Merhaba.
Öncelikle “yatırımcı” mı yoksa “borsacı” mı olduğuna karar vermelisin.
Yatırımcı, bir değere ya da sabit getiriye yatırım yapar ve sabırla bekler. Yatırımcının “küçük” olanı vardır, “akıllı” olanı vardır.
Küçük yatırımcıların bu düzendeki varlık amacı, akıllı yatırımcıları beslemektir. Zira, küçük yatırımcı sayısı fazla, akıllı yatırımcı sayısı azdır. Akıllı yatırımcının daha da zenginleşmesi için sisteme sürekli yeni küçük yatırımcıların girmesi gerekir.
Borsacı ise daha farklıdır. Değere ya da sabit getiriye yatırım yapmaz, fiyatı alır satar. Yani, spekülasyon yapar. Örneğin, piyasadaki ortalama maliyetlenmenin yüksekte kalmasından dolayı mevcut fiyatın ucuz kaldığı “değersiz” bir varlığı satın alabilir ve piyasa ortalamasına geldiğinde geri satabilir. Çünkü, bilir ki, fiyatlar her zaman ortalama maliyete geri döner.
Borsacı alır ve satar. Alıp sattığı için ona, “trader” denir. “Trader” demek, “tüccar” demektir. Tüccar ise “ticaret” yapan kişidir.
Ticarette tüccarın esas amacı sermayesini büyütmektir. Burada sermayeden kasıt kesinlikle TL değil, ucuza alınmış stoktur. Ucuza alınmış stok, para kazanmanın garantisidir. Borsacının stoku ise, şirket hisse senetleridir, yani lotlardır.
Buna göre, bir borsacı, fiyatlar yükselirken pahalı lotlarını azaltır. Fiyatlar düşerken de, ucuz lotlarını (yani sermayesini) arttırır. Zira, piyasa bir döngü içinde çalışır ve borsacı her zaman döngünün doğru yönünde olmak için mücadele verir.
Saygılarımla.
Dr. Şerafettin Arslan, SMMM
Merhaba.
#BİST'e ilişkin tüm endeksler epeyce yükseldi.
Aklımda tek bir soru var,
"Fiyatlar yılın başında olduğu gibi, #TL bazlı hedeflere kadar yükselip bir sonraki tur için satış mı yiyecek, yoksa #USD bazlı hedeflere kadar yükselmeye devam mı edecek?
Eğer #TL bazlı hedefler, hisse fiyatları için final ise, yolun 3'te 2'sini tamamladık demektir. Bu durumda dikkatli ve seçici olmak gerekir.
Eğer fiyatlar #USD bazlı hedeflere kadar yükselecekse, bu zamana kadar gördüğümüz ralli, esas rallinin fragmanı bile değil demektir.
Hisse fiyatlarının #USD bazlı hedeflere kadar yükselmesinin şu iki değişkene bağlı olduğunu düşünüyorum.
1. Yabancıların (özellikle Batılı kurumsal yatırımcıların), #BİST'e ilişkin talepleri ve sağlayacakları likitide. Bunun için hükümetin şu 3 alanda #Batı ile uyumlu bir politika izlemesi gerekir;
- Hukukun üstünlüğünü tesis eden uygulamaların net bir şekilde ortaya konması.
- Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve NATO ile uyumlu bir dış politikanın izlenmesi.
- Klasik ekonomi politikasına yumuşak geçişin sağlanması. Burada geçişin yumuşak olması önemli, aksi halde #BİST, vadeli mevduat karşısında cazibesini yitirebilir.
2. #KKM'den çıkan paranın bir kısmının #BİST'e girmesi. Böylece, hisse fiyatları yükseldikçe kaybedilen momentum tesis edilir ve oluşan talep ile birlikte yepyeni zirve fiyatlara ulaşılır.
Fiyatların yükselmesi için elbette hissenin temel verilerinin iyi olması bir kriterdir ama herşey değildir. Esas gerekli olanı likitidedir; özellikle, yabancı kurumsal yatırımcıların sağlayacağı ve #KKM'den dönen likitide.
Eğer yukarıda saydığım değişkenlerden biri ya da her ikisi olumsuz seyredecek olursa, hisse fiyatlarının yükselişine devam etmesi için gerekli olan likitide sağlanamayacak demektir. Yani, #BİST için yolun büyük kısmını tamamladığını söylemek yanlış olmayacaktır.
Bu durumda (#BİST'in yolun büyük kısmını tamamladığını varsaydığımızda) yapılacak en iyi şey, fiyatı, TEMEL ve/veya TEKNİK olarak ederine göre ucuz kalmış, takası toplu hisselerde pozisyonlanmaktır.
Bu sizi koruyacaktır!
