ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ

Cỏ Chi Lan sống trong hang núi sâu, không vì ở chốn không người mà không thơm…

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

+ Xây cái móng tri thức thật trước khi lắp đòn bẩy hệ thống.

Đúng như lộ trình 3 cấp học ở Na Uy: phải đọc sách giấy và viết tay cho chắc cái gốc rồi lên cấp 3 mới dùng AI để mở rộng biên độ. Công nghệ vốn chỉ là bộ khuếch đại những gì có sẵn bên trong người dùng nó. Khi bạn đã có trải nghiệm thực chiến dày dạn, có vốn tri thức đặc thù và tiêu chuẩn thẩm mỹ nghề nghiệp rõ ràng, AI giúp bạn giải phóng sức lao động lặp lại rất tốt. Ngược lại, khi cái nền bên trong còn rỗng mà đã vội giao phó hết cho hệ thống tự động, thứ duy nhất được sản xuất hàng loạt chỉ là những nội dung trơn tru nhưng vô hồn giống hệt ngoài thị trường. Đó cũng là lý do mình rất tự tin khi có Lan Phinh và thực sự em ấy cũng cực kỳ vượt trội về mặt tư duy để giúp mình bắt đầu tự động hoá hệ thống (vì cái nền của em đã rất vững chắc rồi).

+ Chủ động thiết kế "vùng không màn hình" để bảo vệ hệ thần kinh.

Khi xung quanh ai cũng khoe tốc độ làm việc x5 x10 nhờ công cụ mới, người làm chuyên môn rất dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn ngầm, lúc nào cũng sợ mình chậm chân hơn người khác nên phải cắm mặt vào màn hình liên tục. Mình chọn coi những khung giờ đọc sách giấy, làm vườn sau 12h trưa, nấu bữa tối trước 6 giờ chiều và ngắt kết nối hoàn toàn khỏi thông báo là chi phí bảo trì bắt buộc cho bộ não. Khi hệ thần kinh không bị đặt trong tình trạng quá tải thông tin mỗi ngày, mình mới giữ được sự tĩnh táo để nhìn xa và làm ra những sản phẩm có giá trị sống lâu dài.

...
Rút cuộc,

Thế giới bên ngoài cập nhật công nghệ nhanh đến đâu là chuyện của thời đại, còn việc giữ lại tốc độ nào cho sự trưởng thành của con cái và chiều sâu công việc của chính mình vẫn luôn là lựa chọn nằm trong tay mỗi người.

#linhphan

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Vì sao một đất nước số hóa gần như hoàn toàn lại quyết định cất iPad và chặn AI ở trường tiểu học?

Gần 10 năm trước khi đăng ký thành lập doanh nghiệp ở Na Uy, mình chỉ mất có 10 phút để thao tác đăng ký là đã nhận được ID doanh nghiệp và sẵn sàng mọi hoạt động kinh doanh, ko cần làm gì thêm, cũng ko cần ra khỏi nhà. Gần như mọi thủ tục hành chính, ngân hàng hay y tế hàng ngày đều đã đưa lên mạng từ lâu lẩu lầu lâu... từ trước cả khi mình mới sang đây.

---

Và tới giờ, chứng kiến đất nước đó đột ngột siết chặt công nghệ trong trường học, mình nhìn thấy rất nhiều chuyển động đáng suy ngẫm:

. học sinh tiểu học từ lớp 1 đến lớp 7 cấm hoàn toàn điện thoại và đồng hồ thông minh cá nhân trong cả giờ học lẫn giờ ra chơi; bậc cấp 2 cũng áp dụng nghiêm ngặt quy định trường học không điện thoại để tụi nhỏ quay lại giao tiếp trực tiếp với nhau (cái này thì là quy định từ lâu lắm rồi)

. bắt đầu từ học kỳ mùa thu năm nay, chính phủ chính thức khóa quyền truy cập các công cụ AI tạo sinh đối với toàn bộ học sinh tiểu học (tiểu học là hết lớp 7), chặn ngay từ hạ tầng thiết bị và trình duyệt của nhà trường

. cắt giảm ngân sách mua máy tính bảng cá nhân cho học sinh nhỏ tuổi, dồn hàng trăm triệu krone đưa sách giáo khoa in giấy quay trở lại bàn học (dù trước đó trường học ở đây vốn trang bị miễn phí cho tụi nhỏ từ balo, sách vở bút thước tới máy tính cá nhân riêng)

. lên cấp 2 (13 đến 16 tuổi), học sinh chỉ được tiếp cận AI từng bước dưới sự giám sát của giáo viên, với điều kiện bản thân giáo viên đó cũng phải được đào tạo đủ năng lực trước

. chỉ khi bước vào cấp 3 (16 đến 19 tuổi), nhà trường mới khuyến khích học sinh dùng AI kèm tư duy phản biện để chuẩn bị cho bậc đại học và thị trường lao động

. song song với trường học, chính phủ thúc đẩy luôn dự luật nâng độ tuổi tối thiểu được phép tự mở tài khoản mạng xã hội lên 16 tuổi kèm cơ chế xác minh độ tuổi bắt buộc

. tụi nhỏ ở nhà không có bài tập, có thì chỉ là đọc sách hoặc làm bài tập viết tay nên hầu như cũng ko dùng máy tính hay là AI gì cả (ít nhất là 2 bạn nhỏ nhà mình là như vậy)

...

