Mat

TW 🍭 | LO 💞

[Fiach Oighir @FiachOighir]

Germany's greatest trick is that Germans outsourced the guilt of the Holocaust to other Semites, particularly the Palestinians, who have paid for this guilt with their land and blood while Germany faces very little real accountability.

[Static Soliloquist @VagueVagrant]

เวลาพูดถึงความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในไทย เรามักนึกถึงภาพคนรวยมีเงินเรียนพิเศษ คนจนไม่มี

แต่ความจริงคือ ต่อให้คุณเป็นเด็กธรรมดาที่กัดฟันสู้จนสอบติดคณะท็อป มหาลัยท็อปได้สำเร็จ คุณก็ยังต้องไปชนกับกำแพงที่มองไม่เห็นชื่อว่า Crony Capitalism (ทุนนิยมพวกพ้อง) อยู่ดี

ด่านแรกที่ตัดกำลังคนธรรมดาตั้งแต่ในรั้วมหาลัย ไม่ใช่ความโง่ แต่เป็นต้นทุนของการห้ามพลาด

ขณะที่คนจำนวนมากต้องเรียนไปอย่างห่วงหน้าพะวงหลัง ทั้งค่าครองชีพ หนี้ทางบ้าน และความหวังของครอบครัว จนพลังชีวิตครึ่งหนึ่งหมดไปกับการประคองตัวไม่ให้ร่วง คนที่มีทุนเดิมสามารถใช้ชีวิตมหาลัยเพื่อค้นหาตัวเอง ลองผิดลองถูก สร้างพอร์ต และสร้างเครือข่ายได้เต็มที่

ยิ่งในประเทศที่ธุรกิจจะโตได้ต้องอิงแอบอำนาจรัฐ มิตรภาพในรั้วสถาบันการศึกษาจึงไม่ใช่แค่การมีเพื่อนเก่งๆ แต่มันคือการเชื่อมสายสัมพันธ์ล่วงหน้าระหว่างว่าที่ผู้คุมกฎ กับ ว่าที่เจ้าของสัมปทานรุ่นต่อไป

พอถึงวันรับปริญญา แม้จะเรียนจบวันเดียวกัน ใส่ครุยเหมือนกัน คนกลุ่มหนึ่งจึงได้แค่ "ใบเบิกทางไปขายแรงงาน" ส่วนอีกกลุ่มได้ "พาร์ตเนอร์ไปแบ่งเค้กประเทศ"

และวินาทีที่ก้าวพ้นรั้วมหาลัย สนามสอบซึ่งเป็นสนามจำลองที่ดูแฟร์ที่สุดเท่าที่ประเทศนี้พอจะมีให้ ก็ได้จบลงแล้ว

ระบบความสามารถนิยม (Meritocracy) ที่รัฐหลอกให้เราเชื่อมาตลอดวัยเรียนว่า "คะแนนสูงชนะ คะแนนต่ำแพ้" ใช้ไม่ได้อีกต่อไปในระบบเศรษฐกิจจริง เพราะตลาดใหญ่ของประเทศนี้ไม่ได้แข่งกันอย่างเสรี แต่ถูกล็อกไว้ด้วยโควตา ใบอนุญาต และอภิสิทธิ์ในมือคนไม่กี่ตระกูล

ในโครงสร้างแบบนี้ ลูกหลานชนชั้นนำไม่ได้ชนะเพราะเก่งกว่าในแง่ความรู้ความสามารถ แต่ชนะเพราะเขามีทั้งฟูกหนาให้ล้มได้ไม่จำกัด มีนามสกุลเปิดประตูดีลใหญ่ และมีตลาดที่รัฐช่วยกั้นคู่แข่งรายย่อยออกให้เสร็จสรรพ

ส่วนคนเก่งที่ถีบตัวเองขึ้นมาจากศูนย์ แทบไม่มีพื้นที่ให้ตั้งตัวมาสร้างธุรกิจใหม่ ๆ ทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดที่ระบบเหลือไว้ให้ คือการยอมเป็นอะไหล่พรีเมียม ป้อนเข้าสู่อาณาจักรของคนกลุ่มแรก

สุภาษิตคำสอนเรื่องความขยันที่ว่า "ขยันวันนี้ สบายวันหน้า" หรือ "ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น" จึงฟังแล้วชวนขมปร่าในคอขึ้นทุกวัน

ไม่ใช่เพราะความพยายามไม่มีค่า แต่เพราะระบอบทุนนิยมพวกพ้องจงใจกดราคาของความสามารถ ให้ต่ำกว่าราคาของเส้นสายและทุนผูกขาดเสมอ

