M Kunawan

[The Momentum @themomentumco]

“แม่น้ำกกกำลังตาย และพวกเราก็กำลังตายตามไปด้วย เราไม่สามารถใช้ประโยชน์จากแม่น้ำที่อยู่กันมาทั้งชีวิตได้อีกแล้ว เราจะทำอย่างไรกับสิ่งที่เราเจอ”

เสียงจากชาวบ้านริมแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย สะท้อนความจริงที่กำลังเกิดขึ้นกับผู้คนในพื้นที่ ซึ่งต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความไม่แน่นอนของคุณภาพน้ำ อาหาร และสิ่งแวดล้อมที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต

ระหว่างวันที่ 3-5 มิถุนายนที่ผ่านมา ผู้เขียนมีโอกาสกลับจังหวัดบ้านเกิดและร่วมติดตามการเดินธรรมยาตราของเครือข่ายประชาชน ที่เดินทางมาจากสะพานท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ มุ่งหน้าสู่ศาลากลางจังหวัดเชียงราย ซึ่งเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่วันที่ 31 พฤษภาคม เพื่อส่งเสียงไปถึงรัฐบาลและผู้มีอำนาจให้หันมาสนใจว่า เกิดอะไรขึ้นกับแม่น้ำสายสำคัญของภาคเหนือ

ปัจจุบัน ชาวเชียงรายจำนวนมากยังคงใช้น้ำจากแม่น้ำกก ทั้งที่มีการตรวจพบการปนเปื้อนของโลหะหนัก โดยเฉพาะสารหนู ซึ่งผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังลุกลามไปสู่สุขภาพ เศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกมิติ

อย่างไรก็ตาม แม้ปัญหานี้จะถูกพูดถึงมาอย่างต่อเนื่อง แต่กลับยังไม่ได้รับความสนใจหรือการแก้ไขอย่างจริงจัง ทั้งที่จังหวัดเชียงรายและหลายพื้นที่ในภาคเหนือกำลังเผชิญกับวิกฤตมลพิษข้ามพรมแดนในแม่น้ำระหว่างประเทศหลายสายพร้อมกัน และปัญหานี้ยังคงดำเนินอยู่โดยมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง

ทั้งนี้ ในวันสิ่งแวดล้อมโลกที่ผ่านมา เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน และกระบุรี เชิญนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องมารับฟังปัญหาของประชาชน และร่วมกันหาทางออก แต่กลับไม่มีนายกฯ หรือรัฐมนตรีคนใดเดินทางมาด้วยตนเอง

“สุดท้ายไม่มีรัฐมนตรีมาแม้แต่คนเดียว มีเพียงผู้ช่วยรัฐมนตรีจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเข้าร่วม ซึ่งไม่ได้ทำให้เกิดความคืบหน้าอะไรที่เป็นรูปธรรม สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนว่า รัฐบาลยังไม่ได้ให้ความสำคัญกับผลกระทบที่ประชาชนกำลังเผชิญอยู่” ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม สาขาวิชาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และเครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน กล่าว

ขณะนี้วิกฤตดังกล่าวย่างเข้าสู่ปีที่ 2 แล้ว แต่ประเทศไทยยังไม่มีแนวทางแก้ไขที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม แล้วเราจะปล่อยให้ประชาชนต้องใช้ชีวิตอยู่กับความเสี่ยงนี้ไปอีกนานแค่ไหน

อ่านบทความ “แม่น้ำกกกำลังตาย เราก็กำลังตายตามไปด้วย” วิกฤตสารพิษข้ามพรมแดนที่รัฐยังแก้ไม่ถึงต้นตอ และประชาชนถูกทิ้งให้สู้เพียงลำพัง ได้ทาง https://t.co/BkrN3h2Jbp

เรื่องและภาพ: นลินี ค้ากำยาน

#TheMomentum #Feautre #เชียงราย #แม่น้ำโขง #มลพิษข้ามพรมแดน #สารหนู #โลหะหนัก #สิ่งแวดล้อม

[new 🐈‍⬛🏳️‍🌈🏳️‍⚧️ #เลือกตั้งประกันสังคม @newinreallife]

นั่งคุยกับพี่นิ นักรบผ้าถุงจากอำเภอจะนะ สงขลา วันนี้ทำเมนู ‘ข้าวดอกลาย’ ที่หน้าทำเนียบรัฐบาล เวลานี้มีมวลชนภาคตะวันออก-ภาคใต้ปักหลักอยู่ตั้งแต่ 22 มิ.ย. 69 คัดค้านนโยบายเศรษฐกิจเอื้อนายทุน-ทำลายทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนท้องถิ่น #StopSEC

ติดตาม https://t.co/gfl16EZ2Xm

[VIPA | Vision · Passion @VIPAdotMe]

