nur-sulton

epidemiolog, vrach-laborant

[bakiroo @the_bakiroo]

Ёрворилган канализация сувини Салор каналига оқизишипти. Безбетларча ва намойишкорона ишларга қараганда қайсидир жиян ё синфдошники шекилли
https://t.co/7QeT9TL0pa

[nur-sulton @luxsoldanus]

@YKhan5004 Ikki ogʻiz gapni bir dunyo qilib yozisham bir mahorat boʻsa kerak)

[nur-sulton @luxsoldanus]

@_sumayyaaa Qoynalayotgan boʻlsa nafaqaga chiqsin

[nur-sulton @luxsoldanus]

@Erkin_Abdu Samarqand gʻarbiga yoqqanida biz xatirchiliklaram qor koʻrib kolatmidik(

[nur-sulton @luxsoldanus]

@name__me Milkni qichitadigan rasm

[nur-sulton @luxsoldanus]

@Tikuvchi_qiz 🙁

[nur-sulton @luxsoldanus]

@pacific_oceanim Undaylar oʻqiganlarni ichidayam kam

[nur-sulton @luxsoldanus]

Unday tenglikni farovonlik paytida zarari tegmasligi mumkin. Ammo ogʻir sharoitlarda, tezkor qarorlar qabul qilishda bu muammo boʻladi, qarorlar hayallaydi, ichki boʻlinish kuchayadi. Balki shuning uchun turkiy dunyo islom sivilizatsiyasiga yutqazgandir.

[Fazilat Isomiddinovna @kechiruvchi]

Қадимги туркий аёллар ва Исломдан кейинги чекловлар: мустақилликдан маҳрум бўлишлари хақида

Қадимги туркийларнинг маданияти ва этикетини ўргансак, бугунги кун тили билан айтганда, улар тенглик маданияти муҳитида яшаганларини кўрамиз. Туркий аёл иккинчи даражали бўлмаган, аксинча, жамиятнинг ва оиланинг марказий фигураси ҳисобланган.
Масалан узоқ сафардан ёки жангдан қайтган ўғил биринчи бўлиб отасига эмас, айнан Онасига салом бериб, унга таъзим қилган. Бу жамиятда ҳаёт бағишловчи илоҳий куч, аёлга бўлган эҳтиром, эркак кишининг ижтимоий мақомидан устун турганини кўрсатади.
"Хоним" сўзининг келиб чиқиши ҳақидаги машҳур ривоят туркий этикетнинг энг юқори нуқтасидир. Чингизхон ёки туркий қоғонлардан бири ўз аъёнларига қараб: "Мен сизнинг Хонингиз (Хон) бўлсам, мана бу аёл менинг Хонимим!" деган. Бу этикет бўйича аёл киши эркак билан тенг ҳуқуқли ҳукмдор, унинг "буйруқ берувчиси" деб тан олинган.
Кўпгина халқларда қиз бола "бировнинг хасми" деб камситилган бир даврда, туркийларда "Уй — аёл кишининг салтанати, аёл уйнинг маликаси" деб ҳисобланган. Этикетга кўра, дастурхон бошида ва меҳмондорчиликда қиз болаларга алоҳида иззат-икром кўрсатилган. Қизларнинг фикри оилавий кенгашларда ("Қурултой"нинг кичик шакли) инобатга олинган.
Қадимги туркий аёллар турмуш ўртоғини танлашда мутлақо мустақил бўлишган. Масалан, достонларимизда (Қаникей, Ойбарчин, Ойчучук) қизлар ўз шартларини қўйишган. Бу этикет бўйича эркак киши аёлнинг кўнглини олиш ва ўзининг муносиблигини исботлаш (кураш тушиш, пойга, ақл беллашуви) учун ҳаракат қилиши керак эди. Аёл "объект" эмас, "субъект" бўлган.
Туркий этикет ва ҳуқуқ тизимида аёл киши ўз шахсий мулкига эгалик қилган. Турмушга чиқаётганда бериладиган сеп (энчи) аёлнинг шахсий дахлсиз мулки ҳисобланган ва эри унга тегинишга ҳаққи бўлмаган. Агар оила ажрашса, аёл ўз мулки билан бирга кетган. Туркий аёллар юзини тўсишмаган ва эркаклардан ажратилган ҳолда яшашмаган. Улар эркаклар билан бирга овга чиқишган, отда чопишган ва зиёфатларда тенгма-тенг ўтиришган. Элчиларни қабул қилишда Хотин (Қатун) Қоғоннинг ўнг томонида ўтирган — бу сиёсий этикетнинг энг олий даражаси бўлиб, "аёлнинг имзосисиз давлат қарори кучга кирмайди" деган маънони англатган.
Туркий аёл — заифа эмас, тоғлар хукмдори, жангчи, доно ва мустақил шахс бўлган.
Исломийлашиш ва у билан бирга келган ўтроқлашиш (урбанизация) ҳамда марказлашган давлат тизими бойлар ва камбағаллар ўртасидаги ижтимоий масофани (тафовутни) кескин кенгайтириб юборди. Исломгача Туркийларда йер ва яйловлар жамоаники (қабиланики) ҳисобланган. Ҳар бир хонадон ўз чорвасига эга бўлган ва яйловдан тенг фойдаланган. Бу "табиий социализм" муҳитини яратган ва синфий фарқларни минимал даражада ушлаб турган.
Исломдан кейин:
Ислом ҳуқуқи ва феодал муносабатлар (иқта тизим) кириб келиши билан йерга хусусий эгалик ва давлат эгалиги кучайди. ерлар амирлар, вазирлар ва диний уламоларга тақсимлаб берилди. Натижада ерсиз деҳқонлар ва оддий чорвадорлар катта ер эгаларига қарам бўлиб қолдилар.
Ислом давлати тизимида закотдан ташқари, ўтроқ аҳоли учун хирож, жизя ва бошқа кўплаб маъмурий солиқлар жорий этилди. Кўчманчи эркин туркийлар учун бу жуда оғир бўлган. Бой элита солиқлардан бойиган бўлса, оддий халқ зиммасига оғир иқтисодий юк тушган.
Ислом билан бирга ривожланган шаҳар маданиятида ҳашаматли саройлар, мадрасалар ва бозорлар пайдо бўлди. Шаҳар элитаси (амалдорлар ва йирик савдогарлар) ҳаддан ташқари бойиб кетган бир пайтда, чекка ҳудудлардаги кўчманчи ёки ярим кўчманчи аҳолининг турмуш даражаси нисбатан пастлигича қолди.
Қадимги туркийларда Қоғон халқнинг "отаси"дек бўлган ва оддий жангчилар билан бир қазондан овқат еган. Ислом таъсиридаги Форс ва Араб давлатчилик анъаналари (Султонлик) кириб келиши билан ҳукмдор "Аллоҳнинг ердаги сояси" даражасига кўтарилди. Ҳукмдор ва оддий халқ ўртасида катта маъмурий тўсиқлар пайдо бўлди.
Аёлларнинг ижтимоий ҳаётдан (бозор ва жамоат ишларидан) четлатилиши, кўплаб оилаларнинг даромад манбаини фақат эркак кишига боғлаб қўйди.

