yerlerini almaya başladı.
Peki Amerika neden direnmiyor?
Çünkü bütün dünya bir şeyi fark etti.
Amerikan halkı artık uzun bir savaşı göze almıyor, Hürmüz'deki son krizde bu açıkça görüldü.
Dalio'ya göre liderler artık şuna inanıyor: Çin Tayvan'a baskı yapsa bile, Amerika askeri olarak karşılık vermez.
Bir süper güç, dövüşemeyeceğini bir kez gösterdiğinde, etrafındaki herkes saf değiştirir.
Peki Çin'in elindeki en büyük koz ne?
Tayvan.
Dünyanın en gelişmiş çiplerinin neredeyse tamamı Tayvan'da üretiliyor.
Dalio'nun cümlesi çok keskin: "Yapay zeka her şeydir. Tayvansız yapay zeka hiçbir şeydir."
Çin'in tek yapması gereken, Tayvan'dan çıkan çip akışını keseceğini ima etmek.
Bu ima bile dünya borsalarını sarsmaya yeter.
Üstelik Çin 2028 sonunda kendi çipini üretmeyi hedefliyor, dünya hâlâ Tayvan'a bağımlıyken.
Yani Çin, Tayvan'ı tankla değil, sadece bir musluğu kısma tehdidiyle eline alabilir.
Şimdi en başa, o oyuna dönelim.
Tarihte imparatorluklar hep satranç oynadı. Karşısındakini vurarak yükseldi, bir çatışmada da gücünü yitirdi.
Bu kez ise tahtada Go oynayan biri var. Go'da ise rakibini devirmen gerekmez.
Onu öyle bir kuşatırsın ki, hamle yapacak yeri kalmaz.
Dalio'nun kendi sözleriyle: "Sadece güce sahip olmak, onu göstermek ve hiç kullanmak zorunda kalmamak, en etkili yöntemdir."
İşte Dalio'nun gördüğü tablo bu.
Koca bir çağ kapanacak, ama o kadar sessiz olacak ki çoğumuz farkına bile varmayacağız.
Bir not.
Bunlar Dalio'nun tahminleri, kendisi bile üçte bir ihtimalle yanıldığını söylüyor.
Ama 500 yıllık imparatorluk tarihini inceleyen birinin bu sözleri, en azından durup düşünmeye değer.
Sen bu konu hakkında ne düşünüyorsun?
Gelişmeleri takip ediyorum, sizi bilgilendireceğim.
@muhendisyenn Iki skora , galibiyete tutunarak ,kendini dev aynasında gören bir toplumun , aynası temsilcilere öfke kusmak ; ezilmişliğin , umutsuzluğun bir tezahürü.kesinlikle eleştirilmeli de ; kazanmadan konvoy, alkış tufan yapan sistemi , duygu zıplamalarını napıcazzz?
@fabianhrodney Katilıyorum , bilimsel bir kanıt olmasa da ama alıngan bir toplumuz herkes bozulmuş:))80 milyonluk genç nüfusu cok bir ülke olarak başarısızlikların fazla oluşunun altında çalışma disiplini , beslenme , yatırımların öncelikleri vb gibi daha bir çok neden sayılabilir.
@AvMuge ekonomik güç , belli bir sınıfa dahil olma gerekliliği ve secimi yaptıran sistem kurulmuş ,sıkıysa bunu yıkalım ,sonra konuşuruz., bayrak , milliyet , inanç masallarini .Yani hiç bir zaman ama yine de siz bilirsiniz ...
@aresbilgi Nagi ve şürekkası portekizce bilmiyor iyi ki , Nobre yi de kendileri gibi maymun ederlerdi diyecem ama arkadaş tr de böyle ucuz toplara çıkmayacağını öğrenmiştir.Suyun üstünde kalmayı başardı .Şampiyonluk hakkı...
@beyzagemici_fp Bu yarışmada bir sürü karektersiz , karrkterliyim taklidi yaparken ; fatura aşık olanlara , flortünü aldatanlara , konuşma sorunu yaşayanlara kesildi .Öte yandan b8r kısmi kurgu olan tv programi senaryolari ve rol dagitimi daha hasarsız olmali ama burada duygusal zayiflik vargibi
@sokakkedisitv kompleks, başarısızlık ,eziklik,çocukken uğranılan istismarın yansımaları var bu haber ve https://t.co/9CLa4Bqz7q,ruh hastası da tezahütat yapip alkışlayanlar anasız babasız,ağaç kovuğundan çıkma belliki.
@MuzikveTV Yaa bu kadar aptal olamazlar .Ana sınıfına ders verir nitelikte rollenmeler.Komik bi yarışma ,aygır gibi ortada dolaşan bazı yarışmacılar ; leylek gibi kalmış ,bariz kilo vermiş başka bir yarışmacıya " yemeklerimizi yedi, çaldı, biz aç kaldık " diye saldırıp duruyo.Cevap yok:))
@MuzikveTV Tv showunun kurgusal dokunuşlarınin bol olması ; gerçek hayatta da benzer karakterde olabilecek leş yarışmacı profillerin yok sayilması anlamına gelmiyor .bkz nagi, ramo ve bazı silik kızlar ve erkekler .