🎥 ทีมสารคดี Full Frame ช่างภาพสุดขั้ว เดินทางสู่ 6 สถานที่ ซึ่งเป็นตัวแทนของระบบนิเวศประเภทต่างๆ ทั้งภูเขา ป่าดิบแล้ง ป่าชายเลน ทะเล พื้นที่ชุ่มน้ำ และป่าดิบชื้น เพื่อบันทึกแง่มุมดีงามที่ยังหลงเหลือในประเทศไทยอนาคตอันใกล้ เรื่องราวจากพื้นที่ธรรมชาติเหล่านี้ อาจจะไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว
.
ระหว่างการเดินทาง เพื่อถ่ายทำใน 6 สถานที่ จะมีนักเล่าเรื่อง 6 คน ทำหน้าที่สำรวจวิธีคิด บันทึกและถ่ายทอดขั้นตอนการทำงานอย่างละเอียด ประกอบด้วย
▪ วรรณสิงห์ ประเสริฐกุล
▪ ทรงกลด บางยี่ขัน
▪ พิมพ์ลดา ไชยปรีชาวิทย์ (แพร พิมพ์ลดา)
▪ พลอยไพลิน ตั้งประภาพร (พิกกาพลอย)
▪ นที เอกวิจิตร (อุ๋ย บุดดาเบลส)
▪ ถาวร ภัสสรศิริกุล (เบนซ์ ไกจิน)
.
▶️ ติดตามชมสารคดี #FullFrameกระต่ายหมายจันทร์ ได้แล้ววันนี้ ! ทาง https://t.co/f6lkJ5vaUn และ VIPA Application
▶️ https://t.co/aav7TOHUI7

[VIPA | Vision · Passion @VIPAdotMe]

งั้นหมายความว่าถ้าเกิดเป็นผู้ชายถึงจะมีอิสระเสรีได้ใช่ไหม⁉️ | [Highlight] Cutting Through Rocks
.
📍"Cutting Through Rocks" ชมได้แล้ววันนี้ - 18 พ.ค. 2570 ทาง https://t.co/f6lkJ5vaUn และ VIPA Application
▶️คลิก : https://t.co/ChtmVzsk0N
🪙VIPA Family ดูเรื่องนี้ต่อเนื่องทุก 10 นาที ได้รับทั้งหมด 18 Points
.
#VIPAdotMe #ThaiPBS #DocumentaryClub #CuttingThroughRocks #อิหร่าน

[new 🐈‍⬛🏳️‍🌈🏳️‍⚧️ #เลือกตั้งประกันสังคม @newinreallife]

วานนี้งาน #วรรณกรรมแรงงาน มีฉายส่วนหนึ่งของภาพยนตร์เรื่อง ‘แม่’ ทำจากหนังสือนิยายของ Maxim Gorky ซึ่งต่อมาถูกแปลเป็นไทยโดยจิตร ภูมิศักดิ์ เกี่ยวกับแม่ของนักปฏิวัติสังคมนิยมในรัสเซียที่คอยติดตามช่วยเหลือลูกชาย จนต่อมาตนเองก็กลายเป็นนักปฏิวัติเสียเอง

Mother https://t.co/ETLGCvRVqH

[Documentary Club @DocClubTH]

"นกบินชนกระจก"...ฟังเผิน ๆ เหมือนเป็นเรื่องเล็ก ๆ แต่สำหรับนักศึกษาชาวไต้หวันกลุ่มหนึ่ง นี่คือปัญหาร้ายแรงที่แสดงถึงการออกแบบเมืองอันล้มเหลวของมนุษย์!

แต่ละปี ในสหรัฐอเมริกามีนกที่ต้องสังเวยชีวิตจากการชนหน้าต่างกระจกถึง 600-1,000 ล้านตัว ส่วนในเกาหลีใต้ มีนกตายจากสาเหตุเดียวกันนี้ราวปีละ 8 ล้านตัว โดยสาเหตุที่นกบินมาชนอาคารหรือหน้าต่างกระจกด้วยความเร็งสูง ก็เพราะพวกมันไม่สามารถรับรู้และแยกแยะสิ่งกีดขวางประเภทนี้ได้

Bird-Window Collisions เป็นสารคดีความยาว 24 นาทีที่พาเราไปดูการทำงานของ เซี่ยจี้เหิง และ กานเจียอวิ๋น นักศึกษาปริญญาโทในไต้หวันที่ร่วมมือกันเริ่มต้นเก็บรายละเอียดอุบัติเหตุการบินชนกระจกของนกหลากหลายพันธุ์ เก็บกู้ซากนกที่เสียชีวิตมาผ่าพิสูจน์ ตรวจสอบ และบันทึกผลทางวิทยาศาสตร์ เพื่อค่อย ๆ สร้างฐานข้อมูลทีละน้อย จนนำมาสู่แผนการรณรงค์ติดตั้งสติกเกอร์ไฟฟ้าสถิตที่เป็นมิตรต่อชีวิตของเหล่านกน้อยในเมืองใหญ่

