kiel

MD for Magandang Dalaga.

[kiel @kieldoria]

my bestie will always be my bestie🤍

@Marcbinsssss rest in paradise, my angel! We love you always! 🤍🤍🤍

[Amy 🪄 @Aamyungv]

FUUUUUUUUUUCCCCCCCCCCCKKKKKKKKKKK

[ً zsachie⁷ | GA PINNED📌 @taetwinkle]

LIKE… GETS BA?😭

[민 @_suga_loveme]

여기서 좀 꺼내주세요 맨날 봐 진짜,,,,
춤 추는 윤기를 올만에 봐서 너무 좋다ㅜ

[Come Over ⋆｡˚☽⋆ @lastgloss]

Yoongi was just so insane for this head shake in Hooligan lol

[anne young @mamshiecake]

GRABE YANG FACE CARD NA YAN! GO AHTISA LUMABAN KA! 🔥

#MissUniverse #MissUniverse2025 #Philippines

[John Fedellaga @johnfedellaga22]

Jusok ang Jusa #MissUniverse

[ALTStarMagic 💫 @AltStarMagic]

JUSOK NA SA TOP 30 SHUKINGINA IBIGAY NIYO SA AMIN ANG AIRTIME!!!! 😭🇵🇭 #MissUniverse2025

[jose marie viceral @vicegandako]

Ay naknampowtcha super applauded si Ahtisa! Hapakaganda! #MissUniverse2025 #MissPhilippines

[kiel @kieldoria]

kabog din si Miss Dayanara, hindi tumatanda! Slay madam!!! #MissUniverse2025

[ALTStarMagic 💫 @AltStarMagic]

PUTANGINA WINNING GLOW!!!! LUMABAN KA MARENG AHTISA!!!! 😭🇵🇭 #MissUniverse2025

[iam ian 🇵🇭 @IanIslander3]

The kid saw a President 🫶🏼

[Catriona Gray @catrionaelisa]

Congratulations Emma!! 👑🇵🇭👏👏👏

[Vin @vince2681]

Tang ina nyong magnanakaw!

[bridget 🐉🎱ྀིྀི @kwanseokhao_o]

still thinking what to put on my placard but I’m afraid nothing can top my old one 😔

see you bukas ✊🏼

[Kapitan Tambay @KapitanTambay]

Kaming mga hindi makakapunta, we are still with you in spirit.
#TrillionPesoMarch #BahaSaLuneta

[Bianca Gonzalez Intal @iamsuperbianca]

Yes to artists using their voice for public good 🙌🏽🙌🏽🙌🏽 Kapag biniyayaan ang kahit sino man sa atin ng following/platform, it is our responsibility to also use it to advocate for causes and issues we believe in 🤍

[Ogie Rosa @ogie_rosa]

Pupuri din lang naman tayo, doon pa sa maingay lang?

[The Lampara Project 🪔 @LamparaProject]

Iba ang Naga ngayon. Sayang, buong Pilipinas sana ang ganito ngayon.

Naiinggit kami @lenirobredo 🌷

[Heidi Mendoza @HeidiMendoza45]

Maraming salamat sa nagsulat nito:

Nakakalungkot isipin: si Jessica Soho, 61 na, at ang kwento ng kahirapan at korapsyon sa bayan ay ganito pa rin. Si Heidi Mendoza, 63 na, at ang mga audit findings niya noong dalaga pa siya, andiyan pa rin hanggang ngayon. Mas malalaki lang ang halaga, mas masahol lang ang sistema.

Ito ang mapait na katotohanan: ang pagkakamali at pagkukulang ng mga nakaraang henerasyon, tayo pa rin ang umaani ngayon. Ngunit hindi sapat ang pagkadismaya. Kailangan nating tanggapin ang lohikal na katotohanan na kung hindi kikilos ang kasalukuyang henerasyon, walang magbabago. Ang mga ulat ng Commission on Audit, ang mga kwento ng overpricing, ghost projects, at mga flood control na walang saysay ay hindi kathang-isip. Mga dokumentado itong patunay ng sistematikong pagnanakaw. Ito ang pinakamatinding anyo ng kasamaan sa gobyerno: ang korapsyon na hindi lang pera ang ninanakaw kundi kinabukasan ng buong bayan.

