Nguyễn Lan | Lena

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Có một ông già cùng đứa con trai dắt theo một con lừa chở hàng ra chợ. Bán hàng xong, trên đường về, người con cưỡi lừa, còn ông già lững thững đi bộ phía sau. Đi được một đoạn, người đi đường thấy vậy liền lên tiếng: “Cha già thế kia mà để cha đi bộ, còn mình trai tráng thì cưỡi lừa. Con cái gì mà bất hiếu!”

Nghe cũng có lý, hai cha con đổi chỗ. Ông già cưỡi lừa, đứa con đi bộ. Nhưng đi chưa bao lâu, lại có người nói: “Ông già thật nhẫn tâm! Mình thì ngồi trên lưng lừa, bắt con trai đi bộ. Làm cha như vậy coi sao được!”

Ông già nghe xong, thấy cũng có lý. Bèn gọi con lên, hai cha con cùng cưỡi một con lừa. Lần này thì người đi đường lại càng không vừa ý: “Trời đất! Một con lừa nhỏ mà hai người cùng cưỡi. Đúng là tàn nhẫn, hành hạ con vật!”

Hai cha con nghe vậy, vội vàng xuống lừa, dắt nó đi bộ. Nhưng đi được một lúc, lại có người cười: “Có lừa mà không cưỡi, hai cha con đi bộ cho mệt. Đúng là thiếu i ốt!”

Đến lúc này, ông già mới nói với con: “Con à, nếu cứ sống theo miệng người đời, thì chỉ có 1 đoạn đường từ chợ về nhà thôi, chúng ta đã không biết phải làm thế nào mới đúng!”

*Nay các bé viết bài cảm nhận về đề tài này, ngẫm về bản thân mình, có bao giờ giống 2 cha con trong truyện tui kể không? Bản thân có đủ bản lĩnh để vượt qua các khuyên răn phán xét tèo leo của người đời không? Đây là đề văn tui thi năm lớp 8, không quên được nên đăng lại cho các bé. Ai viết ngắn thì còm, ai viết dài thì đăng 1 bài riêng trên X mình rồi tag tui vô coi. Có quà.

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Các bé muốn hạc tiếng Trung thương mại, đàm phán xuất nhập khẩu, bán hàng hoặc nhập hàng từ họ thì học trước ở VN tới trình HSK4 đi. Thi xong HSK4 thì tui sẽ chỉ cho chỗ sang bên TQ hạc cỡ 4 tuần. Ai có tiền chút thì đi Bắc Kinh Thượng Hải, ai ít tiền thì đi Tây An Côn Minh Vũ Hán...

Giáo viên ở đây sẽ kèm 1-1, tức sáng sẽ hạc bài trên lớp với mình, chiều sẽ lang thang theo mình đi mua sắm, ăn uống để hướng dẫn mình mọi thứ.

Nhưng phải có trình HSK4 trở lên mới nên đi, vì sang đó hạc những cái trong sách không có. Còn sang đó mà vẫn hạc mấy cái abc, mấy cái cơ bản ở trong nước vẫn hạc được thì lãng phí thời gian và tiền của.

Giờ search hạc HSK1-2-3-4 đi nhen. Nhiều trung tâm dạy lắm, dạy online cũng được mà offline cũng được. Nhớ hạc có bạn có bè, trung tâm khó để có kiểm tra, có áp lực thi cử...thì mới tiến bộ được.

*Hình 1 toà nhà ở Bắc Kinh do tui chụp hồi đi hạc tiếng Trung thương mại giao tiếp cho XNK.

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Một người cha Do Thái sẽ truyền lại con cái họ khi vừa tốt nghiệp cấp 3 (tức trên 18 tuổi, chuẩn bị vào đời) những câu trong bộ quy ước xã hội của họ, gồm:

- Hãy nhìn mọi người với góc độ của một ông chủ lớn. Những cái lặt vặt, bỏ qua. Những người lặt vặt, bỏ qua. Thời gian rất quý hơn tiền.

- Dù ít tiền hay nhiều tiền, phải đứng trong nhóm người giàu có để cư xử với tiền bạc.

- Tiền bạc không phải là mục đích, nó là công cụ, phải sử dụng công cụ đó hiệu quả, không được để dành hay tích trữ công cụ trong két sắt, trong nhà băng, hãy đem công cụ ra sử dụng.

- Khi có tiền là phải lập tức đầu tư vô sản xuất, mở nhà xưởng, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp mới ổn định đời đời.

- Người lao động chân tay khắp thế giới đang dư thừa rất nhiều, hãy nghĩ cách sử dụng họ.

- Cái dở nhất của 1 người là không nghĩ ra việc gì để làm kiếm tiền. Ai nghĩ được nhiều việc để mình làm và người khác làm thì người đó đáng được kính trọng.

- Đừng ham sống ở thành phố lớn, tranh lợi ở đó sẽ khiến chúng ta kiệt sức và bệnh tật, hãy tìm chỗ hoang vắng và làm trù phú nó lên.

- Những người trí óc phi thường nhưng không lao động chân tay thì sẽ không thể thành công được.

- Dân thành phố cứ thế hệ sau thì dở hơn thế hệ trước. Con biết vậy thì sẽ phải làm sao?

- Học mà không làm thì cái học đó vô dụng. Biết nhiều, hiểu nhiều mà không triển khai để ứng dụng thì là người dở.

- Đừng nghe theo một người nói hay hoặc viết tốt, hãy nhìn thành tựu và tài sản anh ta có để biết thật sự anh ta là ai.

- Có thành tựu lớn, giúp đỡ muôn người, tài sản chục triệu đô trở lên thì mới nên chia sẻ, mới nên làm thầy, mới nên viết sách, mới nên diễn thuyết.

- Cho người khác lợi ích để họ bảo vệ mình. Mời các cường quốc vô làm ăn ở nước mình để họ bảo vệ lãnh thổ của mình, vì ở lãnh thổ của mình có tài sản của họ.

- Những ngôn ngữ phổ biến trên thế giới thì phải học, quốc hội chúng ta thống nhất chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ thứ 2 cho cả dân tộc nói vì đây là ngôn ngữ quốc tế phổ biến nhất.

- Phát triển nông nghiệp, trồng đủ lương thực và hoa quả, nuôi đủ các loại thực phẩm để dân tộc ta tự chủ khi có sự cố xảy ra. Xuất khẩu cho cả thế giới, nắm cái ăn của toàn cầu.

- Phát triển công nghệ và công nghiệp hiện đại để đi đầu, các ĐH tuyển chọn người tinh hoa để nghiên cứu và phát triển. Các nhà tài phiệt phải rót vốn cho các nhà khoa học nghiên cứu ứng dụng ra cái mới. Phát triển công nghiệp quốc phòng để bảo vệ đất nước, đừng trông chờ ai cả vì ai cũng có lợi ích riêng của nước họ.

- Nam nữ bình đẳng, ai cũng phải có nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ bảo vệ quốc gia, dân tộc.

- Đi nhiều, khám phá nhiều, trải nghiệm nhiều rồi trở về quê cũ phát triển kinh tế. Quê hương là để trở về chứ không phải để nhớ thương hát hò vô nghĩa.

Kinh Thánh (nôm na là kinh của bậc thánh thần, tức bộ quy ước về tôn giáo được truyền lại từ xa xưa, riêng Kinh Thánh của đạo Do Thái là một kinh thánh mở, đời sau cứ có ai thông tuệ thông minh có trí khôn thì bổ sung vào những ý hay, và cũng có thể họp lại thống nhất bỏ 1 số điểm lỗi thời không phù hợp, nên bộ quy tắc này luôn phù hợp với các thời đại).