การกระทำของนักศึกษาทั้งสองและเพื่อน ๆ ไม่เพียงแสดงถึงความเคารพและความเห็นอกเห็นใจต่อสิ่งมีชีวิตเท่านั้น แต่ยังทำให้คำว่า "เมืองสีเขียว" มีความหมายลึกซึ้งขึ้น ...มนุษย์ในฐานะสายพันธุ์ที่ครอบครองโลกจะยอมลดอำนาจของตัวเองลงแล้วค้นหาวิธีที่จะอยู่ร่วมกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ อย่างกลมกลืนได้อย่างไรบ้าง? คำตอบของคำถามนี้อาจเป็นตัวกำหนดหน้าตาของ 'เมือง' ของเราในอนาคต

--------------------------------

Locals ThaiPBS และ Doc Club ชวนชม
"Bird-Window Collisions"

⏰13:00 น. / อาทิตย์ 31 พ.ค. นี้
📍ใน "อะไรนะสารคดี - What the Doc?"
รายการหลากหลายสารคดีสั้นจากทั่วโลก
ช่องหมายเลข 3 ไทยพีบีเอส

และชมย้อนหลังได้ทุกเรื่องที่ https://t.co/nK2tFmdaki
#whatthedocshorts #documentary #LocalsThaiPBS #DocumentaryClub #docclub

[Lanner @Lanner2022]

ข้ามไป-ไหลมา พิษ แร่ แม่น้ำ ในมือประเทศไทย
​
เมื่อสถานการณ์สงครามโลกส่งผลต่อความต้องการแร่หายากโดยตรง จากแม่น้ำแห่งชีวิตจึงกลายเป็นแม่น้ำพิษ และเพราะแม่น้ำไม่รู้จักพรมแดน สารพิษที่ไหลลงสู่แม่น้ำสาละวิน แม่น้ำเมย และแม่น้ำกก กำลังส่งผลต่อผู้คนทั้งสองฝั่งแดน ทั้งชุมชนชาติพันธุ์ในเมียนมา ​ และประชาชนในประเทศไทย
​
#แร่พลวง #สารพิษข้ามพรมแดน #Lanner #สื่อออนไลน์ภาคเหนือเพื่อคุณภาพชีวิตของทุกคน

[prachatai @prachatai]

นักวิชาการธรรมศาสตร์ ชี้ นโยบาย ศธ. ลดภาระงานครู จับมือ TikTok ให้ครูใช้ AI ทำคลิปสั้น 2 นาทีสอนเด็ก อาจไม่ใช่ทางออกในการลดภาระงานครู ระบุ ควรลดงานที่ไม่จำเป็นต่อการสร้างการเรียนรู้ของเด็ก ไม่ใช่ลดภาระในการทำสื่อการสอน แต่หากเดินหน้าจริง ศธ. ควรเปิดฟังความเห็นครู-ผู้ปกครอง-นร. ก่อน เพราะสังคมยังมีข้อกังวลเรื่องเด็กใช้เวลาหน้าจอเพิ่มขึ้น แนะควรใช้ AI หนุนปัญญาประดิษฐ์ - เพิ่มกำลังคน - จัดสรรงบฯ ให้โรงเรียน ลดงานเอกสาร เพื่อคืนครูให้กับอนาคตนักเรียน

อ่านเพิ่มเติม: https://t.co/9EErZgfHcI

[The101world @the101world]

คนไทยอาจต้องกินอาหารทะเลราคาแพงขึ้น เพราะ ‘ปลาหมอคางดำ’

วันโอวัน ชวนฟังเสียงเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ต้องเผชิญผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ในวันที่ภาครัฐส่งสัญญาณว่าให้ต้องปรับตัว

▶️ ชมคลิปเต็ม: https://t.co/nfbufQoMVp

#ปลาหมอคางดำ #SIDEB #The101world #วันโอวัน

[The101world @the101world]

กุ้ง 400-500 บาท/กก. ปลาหมอคางดำ 7 บาท/กก. “แล้วจะปรับตัวได้อย่างไร?”

วันโอวัน ชวนฟังเสียงเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ต้องเผชิญผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ในวันที่ภาครัฐส่งสัญญาณว่าให้ต้องปรับตัว

▶️ ชมคลิปเต็ม: https://t.co/AgBX80acp4

#ปลาหมอคางดำ #SIDEB #The101world #วันโอวัน

[The101world @the101world]

ภาครัฐยังไม่จริงจังในการแก้ปัญหา ‘ปลาหมอคางดำ’ ?

วันโอวัน ชวนฟังเสียงเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ต้องเผชิญผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ในวันที่ภาครัฐส่งสัญญาณว่าให้ต้องปรับตัว

▶️ ชมคลิปเต็ม: https://t.co/nfbufQoMVp

#ปลาหมอคางดำ #SIDEB #The101world #วันโอวัน

[The Momentum @themomentumco]

ทำไมต้อง ‘ขอบคุณ’ เวลาข้ามทางม้าลาย รู้จัก ‘Learned Helplessness’ ภาวะสิ้นหวัง เมื่อมารยาทการ ‘ขับขี่’ ทำให้ต้องยอม

เคยสังเกตตัวเองหรือคนอื่นบ้างหรือไม่ว่า เหตุใดเวลาข้ามถนนบนทางม้าลาย เราถึงต้องกึ่งเดินกึ่งวิ่งด้วยความวิตกกังวล ไปพร้อมๆ กับการก้มหัวขอบคุณรถทุกคันที่หยุดให้ ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว การหยุดรถให้คนข้ามถนนก่อน เป็นกฎการจราจรขั้นพื้นฐานที่หลายคนทราบกันดี