ถ้าไม่รื้อกติกาเศรษฐกิจข้างบน ต่อให้เด็กไทยขยันจนตายคากองหนังสือ ช่องว่างนี้ก็ไม่มีวันแคบลง

[Static Soliloquist @VagueVagrant]

ได้อีกเรื่องนึงที่น่าชวนคุย เป็นความรู้เชิงปรัชญาที่ค่อนข้างแปลกที่จะบอกว่าผมได้อ่านเจอจากหนังสือด้านคณิตศาสตร์ชื่อ How Not to Be Wrong: The Power of Mathematical Thinking เขียนโดย Jordan Ellenberg

บทแรกเขาพูดไปถึงช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพสหรัฐฯ อยากติดเกราะเพิ่มให้เครื่องบินรบ แต่ติดทั้งลำไม่ไหวเพราะเครื่องจะหนักเกินไป เลยต้องเลือกติดเฉพาะจุดสำคัญ

พอนับรูกระสุนจากเครื่องบินที่บินกลับฐานมาได้ นายพลเห็นว่าตรงปีกกับลำตัวพรุนไปหมด ส่วนเครื่องยนต์กับห้องนักบิน แทบไม่มีรูเลย กองทัพเลยจะสั่งเอาเกราะไปโปะตรงปีกกับลำตัว เพราะเห็นอยู่คาตาว่าโดนยิงเยอะสุด

โชคดีที่นักคณิตศาสตร์ชื่อ Abraham Wald เบรกไว้ แล้วบอกว่า ให้เอาเกราะไปติดตรงที่ไม่มีรูกระสุนต่างหาก

เพราะเครื่องบินที่จอดให้เรานับรูอยู่ตรงหน้าเนี่ยคือลำรอดชีวิตกลับมาได้ แปลว่าโดนยิงที่ปีกยังไม่ตาย แต่ลำที่โดนยิงเข้าเครื่องยนต์น่ะ มันร่วงลงทะเลไปหมดแล้ว เลยไม่เคยบินกลับมาให้ใครได้นับ

สิ่งนี้เรียกว่า Survivorship Bias... ปรัชญาที่ซ่อนอยู่ในคณิตศาสตร์ข้อนี้คือ "สิ่งที่ตามองไม่เห็น สำคัญไม่แพ้สิ่งที่เห็นอยู่ตรงหน้า" เวลาเราเห็นคนโนเนมสร้างตัวจนร่ำรวยปรากฏอยู่ตามหน้าสื่อ นั่นคือข้อมูลฝั่งเดียวที่ทะลุขึ้นมาให้เรานับได้ แต่ไม่ได้แปลว่าสนามนี้เปิดกว้างจริง เพราะยังมีคนขยันอีกหลายแสนรายที่ลงแรงหนักพอกัน แต่ถูกเพดานสินเชื่อ กฎระเบียบหยุมหยิม และอำนาจทุ่มตลาดของรายใหญ่บดขยี้หายไปแบบไม่ทันได้ร้องสักแอะ ไม่มีใครรู้จักชื่อ

จริง ๆ มีอีกเล่มที่ตรงเลยทีเดียวชื่อ The Tyranny of Merit ของ Michael Sandel เนื้อหาเขียนถึงการเอาผู้ชนะหยิบมือเดียวในกติกาที่บิดเบี้ยว มาฟอกขาวให้ระบบดูชอบธรรม แล้วประทับตราคนที่ทวงถามความเป็นธรรมว่าเป็นพวกขี้แพ้

ที่สำคัญ ถ้าสังเกตดี ๆ เศรษฐีใหม่ที่รอดมาได้ในรอบสิบปีนี้ แทบทั้งหมดต้องบินอ้อมไปโตในน่านน้ำชายขอบอย่างสายคอนเทนต์ ค้าออนไลน์ หรือเก็งกำไร เพราะน่านฟ้าหลักของเศรษฐกิจไทยถูกสัมปทานกับเส้นสายล็อกไว้หมดแล้ว