Hình trồng nho giữa sa mạc ở Israel. Và hình đường phố Jerusalem do tui chụp.

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

LUẬN BÀN VỀ PHÚC VÀ ĐỨC

Cái này tui tự đúc kết, chứ không có sách nào nói. Tui chiêm nghiệm và thấy rằng Phúc Đức là thân thuyền, trong đó PHÚC là độ dày và ĐỨC là độ rộng, còn của cải vật chất - danh vọng - quan hệ là những thứ chất lên con thuyền đó.

Nay nhiều bé không hiểu 2 chữ PHÚC và ĐỨC nên tui giải thích như sau.

- Đức là do chính 1 người chọn lựa.

- Phúc là cái mình được hưởng từ nhiều nguồn quanh mình.

- Phúc = đức của nhiều người cộng lại, qua bao nhiêu thế hệ gia đình, kể cả hàng xóm, người cùng 1 địa phương, cùng 1 nước cũng tạo phúc cho nhau. Một dân tộc khi thiếu phúc thì sẽ nghèo đói, chiến tranh, dịch bệnh, thiên tai...Vô phúc thì diệt vong hoàn toàn.

Ví dụ: 1 đứa trẻ sinh ra lành lặn thể chất, trí tuệ bình thường, có cha có mẹ, có nhà có cửa, đủ ăn đủ mặc là có phúc. Cái PHÚC này là do nhiều người tạo thành, không phải đứa trẻ đó chọn.

Khi đứa trẻ nhận thức được, đứa trẻ đó sẵn lòng nhường 1 phần cái lợi bản thân cho người lạ, chấp nhận san sẻ miếng cơm cho người đói bên cạnh, thì đứa trẻ đó đang thực hiện chữ ĐỨC.

1. Vì sao có người sống đạo đức, làm nhiều việc tốt việc thiện mà vẫn yểu mệnh, chết sớm? Hoặc công danh, gia đình không như ý? Do thiếu PHÚC. Họ tạo ĐỨC nhiều nên độ rộng thân thuyền rất to, chất lên được nhiều hàng hoá, nhiều quan hệ nhưng vì thân thuyền mỏng quá, dễ bị vô nước nên thuyền chìm.

2. Không làm việc thiện được không? Được. Việc thiện không bắt buộc, không ai ép hết. Mình cứ sống bình thường, không tốt và cũng không xấu với ai, phúc của mình bao nhiêu thì hưởng bấy nhiều. Giả sử phúc mình rất dày, tức thân thuyền dày, nhưng vì thuyền quá nhỏ (do thiếu đức) nên không thể đi xa, cũng không thể chứa nhiều hàng hoá trên đó.

3. Cách tạo đức: các bạn biết rồi. Hiến máu, hiến tạng, cho tiền người khó khăn hơn mình, nói lời ái ngữ, không nghĩ xấu về người khác, chịu thiệt thòi về vật chất hay danh tiếng, luôn nở nụ cười, cho đi là hoạt động thường xuyên. Phải là người tốt, tức làm điều tốt cho người lạ.

4. Cách tạo phúc: rủ người thân, bạn bè, hàng xóm, hoặc người lạ cùng nhau tạo đức. Phúc là kết quả của nhiều người xung quanh mình cùng nhau làm việc tốt.

5. Tuyệt đối không kết hôn, kết giao với người thiếu đức, vì họ sẽ kéo phúc mình và con cháu mình xuống. Ví dụ người lừa thầy phản bạn (tham cá nhân mà vong ơn bội nghĩa); tham nhũng (lấy của công), ăn cắp của người để thành tài sản của mình; nói dối để được lợi; đi làm ăn cắp mô hình kinh doanh và mối hàng của chủ để mở riêng làm hòng kiếm lợi riêng cho bản thân; quay bài quay phim lừa dối thầy cô để lấy điểm cao nhằm có lợi cho bản thân (khiến mình đậu bạn mình rớt, tức tranh suất của người khác không từ thực lực); vô ơn với người từng giúp đỡ mình; lợi dụng sự tin tưởng của người khác để trục lợi; sáng tác tin đồn nhằm hạ bệ người khác; vu khống, bắt nạt người yếu thế; thất hứa không giữ cam kết; thấy người gặp nạn mà không cứu; lợi dụng chức vị để trục lợi; vì cái lợi của bản thân mà gây khó dễ cho người khác... Đó là những hành vi không đạo đức, sẽ dẫn đến bản thân họ và con cháu họ không có PHÚC về sau.

6. Có thể kết giao với người LƯƠNG. Tức lương thiện. Không giúp đỡ ai nhưng cũng không làm điều xấu với ai. Nhóm này trời cho phúc bao nhiêu thì hưởng bấy nhiêu, không xây được thuyền dày to để đi xa. Người lương, không phải người tốt, những cũng không phải người xấu.

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Con đường lập nghiệp, để lại thành tựu cho đời.

Sáng nay tui đi nghe 1 buổi giảng về con đường lập nghiệp, để lại thành tựu cho đời ở ĐH Triết Giang, một trong những ĐH lớn ở TQ nên hem có online được. Tui ngồi nghe, có take note lại và biên tập lại cho cư dân thị trấn X đọc. Facebook đang sa thải nhân viên quá trời, các bé mạnh dạn xây trang X của mình thành 1 cái sơ-cua nhen, không dồn trứng vào 1 giỏ, nó sụp 1 phát là toàn bộ hình ảnh kỷ niệm mình up lên 15 năm qua hem còn cái nào. Giờ tui nói vụ lập nghiệp nè.

1. Bắt đầu từ óc quan sát tốt, phát hiện khoảng trống nào đó trong việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ, hoặc mình thấy SP, DV đã có nhưng bất tiện => Mình ra giải pháp để lấp khoảng trống đó, giải quyết cái bất tiện đó. 

Ví dụ: sơ khai của dịch vụ giao hàng tận nơi bây giờ chính là 1 hôm vào trời mưa, nhân viên văn phòng không thể ra ngoài ăn cơm trưa, gọi điện thoại tới quán cơm, quán cơm hỏi ăn gì, rồi họ đóng hộp, thuê xe ôm chở tới cho nhân viên. Cái này mới diễn ra cỡ 20 năm trước, và 10 gần đây thì cải tiến thành App đặt cơm, gọi xe, mua bán online...

Hoặc mình đang ở Hà Nội, thấy dịch vụ này kiếm ăn khá nhưng quá đông nhà cung cấp, mình chủ động đi lang thang ở thành phố nhỏ hơn, vừa rong chơi vừa tìm kiếm cơ hội. Ví dụ mình đến Lào Cai hoặc về quê hương, thấy chưa có dịch vụ này, sản phẩm này => TRIỂN. Nhưng mình phải thông minh, phải hiểu đặc thù dịch vụ hoặc sản phẩm đó có phù hợp ở đó, ví dụ ở Lào Cai thì không có nhiều nhân viên văn phòng hay sinh viên đại học, mình mang mô hình phục vụ nhân viên VP hay sinh viên về đó thì không bán được. Mặt bằng thu nhập ở đó có mua được SP hay dịch vụ này không? Mình có đến đó trực tiếp tham gia triển khai được không. Mới bắt đầu lập nghiệp mà quản lý từ xa thì 100% dẹp tiệm.

