mohammedadis @mohammedadis - Twitter Profile

የአንካራውን ስምምነት መግለጫ ካነበብኩ በኋላ፣ በጉዳዩ ላይ ቀጥተኛ ሚና ከነበራቸው አካላት ተጨማሪ መረጃ በማሰባሰብ የሚከተልውን መረዳት ችያለሁ። - በጋራ መግለጫው ላይ ባይገለጽም ኢትዮጲያ ከሶማሊላንድ ጋር የተፈራረመችውን ስምምነት ሽራለች። ሶማሊያ ደግሞ የኢትዮጲያ ጦር ከሀገሯ እንዲወጣ ስታራምደው የነበረውን አቋም ቀይራለች። - ከሶማሊላንድ ጋር ተደርጎ የነበረው ስምምነት ኢትዮጵያ ሶማሌላንድን እንደ ነጻ ሀገር እውቆና ለመስጠት፤ በምትኩም ለወደብ እና የባህር ኃይል የሚሆን የባህር በር ማግኘት እንደነበር የሚታወስ ነው። የአንካራው ስምምነት ደግሞ ኢትዮጲያ የሶማሊያን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ለማክበር፣ ሶማሊያ ደግሞ ወደቦቿን ኢትዮጲያ እንድትጠቀም እንድትፈቅድ የሚል ነው። - ይህ ማለት የአንካራው ስምምነት ኢትዮጲያን የባህር ወደብ ባለቤትነት ሳይሆን የመጠቀም መብትን የሚወስን ነው። ማለትም የኢትዮጲያ መንግስት በሶማሊላንዱ ስምምነት ተጎነጻፍኩት ሲለው የነበረው የወደብ ባለቤትነት ቀርቶ፣ የሶማሊያንም ሆነ የሌላ ሀገራትን ወደብ በሊዝ፣ በኮንትራት ወዘት የሁለትዮሽ ስምምነት መጠቀም ትችላለች በሚለዉ ተተክቷል። ይህ ደግሞ እንደ United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) ያሉ የአለም አቀፍ ህጎች ላይ የተመሰረተ ይሆናል። ሶማሊያም ሆነች ሌሎች ጎረቤቶቻችን ድሮውንም የተቀበሉት ጉዳይ ነው።ለምሳሌ ጂቡቲ የታጁራን በሊዝ ለኢትዮጲያ ለመስጠት እንደምትፈልግ ደጋግማ ተናግራለች። ሲጠቃለል የአንካራው ስምምነት የኢትዮጲያ እና ሶማሊያን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት እንዲሁም ኢትዮጲያ የወደብ ባለቤት ለመሆን የምታደርገውን ሙከራ ከአምና (የሶማሊልንዱ ስምምነት ከተፈረመበት ከጃኑዋሪ 1፣ 2024) በፊት ወደነበረበት የሚመልስ ነው። ለዚሁ ነበር ያን ሁሉ ዲፕሎማሲያዊ ዋጋ የተከፈለው? ሀገር የምትመራው በእውቀት ላይ በተመሰረተ የሰከነ እቅድ ይልቅ በባብዶ ምኞት ሲሆን ውጤቱ ሀገራዊ ተዓማኒነት (credibility) በእጅጉ መጉዳት ነው። በዚህ ጉዳይ ከተፈጸሙ ስህተቶች እና የደርሰውን ሀገራዊ ኪሳራ ለማመን እና ለመማር ዝግጁ የሆነ ዓዕምሮ ካለን፣ ወደፊት እንዳንደግመው ይረዳን ይሆናል።

Jawar_Mohammed's tweet photo. የአንካራውን ስምምነት መግለጫ ካነበብኩ በኋላ፣ በጉዳዩ ላይ ቀጥተኛ ሚና ከነበራቸው አካላት ተጨማሪ መረጃ በማሰባሰብ የሚከተልውን መረዳት ችያለሁ።

- በጋራ መግለጫው ላይ ባይገለጽም ኢትዮጲያ ከሶማሊላንድ ጋር የተፈራረመችውን ስምምነት ሽራለች።
ሶማሊያ ደግሞ የኢትዮጲያ ጦር ከሀገሯ እንዲወጣ ስታራምደው የነበረውን አቋም ቀይራለች።