Bunun için beni takip etmeye, eğer imkanınız varsa, zaman zaman açtığım eğitimlere katılmaya gayret etmenizi tavsiye ederim.
Saygılarımla.
Dr. Şerafettin Arslan, SMMM
NOT: Aşağıdaki linkten #Instagram hesabımı takip edebilir, böylece paylaşımlarımdan öncelikle haberdar olabilirsiniz.
👇👇
https://t.co/a5t51snz5O
Merhaba.
Seçim öncesinde (11 Mayıs tarihinde) paylaştığım #endeks senaryosunun güncel durumunu paylaşmak istiyorum.
#BİST, teknik olarak sınırlı olumlu senaryoda veya fiyatlar ucuz olduğu için gerçekleşen tepki alımlarının olası zirvesi olan seviyeye ulaştı (yeşil çizgi). Bu seviye bu yılın yıllık #CamarillaPivot'unun desteklerinden (S seviyeleri), dirençlerine (R seviyeleri) geçtiği seviyedir. Bu seviyeye kadar olan bir yükseliş kesinlikle ralli değildir.
Eğer bir ralli olacaksa, öncelikle bu seviyede tutunmalıdır ve R1 seviyesine git gel yaparak güç toplamalıdır. Yeteri kadar güç topladıktan sonra ilk etapta R3 seviyesine kadar mini bir ralli olacaktır. Söz konusu "mini ralli", borsa yatırımcılarının son dönemde #döviz kurlarının artışından kaynaklanan alım gücünü yerine koyacaktır.
Ama esas ralli öncelikle R3 seviyesinden R4 seviyesine doğru gerçekleşecek olan yükselişle olacaktır. Bu ralli, #döviz'in bir yatırım aracı olmadığını, gerçek yatırım aracının #borsa olduğunu ispatlayacaktır. Bu ralli vesilesiyle, doğru hisselere yatırım yapmış borsa yatırımcılarının #döviz bazlı alım güçlerini arttıracaktır.
Hiç şüphesiz, borsa yatırımcılarını gerçek anlamda "#zengin" edecek ralli ise, R4 seviyesinden R5 seviyesine doğru olacak yükseliştir. Bu yükselişin olması için yabancı alımları şarttır. Yabancı alımları için ise şu iki kriterden biri olmalıdır; ya #döviz kurunun yüksek olduğu ve oldukça yüksek #faiz veren riskli bir ülkenin ekonomisi olmak ya da yapısal reformlarda yol almakta olan ve bu doğrultuda riski düşen bir ülke olmak. Umarım ikincisi olur.
NOT: Yukarıdaki senaryo, #BİST100 endeksinin grafikteki yeşil çizginin üzerinde tutunması durumunda geçerlidir. Eğer yeşil çizginin altına geçerse, düşüşe ilişkin bir senaryodan bahsetmek gerekir.
Saygılarımla.
Dr. Şerafettin Arslan, SMMM
Merhaba.
#BİST100 endeksinin ana omurgasını oluşturan seviyeleri vereceğim.
Yazı biraz uzun olacak. Sabır edip tamamını anlayarak okur iseniz, emin olun kendinize ve portföyünüze çok büyük katkılarınız olacaktır. Okumazsanız da, siz bilirsiniz. Canınız sağ olsun.
Vereceğim seviyeler arasında mesafe fazla olacaktır. O sebeple, baştan izah etmek istiyorum. Bu seviyelerin bu kadar mesafeli olmasının nedeni, borsada her ne olursa olsun haklı çıkmak değildir.
Bu seviyeleri böylesine geniş vermekteki amacım, #BİST'te hangi seviyelerin artık dip, hangi seviyelerin denge seviyesi ve hangi seviyelerin de zirve olduğunu bilmenizi sağlamaktır.
Böylece, borsadaki varlığınızı arttırabilir, azaltabilir veya koruyabilirsiniz. Daha açık bir ifadeyle, amacım, portföy ve risk yönetimi yapabilmenizi sağlamak suretiyle, kazanırken çok kazanmanızı ve kaybederken az kaybetmenizi sağlamaktır.
Paylaşacağım seviyeler #CamerillaPivot seviyeleridir. Kısaca bahsetmek gerekirse, #CamerillaPivot seviyeleri daha çok Bank of America gibi robotların algoritmalarında kullanılan seviyelerdir.
Borsada robotlar tarafından anlamsızca yüklü bir alış ya da anlamsızca yüklü bir satış olmasının nedeni, çoğu zaman endeksin #CamerillaPivot'un önemli desteklerinden birine düşmüş ya da önemli dirençlerinden birine yükselmiş olması ile ilgilidir.