Cách đây 10 năm, một chủ khách sạn ở TQ phát hiện sự bất tiện của du khách khi lưu trú dài ngày, khi cần giặt đồ, phải gọi dịch vụ laundry service trong hotel, rất đắt và mất 2-3 ngày mới xong. Họ lại không nhận giặt quần áo lót, nội y. Khách mặc xong đồ lót, không giặt, để trong vali thì cũng bốc mùi, mà giặt xong thì chỉ treo trong phòng tắm cũng khó mà khô, cũng bốc mùi. Thế là ông cho sắm hàng loạt máy giặt máy sấy và quảng cáo "khách sạn tôi có phòng riêng để khách tự giặt sấy 24/24, cung cấp miễn phí nước giặt, nước xả để đảm bảo khi bạn đi về, quần áo của bạn vẫn thơm tho sạch sẽ như khi mới đến". Thế là khách sạn của ông full công suất phòng 100%, ông có tiền mở rộng và làm nên chuỗi khách sạn ở mọi tỉnh thành khắp Trung Quốc có khách du lịch đông như Bắc Kinh, Hàng Châu, Trương Gia Giới, Trung Khánh, Quế Lâm...

*Các bé thấy đề tài này có cần thiết ko để tui tiếp tục, vì tui phải đeo kính lão, bấm ĐT gõ mệt bỏ mẹ.

**Trong hình là phòng giặt sấy của hotel thuộc hệ thống Accor mà tui đang ở, họ cũng phải lắp hệ thống này để có thể cạnh tranh. Giờ đây, gần như 100% hotel ở TQ đều có hệ thống giặt ủi tự phục vụ.

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

https://t.co/Jrcpc649UV

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Về nhà ở, mình sẽ có 1 cái, sạch sẽ, nhỏ để chỉ cần 15-30 phút dọn dẹp lau chùi là xong. Về xe ô tô, mình sẽ sắm 1 chiếc, có xấu xí chút cũng được miễn đạt max về an toàn. Nhà và xe chỉ là phương tiện trú ngụ và đi lại. Mình sẽ chọn một ngành nghề làm thật rành để kiếm tiền mỗi ngày, không phân biệt việc gì miễn lương thiện, hợp pháp. Và mình sẽ làm cật lực, mỗi sáng mở mắt dậy là nghĩ đến việc phải làm điên cuồng để tích luỹ. Và mình phải tập luyện, chơi thể thao để không bao giờ nặng quá 70kg, với chiều cao 1.78 thì nặng 70 ký sẽ không còn thanh thoát nhanh nhẹn nữa đó Tèo. Không được ngưng việc đọc sách, có thể không còn thời gian đọc nhiều, nhưng nhất định tháng nào cũng có một cuốn mới trong túi xách. Mình sẽ không học thêm lên nữa vì không theo con đường học thuật, nhưng mình sẽ để ý các khoá ngắn hạn ở nước ngoài để năm nào cũng đi bồi dưỡng và có quan hệ quốc tế. Trong 3 năm tới, làm được bao nhiêu thì mình sẽ đưa hết tiền mình có cho 2 chị mua nhà trước, họ là người đã giúp đỡ mình rất nhiều, còn lại thì rong chơi xuyên Việt 1 lần nữa và đi các nước Đông Nam Á.

Mình phải tách ra khỏi lòng ham muốn sở hữu thêm nhà cửa đất đai. Trần gian, dù chung cư, nhà thuê hay biệt thự biệt điện biệt phủ thì cũng chỉ là chỗ trọ để qua 1 kiếp người thôi. Cuộc đời mình, nhất định phải đầy ắp sắc màu, đầy ắp trải nghiệm, đầy ắp tình thương yêu, sự tôn trọng của người khác dành cho.

Về lâu dài, mình chọn là người khá giả, nhưng tri túc (biết đủ), dừng lại ở mức muốn mua gì thì mua, muốn đi đâu thì đi. Mình không phấn đấu trở thành nhà tài phiệt hay trở thành ông quan có quyền lực đỉnh cao, cũng sẽ không trở thành người nổi tiếng, vì mình biết, khi đã chọn những cái ấy thì đời không còn bình yên.

(Trích những dòng tui tự viết dặn lòng mình, vào đêm sáng hôm sau đi nhận bằng tốt nghiệp ĐH, đã từ rất lâu, viết trong cuốn sổ. Mới nhờ AI gõ lại. Thời đó, vòng tròn giúp cho đi của tui chỉ dừng lại ở những người thân trong gia đình, tầm mắt của tui cũng chỉ vươn tới các nước Đông Nam Á).

[Đỗ San | Elsie @ElsieShan73]

Mẹ chăm việc nhà thì con khéo,
Bố chăm việc làng thì con khôn.”
Mình thích câu này vô cùng. Từ khi có con, mình bắt đầu đọc rất nhiều sách dạy con, từ Âu sang Á. Nhưng suy cho cùng, mọi thứ đều quay về một điểm quen thuộc: gia đình gốc – tiếng Trung gọi là 原生家庭 /yuánshēng jiātíng/. Nói đơn giản hơn, đó là nơi con “học lỏm”, cũng là nơi định hình nền tảng đầu tiên của một con người.

“Việc nhà” không chỉ là nấu ăn hay dọn dẹp. Nó là trí tuệ thực hành. Trẻ con không học qua bài giảng, mà học qua việc… đứng nhìn. Mẹ lau bàn, con cũng sẽ lau bàn, dù có thể lau bằng áo của mình. Mẹ xếp đồ gọn gàng, con cũng sẽ bắt đầu hiểu rằng mọi thứ đều có chỗ của nó. Còn nếu mẹ vừa đi vừa để đồ “tạm” khắp nơi, thì con cũng sẽ rất giỏi môn… để tạm.

Người lớn thường hỏi làm sao để con tự lập. Thật ra, cách hiệu quả nhất không phải là nói “con phải tự lập”, mà là sống một cuộc sống tự lập trước mặt con. Vì trẻ con không nghe chúng ta nói gì nhiều như chúng ta nghĩ, nhưng lại nhìn chúng ta rất kỹ. “Khéo” ở đây không chỉ là khéo tay, mà là khéo trong cách sống, cách sắp xếp, cách xử lý những điều nhỏ bé nhưng lặp lại mỗi ngày. Một người có thể không nấu ăn ngon, nhưng nếu biết chăm sóc cuộc sống của mình, đó đã là một dạng khéo.

“Việc làng” là thế giới bên ngoài cánh cửa nhà. Khi người cha giao tiếp, xử lý công việc, tương tác với xã hội, đứa trẻ sẽ âm thầm quan sát. Con nhìn cách cha mẹ nói chuyện với người lạ, cách giải quyết tình huống bất ngờ, cách giữ bình tĩnh hay mất bình tĩnh. Những điều đó không có trong sách giáo khoa, nhưng lại là chương trình học chính của cuộc đời. Dẫn con ra ngoài nhiều hơn, không phải để con trở thành trung tâm của thế giới, mà để con hiểu mình là một phần của thế giới, biết cách chơi game đời. “Khôn” ở đây không phải là mưu mẹo, mà là biết người, biết đời, biết khi nào nên tiến, khi nào nên lùi.

Cuối cùng, dù ai là người đảm nhận vai trò nào, thì cả “khôn” và “khéo” đều cần thiết để một đứa trẻ trở thành một người trưởng thành toàn diện, có thể sống cuộc đời mà chính mình mong muốn. Còn một điều vừa đơn giản vừa đáng sợ: trẻ con không trở thành điều chúng ta dạy, mà trở thành điều chúng ta sống.

Muốn con bình tĩnh, hãy sống bình tĩnh.
Muốn con ngăn nắp, hãy sống ngăn nắp.
Muốn con trở thành người mà chính con có thể tin tưởng, thì trước hết, hãy trở thành người mà con có thể tin tưởng.