Không tự nhiên mà một quốc gia thừa tiền bạc và hạ tầng kỹ thuật số lại chấp nhận chi thêm ngân sách in sách giấy và chủ động làm chậm tốc độ chạm vào AI của tụi nhỏ. Khi quan sát cách họ điều chỉnh chính sách dựa trên dữ liệu thực tế, mình nhìn thấy nhiều tầng nguyên nhân sâu hơn thế.

▪️ việc cất bớt màn hình xuất phát từ sự dũng cảm nhìn thẳng vào những con số thống kê sau 10 năm hào hứng đưa thiết bị số vào lớp học quá sớm: 1/4 học sinh Na Uy bị ghi nhận có kỹ năng đọc hiểu rơi xuống dưới mức tối thiểu của khối OECD.

Cục Giáo dục Na Uy gọi thẳng lý do phải chặn AI ở bậc tiểu học là để tránh "cái bẫy đường tắt" (shortcut trap). Bộ não con người vốn có phản xạ sinh học là tiết kiệm năng lượng. Khi một đứa trẻ chưa đọc thông viết thạo, chưa trải qua cảm giác chật vật tự ghép từng ý rời rạc thành một câu hoàn chỉnh mà đã có công cụ trả lời hộ trong tích tắc, não bộ sẽ lập tức chọn cửa nhàn. Bỏ qua độ ma sát của việc tự đọc, tự viết tay và tự nháp sai, các khớp nối thần kinh phục vụ cho tư duy độc lập đơn giản là không có cơ hội hình thành.

▪️ trong khi ở rất nhiều nơi, cuộc chiến giằng co với điện thoại và thuật toán mạng xã hội bị đẩy hết về cho từng gia đình tự xoay xở trong sự bất lực, thì Na Uy giải quyết nó ở cấp độ hạ tầng tập thể.

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Ở góc nhìn tâm lý học hành vi, một phụ huynh rất khó cấm con mình dùng điện thoại hay mạng xã hội năm 12 tuổi nếu toàn bộ bạn bè trong lớp của con đều nhắn tin hẹn hò nhau trên đó mỗi tối, vì cấm đồng nghĩa với việc biến con mình thành đứa trẻ lạc loài. Nhưng khi toàn bộ trường học cùng khóa điện thoại và luật pháp nâng cái sàn độ tuổi mạng xã hội lên 16 cho mọi đứa trẻ như nhau, nỗi sợ bị bỏ rơi khỏi đám đông cũng đỡ đi phần nhiều. Báo cáo của Viện Y tế Công cộng Na Uy sau khi áp dụng trường học không điện thoại cho thấy kết quả rất rõ: nạn bắt nạt qua mạng giảm mạnh, độ tập trung cải thiện và tỷ lệ học sinh (đặc biệt là nữ sinh) phải tìm đến chuyên gia tâm lý vì lo âu giảm xuống đáng kể.

▪️ nhiều người sốt ruột sợ rằng không cho trẻ con dùng AI từ cấp 1 sẽ làm tụi nhỏ tụt hậu trong cuộc đua tương lai. Nhưng sau đó thì sao?

Một đứa trẻ biết gõ câu lệnh nhờ máy làm bài hộ từ năm lên 8 thực chất chẳng hề làm chủ công nghệ, tụi nhỏ chỉ đang học cách phụ thuộc vào đáp án ăn liền. Khi hệ thần kinh non nớt bị dội bom thông tin bề mặt liên tục và quen có kết quả ngay lập tức, làm gì còn đứa trẻ nào đủ kiên nhẫn ngồi đọc hết một cuốn sách dày hay giải một bài toán khó mất cả buổi chiều? Cái sàn của năng lực đọc hiểu sâu, tính toán gốc và sự lành mạnh về tâm lý ở 10 năm đầu đời có vững, thì lên 16 tuổi các em mới có đủ vốn liếng tư duy để kiểm chứng và chỉ huy máy móc.