Şimdi ekte paylaştığım ilk grafikte (GRAFİK 1), #BİST100 endeksinin bu yılki yıllık #CamerillaPivot'unun P-S3 seviyesi arasından destek aldığını göreceksiniz. Bu, kesinlikle tesadüf değildir. Zira, pivotlar açısından bakıldığında, bir grafikteki en güçlü seviye, P (pivot) seviyesinin diğer seviyeler olan S (support - destek) ve R (resistance - direnç) seviyelerinden hangisine yakın olduğu ile ilgilidir.
#BİST100 grafiğinin 2023 yılına ilişkin yıllık #CamerillaPivot'una baktığımızda, P seviyesinin, #CamerillaPivot'un en alt destek seviyesi olan S4'ün üzerindeki S3 ile dip dibe geldiğini göreceksiniz. İşte, buradaki P ile S3 arasındaki o ince bölge (GRAFİK 1) pivotlar açısından bu yılın en önemli bölgesidir.
Aslında herşey olması gerektiği gibi. #BİST100 endeksi şu anda P ile S3 arasındaki bölgede dengelenmeye çalışıyor. Dengelenmeye çalıştığı bu seviye, fiyatların da ucuz olduğu bir seviyedir. Bunu nereden biliyoruz? Çünkü P seviyesi, yılın en düşük #CamerillaPivot seviyesi olan S4'ün bir üst seviyesi olan S3'e yakın durmuş.
Peki, bundan sonra ne olabilir? Benim görüşüm de, piyasa uzmanlarının söylediği ile paralel ilerliyor. Bundan sonrasını seçim sonuçları ve iktidara gelen yöneticilerin belirleyeceği politikalar belirleyecektir.
Şimdi bu politikalar sonunda ortaya çıkabilecek dip ve zirve bölgeleri yine #CamerillaPivot'a göre belirleyelim. Önce dip bölgesini söyleyelim. Eğer piyasanın sevmeyeceği bir sonuç ortaya çıkarsa, #BİST100'ün düşebileceği en dip bölge, 2023 yılının yıllık #CamerillaPivot'unun en düşük seviyesi olan S4 ile 2022 yılının yıllık #CamerillaPivot'unun en zirve seviyesi olan R5 seviyesi arasında kalan bölgedir. İlk grafikte bu bölgeyi işaretledim (GRAFİK 2).
Burada bir not düşmek istiyorum. #BİST100 endeksi, geçen yılın yıllık #CamerillaPivot'un en yüksek seviyesi olan R5 seviyesine bu yıl hiç düşmediği için bu R5 seviyesi "çıplak seviye" olarak adlandırılır ve çok önemli bir destek görevi görür.
Özetle, bu yılın S4 ve geçen yılın R5 seviyeleri arasında kalan bölgenin, olası bir olumsuz senaryodaki en dip bölge olduğunu düşünüyorum. Eğer #BİST100 endeksi bu bölgeye kadar düşecek olursa, artık yüklü alışlar gelecek ve yükseliş başlayacaktır.
Şimdi gelelim, sıradan olumlu bir senaryo da ya da hisselerdeki ucuzluktan dolayı gelen tepki alımlarında endeksin yükselebileceği olası seviyenin ne olduğuna. Bunu tespit etmek kolay değil. Lâkin, benim düşüncem, bu yılın yıllık #CamerillaPivot'unun destekten (S seviyeleri), dirence (R seviyeleri) geçtiği ara bölgenin tam orta seviyesinin olası bir tepki yükselişindeki zirve olabileceğini düşünüyorum. Bu seviyeyi de üçüncü grafikte gösterdim (GRAFİK 3).
Bu bahsettiğim seviyeye kadar gerçekleşen yükselişler için "ralli" ifadesini kullanmak doğru olmayacaktır. Zira, bunlar tepki yükselişleridir.
Ve son olarak, gelelim gerçek bir rallide #BİST100'ün gidebileceği zirvelere. Öncellikle, şunu söylemem lazım; yükselişi "ralli" olarak tanımlayabilmek için yukarıda bahsettiğim üzere, bu yılın #CamerillaPivot'unun S1 ile R1'in ortasında bulunan ve benim tepki yükselişleri için zirve olarak işaret ettiğim seviyeyi geçmesi gerekir. Bu seviyenin üzerindeki yükselişler artık bir rallidir.
Peki, ralli olduğunda, #BİST100'ün zirvesi neresidir? Bu soruya iki cevap verebilirim. Bunlardan ilki, bu yılın yıllık #CamerillaPivot seviyesinin ilk zirvesi olan R4 seviyesidir. Orta ölçekli rallilerin bitiş noktası genelde bu seviyedir. Eğer seçim sonuçları ve uygulanacak politikalar piyasanın memnun olacağı türden olursa, 2023 yılının yıllık #CamerillaPivot'unun R4 seviyesine kadar bir yükseliş beklerim. Bu seviyeyi dördüncü grafikte işaretledim (GRAFİK 4).