Vì suy cho cùng, dạy con… là một hành trình sửa mình, chỉ là có thêm một khán giả nhỏ luôn quan sát rất chăm chú.
“Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình.”
Và hóa ra, con không chỉ lớn lên trong cuộc đời mình, mà mình cũng lớn lên, trong cuộc đời của con.

Trong hình là San tham gia họat động ở trường của con, cùng tụi nhỏ làm gỏi cuốn trái cây, giới thiệu văn hóa ẩm thực Việt Nam đến với tụi con nít Đài Loan.

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Nay tui chiển tiền tour cho 5 bé đoạt giải viết về Yersin. Kết quả do cộng đồng mình chấm & cho điểm cao nhất. Tui về hưu, lương hưu chỉ đủ ráy tai và uống cà phê Arabica thôi, nhưng để xây dựng cộng đồng thì tui sẵn sàng chi để các bạn gặp gỡ, giao lưu nhau. Tui ẩn danh chứ ko có ảo, vì mỗi bài viết của các bạn đều đọc kỹ, mỗi dòng chữ viết cho các bạn đều suy nghĩ kỹ, mỗi hành động của tui là vì để các bạn có 1 phiên bản tốt hơn chính mình ngày hôm qua, về vật chất lẫn tinh thần. Sáng nay, các bé đọc lại bài này nhen. Nếu thích BS Yersin thì cùng đi với chị Mi Mi. Nhưng như mọi chương trình trên X, chuyến đi chỉ dành cho cộng đồng X, tức thị trấn X mình, không nên mời người ngoài tham gia. Tháng 3 năm ngoái, bạn Vương mời người ngoài đi chuyến Singapore nên tui cho cho bạn tổ chức nữa. Mục tiêu của mọi hoạt động trên X này là xây dựng cộng đồng.
--------------------------------
Dịch hạch là căn bệnh khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người, có thời điểm làm giảm 2/3 dân số châu Âu và 1/3 dân số Trung Quốc (cái chết đen, thế kỷ 14). Chính BS Yersin là người đầu tiên tìm ra vi khuẩn này và các nhà khoa học về sau khống chế nó hoàn toàn. Điều thú vị là, Yersin dành cả cuộc đời từ lúc trưởng thành cho đến lúc mất đi gắn bó với 2 chữ: Việt Nam.

Tốt nghiệp tiến sĩ y khoa với đề tài bệnh Lao, Yersin và thầy hướng dẫn của mình là giáo sư Roux nổi danh với phát minh ra vắc xin bạch hầu. Thành tựu của ông khiến thiên tài Louis Pasteur chú ý và được nhận vào làm ở viện Pasteur Paris danh giá. Nhưng máu thám hiểm trong người khiến ông nằng nặc xin nghỉ việc để đi làm thuỷ thủ tàu viễn dương "dù chưa có kinh nghiệm đi biển bao giờ". Ông nói "đời mà không đi, thì còn gì là đời". Các lần đi thám hiểm và quay lại Pháp, ông đều được Louis Pasteur "mời ăn tối và nghe báo cáo", "thấy thú vị trước các thông tin mới mẻ do Yersin kể". Pasteur yêu cầu ông hãy làm gì thì làm cho trọn vẹn để "vang danh thiên hạ, giúp nhân loại". Vâng lời thầy, Yersin xách đồ đạc lên tàu. Hình ảnh học trò khăn gói xuống thuyền dọc ngang quả đất sau khi "xuống núi" là hình ảnh vô cùng đẹp của những người có LÝ TƯỞNG SỐNG.

Sang Việt Nam, ông làm bác sĩ trên tàu giữa Sài Gòn, Manila, Hải Phòng rồi sau đó định cư ở Nha Trang, sau một lần tàu cập bến và ông phải lòng với cảnh sắc nơi đây. Đầu thế kỷ 20, ông tham gia hội đồng sáng lập và là hiệu trưởng đầu tiên của ĐH Y Khoa Đông Dương (nay là Y Hà Nội), xây dựng toàn bộ giáo trình sơ khởi và nhận thức y đức cho các thế hệ bác sĩ, quy hoạch các bệnh viện ở các tỉnh thành khắp Việt Nam theo khoảng cách địa lý để "ai bị bệnh cũng có chỗ gần nhất mà đến trị kịp thời". Nhưng Hà Nội cũng chỉ có thể giữ chân ông được 2 năm. Ông quay trở lại Nha Trang, thực hiện chuỗi những ngày làm khoa học và thám hiểm khắp núi rừng Đông Dương. Ông là người đã tìm ra cao nguyên Lang Biang và quy hoạch Tp Đà Lạt, xây dựng viện Pasteur Đà Lạt và phát triển mạnh hơn cho viện Pasteur Sài Gòn, Hà Nội. Trại ngựa nuôi lấy huyết thanh sản xuất vắc xin của ông nằm ở suối Dầu là trại ngựa thuốc lớn nhất châu Á, ông cho trồng cây ký ninh để trị bệnh sốt rét. Ông từng mong muốn xây dựng 1 ĐH Y khoa chuyên về nghiên cứu ở Nha Trang và trung tâm sản xuất vắc xin cho Đông Dương.

Ông là người thực nghiệm nhiều giống cây cao su, ca cao, cà phê (thậm chí ông cho thử nghiệm cây điều từ Brazil và tiêu đen từ Ấn Độ ở nông trại của mình nhưng chưa thành công), và bây giờ chúng ta đã có hàng tỷ đô la xuất khẩu từ các nông sản này. Ông mang nhiều giống cây ôn đới trồng ở khu vực Đà Lạt vừa khám phá, như cà rốt súp lơ su su lay-ơn cẩm tú cầu xà lách xông cà chua....(hầu như tất cả các loại rau củ mang tiếng Pháp). Ông còn nuôi thử cừu, trồng thử nho ở Phan Rang, nuôi thí nghiệm đà điểu ở Ninh Hoà, gà Tây (turkey) ở Đồng Nai, tuy chưa thành công nhưng sau đó có người triển khai tiếp. Ông cũng là 1 triệu phú nhờ có nhiều farm trồng cao su xuất bán cho hãng lốp xe Michelin và đồng thời là cổ đông lớn của ngân hàng HSBC. Ông cho rằng "tôi phải kiếm tiền kiểu khác chứ không tài nào cầm được tiền của các bệnh nhân". Toàn bộ tiền lãi của ông đến nay vẫn còn và vẫn bí mật chuyển đều đặn về 1 quỹ từ thiện và quỹ nghiên cứu khoa học.