Энвер Пазилов

[nur-sulton @luxsoldanus]

@drvjkh7 Aytib xalq oldida achko ishlashni kim ham xohlamaydi. Lekin ...)

[nur-sulton @luxsoldanus]

@Odiljon_Tojiyev @davletovuz Toʻgʻri

[nur-sulton @luxsoldanus]

@YKhan5004 Hech bor zamonda bunday boʻlmagan. Lekin ommada shunday taassurot paydo boʻladi.

[nur-sulton @luxsoldanus]

@b_ismoilov1 @legalayzz Telefon qilib aloqa qilsa boʻlmaydimi

[nur-sulton @luxsoldanus]

@dio_ra1 Otrabotkadan 70 bu yaxshi. Bizga 58 dan yuqori qoʻyishmasdi otrabotkaga

[nur-sulton @luxsoldanus]

@dio_ra1 86 oganday xursandku😁

[nur-sulton @luxsoldanus]

@_Darvesh_ Mazax qilingan joyini topib beringchi? Pashshadan fil yasavormadinglarmi

[nur-sulton @luxsoldanus]

@kamolakamolaa @nooriyinc Shirin boʻladi erkagi goʻshti

[nur-sulton @luxsoldanus]

@RustamAshurov5 Kimdir oʻroqni sugʻurib qoʻysayam boʻladi

[nur-sulton @luxsoldanus]

@Nodirbek0070 @Eltuz_uz @grok aytchi, fashizm gʻoyasiga koʻra nemislar oliy irq hisoblanib qolgan millatlar nasli aynigan hosoblanadimi, bu nasli aynigan millatlar nemislar uchun xizmat qilinadi deb hisoblanadimi?