บางคนอาจคิดว่ามันคือ ‘มารยาททางสังคม’ เนื่องจากการใช้รถใช้ถนนเป็นสิ่งที่ต้องเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน เมื่อคนขับหยุดรถและพยักหน้าเป็นสัญญาณอนุญาตให้เราข้าม เราจึงจำเป็นต้องโค้งขอบคุณเพื่อตอบสนองความเอื้อเฟื้อนั้น ถึงแม้ถนนจะถูกนิยามว่าเป็นของทุกคน และไม่จำเป็นต้องมีผู้ให้หรือผู้รับก็ตาม

ทว่าหากเราลองมองทะลุเปลือกนอกอันนุ่มของคำว่ามารยาทลงไป เราจะพบความจริงที่ชวนอึดอัดกว่านั้นซ่อนอยู่ แท้จริงแล้วความลุกลี้ลุกลนในการวิ่งข้ามถนนและการก้มหัวของเรา อาจไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยความซาบซึ้งใจเสมอไป แต่มันเกิดจากปฏิกิริยาตอบสนองทางร่างกายและจิตใจ จากความหวาดกลัวในความไม่แน่นอน

มาร์ติน เซลิกแมน (Martin Seligman) นักจิตวิทยาเชิงบวก เสนอแนวคิดที่เรียกว่า ‘Learned Helplessness’ หรือภาวะยอมจำนนต่อความสิ้นหวังที่เกิดจากการเรียนรู้ ซึ่งใช้อธิบายพฤติกรรมของมนุษย์ ที่มีปฏิกิริยาตอบสนองต่อบางเหตุการณ์อย่างสิ้นหวัง หรือยอมจำนนต่อบางสิ่งแม้มีโอกาสแก้ไขให้ดีขึ้น

มาร์ตินค้นพบแนวคิดนี้จากการทดลองช็อตสุนัขด้วยไฟฟ้า ร่วมกับ สตีเวน ไมเออร์ (Steven Maier) นักประสาทวิทยา พวกเขาช็อตไฟฟ้าใส่สุนัขในกรงอยู่เรื่อยๆ และในวันถัดๆ มา พวกเขาช็อตไฟฟ้าใส่สุนัขซ้ำอีก แต่คราวนี้ในกรงมีพื้นที่ปลอดภัยให้กระโดดข้ามมาหลบ ทว่าสุนัขเหล่านั้นไม่กระโดดหนีเหมือนช่วงวันแรกๆ ในทางกลับกัน พวกมันนอนนิ่งปล่อยให้ถูกไฟฟ้าช็อต

ในตอนนั้นมาร์ตินจึงคิดได้ว่า เมื่อเราเรียนรู้ถึงความเจ็บปวดหรือประสบการณ์แย่ๆ ซ้ำๆ เราจะมีความพยายามในการดิ้นรน หรือมองทุกอย่างในแง่บวกน้อยลง ส่งผลให้ความหวังถูกแทนที่ด้วยความสิ้นหวัง ความกล้าแปรเปลี่ยนเป็นความกลัว และในบางบริบทก็เปลี่ยนโฉมความคิดของเราไปเลย

กลับมาที่สถานการณ์บนท้องถนน คนเดินเท้าที่ต้องข้ามทางม้าลายก็ไม่ต่างกับสุนัขในกรงที่ถูกไฟฟ้าช็อตซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากข่าวอุบัติเหตุบนทางม้าลาย จากมารยาทการขับขี่ที่ไม่เคารพกฎจราจร จากผังเมืองที่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อคนเดินเท้า จากการจราจรอันเร่งรีบในชั่วโมงเร่งด่วน ทุกย่างก้าวจึงแปรเปลี่ยนเป็นความหวาดกลัว นี่จึงเป็นสาเหตุที่ว่า ทำไมต่อให้มีสัญญาณไฟคนข้าม มีการตีสัญลักษณ์ทางม้าลายบนพื้นอย่างชัดเจน เราก็ยังคงเดินข้ามอย่างลุกลี้ลุกลนและเร่งรีบ

สิ่งที่แย่ไปกว่านั้นคือ เมื่อความสิ้นหวังบนท้องถนนถูกฝังรากลึก และเรายอมรับกับการถูกผลักให้เป็นพลเมืองชั้นสองบนท้องถนน จิตใจของเราจะก้าวไปสู่อีกหนึ่งกลไกการป้องกันตัวทางจิตวิทยาที่เรียกว่า ‘สตอกโฮล์ม ซินโดรม’ (Stockholm Syndrome) หรือความรู้สึกที่เกิดจากความ ‘ซาบซึ้งใจ’ ต่อผู้ที่กำอำนาจเหนือกว่า