Là người có tài, bác sĩ Yersin không chỉ làm khoa học mà còn giỏi nhiều thứ. Ngoài việc mang sang cho chúng ta bao nhiêu giống cây trồng vật nuôi mới lạ, khám phá và xây dựng Sapa Đà Lạt Bà Nà...thành những nơi du lịch nghỉ dưỡng, ông còn tham gia quy hoạch đô thị khu trung tâm Sài Gòn Hà Nội Nha Trang Đà Nẵng Hải Phòng, ranh giới các tỉnh....mà chúng ta ngày nay hay có cụm từ "ngày xưa người Pháp đã quy hoạch chỗ này là, chỗ kia là..". Ông đã giúp người Việt chúng ta có được nền tảng kinh tế ban đầu từ một nước thuần nông lạc hậu, những công trình về hạ tầng, giáo dục, y tế. Do chính quyền Pháp khi đó rất tín cẩn ông, vì ông đi nhiều khám phá nhiều. Hầu như mọi ngóc ngách ở Lào, Việt Nam và Campuchia đều có dấu chân ông. Núi cao vực sâu, thú dữ, bệnh tật...không hề làm ông nản bước. Ông luôn yêu cầu Pháp phải xây dựng ít nhất ở mỗi tỉnh một trường trung học lớn và 1 bệnh viện đủ để chữa trị hết cho cư dân tỉnh đó. Ông còn yêu cầu chính phủ Pháp đầu tư tiền để xây đường sắt Bắc Nam từ ga Hà Nội đến ga Sài Gòn, hiện chúng ta vẫn còn đang khai thác. Con đường quốc lộ 1A thời đó là con đường đất nhỏ xíu (gọi là con đường cái quan) bề rộng chỉ có 2-3 mét từ thời chúa Nguyễn đã được ông "bày vẽ" cho kè đá, rải nhựa, mở rộng nâng cấp để xe ô tô có thể chạy được. Ông nói phải ưu tiên làm con đường to nhất, tốt nhất gọi là quốc lộ, chạy ngang qua hết các tỉnh ven biển để người dân tỉnh nào cũng có thể hưởng lợi từ giao thông. Đường sắt leo dốc Phan Rang đi Đà Lạt cũng là ông tư vấn cho toàn quyền Doumer làm. Các trạm khí tượng từ Sapa đến Mẫu Sơn đến Bạch Mã, các ngọn hải đăng ngoài biển mà chúng ta thường nói "do Pháp xây" là do ông chọn vị trí. Những gì ông có thể nghĩ ra, ông đã làm tất cả cho người Việt. Không rõ dải đất hình chữ S này, dân tộc này có gì mà khiến ông yêu thương đến thế.

Ông sống 1 mình, giản dị ở Nha Trang đến cuối đời, 1 cuộc đời đầy ắp những chuyến đi thám hiểm và thành tựu, đầy sự kính trọng và thương yêu. Nha Trang cũng là nơi tiếp cận điện ảnh đầu tiên của nước ta do ông mang về chiếu. Có lần khi trẻ con vào nhà ông xem phim và nghịch phá những chậu hoa quý, gia nhân toan ra mắng nhưng ông bảo "thôi đừng la trẻ nhỏ, mình lớn tiếng chúng sẽ sợ". 1 lần ông lái xe hơi trên đường, 1 người dân bất cẩn lao vào xe ông và bị tai nạn. Dù lỗi của người đi bộ rành rành nhưng ông chạy xuống giúp họ băng bó, xin họ tha thứ và kiên quyết trả lại xe cho chính phủ, đi xe đạp, vì theo ông "dân chúng xứ này chưa quen luật lệ nên đi lại vô tư, mình đi xe đạp có va chạm thì cũng nhẹ để không gây thương vong cho họ". Có lần ông lên Tây Nguyên tìm thuốc, người dân tộc đã bắt ông, định hành quyết. Nhưng họ nhìn vào mắt ông, thấy một sự chân thành và thiện lương kỳ lạ, họ lại thả ông ra. Ông sau đó chữa trị bệnh cho cả buôn làng và gửi thuốc men lên cho họ đều đặn. Ngôi nhà của ông là trại tế bần khổng lồ cho người sa cơ lỡ vận, ốm đau, bệnh tật, đói kém....của khắp vùng, mở cửa suốt ngày suốt đêm. Ông không có vợ con vì dâng hiến phụng sự cả đời cho khoa học, nhưng người ta kính yêu ông như cha mẹ ruột.

Trong khi nhiều trí thức Việt Nam đi Pháp để hưởng thụ sự văn minh có sẵn của xứ người, ông như cá bơi ngược dòng. Dù quê hương ông là đất nước Thuỵ Sĩ giàu có và xinh đẹp, dù tốt nghiệp trường Y Paris và là một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất thế giới, ông vẫn khăn gói xuống tàu đi đến một miền đất nghèo xa lạ. Ông nói "tôi mãi mãi là một công dân Pháp, nhưng tôi yêu Việt Nam và sẽ phụng sự tính mạng và cuộc đời tôi cho VN".

Giây phút cuối đời, ông nhờ người quản gia dìu ông ra phía cửa sổ, nhìn về phía biển, nhìn những con sóng vỗ ghi dấu 1 cuộc đời dọc ngang, rồi trút hơi thở cuối cùng. Nghe tin ông mất, người dân Nha Trang vội vã bỏ hết công ăn việc làm để lo hậu sự. Tàu bè ngoài biển ngưng mọi hoạt động đánh bắt trong nhiều ngày, cập bến vô xóm Cồn, như cha mẹ mình mất vậy. Những phụ nữ tiểu thương bán cá đã bỏ hết cá mắm tiền bạc danh lợi mỗi ngày, cởi cái nón lá Việt Nam quen thuộc và tự động lấy khăn tang đeo lên đầu. Người dân vừa đi vừa khóc, đám tang dài hàng cây số để đưa ông đến nơi an nghỉ cuối cùng. Di chúc ông ghi giản dị "Tôi muốn được an táng ở Suối Dầu, mộ thật nhỏ và nằm úp xuống, đầu quay về phía biển. Ông Bùi Quang Phương (cộng sự lâu năm) đừng cho ai đem thi hài tôi đi nước khác. Mọi tài sản xin tặng hết cho Viện Pasteur và những người cộng sự lâu năm đã làm việc với tôi".

Người dân khắp nơi yêu quý ông, nhất là người Hongkong, nơi ông đã giúp hàng triệu người dân ở đây thoát khỏi nỗi kinh hoàng do dịch. Úc từng mời ông sang thành lập viện Pasteur cho họ nhưng ông đã từ chối. Nhiều nước tìm mọi cách mời ông đến làm việc với điều kiện làm việc và bổng lộc hậu hĩnh, nhưng ông vẫn khăng khăng quay về dải đất hình chữ S mà ông trót yêu thương. Năm 1943, trí thức toàn thế giới, đặc biệt giới Y khoa và giới thám hiểm đã bày tỏ sự thương tiếc vô hạn về một tài năng, một nhân cách lớn lao của nhân loại, một trái tim nhân ái đã ngừng đập.

Nếu bạn đã từng 1 lần được tiêm chủng, chích ngừa hay thậm chí ăn cà rốt, uống cà phê, đắp mặt cà chua (trước đó thì người Việt chúng ta chỉ có cà pháo để ăn với mắm tôm, hem có đắp mặt được, kkk) thì hãy biết ơn BS Yersin nhen. Công lao của ông với dân tộc mình, với đất nước mình là không bao giờ kể hết. Các bạn có thể đọc thêm tư liệu về bác sĩ Yersin để thấy những tranh cãi lặt vặt, những suy nghĩ tầm thường đã phí thời gian cuộc đời mình. Sách giáo khoa nên bổ sung nhiều bài học về ông để các thế hệ mãi mãi biết ơn (vì chúng ta chưa tổng hợp tài liệu sau nhiều năm tháng chiến tranh). Lòng biết ơn là thước đo của sự văn minh, ở mỗi cá nhân và cả dân tộc. Các bạn đang đọc những dòng chữ này hãy nhớ là mình sống được đến giờ cũng từ những liều vắc xin của ông. Việt Nam nên khôi phục ngôi nhà cũ của ông để trở thành nhà lưu niệm Yersin. Cho du khách cả thế giới đến tham quan.