▪️ thực ra chẳng có quyết định chính sách bền vững nào mà không đi kèm sự đánh đổi. Để bảo vệ quá trình trưởng thành tự nhiên của bộ não trẻ con, ngành giáo dục Na Uy chấp nhận tốn kém ngân sách mua lại sách giấy đắt đỏ, mất công đào tạo lại đội ngũ giáo viên, và chấp nhận để lớp học tiểu học của mình trông có vẻ "thủ công", chậm chạp hơn những khẩu hiệu trường học AI hào nhoáng ở nơi khác. Họ không thiết kế trường học để tạo ra những đứa trẻ lên 7 biết thao tác công cụ nhanh như người lớn, đổi lại, họ giữ nguyên vẹn cho tụi nhỏ quyền được sai, được chậm và được tự nghĩ bằng cái đầu của mình.

...

Tất cả những điều này không chỉ làm mình suy nghĩ về tầm quan trọng của một môi trường biết đặt con người lên trước công nghệ, mà còn chạm trực diện vào mindset làm nghề và kinh doanh độc lập của mình mấy năm gần đây. Dù bản thân mình sử dụng AI mỗi ngày và tự xây dựng cả hệ thống trợ lý ảo riêng để vận hành công việc, mình vẫn giữ những nguyên tắc bất dịch:

+ Không bao giờ giao bước suy nghĩ đầu tiên cho máy móc.

Cái bẫy đường tắt ở người lớn đi làm còn tinh vi hơn trẻ con nhiều, vì nó thường khoác chiếc áo mang tên "tối ưu hiệu suất". Chỉ cần vài phút gõ lệnh là có ngay một bài phân tích dài cả ngàn chữ hay một khung giáo trình trông rất kêu. Nhưng cứ mỗi lần cần giải bài toán chiến lược khó hay lên cấu trúc sản phẩm mới, mình vẫn in tài liệu ra giấy A4 chừa lề rộng, cầm bút tự gạch xóa và tự lội qua đống dữ kiện ngổn ngang trước tiên. Bỏ qua độ ma sát của việc tự đọc, tự đối chiếu và tự bóc tách vấn đề thực tế, cơ bắp phán đoán chuyên môn của người làm nghề sẽ teo đi lúc nào không hay.

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@MayMay752746 Dễ thương ạ.

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Ông bà cha mẹ thời nay thật nhiều nỗi lo…
Trên 10t là phải theo dõi rồi các cụ nhé.

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@ThanhHong2708 Hé nhô

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@Thaodang1505 Thức uống k ngon. View thôi.

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Đây là chiếc tàu vũ trụ Starship (tầng trên) được SpaceX chế tạo tại cơ sở Starbase (Texas) vừa đáp xuống hôm nay, nó sẽ còn được tái sử dụng cho những lần sau.

Thông số kỹ thuật của tàu Starship V3 thứ 42.

Chiều cao: 52,1m (tương đương với một toà nhà 15 tầng). Đường kính: 9m. Vật liệu chế tạo: Inox 304.

6 động cơ Raptor V3: 3 động cơ tối ưu cho khí quyển (RSL) và 3 động cơ tối ưu cho chân không (RVac). Động cơ Raptor 3 thế hệ mới. Được thiết kế lại để nhẹ hơn, chịu nhiệt tốt hơn mà không cần lớp vỏ bọc tản nhiệt bên ngoài, đồng thời nâng lực đẩy mỗi động cơ lên mức 250 tấn lực.

Khối lượng của tàu Starship tầng trên phụ thuộc vào từng giai đoạn bay, dao động từ khoảng 85 tấn (khi rỗng) lên tới hơn 1.700 tấn (khi nạp đầy nhiên liệu và chở hàng). Khi ghép nối hoàn chỉnh cùng tầng đẩy Super Heavy Booster 22, toàn bộ hệ thống tên lửa cao tới 124,4 m và nặng khoảng 5.300 tấn khi nạp đầy nhiên liệu.

Lớp chắn nhiệt cải tiến. Bao gồm khoảng 18.000 viên gạch gốm hình lục giác. Trên Ship 42, SpaceX bổ sung các viên gạch bo cong tại các mép và gia cố cơ chế giữ gạch nhằm ngăn luồng khí plasma lọt qua khe hở khi hồi quyển ở vận tốc 27.000 km/h.

Tích hợp cổng tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo. Bổ sung 4 cổng kết nối và hệ thống quản lý nhiên liệu siêu lạnh trong môi trường không trọng lực, phục vụ cho việc tiếp nhiên liệu giữa các tàu trên không gian trước khi bay tới Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa.

Cấu trúc đón tay gắp (Catch Pins). Hai chốt chịu lực siêu cứng được gắn ở phần thân trên, cho phép cặp cánh tay cơ khí của tháp phóng tóm gọn con tàu khi hạ cánh thẳng đứng.