- ከሶማሊላንድ ጋር ተደርጎ የነበረው ስምምነት ኢትዮጵያ ሶማሌላንድን እንደ ነጻ ሀገር እውቆና ለመስጠት፤ በምትኩም ለወደብ እና የባህር ኃይል የሚሆን የባህር በር ማግኘት እንደነበር የሚታወስ ነው። የአንካራው ስምምነት ደግሞ ኢትዮጲያ የሶማሊያን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ለማክበር፣ ሶማሊያ ደግሞ ወደቦቿን ኢትዮጲያ እንድትጠቀም እንድትፈቅድ የሚል ነው።

- ይህ ማለት የአንካራው ስምምነት ኢትዮጲያን የባህር ወደብ ባለቤትነት ሳይሆን የመጠቀም መብትን የሚወስን ነው። ማለትም የኢትዮጲያ መንግስት በሶማሊላንዱ ስምምነት ተጎነጻፍኩት ሲለው የነበረው የወደብ ባለቤትነት ቀርቶ፣ የሶማሊያንም ሆነ የሌላ ሀገራትን ወደብ በሊዝ፣ በኮንትራት ወዘት የሁለትዮሽ ስምምነት መጠቀም ትችላለች በሚለዉ ተተክቷል። ይህ ደግሞ እንደ United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) ያሉ የአለም አቀፍ ህጎች ላይ የተመሰረተ ይሆናል። ሶማሊያም ሆነች ሌሎች ጎረቤቶቻችን ድሮውንም የተቀበሉት ጉዳይ ነው።ለምሳሌ ጂቡቲ የታጁራን በሊዝ ለኢትዮጲያ ለመስጠት እንደምትፈልግ ደጋግማ ተናግራለች።

ሲጠቃለል የአንካራው ስምምነት የኢትዮጲያ እና ሶማሊያን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት እንዲሁም ኢትዮጲያ የወደብ ባለቤት ለመሆን የምታደርገውን ሙከራ ከአምና (የሶማሊልንዱ ስምምነት ከተፈረመበት ከጃኑዋሪ 1፣ 2024) በፊት ወደነበረበት የሚመልስ ነው። ለዚሁ ነበር ያን ሁሉ ዲፕሎማሲያዊ ዋጋ የተከፈለው?

ሀገር የምትመራው በእውቀት ላይ በተመሰረተ የሰከነ እቅድ ይልቅ በባብዶ ምኞት ሲሆን ውጤቱ ሀገራዊ ተዓማኒነት (credibility) በእጅጉ መጉዳት ነው። በዚህ ጉዳይ ከተፈጸሙ ስህተቶች እና የደርሰውን ሀገራዊ ኪሳራ ለማመን እና ለመማር ዝግጁ የሆነ ዓዕምሮ ካለን፣ ወደፊት እንዳንደግመው ይረዳን ይሆናል።

391

1K

240

94

175K

mohammedadis @mohammedadis

over 1 year ago

abichuu

0

7

mohammedadis @mohammedadis

over 1 year ago

@elonmuskADO 36789

0

mohammedadis retweeted

Jawar Mohammed

@Jawar_Mohammed

almost 2 years ago

ኢትዮጲያ ውስጥ ባለፉት ክረምቶች በያመቱ የችግኝ ተከላ ዘመቻ ሲካሄድ ነበር። ይሄ የተቀደሰ ስራ ነው። ነገር ግን እነዚህ ችግኞች በዘመቻ ከተተከሉ በኋላ እንዲጽድቁ እና እንዲያድጉ እንክብካቤ ይደረግላቸው ይሆን? በተላይ የበጋዉን ድርቀት እንዲቋቋም ጥላ የማቆም ወይም ውሀ የማጠጣት ስራ ይከናወናል? በኬኒያ ተረሮች ውስጥ በግሬ ስጓዝ ክረምት የተተከሉ ችግኞችን ሰራተኞች ሲንከባከቡ በየጊዜው አያለሁ። በሀገራችንስ እነዚህን በዘመቻ የሚተከሉ ዛፎች በቋሚነት የሚንከባከብ መንግስታዊ ተቋም አለን? ወይስ እነዚህን ብዙ ገንዘብ እና የሰው ጉልበት የፈሰሰባቸውን ችግኞች ተክሎ ለፈጣሪ ብች አደራ ስጥቶ የመሄድ ሁኔታ ነው ያለው? እስኪ ባከባቢያችሁ ባለፉት አመታት ከተትከሉ ችግኞች ውስጥ ምን ያህሉ ይሆን ጸድቀው ያደጉት?

218

713

75

27

92K