Can Ildız

Ekonomi, Altın ve Borsayı anlaşılır hale getiriyorum
Hacettepe Üniversitesi | İktisat
Elliott Wave | Global Markets
Eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir

[Can Ildız @mcanildiz]

Gerçekten bir şey sormak istiyorum, hayat neden bu kadar pahalı ya?

Aile evinde yaşıyorum, kira derdim yok, evet. Ama montlarımı kuru temizlemeye verdim, tanesine 700 lira aldılar (3 tane montum var). Bir de tıraş olayım dedim, o da 850 tuttu. Eve giderken markete uğrayıp abur cubur alayım dedim, şaka gibi 2.000 lira tuttu.

Bugün öylece dışarı çıkıp geldim, 5.000 lira harcamış oldum. Asgari ücretin neredeyse 1/5,5'i. Bu şaka mı ya?

Bunun bir freni ne zaman olacak, nasıl olacak gerçekten merak ediyorum.

[Can Ildız @mcanildiz]

Küçük bir not:

Bu paylaşım herhangi bir siyasi görüşü desteklemek veya eleştirmek amacıyla yazılmadı.

Sadece kendi yaşadığım bir günü ve hissettirdiği ekonomik tabloyu anlattım. Aynı durumdan farklı görüşlere sahip milyonlarca insanın etkilendiğini de yorumlardan görmek mümkün.

Fikir ayrılıkları olabilir; yeter ki birbirimize saygı çerçevesinde yaklaşalım...

[Can Ildız @mcanildiz]

Gerçekten bir şey sormak istiyorum, hayat neden bu kadar pahalı ya?

Aile evinde yaşıyorum, kira derdim yok, evet. Ama montlarımı kuru temizlemeye verdim, tanesine 700 lira aldılar (3 tane montum var). Bir de tıraş olayım dedim, o da 850 tuttu. Eve giderken markete uğrayıp abur cubur alayım dedim, şaka gibi 2.000 lira tuttu.

Bugün öylece dışarı çıkıp geldim, 5.000 lira harcamış oldum. Asgari ücretin neredeyse 1/5,5'i. Bu şaka mı ya?

Bunun bir freni ne zaman olacak, nasıl olacak gerçekten merak ediyorum.

[Can Ildız @mcanildiz]

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2. maddesi açıkça "Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" der. Sosyal devlet; yetimin, gazinin, engellinin ve dar gelirlinin temel yaşam ihtiyaçlarını piyasa şartlarının insafına bırakmayan devlettir.
Dünyanın en gelişmiş ve kapitalist ülkelerinde bile vergi gelirlerinin en büyük kısmı bu sosyal güvenlik ağlarına gider. Buna (beleşçilik) değil, toplumsal adalet ve fırsat eşitliği denir.
Vergi ödeyen bir yurttaş olarak devletin en kırılgan kesimlere kalkan olmasını istemek sizin tabirinizce "beleşçilik" değil, en temel anayasal ve insani haktır.
Ayrıca kimse kimseden sadaka istemiyor; bu halkın ödediği ağır vergilerin yine bu halkın en kırılgan kesimlerine sosyal destek olarak dönmesini talep ediyor. Kavramları karıştırmayalım.

[Can Ildız @mcanildiz]

Görünürde mantıklı gibi dursa da iktisadi olarak en büyük tuzak burasıdır: Nominal ücret artışı alım gücü yaratmaz.

Asgari ücreti yarın 2,5 katına çıkardığınızda; berber de, kuru temizlemeci de, market de işçilik ve üretim maliyetleri arttığı için fiyatlarını anında 3 katına çıkarır. Sonuç: Yine aynı hizmeti alırsın ama elindeki para daha da değersizleşir.

Bundan 10 yıl önce nominal olarak (2016 asgari ücret: 1.300,99 Tl) (10 yılda 21 kat artmış bir asgari ücret) ama alım gücümüz bugünün 2-3 katıydı. Sorun cebimizdeki paranın alım gücünün ve verimliliğin bitmiş olması.

[Can Ildız @mcanildiz]

Neden karıştığının cevabı taraf tutan bir siyaset değil; nesnel bir Kurumsal İktisat konusudur.
Dünya iktisat tarihi gösteriyor ki; Merkez Bankaları gibi özerk kurumların bağımsızlığı zayıfladığında, rasyonel veriler yerine popülist/kısa vadeli kararlar öne çıktığında ekonomi ile siyaset kaçınılmaz olarak birbirine dolanır.

Yani konu kimin ne dediği değil, sistemin nasıl kurgulandığı meselesidir. Bunu rasyonel bir iktisatçı olarak ifade etmekten çekinecek bir durum yok.(ben ekonomist değilim, sadece teorik eğitim almış bir kişiyim)

[Can Ildız @mcanildiz]

@casalinii Bundan 10 yıl önce insanlar çocuklarım daha iyi geleceğe sahip olsun diyerek evlerini satıp eğitime yatırım yaptılar. 10 yıl sonra o kişi işsiz kalıp ailesinin yüzüne bakamayacak duruma geldi. En büyük sorun da aslında buradaki elinden gelememe durumu...

[Can Ildız @mcanildiz]

@Bargiran_sewi Onu bende çok merak ediyorum; Hem asgari ücret ile çalışıp hem de çoçuğunu okutmaya çalışan milyonlarca aile var. O insanlar kira mı ödüyor, fatura mı ödüyor. Bir çocuğu okutmak zaten tek başına bir asgari ücret..