[Kekius Invictus @kekiustop]

like a monster

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@Ngoctrinh435268 Tks

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@h0giakhang Xinh

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@H_Grok Quá nham nhở

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

1 vừa 2 phải thôi nha pà…

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@L_xAIs Kkk

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@Jonathan_xSI Kkk

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@Thienvuw Này đẻ bọc điều, số 1 đó

[Ⱨọ₵ ₲łả @hocgiaX]

Rõ ràng, sòng phẳng, mẹ nó, sợ gì…

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

@H_xAIs @elonmusk Yesssss

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Đây chính là chí tình của @elonmusk đối với bạn bè!

Chỉ 48 giờ sau khi ông Jensen Huang bị đuổi khỏi ghế CEO của Nvidia, thì chính Elon Musk, người giàu nhất thế giới đã đích thân ra tay, cố gắng chắn hết mọi nhát dao cho bạn mình.

Ngày 13 tháng 11, ngày thứ hai sau khi Jensen Huang bị hội đồng quản trị đuổi việc, Musk chỉ đăng một từ: "Jensen"

Đêm hôm đó, trên mạng phát động thỉnh nguyện, yêu cầu Nvidia để ông Jensen Huang quay lại. Musk một câu:
"Tôi cũng ký rồi."

Những kẻ bỏ đá xuống giếng cũng xuất hiện. Tác giả viết tiểu sử cho ông Jensen Huang chạy sang New York Times bổ thêm nhát dao dè bỉu: Ông ta cho người phục vụ 1000 đô la tiền boa là đang diễn, sự khiêm tốn của ông ấy toàn bộ là giả tạo.

Musk lập tức khai hỏa "Tên tác giả này chính là đang chiếu cái hèn hạ của bản thân mình lên người Jensen!"

Chưa hết. Ông ấy đăng liên tiếp từng dòng:
"Nhiều thương vụ, chỉ cần bắt tay với Jensen một lần. Không hợp đồng. Không có Jensen, những thương vụ này sẽ bay mất!" ; " Chỉ cần Jensen hứa với tôi về sức mạnh tính toán, ông ấy chưa bao giờ nuốt lời. Tôi chưa từng nghi ngờ!"

Chuyển phát, like, chửi bới, cái gì cũng không thiếu. Garry Tan, chủ tịch YC đứng ra nói "Tôi ký rồi", ông ấy chuyển. Có người khoe lý lịch hội đồng quản trị Nvidia nói "Khó trách Jensen bị đuổi", New York Times còn đăng bài của tác giả tiểu sử để bổ dao. Người thực sự dám đứng ra, phân trần giúp bạn mình cũng chính là Musk.

Cột mốc của giao tình giữa họ:
- Năm 2012, Model S ra mắt, chiếc màn hình lớn chấn động thế giới phía sau, chính là chip của Nvidia.
- Năm 2015, hai người cùng sân khấu GTC, cùng nói về lái xe tự động, cùng nói về tương lai của AI.
- Năm 2016, ông Lão Hoàng tự tay giao chiếc DGX-1 đầu tiên trên thế giới đến OpenAI, Musk có mặt tại chỗ. Trên máy viết: Gửi Elon và đội ngũ OpenAI, vì tương lai của tính toán và nhân loại.
- Năm 2024, 100.000 tấm H100, bắt đầu huấn luyện trong 19 ngày. Jensen Huang nói: "Đây là cấp độ siêu nhân, trên toàn thế giới chỉ có một người làm được. "
- Năm 2026, Tesla tự sản xuất chip, Musk vẫn đứng ra: Chúng tôi sẽ tiếp tục mua lớn từ Nvidia.

Hơn mười năm, từ một chiếc màn hình, đến hàng trăm nghìn tấm card. Không hề có toan tính.

Khi Jensen Huang đang ở đỉnh cao, bên cạnh ông cũng là người bạn này. Khi Jensen Huang rơi xuống đáy vực, mới biết ai sẽ quay lưng, ai sẽ lao xuống đứng cùng với mình

Musk từng tự nói: "Bạn bè chính là những người ủng hộ bạn trong thời kỳ khó khăn. Như câu nói 'hoạn nạn thấy chân tình', những người vẫn ủng hộ bạn khi bạn ở nghịch cảnh, mới là bạn thực sự."

Lần này, ông ấy dùng hành động thực hiện lời nói.

[𝐇 ˣᴬᴵ @H_xAIs]

@jonathan_xAI @elonmusk Bạn bè chính là như vậy…

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Dân miền Tây kiểu: “nói nào ngay…”

[ᒎꪮꪀꪖȶꫝꪖꪀ @jonathan_xAI]

Con “chip” Trung Cộng quả là kinh khủng! Chỉ cần xuất hiện là đủ khiến NVIDIA bay mất 1.700 tỷ USD giá trị vốn hóa trong vòng một tuần. Đúng là một con “chip” có sức công phá hơn cả núi lửa!