Bu hayatta güzel bir yaşam sürmek istiyorsanız, utanç duygusunu reddetmelisiniz.
Birçok insan dış görünüşünden, bedeninden, ailesinden, memleketinden, eski versiyonundan ya da güncel halinde başarılı olamadığı noktalardan ötürü derin bir utanç ve yetersizlik hisleri içinde yaşıyor.
Bu da onları sessizce felç ediyor. Onları daha ürkek ve silik yaşamlar sürmeye itiyor. Oysa utancın önemli bir kısmı, kimliğiniz üzerinde kurulmak istenen dışsal tahakküm ve toplumsal inşa biçimidir.
Onu kabul etmeyi reddetmelisiniz.
Kimseye her konuda mükemmel olmayı vaat etmediniz, hayatınızın her aşamasında en harika halinizle olma zorunluluğuna da sahip değilsiniz. Yanılgılar, düşüşler, saçmalamalar, yanlış anlaşılmalar, sorunlu sosyal çevreler, kısıtlı epistemik kaynaklar hayatın doğal parçalarıdır ve herkesin başına beklenmedik sonuçlar getirebilir. Eskilerin dediği gibi “eksiklik insan içindir.”
Bu yüzden kimse sizin üzerinizde tahakküm kuramaz. Kendinizle ilgili kötü hissettiremez. Biri sizden kendinize dair negatif bir hikaye satın almanızı istediğinde şöyle demelisiniz:
Hayır, benden istediğin çekinmeyi asla göstermeyeceğim. Çünkü bana dair kurmaya çalıştığın sorunlu anlatıyı kabul etmiyorum. Yaşamımı kendi bildiğim doğrularla, en samimi, en çalışkan ve en üretken şekilde yaşamaya devam edeceğim.
Bazen mükemmel olmasam da kendimi geri çekmeyeceğim, bedenimden sakınmayacağım, sosyal bağlarımdan, yeni deneyimlerimden, yaşama tutkusundan kaçınmayacağım. Öğrenmeye ve yeni kaynaklara ulaşmaya devam edeceğim.
Çünkü kendime baktığımda utanılması gereken bir hikaye değil, saygı gösterilmesi gereken azim ve irade hikayesi görüyorum. Eğer utanç duygusunu çok seviyorsan, onu kendi karanlık aynanda sonsuza dek yaşatabilirsin. Ancak beni, kendi içsel huzur ve bütünlüğümle özgür bırak.”
İşte özgürlüğün evrensel sırrı budur. Yazılarımdan memnunsanız, lütfen belirtin. Sizin için üretmeye devam edeceğim.
F. Kafka 25 Ekim 1915'te yayıncısına yazdığı mektupta ''Dönüşüm'' kitabının kapağı ile ilgili şu uyarıda bulunuyor;
''Sayın beyefendi, yakın zamanda Ottomar Starke'ın Dönüşüm'ün başlık sayfası için bir illüstrasyon yapacağını yazmıştınız. Şimdi, muhtemelen tamamen gereksiz bir şok yaşadım. Starke'ın, diyelim ki, böceğin kendisini çizmek isteyebileceği aklıma geldi. Lütfen, bunu yapmayın! Yetkisini kısıtlamak istemiyorum, sadece hikayeyi doğal olarak daha iyi bildiğim için bu isteği dile getiriyorum. Böceğin kendisi çizilemez. Uzaktan bile gösterilemez. İsteğimi iletebilir veya altını çizebilirseniz çok minnettar olurum. İllüstrasyonla ilgili önerilerde bulunacak olsam, şöyle sahneler seçerdim: kapalı kapının önünde ebeveynler ve baş kâtip, veya daha iyisi: aydınlık odada ebeveynler ve kız kardeş, bitişikteki tamamen karanlık odaya açılan kapı açıkken.''
Friedrich Nietzsche’nin Böyle Söyledi Zerdüşt adlı eserinin “Zerdüşt’ün Önsözü” bölümünde insan, “aşılması gereken” bir varlık olarak ele alınır. Nietzsche insanı tamamlanmış bir varlık olarak değil, sürekli bir oluş hâli içinde düşünür. “Kirli ırmak” benzetmesi, insanın içindeki çelişkileri, zaafları ve değer karmaşasını anlatır; burada bir ahlak dersi verilmez, insanın mevcut durumu tasvir edilir. “Deniz” ise bu akışı reddetmeyen, onu içine alıp kendi bütünlüğünü koruyabilen bir güçtür. Metafor, eserin temel düşüncesi olan kendini aşma fikrine bağlanır: önemli olan kusursuzluk değil, insanın kendi karmaşıklığını dönüştürebilecek bir derinliğe ulaşabilmesidir.
“İnsan ağaca benzer; ne kadar yükseğe ve aydınlığa çıkmak isterse, o kadar kök salar yere, aşağılara, karanlığa, derinlere, kötülüğe.”
Friedrich Nietzsche
Black Mirror'ın "White Christmas" adlı bölümünde, insanların fiziksel dünyada da birbirlerini engelleyebildiği bir teknoloji vardı. İnsan ilişkilerinde olumsuzlamanın en radikal biçimi görmezden gelmektir. Nefret etmek, öfkelenmek, hatta eleştirmek bile bir tür ilişkiselliği sürdürür; kişi hâlâ muhatabını ciddiye alır ve onunla bir tür etkileşim içinde kalır. Oysa görmezden gelmek, bir tür sosyal ölüm ya da varoluşsal iptal ediştir.