[Can Ildız @mcanildiz]

@MUgurlugil Bundan 1 sene öncesindeki fiyatlar çok gelirken, şuanki fiyatlar normal gelmeye başladı. Kim ile konuşsam " ben fiyat algımı kaybettim, ucuz mu pahalı mı anlamış değilim" diyor. Bu sorunun çözülmesi gerekiyor ciddi anlamda.

[Can Ildız @mcanildiz]

@Keski23127Ri Elbette, sonucunda sadece hizmet satın alıyorum. Herhangi bir ürünü satın almaya kalktığımız zaman durum ne yazık ki daha da kötüleşiyor..

[Can Ildız @mcanildiz]

@Onjuker @gaddarr61 @1doomguy Evet belki de yanlış kelime kullanarak yanlış anlaşılmaya sebebiyet verdim. Ancak okuduğum üniversiteye vs laf atınca ve diğer gönderilerimde de açık bir şekilde yazmamdan ötürü biraz sinirlenmiş olabilirim. Özür dilerim..

[Can Ildız @mcanildiz]

Gerçekten bir şey sormak istiyorum, hayat neden bu kadar pahalı ya?

Aile evinde yaşıyorum, kira derdim yok, evet. Ama montlarımı kuru temizlemeye verdim, tanesine 700 lira aldılar (3 tane montum var). Bir de tıraş olayım dedim, o da 850 tuttu. Eve giderken markete uğrayıp abur cubur alayım dedim, şaka gibi 2.000 lira tuttu.

Bugün öylece dışarı çıkıp geldim, 5.000 lira harcamış oldum. Asgari ücretin neredeyse 1/5,5'i. Bu şaka mı ya?

Bunun bir freni ne zaman olacak, nasıl olacak gerçekten merak ediyorum.

[Can Ildız @mcanildiz]

Okuduğunu anlama oranının bu kadar düşük olduğu bir mecrada iktisat tartışmaya çalışmak(tartışmak da istemiyorum ama) gerçekten benim hatam.

Ben 'siyasetin ekonomiye etkisi yoktur' demiyorum; 'siyasi saikler ekonominin önüne geçmemeli, kurumlar (Merkez Bankası vs.) rasyonel ve bağımsız çalışmalı' diyorum. Siyaset ile ekonominin bu kadar iç içe geçip kararların iktisadi değil siyasi alınmasının yarattığı tahribatı eleştiriyorum zaten.

Yani aynı şeyi savunuyoruz ama sen okuduğunu anlamadan saldırmayı seçtiğin için boşa kürek çekiyorsun.

[Can Ildız @mcanildiz]

@scalpabi Aslında servet transferinden daha çok şeyler söyleniyorda biz söyleyemiyoruz:)

[Can Ildız @mcanildiz]

@Baybora39878945 Ama Özel Tüketim VERGİSİ kalkınca devletimiz ne olacak. Sosyal haklarımızı nasıl alacağız? Devlet de aslında büyük bir şirkettir. Onun da gelirleri ve giderleri olmak zorunda. Bizim amacımız gelirin de giderin de eşitlik içerisinde olacağını görmek temenni etmek.. :)

[Can Ildız @mcanildiz]

Ortalama bir toplumun yıkılması, 10-15 yıl bandında. Ancak yeniden inşaa edilmesi en az 2 nesil sürmekte..
Sanırım biz iyi günler göremeyebiliriz ama en azından bizden sonra gelecek nesil daha iyi bir hayat sürmeliler. Sonuçta biz onların haklarına girmiş oluyoruz. Kimse kimsenin hakkına giremez, girmemelidir.

[Can Ildız @mcanildiz]

Gemiş yıllarda insanlarla cahil diye dalga geçerlerdi. Asıl cahiller onlarla şuan dalga geçen okuduğunu düşünen ama beyinlerinin içi boş olan insan kitlesidir. En azından cahillerdi ama insanlara saygısı vardı, toplum ahlakını kötülemeyen, okuyan insana hürmet ederlerdi. Şuan ki gibi çok bilmişlik taslayıp toplumu rahatsız eden vasıfsız insanlar değillerdi..

[Can Ildız @mcanildiz]

İkinci en büyük sorun da aracıların, gerçek üretici ve satıcıdan daha fazla kazanması. Akaryakıt ücretleri evet pahalı ama sonuçta onda da dışa bağımlıyız ve brent tarafında yılların en yükseğini 2008 yılında görmemiz gerekirdi. Ama biz 2008 yılına oranla;
2008 yılında motorin; 3 tl 21 kuruştu(neden motorini baz aldım sebebi ise nakliyatlarda kullanılan çoğu araç dizel olduğu için)
2026 da motorin; 79-80 bandında. Söyleyeceklerim bu kadar.

[Can Ildız @mcanildiz]

@didem5654 Sadece 3 montum olduğu için linçlensem keşke. Sabaha parti üyeleri gibi evimden alınmak istemiyorum :)

[Can Ildız @mcanildiz]

@dt_yldzn32 Elbette serbest piyasa kimsenin karında, kimsenin emeğinde gözüm yok. Ama benim emeğimde başkalarının gözü var...

[Can Ildız @mcanildiz]

@cosmokramer00 Nebati Bey mi Albayrak Bey mı Elvan Bey mi? Yoksa Şahap bey mi, Hafize Hanım mı?? Sorunun taraflı ve tarafsız çok fazla cevabı var.. Pencereye hangi açıdan bakmanızla ilgili.

[Can Ildız @mcanildiz]

@OnurBasturk4 Onlara göre yaşamak; kafanı sokacak evin olsun(ama içi boş da olsa olur(kafanın)) yeter.