งานวิจัยเศรษฐศาสตร์การเมืองร่วมสมัยที่ได้รางวัลโนเบลของ Acemoglu & Robinson เรื่อง Extractive Institutions ที่เขียนในหนังสือชื่อ Why Nations Fail (เล่มนี้มีคนไทยเขียนถึงเยอะ หาใน Google ดูได้) หรือแนวคิด Pro-Market vs. Pro-Business ของ Luigi Zingales เขาแยกชัดมากว่า การวิพากษ์ Crony Capitalism ในเศรษฐศาสตร์ร่วมสมัย ไม่ใช่ความเพ้อฝันแบบสังคมนิยม แต่เป็นหัวใจของตลาดเสรี (Pro-Market) ที่ทวงถามกติกาการแข่งขันที่เป็นธรรม

ไม่มีใครงอแงรอให้ทุกคนมีเคียวคนละด้ามเท่ากันก่อนค่อยทำนาหรอกครับ คนที่เขาโดนน่ะ มีแค่ด้ามเคียวเขาก็ก้มหน้าเกี่ยวข้าวกันจนหลังหักอยู่ทุกวัน สิ่งที่เขาตั้งคำถามคือ ทำไมระบบน้ำชลประทาน โรงสี และโควตาส่งออก ถึงถูกล็อกสัมปทานให้คนไม่กี่ตระกูลนั่งเก็บค่าต๋ง โดยไม่ต้องลงนาเลยแม้แต่วันเดียวต่างหาก

[zuni 🧘‍♀️ @ssamkkvra]

holy shit sakura 😅

[leveret 🐇 @krakraxt]

คนเรามันจะขาด common sense ได้ขนาดนี้เลยหรอ

[Merriam-Webster @MerriamWebster]

‘Radical’ comes from a Latin word meaning "root."

Because roots are the deepest part of a plant, ‘radical’ came to describe things understood as fundamental or essential.

‘Radical change’ was a change at the root of a system.

[Clarence Thomas the Tank Engine @TheRealJChubby]

Abdul El-Sayed won on Medicare for All. Troy Jackson won on Medicare for All. James Talarico supported a public option he labeled "Medicare for Y'all." Everyone in the party should back healthcare for all. It wins everywhere and more importantly it is the right thing to do.

[✯ Luxe ✯ @luxeprogressive]

I have a plan to get Medicare for All passed.

1. Pass in House and Senate
2. Send Abdul to the Oval Office to meet with Trump
3. Trump examines his body and his ass and his biceps and falls completely in love with him
4. Abdul tells Trump if he signs the bill we can call it Trumpcare. Like Obamacare but better and he can take the credit for it. Statues built in his honor
5. Trump says okeyy Abdool I’ll do it hehe

[Red Media @RedMedia_us]

Brett Jones makes history as Alabama’s first openly gay sheriff after defeating two-term Republican incumbent Kevin Turner.

[Neon Genesis Evan Fournier @Neon_Jeremy]

He sees the fruits of his labor and got 10 years younger

[Bangkok Fumiko - ฟูมิโกะแห่งประเทศไทย @BangkokFumiko]

imagine if some random from Thailand ratio THE WHITE HOUSE

[🚩Dan Credentials🚩 @CharlemagnumPI]

Young men don’t want your Nazi bullshit because they have gay and trans friends, their favorite coworker is a 50 year old Mexican guy, and they noticed that you’re scaring the hoes

[David Hogg 🟧 @davidhogg111]

So being anti billionaires, anti war, anti AIPAC and anti data centers is now the moderate position. Welcome to the big tent.

[Angela Gonzales-Torres @Angela4CA]

Los Angeles doesn't belong to AIPAC, Los Angeles doesn’t belong to Crypto or Big AI, Los Angeles doesn’t belong to corporate real estate developers. It belongs to us.

Workers deserve more. We deserve real representation and respect and I think it’s time that we get it. Thank you, CA-34!

[Dylan Williams @dylanotes]

NEW poll: A supermajority of Jewish Americans believe Israeli & AIPAC actions increase antisemitism.

80% say Israel’s actions in Gaza & the West Bank increase antisemitism in the US.

66% say AIPAC’s campaign spending against candidates critical of Israel increases antisemitism.

[sammy @_itzsammy]

Mamdani announced $122 million to hire 1,000 more teachers in 2027. No wonder they say socialism is so terrible: our tax dollars go to our schools instead of endless foreign wars.

[NewsWire @NewsWire_US]

Zohran Mamdani more popular with Jewish voters than Netanyahu and Trump — GBAO poll

[Tyler K @tylerkwx03]

You’re laughing. Five guys is about to turn into five gays and you’re laughing.

[jess ❤︎ @jesskissz]

i support abortion because i wish so many of y'all had been aborted

[vivi @vivitoodumb]

Just woke up. My vagina is gone and has flipped into a penis. These dems work fast.