Và mỗi người, nếu đọc được những dòng chữ trên thì hãy học tập ông ở tinh thần PHỤNG SỰ, CỐNG HIẾN. Không nhỏ hẹp, vun vén cá nhân, cái xe - cái nhà - miếng đất - bằng cấp - chức vụ - công danh, thẻ xanh, tiền tài mang về cho vợ cho con tầm thường nữa. Mạnh dạn vẫy vùng biển rộng trời cao, dấn thân, xả thân vì MỘT LÝ TƯỞNG SỐNG của riêng mình. Bỏ quê hương đi đến chỗ phồn vinh thì dễ, quay về làm cho nó giàu sang văn minh thì mới khó. Mà khó cỡ nào, mình quyết tâm là làm được hết. Cuối đời, mình tự hào vì đã góp phần vô việc MAKE A BETTER VIETNAM. Phàm làm người, ai càng sớm tìm được lý tưởng sống, thì càng có một cuộc đời ý nghĩa, trọn vẹn, không hối tiếc.

*Hình nhà ông tui chụp từ KS Mường Thanh.

[Diệu Ái | Amara | NCC0004 @Dieuaiqt]

LỚP VIỆT VĂN
🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀
Trong suốt hành trình sống, tôi luôn trăn trở một câu hỏi: PHẨM CHẤT đẹp đẽ nhất của bản thân mình là gì, và làm sao để phát huy nó một cách trọn vẹn nhất? Và tôi đã tìm thấy câu trả lời – đó chính là LƯƠNG THIỆN và HÀO SẢNG – hai điều tôi coi như kim chỉ nam của cuộc đời.

Tôi đồng cảm với người khác một cách sâu sắc và chân thành đến mức nỗi đau của họ như chính nỗi đau của tôi, niềm vui của họ cũng làm trái tim tôi rạo rực. Dù không phải nhà tâm lý học chuyên nghiệp, tôi vẫn luôn là “bến đỗ bình yên” mà bạn bè, người thân tìm đến để trút bỏ nỗi lòng. Chỉ cần ở bên tôi, họ đã cảm thấy nhẹ nhõm, được che chở và thấu hiểu.

Tôi cho đi mà không hề toan tính, không mong cầu bất kỳ sự đáp trả nào. Có những lần, chính sự lương thiện ấy khiến tôi mất đi rất nhiều – tiền bạc, thời gian, thậm chí cả những mối quan hệ. Nhưng tôi chưa bao giờ hối hận hay oán thán. Tôi chỉ mỉm cười nghĩ rằng: “Những gì mất đi chắc chắn không thuộc về mình, và người nhận hôm nay có lẽ là để tôi trả một món nợ từ kiếp trước.”

Tôi sẵn lòng giúp đỡ người khác ngay cả khi bản thân đang khó khăn nhất. Đã có lần tôi vét sạch những đồng tiền cuối cùng trong tài khoản để chuyển cho một cô bé xa lạ – em vừa chăm mẹ bệnh nặng, vừa bươn chải kiếm từng đồng học phí. Tôi không quen biết em, nhưng trái tim tôi không cho phép mình làm ngơ.

Điều khiến tôi tự hào nhất đến tận hôm nay chính là: mỗi khi cái tên tôi được nhắc đến, người ta đều nhớ ngay đến những việc tử tế tôi đã âm thầm làm. Tôi không bao giờ khoe khoang, nhưng những câu chuyện ấy vẫn lan tỏa. Có một lần bệnh viện cấp cứu cần gấp máu nhóm O, tôi lập tức liên hệ để hiến máu. Trong lúc chờ, một bạn trẻ khác cũng đến hiến máu nghe người nhà bệnh nhân vô tình nhắc: “Xíu nữa có chị Diệu Ái cũng đến hiến nữa”. Bạn ấy hiến xong không về ngay, mà cố tình nán lại chỉ để gặp tôi, để nhìn tận mắt người mà mọi người vẫn hay truyền tai nhau: “Nghe danh chị đã lâu, hôm nay mới được gặp!”

Tôi sống như vậy không phải để được ghi nhận hay khen ngợi. Tôi làm những điều ấy đơn giản vì chúng khiến trái tim tôi thật sự hạnh phúc. Và có lẽ, đó chính là phần đẹp đẽ nhất của tôi – một trái tim luôn rộng mở, luôn lương thiện và hào sảng đến tận cùng.
🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀🍀
Đây là phẩm chất tốt đẹp nhất của mình. Còn phẩm chất tốt đẹp nhất của các bạn là gì? Hãy ghé nhà mình đọc, thả tim, còm, share ủng hộ mình với nha.
Đây có lẽ là bài tập Việt Văn kết thúc môn học nên con xin phép được tag Dượng @Tony_Buoi_Sang và lớp trưởng @TNhat9999 .
Đồng đội Gàn và Hâm.
@tuannnt
@tinabeauty_1987
@Elsarose90
@HuongVita39
@nga1736757
@Dung_Doan_BP

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Thoát nợ

Tui thích vùng đất đó nên hay đến thuê resort ở 1 vùng trung du, lưu trú cả tháng, chủ resort họ để giá phòng như người nhà, hàng ngày dọn dẹp phòng, nấu cơm cho ăn. Gần resort có rẫy của vợ chồng chú Tư, thấy tui vui vẻ nên vợ chồng chú hay qua chơi, lâu lâu cũng hỏi tui về cây này cây kia (tui làm nghề từ 2000, luôn đi theo dịch cho các phái đoàn hợp tác nông nghiệp nước ngoài, phải đọc vô số tài liệu và hiểu đúng bản chất để có thể dịch tốt, nên hầu như lĩnh vực cây trồng là tui có kiến thức khá nhất). Nhưng khi họ hỏi thì tui mới nói, chứ ko có làm thầy dùi (vô nhìn rồi phán kiểu tinh tướng thể hiện, ví dụ tư vấn nên làm A, làm B, trồng cây này, chặt cây kia,...). Vì có kinh nghiệm trồng trọt và chăm chỉ, nên chú khoe hầu như năm nào chú cũng trúng mùa (sản lượng cao). Tui nghĩ chắc vợ chồng chú thím tiết kiệm hay giản dị quá, có tiền mà vẫn ở nhà xập xệ. 

Bữa sáng nọ, khi tui ngồi uống trà trước cửa phòng thì thím Tư tới, ngượng ngùng trình bày muốn mượn tui 100 triệu, nói để trồng giống dưa hấu chú Tư coi trên mạng thấy hay quá. Tui hỏi tình hình tài chính, mới lòi ra là đang trong tình trạng nợ nần cả tỷ. Vay chỗ này để trả chỗ khác, cách xoay dòng tiền của vợ chồng chú. Ai làm căng, đòi gắt thì ưu tiên trả trước. Tui tặng vợ chồng chú 10 triệu chứ xưa giờ tui ko có cho ai vay mượn, trừ những người bạn (bạn tức là người hàng ngày nói chuyện gặp gỡ nhau, còn lâu lâu mới gặp hoặc mới nhắn tin thì gọi là bè, tui không có dây dưa tiền nong với nhóm này). Thím nói tính chú Tư tính gia trưởng lắm, ổng mượn không được chỗ này thì sẽ bắt thím đến gõ cửa chỗ khác, mọi giá phải làm được vườn dưa. Mà ổng làm cái gì cũng thua lỗ, lúc bán thấy có tiền đó mà đi đâu hết không rõ. Tui hướng dẫn thím Tư vầy, giờ thím nghe lời tui, cứ ghi chép hết mọi chi phí của thương vụ trồng dưa vô trong cuốn Sổ Dưa. Ngoài ghi tiền cây giống, phân thuốc,..tiền lặt vặt như ổng sai thím chạy ra tạp hoá làng mua cuộn dây thép, mua băng keo, mua túi nylong,...thím đều phải ghi hết. Tui tặng thím 1 cuốn sổ nhỏ, có làm mẫu 1 tờ, ngày phát sinh, trước khi ngủ thì tổng kết số tiền luỹ kế (từ lúc đầu tới ngày hôm đó), rồi gạch ngang, ngày mai tiếp tục ghi phát sinh. Ngày thu hoạch thì thím trưng cái sổ này ra cho ổng coi, để biết được là tổng chi phí bao nhiêu, biết lời lãi thế nào, chưa kể tính tiền công mình làm mỗi ngày. Thím nói nông dân mà lại đi ghi sổ tính toán, thấy không quen. Tui nói không quen thì cả đời nợ nần.