Huwag nating hayaang sa darating na panahon, ang mga anak natin ang magmana ng parehong sugat. Kung may aral na iiwan ito, iyon ay ito: ang mga pagkakamali ng nakaraan ay dapat nating ituwid ngayon. Nasa atin ang responsibilidad na baguhin ang kwento at wakasan ang siklo ng kasakiman na naglulubog sa atin sa kahirapan at baha.

At sa kabila ng paulit-ulit na siklo, kailangan nating pasalamatan ang mga gaya nina Jessica at Heidi. Kahit pagod, kahit may edad, patuloy silang lumalaban hindi para sa kanilang sarili kundi para sa atin, para sa mga susunod na henerasyon. Sila ang paalala na hindi tumitigil ang pakikibaka kahit gaano katagal, at tayo naman ang dapat sumalo at magpatuloy.

At bakit? Dahil ang korapsyon ay hindi lang simpleng pagnanakaw ng pera. Ito ay pagnanakaw ng kinabukasan. Ang bawat ghost project ay nawawalang classroom. Ang bawat kickback ay nawawalang ospital. Ang bawat bilyon na nilustay ay milyon-milyong pamilyang nilubog sa baha at iniwan sa gutom. Ang kasamaan ng korapsyon ay hindi lang nasa bank account ng magnanakaw kundi sa luha ng mga inulila ng kapabayaan at sa dugo ng mga namatay sa sakuna na sana ay naagapan.

Ngunit hindi dito nagtatapos. Tayo ang henerasyong dapat magtapos ng siklo. Tayo ang magbabago ng sistema. Narito ang ilang konkretong panukala:

1. Mandatory transparency at open contracting tulad ng ProZorro system sa Ukraine, kung saan lahat ng kontrata ay nakikita ng publiko mula bidding hanggang matapos.
2. Mas mahigpit na parusa at panghabambuhay na blacklisting sa mga kontratista at opisyal na paulit-ulit na nandaraya, kasama ang direktang pananagutang kriminal.
3. Independent technical oversight gaya ng Water Boards sa Netherlands, para ang flood control ay hawak ng mga eksperto at hindi ng mga pulitiko.
4. Karapatan ng mamamayan sa impormasyon at proteksyon ng whistleblowers, tulad ng Right to Information Act ng India.
5. Performance-based budgeting at malinaw na audit na nakabatay sa tunay na resulta, hindi sa pekeng liquidation reports.
6. Kriminalisasyon ng substandard works na nagdudulot ng pagkamatay at pagkasira ng kabuhayan, tulad ng ginagawa ng ICAC sa Hong Kong.

Hindi sapat ang retorika ng “good governance.” Kailangang durugin ang pormula ni Robert Klitgaard na corruption = monopoly + discretion – accountability. Habang buhay ang pormulang ito, paulit-ulit tayong malulunod hindi lang sa tubig baha kundi sa baha ng pagkadismaya.

Kaya huwag tayong tumigil. Lalaban tayo, hindi dahil madali kundi dahil iyon ang tama. Lalaban tayo dahil ang bayan na nilulunod ng kasakiman ay bayan ding maaari nating iahon kung magsasama-sama tayo.

At oo, nangyari talaga ang usapang ito. Totoong sinabi ni Jessica Soho at ni Heidi Mendoza. At sana ito na ang huling pagkakataon na marinig natin ang parehong kwento, dahil tungkulin nating siguraduhin na matatapos na sa atin ang paulit-ulit na siklo ng kasamaan ng korapsyon.