ในทางจิตวิทยาแล้ว สตอกโฮล์มซินโดรม คือกลุ่มอาการที่ตัวประกันเกิดความรู้สึกเห็นอกเห็นใจและผูกพันกับผู้ก่อการร้าย เพียงเพราะอีกฝ่ายไม่ทำร้ายหรือหยิบยื่นความเมตตาให้เพียงเล็กน้อย บนทางม้าลายแห่งนี้ก็เช่นกัน เมื่อผังเมืองที่ไม่ตอบโจทย์ชีวิตคนเมืองและโครงสร้างถนนที่ล้มเหลว คนเดินเท้าที่รู้สึกไร้ทางสู้จึงถูกบีบให้สวมบท ‘ตัวประกัน’ ส่วนรถยนต์ที่พุ่งทะยานมาคือ ‘ผู้ถืออาวุธ’ ในสมการนี้

ทันทีที่คนขับหยุดรถให้คนข้าม ความโล่งใจที่รอดพ้นจากอันตราย ทำให้ผู้ข้ามรู้สึกเหมือนได้รับความเอื้อเฟื้อหรือความเมตตาบางอย่าง ขณะที่ผู้ขับแปรเปลี่ยนสถานะจากผู้ทำตามกฎหมายกลายเป็นผู้มีพระคุณ ทั้งที่ตัวคนข้ามและตัวผู้ขับขี่กำลังทำตามกฎจราจร ความเกรงใจและคำขอบคุณบนทางม้าลาย จึงอาจไม่ใช่มารยาทที่เกิดจากความเท่าเทียมทางสังคมเสียทั้งหมด แต่ลึกๆ แล้ว พวกเรากำลังหวาดกลัวการข้ามถนน เพราะมองว่ามันไม่ใช่ที่ของเรา

ถึงอย่างนั้น แท้จริงแล้วคนขับรถก็ไม่ใช่วายร้ายเสมอไป เพียงแต่เป็นหนึ่งในคนที่ได้รับอิทธิพลมาอีกทอดหนึ่งเท่านั้น ในงานวิจัย Motonormativity: How Social Norms Hide a Major Public Health Hazard ที่ตีพิมพ์ในวารสาร International Journal of Environment and Health ในปี 2023 พบว่า สังคมมีแนวโน้มที่จะมองข้ามและยอมรับมารยาทการขับขี่ที่ย่ำแย่เป็นเรื่องปกติ

ในงานวิจัยดังกล่าว มีข้อสังเกตที่น่าสนใจในหลายส่วน เช่น เมื่อถามว่า ถ้าคนสูบบุหรี่ในพื้นที่สาธารณะ แล้วปล่อยควันพิษใส่คนอื่น เป็นเรื่องยอมรับได้หรือไม่ คนส่วนใหญ่จะตอบว่า “ไม่ได้” แต่เมื่อเปลี่ยนคำถามเป็น ถ้าคนขับรถปล่อยควันจากท่อไอเสียใส่คนอื่น เป็นเรื่องยอมรับได้หรือไม่ คนส่วนใหญ่กลับตอบว่า “ยอมรับได้”

อีกคำถามหนึ่งคือ ถ้ามีคนเอาตู้เสื้อผ้าส่วนตัวมาตั้งทิ้งไว้ริมถนนถือว่าผิดปกติไหม คนส่วนใหญ่ตอบว่า “ผิดและเห็นแก่ตัว” แต่พอเปลี่ยนคำถามเป็น การเอารถยนต์ส่วนตัวมาจอดทิ้งไว้ริมถนนเป็นสิ่งที่ผิดไหม สังคมกลับมองว่าเป็น “สิทธิที่ทำได้” แม้จะเป็นการแย่งพื้นที่สาธารณะเหมือนกันก็ตาม

ดร.เอียน วอล์กเกอร์ (Dr. Ian Walker) จาก Swansea University ผู้ทำการวิจัย กล่าวว่า ผังเมืองและกฎหมายสร้างระบบคุณค่าที่ให้ความสำคัญกับความสะดวกสบายของคนขับรถมากกว่าชีวิตของคนเดินถนน เมื่อคนเดินเท้าต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่คนขับรถมักจะละเลยมารยาทและกฎจราจร โดยไม่ถูกสังคมลงโทษอย่างจริงจัง พวกเขาจึงรู้สึกว่า การถูกละเมิดนั้นเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ เพราะถนนไม่ได้ถูกออกแบบมาให้พวกเขา

ท้ายที่สุดแล้ว การรอคอยให้โครงสร้างเมืองเปลี่ยน อาจเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลา แต่การปรับปรุงสถาปัตยกรรมทางความคิด สามารถเริ่มต้นได้ตั้งแต่วินาทีนี้ หากเรามองด้วยความเข้าอกเข้าใจจะพบว่า ทั้งคนเดินถนนและคนขับรถต่างก็เป็นเพื่อนร่วมเมืองที่ต้องเผชิญกับความบีบคั้นจากโครงสร้างที่ล้มเหลวไม่ต่างกัน ศัตรูที่แท้จริงจึงไม่ใช่คนหลังพวงมาลัย แต่คือค่านิยมเดิมๆ ที่ทำให้เราหลงลืมสิทธิอันพึงมีและกฎที่พึงกระทำ