Şunu net bir şekilde söylemeliyim. Bu rallinin gerçekleşmesi için bahsedilen politikaların illaki uygulanıp tamamlanması şart değildir. Açıklamaların o yönde olması ve uygulanacağına dair adımlar atılması bile rallinin başlaması için yeterlidir.
Olası ralli için vereceğim ikinci zirve seviye ise, #CamerillaPivot'un en uç zirvesi olan R5 seviyesidir (GRAFİK 4). Geçen yıl (2022), enflasyon nedeniyle R5 seviyesini dahi geçen bir ralli yaşadık. Ancak, enflasyonda aynı oranda ve hatta daha fazla arttığı için gerçekte satın alma gücümüzü arttırmayan bir ralli oldu.
Peki, ne olursa bu yılın yıllık #CamerillaPivot'unun R5 seviyesine kadar yükselen bir ralli yaşarız? Bunun cevabı çok net. Öncelikle, piyasa dostu bir hükümet olmalı ve sadece makro ekonomide değil, memleketin tüm alanlarında #AvrupaBirliği standartları düzeyinde iyileştirmeler yapmaya başlamalı ve bu iyileştirmelerde muhakkak yol alınmış olmalıdır. Zaten yol alındıkça, #Türkiye, şeffaflık endeksi gibi bir çok endekste yukarılara tırmanacaktır, kredi derecelendirme puanları artacaktır ve "CDS" olarak adlandırılan risk puanları da düşecektir. Böylece, "doğrudan yabancı yatırım" olarak adlandırılan en nitelikli yatırımlar gelecektir.
İşte, bu yukarıda saydığım gelişmeler realize oldukça, #BİST100, bu yılın yıllı'unun en üst seviyesi olan R5'e kadar bir ralli yapabilecektir. Bununla birlikte, 11-12 ay sonra gerçekleşecek olan belediye seçimleri de dikkate alınması gereken önemli bir parametredir.
Yukarıda belirttiğim tüm seviyeleri özetleyecek olursak;
DENGE BÖLGESİ(Grafik 1)
P ile S3 arası
4481 ile 4299 arası
DİP BÖLGESİ (Grafik 2)
R5 (2022) ile S4 (2023) arası
3558 ile 3454 arası
TEPKİ ALIMI ZİRVESİ (Grafik 3)
R1 ile S1'in ortası
5508
RALLİ ZİRVESİ 1 (Grafik 4)
R4 seviyesi
7564
RALLİ ZİRVESİ 2 (Grafik 4)
R5 seviyesi
16776
"Olmaz!" demeyin. Borsada herşey olabilir. Ne olduğundan ziyade, olanlara karşı sizin verdiğiniz tepkiler sizin kazancınızı belirleyecektir.
NOT: Bu çalışmada yalnızca yıllık #CamerillaPivot seviyeleri kullanılmıştır. Başka araçlar, başka seviyeler verebilirler. Tüm araçların kendine göre avantajları ve dezavantajları vardır.
NOT 2: Bu bir eğitim çalışmasıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Bol kazançlar dilerim.
Saygı ve sevgilerimle.
Dr. Şerafettin Arslan, SMMM
- Mâli yapısı dengeli.
- Kârlılığı yüksek.
Piyasa çarpanlarına göre, TEMEL olarak fiyatı oldukça mâkul düzeyde.
Sahip olduğu küçük sermaye yapısı nedeniyle, sert fiyat hareketlerine uygun bir hisse.
TEKNİK olarak hedefleri aşağıdaki gibidir.
#SAFKR
👇🏻👇🏻
- Mâli yapısı çok güçlü.
- Kârlılığı çok yüksek.
Piyasa çarpanlarına göre, TEMEL olarak fiyatı oldukça mâkul düzeyde.
Şüphesiz, favori hisselerimden biri olduğunu söyleyebilirim. Orta vadeli düşünüyorum.
TEKNİK olarak kısa/orta vadeli hedefi aşağıdaki gibidir.
#PAPIL
👇👇
1. Son ralliden sonra gelen düzeltmedeki bireysel yatırımcı tepkilerini değerlendirdiğimde, #BİST yatırımcısının çok duygusal olduğunu söyleyebilirim.
Bu duygusallığın en büyük nedeninin, borsayı kısa vadeli bir yatırım aracı olarak görmelerinden kaynaklandığını düşünüyorum.
👉
Ticaret yapanlar iyi bilirler.
"Malım var, satmak istiyorum" dediğinde, malın "murdar" olur. 10 kuruş eden malına, 3 kuruş teklif ederler.
O sebeple, mal, talep yokken satılmaya çalışılmaz (eğer paraya acil ihtiyaç yoksa). Mal talep varken satılır.
Borsacılık da ticarettir!