Mấy tháng sau tui quay lại resort, 2 vợ chồng chú Tư canh me thấy tui vừa xuất hiện là qua chào liền. Chú cười nói lần đầu tiên trong đời biết tính toán, đợt rồi bán dưa được 120 triệu, chú mừng vì người ta mua cao hơn giá thị trường, định đãi tiệc hàng xóm họ hàng linh đình, nhưng thím trưng ra cái sổ, chi phí lên tới 110 triệu, chưa kể công làm 2 vợ chồng mấy tháng, tiền công 200 ngàn/người/ngày chưa tính vô, nếu tính luôn thì là lỗ. Chú Tư nói giờ chú đã hiểu, nợ nần thâm hụt mấy chục năm qua là có lý do. Tui nói đúng rồi, người mình tính toán đã kém mà còn lười ghi chép, nên nợ nần ghê lắm. Từ ông nông dân đến bà tiểu thương đến ông chủ doanh nghiệp, ai không quản lý tiền nong thì luôn khó khăn về tài chính. Một khi đã nợ nần thiếu hụt, thì đạo đức nhân phẩm cũng khó mà giữ được. 
------------------------------------------------
*Các bé đọc, hiểu thì tóm tắt lại để nhớ. Tư duy này quan trọng để thoát lỗ, thoát nợ và bắt đầu tích luỹ. Có ý gì hay cần đọc thì các bé cũng còm lại để nhớ. Còm là cách não mình ghi nhận kiến thức mới.

[Nguyễn Lan | Lena @Lan221089]

@Kimanhh144 @lediemha142

[Nguyễn Lan | Lena @Lan221089]

Bài thi Từ Vựng
Lớp : 1C
Trường : Lương Thế Vinh
@ThuNguyen3191

[Nguyễn Lan | Lena @Lan221089]

Mã học viên : C89

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

ĐH A mở khoa mới thiếu giảng viên cơ hữu. Trường cử 2 bạn cử đi Úc, cam kết thời gian về phục vụ gấp 3 lần thời gian đào tạo, nếu không thì đền bù số tiền gần 4 tỷ. Hai bạn (nếu không cử tuyển là không xin học bổng được vì không đủ trình) sang học xong, thấy bên đó tốt không muốn về. Trường A gửi công văn sang trường Úc, thống nhất bằng cấp gửi về trường A theo cam kết và không cấp visa ở lại. Hai bạn chạy vạy khắp nơi để kết hôn giả, trong thời gian chờ đợi thì đi làm nail và bán hoa quả ở chợ Footscray. Trường A đâm đơn kiện, cha mẹ 2 bạn ở VN cứ đi hầu toà miết vì tội bội tín, lừa tiền của người ta. Giáo sư ĐH bên Úc, chỉ biết lắc đầu khi sinh viên VN học xong là hỏi "làm thế nào để được ở lại, hưởng phúc lợi XH của cha ông dân tộc người ta đóng thuế mấy trăm năm". Nhiều người ngạc nhiên thì thấy giới trẻ được xem là học giỏi, có nhận thức vậy mà lại không có CHÍ LỚN, chấp nhận vi phạm pháp luật lẫn nghĩa tình để được lợi cá nhân.

Công ty nọ có đội ngũ kế cận làm hạt giống lãnh đạo về sau, được ban lãnh đạo rất tâm huyết đào tạo, cho tự chủ trong quyết định và đi đây đi đó nhiều. Sau hai năm thì có bạn nói "mình chả được bao nhiêu, nếu đi làm bất động sản trong 2 năm qua thì đã kiếm được vài tỷ". Có bạn, khi công ty làm bài tập về clip chú Vượng chia sẻ về chiến lược và quản lý, đã nói là "mình không thể làm được như thế, nghe làm gì, chỉ kiếm ăn qua ngày là giỏi lắm rồi". Nghe thấy kém tự tin gì đâu.

Như tui ngày xưa, thiếu thông tin, nghĩ là phải đi học ở ĐH kinh tế quản trị kinh doanh để ra đời có thể làm chủ doanh nghiệp. Không có đâu, hoàn toàn không phải. Ngành management (quản trị kinh doanh) thì chỉ đào tạo ra được Manager (cùng chữ Manage), muốn làm chủ doanh nghiệp, phải lao ra đường, gặp gỡ ngàn người mà bán hàng. Rồi ngẫm lại, lấy cái hay nhất của ngàn người đó, biến thành trí khôn của mình, xây dựng doanh nghiệp. Còn không rút được thì như người bán rong vỉa hè thôi, họ cũng gặp ngàn người nhưng vẫn mãi là người bán rong.

Muốn làm boss, phải có chí lớn. Và quan trọng là tự tin, ai tự tin thì mới không sợ mất, mới dám làm. Hoặc biết là có thể mất nhưng vì tự tin là sẽ kiếm lại được thì mới dám làm. Ai không tự tin thì mọi thứ nó bịt bùng nhỏ xíu thôi, ra đường thôi cũng đã thấy sợ, gặp người khác: sợ, triển khai cái mới: sợ, thay đổi: sợ. Người không tự tin cuối cùng an ủi mình bằng cách: tôi là người hướng nội. Hướng nội gì bé ơi, chẳng qua là mình kém tự tin thôi. Người hướng nội thật sự đẳng cấp lắm, họ giao tiếp cực kỳ xuất sắc, nói hay viết giỏi, luôn chủ động sắp xếp gặp gỡ người này người kia để được việc. Hương nội thật sự có nghĩa là: ở 1 mình không buồn, đi 1 mình không chán, tự 1 mình vẫn tìm được niềm vui, quan hệ rất rộng rãi nhưng chỉ vài ba tri âm tri kỷ trong lòng họ biết, không quan tâm đời tư người khác...

"Trong khi người ta dẫu sang hay hèn, nam hay nữ ai cũng lo học lấy một nghề; thì người mình chỉ thích phụ thuộc”, “Trong khi họ có óc phiêu lưu mạo hiểm, dám đi khắp thế giới mở mang trí óc; thì ta suốt đời chỉ loanh quanh xó bếp, hú hí với vợ con, cái gì cũng đem về cho vợ con chứ không nghĩ cho xã hội” (10 điều bi ai của dân tộc Việt Nam- Phan Chu Trinh, đầu thế kỷ 20). "Miếng ăn quá to, người ta chỉ nghĩ đến ăn, tranh giành ngôi thứ cũng chỉ vì ăn" (Không khí lễ hội ở nước ta, Phan Bội Châu, đầu thế kỷ 20). "Ở xứ này, tìm được 1 người đầu óc lớn rất khó. Họ nhìn mọi thứ với góc hẹp lợi ích rất ngắn hạn, thế hệ này dạy thế hệ kia cách nhìn rất hẹp, chút lợi ích con con, ông bà cha mẹ thầy cô dạy thế hệ sau như vậy nên dù thông minh nhưng ít ai có thành tựu lớn. Cho nên họ làm ăn kinh tế rất khó, khu vực chợ sầm uất vẫn nằm trong tay người gốc nước khác di cư đến". (Exotisme indochinois dans la littérature francais depuis 1860, Malleret).