ที่มา:
- https://t.co/oiUujlOgsN
- https://t.co/3dLVAMB613
- https://t.co/sy2LxpDK8T

เรื่อง: กนกวรรณ เชียงตันติ์
ภาพ: ปราโมทย์ ปิ่นศรี

#TheMomentum #Wisdom #HumanBehavior #LearnedHelplessness #StockholmSyndrome

[THE STANDARD @thestandardth]

โครงการ Land Bridge กลับมาอยู่กลางวงถกเถียงของประเทศอีกครั้ง ไม่ใช่เพียงเพราะมูลค่าการลงทุนระดับ 9 แสนล้าน - 1 ล้านล้านบาท แต่เพราะรัฐบาลพยายามวางโครงการนี้ไว้บนฉากหลังของโลกที่ไม่แน่นอนมากขึ้น ตั้งแต่สงครามในตะวันออกกลาง ความเสี่ยงในช่องแคบฮอร์มุซ ความแออัดของช่องแคบมะละกา ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทานโลก
.
นายกฯ อนุทิน มอบหมายให้ เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกฯ และ รมว.คลัง เป็นประธานคณะกรรมการศึกษาแนวทางขับเคลื่อนโครงการ Land Bridge โดยให้ทบทวนผลการศึกษาและสรุปภายในกรอบเวลา 90 วัน เพื่อประเมินโครงการในบริบทโลกใหม่ ทั้งด้านรูปแบบการลงทุน ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ ผลกระทบทางสังคม สิ่งแวดล้อม และความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์
.
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่าไทยควรมี Land Bridge หรือไม่ แต่คือไทยกำลังเข้าใจภูมิรัฐศาสตร์อย่างลึกพอหรือไม่ และกำลังใช้ภูมิศาสตร์ของประเทศอย่างมีวินัยทางยุทธศาสตร์ หรือเพียงหยิบ ‘ความเสี่ยงของโลก’ มาเป็นเหตุผลรองรับโครงการขนาดใหญ่ที่ยังตอบคำถามพื้นฐานไม่ได้ครบถ้วน
.
ในโลกที่ภูมิรัฐศาสตร์กำลังร้อนแรง ไทยต้องไม่สับสนระหว่าง ‘การมีที่ตั้งสำคัญ’ กับ ‘การมีอำนาจต่อรองจริง’ เพราะหากเดินผิด Land Bridge อาจไม่ได้เปลี่ยนไทยให้เป็นศูนย์กลางการค้าโลก แต่อาจเปลี่ยนภูมิศาสตร์ของไทยให้กลายเป็นทางผ่านของคนอื่น โดยทิ้งต้นทุนไว้ให้คนไทยรับผิดชอบเอง
.
Subscribe ได้ที่: https://t.co/Tf28fMn8Cb
.
#NEWSLETTER
#TheStandardNews

[The101world @the101world]

วันโอวัน ชวนทำความเข้าใจที่มาที่ไปของโครงการ #แลนด์บริดจ์ ข้อเท็จจริงว่าด้วยความคุ้มค่าของการลงทุน พร้อมฟังเสียงของชาวบ้านผู้ต่อสู้เพื่อปกป้องป่าไม้และท้องทะเล รวมถึงกลุ่มชาติพันธุ์ที่ไม่เพียงแค่เผชิญปัญหาเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐาน แต่ยังถูกมองข้ามในการพัฒนาของรัฐ

อ่านผลงานได้ที่ : https://t.co/kHjeHZj4kN

[VIPA | Vision · Passion @VIPAdotMe]

คุณเคยมองจานข้าวหมูแดง หรือเนื้อหมูแพ็กเกจสวยพร้อมในซูเปอร์มาร์เก็ต แล้วตั้งคำถามไหมว่า ก่อนจะมาถึงมือเรา มันแลกมาด้วย ‘ลมหายใจ’ ของใครบ้างหรือเปล่า?

ในโลกที่ทุกอย่างรวดเร็วสะดวกดาย เบอร์เกอร์อุ่นร้อนง่ายๆ ได้ในไม่กี่นาที หมูสไลซ์เรียงตัวสวยงามรอให้เราคีบลงหม้อชาบู อุตสาหกรรมอาหารพยายามสร้างภาพจำว่าความอุดมสมบูรณ์เหล่านี้ ‘เกิดขึ้นเอง’ ราวกับเวทมนตร์ และเราในฐานะผู้บริโภคก็ยินดีที่จะเชื่อแบบนั้น เพื่อจะได้กินมื้อค่ำอย่างสบายใจและไม่ต้องคิดอะไรมาก ไม่ได้มีใครเดือดร้อนอะไร

แต่สารคดีสั้นความยาว 25 นาทีเรื่อง "Budapest Silo"  บน VIPA ไม่ยอมให้เราหลงเช่นนั้น บนจะมาปอกเปลือกเวทมนตร์นั้นทิ้ง และจับให้เราจ้องมองถึงความจริงที่ถูกปิดตายไว้หลังกำแพงคอนกรีต

ในทางการแพทย์ มีคำวินิจฉัยหนึ่งที่เรียกว่า “โรคปอดชาวนา” (Farmer's Lung) หรือภาวะเป็นพิษจากฝุ่นอินทรีย์ทางการเกษตร (ODTS) การสูดดมฝุ่นละอองธัญพืชในพื้นที่ปิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า จะทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์พังทลาย นำไปสู่อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่เรื้อรัง และลงเอยด้วยการทำลายปอดจนถึงขั้นเสียชีวิต สถิติระบุว่า 1 ใน 10 ของแรงงานภาคเกษตรต้องเผชิญกับชะตากรรมนี้

"โยเซฟ" ซักเจกต์ของเรื่อง ก็กำลังถูกฝุ่นละอองที่เขามองไม่เห็น ค่อยๆ กัดกินปอดไปทีละน้อยมาอย่างต่อเนื่อง แต่เขากลับหนีไปไหนไม่ได้ ร่างกายของเขากลายเป็นชิ้นส่วนหนึ่งของไซโลยักษ์นี้ไปแล้ว เป็นฟันเฟืองเล็กๆ ที่ต้องพังทลาย เพื่อปกป้องผลิตผลของนายทุนให้สะอาดปลอดภัยและมีสภาพสมบูรณ์ที่สุด พร้อมส่งต่อสู่โรงงานต่อไป

.

อ่านบทความ "ความลับก้นไซโล: สังเวยปอดฉันให้สายพานอาหารโลก" ต่อได้ที่ 🗞️ https://t.co/6dqfMe6Izt

.

#วันแรงงาน #เกษตรกร #เกษตรกรรม #เกษตรยั่งยืน #ชาวนา #ชาวสวน #วันแรงงานแห่งชาติ #VIPAdotMe #ThaiPBS

[The101world @the101world]

● ประชาชนต้องสูดฝุ่นอีกกี่ปีถึงมี พ.ร.บ.อากาศสะอาด?

ขณะที่คนภาคเหนือต้องทนทุกข์กับฝุ่นควันที่วนกลับมารุนแรงทุกปี กฎหมายอากาศสะอาดที่เป็นความหวังในปัญหานี้กลับถูกดึงรั้งออกไปเรื่อยๆ

ขณะนี้เหลือเวลาอีกเพียงน้อยนิดที่ พ.ร.บ.อากาศสะอาด จะถูกหยิบร่างกลับมาพิจารณาต่อในสภาชุดนี้โดยไม่ต้องตั้งต้นใหม่

วันโอวันจึงคุยกับ ชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่ ถึงแนวทางการแก้ปัญหาฝุ่นควันในปัจจุบัน ข้อถกเถียงเรื่องไฟป่า และอนาคตของ พ.ร.บ.อากาศสะอาดที่เป็นความหวังในเรื่องนี้

#PM25 #ฝุ่น #เชียงใหม่ #พรบอากาศสะอาด #BiteSized #The101world #วันโอวัน

[environman @environmanth]