Đại đa số người Việt ham học và lanh lợi, nên xoá đói thì rất nhanh. Cả nước bỏ xe đạp lên xe máy thì nhanh nhưng từ xe máy lên được ô tô như các nước phát triển thì khá chậm. Nguyên nhân chính là văn hoá của người Việt, đặc trưng là nghĩ nhỏ, nghĩ trước mắt, nghĩ vụn. Trong hàng ngàn bạn trẻ 8x lẫn 9x xưa nay mà tui gặp, chưa thấy ai nghĩ lớn, phóng khoáng để có thể làm nên 1 doanh nghiệp tỷ đô cả. Toàn lặt vặt lặt vặt cò con.., chưa thấy đại bàng. Chắc là chưa có duyên. Nghĩ lại, tuổi thơ người Việt thấy toàn hát những bài bé nhỏ như "con cò bé bé, chú ếch con, bà còng đi chợ...". Còn người Nhật, người Do Thái, người Trung Quốc, người Nga, người Bắc Âu, họ hát về đại bàng, về trái đất, về vũ trụ. Ví dụ như bài hát này của thiếu nhi Nga. Các bé trên X đã có con thì dạy con mình hướng về cái lớn lao để dân tộc mình cất cánh.

"Bay lên đón mặt trời,
Đại bàng con hãy vút cao.
Qua núi đồi, hãy lướt tới bao chân mây.
Vượt ngàn bão tố phong ba,
Vượt hiểm nguy với bao thác ghềnh,
Niềm yêu thương nâng cánh chim, đẹp tuyệt vời.

Xanh xanh trên lưng trời,
Một đôi cánh lướt trong mây.
Mang theo mình tiếng gió cuốn như phong ba.
Đại bàng hãy cất tiếng ca,
Để sưởi ấm bao niềm ước vọng,
Vì tương lai, dâng trái tim ngọn lửa hồng"

[Tony Buổi Sáng @Tony_Buoi_Sang]

Cách nhận biết 1 người có IQ cao là họ luôn nhìn lại bản thân, từ bỏ nhận thức cũ rất nhanh. Người IQ trọng lý, trọng khách quan, khi thấy mình nhận thức cũ sai sai thì lập tức thay đổi. Ngược lại là người bảo thủ, do IQ thấp nên họ không có chịu thay đổi, luôn giữ cái cũ, không thừa nhận sự thật khách quan mà duy về cảm xúc, thích sự ổn định, chắc ăn. Điểm thứ 2 để nhận ra người có IQ cao là họ vô cùng sạch sẽ, do đầu óc logic tốt, nên họ sắp xếp mọi thứ gọn gàng, ngăn nắp, khoa học, hợp lý.

Cách đây 20 năm, tui ghé 1 loạt nước tách ra từ Liên Xô cũ, thì thấy bất ngờ vì Estonia, lúc đó còn rất nghèo nhưng sạch sẽ vô cùng, Tp Tallinn của họ sạch hơn cả các Tp Thuỵ Sĩ nữa, nên tui tin chắc là sẽ phát triển nhanh. Và 20 năm sau quay lại, không bất ngờ khi Estonia phát triển kinh tế kinh khủng, công nghệ đi đầu thế giới, đô thị bố trí hài hoà hợp lý, Phần Lan Đan Mạch Thuỵ Điển Na Uy thua xa lắc.

Các nước mà chỉ số IQ trung bình thấp thì chậm phát triển kinh tế và xã hội, họ không thích khoa học công nghệ vì không hiểu, không theo kịp, học Toán và tự nhiên dở nên ghét, công nghệ phát triển với tốc độ hiện nay thì họ sẽ bị bỏ lại phía sau. Người có IQ thấp thì đặc trưng là bừa bộn, bầy hầy, dơ dáy, xà lơ xà bát...nên đô thị của những nước này rất lộn xộn, nhà cửa nhếch nhác, thò ra thụt vào, đường phố thiếu chỉ dẫn và bố trí không hợp lý, giống ban nhạc mà "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" vậy.

Các bé nam trên X, nếu lấy vợ thì lựa bé gái nào sạch sẽ, ngăn nắp, trọng lý (chứ không có bánh bèo khóc lóc đu bám đòi tự tử đòi chia tay này nọ là nhóm IQ thấp, trọng cảm xúc, lấy về khổ lắm). Vì IQ của con cái chủ yếu di truyền từ mẹ, nhan sắc thể chất thì chủ yếu từ cha. Lựa em nào thích đọc sách, thích học hành, quan trong là phải sạch sẽ ngăn nắp gọn gàng vui vẻ. Ẻm xấu òm cũng được, nhan sắc con cái là từ mình (cha), yên tâm, hy sinh đời bố củng cố đời con.

Các bé gái trên X, muốn lấy chồng thì lựa anh nào có dáng vẻ cân đối khoẻ mạnh, thích vận động thích thể thao, mặt nhỏ thon gọn để con mình cũng đẹp. Nói không với mấy đứa mặt to nhen, ban đêm tắt điện nhìn sợ lắm. Thằng chồng nó biết để giày dép, tất vớ quần lót đúng vị trí là là có IQ tương đối khá. Trời mưa hay sấm sét biết chạy vô nhà là IQ cao. Còn lại học dở cũng không sao, con cái là theo trí thông minh của mẹ (là mình).

*Hình là thủ đô Tallinn của Estonia. Sạch sẽ từng m2, chỉ có Bình Nhưỡng của Triều Tiên là có thể dám nói chữ "sạch sẽ" với Tp này thôi. Còn Singapore hay các Thuỵ Sĩ thì cũng phải câm nín.

**Nhìn bàn đồ châu Á, các bé có biết nước nào là nước nào hem. Kêu gõ 10 top nước có IQ cao nhất châu Á thì làm nổi không?

[Nguyễn Lan | Lena @Lan221089]

@GreenG258 Chị báo giá em nhé, nhà e mua số lượng đều quanh năm ạ

[Dương Vương | Vincent @duongvuong2803]

Dạ, đợt con gia công 1 sản phẩm về bán. Giá nhập từ nhà sản xuất giá vốn + 20% lợi nhuận về bán. Lấy công làm lời kiểu vậy. Bán đc 70% đơn hàng còn trong 1 tháng còn lại tồn 30%. 30% đơn này cứ tồn quài, lâu lâu bán rỉ rả đc 1 đơn. Lời giả nhưng lỗ là thiệt D ạ.

Sau con làm thêm món khác, tính kỹ hơn. Có nhiêu cộng hết dô; khấu hao, điện nước, lương, chiết khấu, chương trình, MKT, kho bãi, văn phòng, tiền mạng, quỹ dự phòng đồ…rầu tính đơn này bán trong bao lâu để hoà vốn. Mong muốn lợi nhuận bao nhiêu nhưng cũng cần phù hợp với ngành hàng, cái ông làm cùng mã sản phẩm của mình để còn cạnh tranh về giá. Sau 2 đợt vậy con cắt giảm, tiết kiệm chi phí các phần k quá quan trọng dần để bù dô lợi nhuận. Tính càng chi tiết thì đỡ nhọc nhằn ạ

[Nguyễn Lan | Lena @Lan221089]

@Trinhha_0112 C cảm ơn Giáo Hà đã sửa bài giúp c nhé !

[Nguyễn Lan | Lena @Lan221089]

BTVN- Lesson 19
Lớp 1C
School : Lương Thế Vinh
Mã HV : C89