◉ LANDBRIDGE: แลนด์บริดจ์อาจทำชีวิตชาวประมงเปลี่ยนแปลงไปตลอดกาล
.
#whatif ถ้าจังหวัดชุมพร มีท่าเรือบริเวณแหลมริ่ว ที่ผ่านการถมทะเลราว 5,800 ไร่ ภายใต้โครงการแลนบริดจ์เกิดขึ้นจริง จะเกิดอะไรขึ้นกับชีวิตชาวประมงในพื้นที่
.
1.การไหลเวียนของน้ำลดลง จากการที่มีเรือขนาดใหญ่อยู่หน้าอ่าว ทำให้การถ่ายเทน้ำลดลง และจะยังทำให้อุณหภูมิของน้ำในอ่าวเพิ่มขึ้น
.
2.เกิดการสะสมของตะกอนในอ่าว ทำให้พื้นที่ใกล้ฝั่งของอ่าวอาจกลายเป็นโคนตม ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศชายฝั่ง แหล่งหากินของสัตว์น้ำบางชนิดอาจถูกทำลาย
.
3.คุณภาพน้ำที่อาจจะแย่ลง เนื่องจากข้อ 1) และการมีของเสียจากเรือที่จอดในท่าเรือ ซ้ำร้ายน้ำเสียอาจสะสมไม่ถูกพัดออกไปสู่ทะเลอย่างมีประสิทธิภาพ สุดท้ายปลาและสัตว์น้ำอาจลดจำนวนลง
.
ไปกันต่อที่อ่าวอ่าง จังหวัดระนอง (พื้นที่ถมทะเลประมาณ 6,975 ไร้) ในกรณี what if ถ้ามีถ้าเรือและสะพานเชื่อมจะเกิดอะไรขึ้นกับพื้นที่ สัตว์ และชีวิตของชาวประมงในพื้นที่
.
1.ถ้ากระแสน้ำไหลเร็วขึ้น จะจับปลาได้ยากขึ้น เรือเล็กของชาวประมงจะควบคุมได้ยาก และสัตว์น้ำบางชนิดเช่น ปลา ปู กุ้ง อาจหนีไปอยู่บริเวณอื่น
.
2.ถ้ากระแสน้ำไหลช้าลง ก็จะเกิดตะกอนสะสม พื้นที่ใต้ทะเลอาจเปลี่ยนไปกระทบต่อพื้นที่วางไข่ของสัตว์น้ำ ซ้ำร้ายขยะและของเสียอาจค้างอยู่ในน้ำ สร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศอีกต่อ
.
3.พื้นที่ถมทะเลจากการก่อสร้าง จะไปกีดขวางการเดินทางของชาวประมงพื้นบ้าน ทำให้ชาวประมงในพื้นที่มีต้นทุนในการเดินเรือเพิ่มขึ้นจากระยะทางที่มากขึ้น
.
4.ต้นทุนในการใช้ชีวิตของชาวประมงสูงขึ้น จากความเสี่ยงที่เรือเล็กของชาวประมงจะถูกคลื่นกระแทกจากเรือใหญ่ หรือแม้แต่ต้นทุนค่าน้ำมันที่ต้องใช้เพื่อขับเรือไปหาแหล่งจับปลาใหม่ที่ไกลขึ้น
.
ทั้งหมดนี้เราเพียงหยิบผลกระทบ ‘บางส่วน’ มาเล่าให้ฟังจากรายงาน “Landbridge Effect ผลกระทบโครงการท่าเรือน้ำลึกแลนบริดจ์ชุมพร-ระนอง” [อ่านตัวรายงานได้ที่ https://t.co/XSFkPwEBsF]
.
กลับกันจนถึงตอนนี้เราเพียงรับรู้ด้านดีของโครงการจากภาครัฐที่บอกว่า โครงการนี้จะ “สร้างงานสร้างอาชีพ สร้างทางเลือกในการเดินเรือในยุคสมัยนี้ที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน และจะคุ้มทุนภายใน 24 ปี (?)“ ทว่าเรากลับไม่เห็นคนจากภาครัฐซักคนเดียวที่ออกมาพูดอย่างแน่ชัดว่าจะเกิดผลกระทบอะไรบ้างต่อระบบนิเวศและชีวิตผู้คนในพื้นที่
.
จริง ๆ โครงการนี้ยังมีข้อให้ “เอ๊ะ” อีกมากที่ยังไม่มีใครออกมาอธิบายอะไรใด ๆ ให้กับเรา ๆ ฟัง ซึ่งทุกคนสามารถตามอ่านได้จากหน้าสื่อต่าง ๆ เช่นเดียวกับ ร่าง พ.ร.บ.SEC ที่ดูจะได้รับความสำคัญจากภาครัฐเป็นพิเศษ ไม่เหมือน พ.ร.บ.อากาศสะอาดที่แทบจะไม่ถูกพูดถึง ซึ่งเรื่องนี้ก็อาจทำให้เราคิดได้ว่ารัฐบาลให้ความสำคัญกับอะไรมากกว่ากัน ณ เวลานี้

[ཐི༏ཋྀ @luminousfairyyy]

poetry, beauty, romance, love these are what we stay alive for

[wornor. 👠 @justwornor]

มารีญาเริ่ดมาก เอาคำถามที่เคยโดนถามตอนประกวดมิสยูนิเวิร์สไปถามคุณเมอรีลกับพี่แอนน์ แล้วตอบดีกันทั้งคู่ด้วย คุณเมอรีลพูดถึงการที่ผู้หญิงมีบทบาท หน้าที่การงานเยอะขึ้น ส่วนพี่แอนน์พูดถึงสมรสเท่าเทียมในเมกา 🥺

[พรรคประชาชน - People's Party @PPLEThai]

การกำหนดวาระสุดท้ายของชีวิต เป็นขั้นตอนที่สำคัญของมนุษย์ทุกคน
.
พ.ร.บ. ตายดี คือวาระสำคัญที่ เอกภพ สิทธิวรรณธนะ @Ekkapop สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ผลักดันและสื่อสารเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่สมัยพรรคก้าวไกล มาจนถึงพรรคประชาชน เพื่อให้วาระนี้กลายเป็นอีกหนึ่งส่วนสำคัญในการปรับปรุง พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ ให้สอดคล้องกับสภาพสังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันมากยิ่งขึ้น
.
หลักสำคัญคือการออกแบบระบบการดูแลแบบประคับประคอง เพื่อให้แน่ใจว่า ในวาระสุดท้ายของประชาชนทุกคน เราจะมีบริการสุขภาพที่ทั่วถึง เป็นธรรม และยั่งยืน ให้ประชาชน 99% ได้เข้าถึงการดูแลที่มีคุณภาพจริงๆ ไม่ว่าจะเป็นที่บ้าน โรงพยาบาล หรือชุมชน
.
เพราะการอยู่ดี และการจากไปอย่างมีศักดิ์ศรี
ถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน
.
#ตายดีอยู่ดี #PalliativeCare #สังคมสูงวัย
#สิทธิการตายดี #วาระสุดท้ายที่เลือกได้ #สุขภาพที่เป็นธรรม